KYTB 1.1 Agnyadheya Brahmanam – Krishna Yajurveda Taittiriya Brahmana Patha – Brahma Sandhattam
kṛṣṇa yajurvēdīya taittirīya brāhmaṇē prathamāṣṭakē prathamaḥ prapāṭhakaḥ – agnyādhēyabrāhmaṇaṃ
ō-nnamaḥ paramātmanē, śrī mahāgaṇapatayē namaḥ,
śrī gurubhyō namaḥ । ha̠ri̠ḥ ōm ॥
brahma̠ sandha̍tta̠-ntanmē̍ jinvatam । kṣa̠tragṃ sandha̍tta̠-ntanmē̍ jinvatam । iṣa̠gṃ̠ sandha̍tta̠-ntā-mmē̍ jinvatam । ūrja̠gṃ̠ sandha̍tta̠-ntā-mmē̍ jinvatam । ra̠yigṃ sandha̍tta̠-ntā-mmē̍ jinvatam । puṣṭi̠gṃ̠ sandha̍tta̠-ntā-mmē̍ jinvatam । pra̠jāgṃ sandha̍tta̠-ntā-mmē̍ jinvatam । pa̠śū-nthsandha̍tta̠-ntānmē̍ jinvatam ॥ stu̠tō̍-‘si̠ jana̍dhāḥ । dē̠vāstvā̍ śukra̠pāḥ praṇa̍yantu ॥ 1 ॥
su̠vīrā̎ḥ pra̠jāḥ pra̍ja̠naya̠-nparī̍hi । śu̠kra-śśu̠kraśō̍chiṣā ॥ stu̠tō̍-‘si̠ jana̍dhāḥ । dē̠vāstvā̍ manthi̠pāḥ praṇa̍yantu ॥ su̠pra̠jāḥ pra̠jāḥ pra̍ja̠naya̠-nparī̍hi । ma̠nthī ma̠nthiśō̍chiṣā ॥sa̠ja̠ṅgmā̠nau di̠va ā pṛ̍thi̠vyā-”yu̍ḥ । sandha̍tta̠-ntanmē̍ jinvatam । prā̠ṇagṃ sandha̍tta̠-nta-mmē̍ jinvatam । a̠pā̠nagṃ sandha̍tta̠-nta-mmē̍ jinvatam ॥ 2 ॥
vyā̠nagṃ sandha̍tta̠-nta-mmē̍ jinvatam । chakṣu̠-ssandha̍tta̠-ntanmē̍ jinvatam । śrōtra̠gṃ̠ sandha̍tta̠-ntanmē̍ jinvatam । mana̠-ssandha̍tta̠-ntanmē̍ jinvatam । vācha̠gṃ̠ sandha̍tta̠-ntā-mmē̍ jinvatam ॥ āyu̍-sstha̠ āyu̍rmē dhattam । āyu̍-rya̠jñāya̍ dhattam । āyu̍-rya̠jñapa̍tayē dhattam । prā̠ṇa-sstha̍ḥ prā̠ṇa-mmē̍ dhattam । prā̠ṇaṃ ya̠jñāya̍ dhattam ॥ 3 ॥
prā̠ṇaṃ ya̠jñapa̍tayē dhattam । chakṣu̍-sstha̠śchakṣu̍rmē dhattam । chakṣu̍-rya̠jñāya̍ dhattam । chakṣu̍-rya̠jñapa̍tayē dhattam । śrōtragg̍ stha̠-śśrōtra̍-mmē dhattam । śrōtra̍ṃ ya̠jñāya̍ dhattam । śrōtra̍ṃ ya̠jñapa̍tayē dhattam । tau dē̍vau śukrāmanthinau ।ka̠lpaya̍ta̠-ndaivī̠rviśa̍ḥ । ka̠lpaya̍ta̠-mmānu̍ṣīḥ ॥ 4 ॥
iṣa̠-mūrja̍ma̠smāsu̍ dhattam । prā̠ṇā-npa̠śuṣu̍ । pra̠jā-mmayi̍ cha̠ yaja̍mānē cha ॥ nira̍sta̠-śśaṇḍa̍ḥ । nira̍stō̠ marka̍ḥ ॥ apa̍nuttau̠ śaṇḍā̠markau̍ sa̠hāmunā̎ ॥ śu̠krasya̍ sa̠mida̍si । ma̠nthina̍-ssa̠mida̍si ॥ sa pra̍tha̠ma-ssaṅkṛ̍ti-rvi̠śvaka̍rmā । sa pra̍tha̠mō mi̠trō varu̍ṇō a̠gniḥ । sa pra̍tha̠mō bṛha̠spati̍śchiki̠tvān । tasmā̠ indrā̍ya su̠tamāju̍hōmi ॥ 5 ॥
(na̠ya̠ – ntva̠pā̠nagṃ sandha̍ttaṃ̠ ta-mmē̍ jinvataṃ – prā̠ṇaṃ ya̠jñāya̍ dhattaṃ̠ – mānu̍ṣī–r a̠gni-rdvē cha̍) (a. 1)
brahma̍ kṣa̠tra-ntat । iṣa̠mūrjagṃ̍ ra̠yi-mpuṣṭi̍-mpra̠jā-ntām । pa̠śu-ntān । sandha̍tta̠-ntat । prā̠ṇama̍pā̠naṃ vyā̠na-ntam । chakṣu̠-śśrōtra̠-mmana̠stat । vācha̠-ntām । i̠ṣādi̠pañcha̍kē̠ vācha̠-ntā-mmē̎ । pa̠śū-nthsandha̍tta̠-ntānmē̎ । prā̠ṇādi̠trita̍yē̠ ta-mmē̎ । a̠nyatra̠ tanmē̎ । )
kṛtti̍kā-sva̠gni-māda̍dhīta । ē̠tadvā a̠gnē-rnakṣa̍tram । ya-tkṛtti̍kāḥ । svāyā̍mē̠vaina̍-ndē̠vatā̍yāmā̠dhāya̍ । bra̠hma̠va̠rcha̠sī bha̍vati ॥ mukha̠ṃ vā ē̠tannakṣa̍trāṇām । ya-tkṛtti̍kāḥ । yaḥ kṛtti̍kā-sva̠gni-mā̍dha̠ttē । mukhya̍ ē̠va bha̍vati ॥ athō̠ khalu̍ ॥ 6 ॥
a̠gni̠-na̠kṣa̠tramitya-pa̍chāyanti । gṛ̠hān.ha̠ dāhu̍kō bhavati ॥ pra̠jāpa̍tī rōhi̠ṇyā-ma̠gni-ma̍sṛjata । ta-ndē̠vā rō̍hi̠ṇyā-māda̍dhata । tatō̠ vai tē sarvā̠-nrōhā̍narōhann । ta-drō̍hi̠ṇyai rō̍hiṇi̠tvam । yō rō̍hi̠ṇyā-ma̠gnimā̍dha̠ttē । ṛ̠dhnōtyē̠va । sarvā̠-nrōhā̎n-rōhati ॥ dē̠vā vai bha̠drā-ssantō̠-‘gni-mādhi̍thsanta ॥ 7 ॥
tēṣā̠manā̍hitō̠ ‘gnirāsī̎t । athai̎bhyō vā̠maṃ vasvapā̎krāmat । tē puna̍rvasvō̠rāda̍dhata । tatō̠ vai tān vā̠maṃ vasū̠pāva̍rtata । yaḥ pu̠rā bha̠dra-ssanpāpī̍yā̠-nthsyāt । sa puna̍rvasvō-ra̠gni-māda̍dhīta । puna̍rē̠vaina̍ṃ vā̠maṃ vasū̠pāva̍rtatē । bha̠drō bha̍vati ॥ yaḥ kā̠mayē̍ta̠ dāna̍kāmā mē pra̠jā-ssyu̠riti̍ । sa pūrva̍yō̠ḥ phalgu̍nyō-ra̠gni-māda̍dhīta ॥ 8 ॥
a̠rya̠mṇō vā ē̠tannakṣa̍tram । yatpūrvē̠ phalgu̍nī । a̠rya̠mēti̠ tamā̍hu̠ryō dadā̍ti । dāna̍kāmā asmai pra̠jā bha̍vanti ॥ yaḥ kā̠mayē̍ta bha̠gī syā̠miti̍ । sa utta̍rayō̠ḥ phalgu̍nyō-ra̠gnimāda̍dhīta । bhaga̍sya̠ vā ē̠tannakṣa̍tram । yadutta̍rē̠ phalgu̍nī । bha̠gyē̍va bha̍vati ॥ kā̠la̠ka̠ñjā vai nāmāsu̍rā āsann ॥ 9 ॥
tē su̍va̠rgāya̍ lō̠kāyā̠gni-ma̍chinvata । puru̍ṣa̠ iṣṭa̍kā̠-mupā̍dadhā̠t-puru̍ṣa̠ iṣṭa̍kām । sa indrō̎ brāhma̠ṇō bruvā̍ṇa̠ iṣṭa̍kā̠mupā̍dhatta । ē̠ṣā mē̍ chi̠trā nāmēti̍ । tē su̍va̠rgaṃ lō̠kamāprārō̍hann । sa indra̠ iṣṭa̍kā̠māvṛ̍hat । tē-‘vā̍kīryanta । yē̍-‘vākī̎ryanta । ta ūrṇā̠vabha̍yō-‘bhavann । dvāvuda̍patatām ॥ 10 ॥
tau di̠vyau śvānā̍vabhavatām । yō bhrātṛ̍vyavā̠-nthsyāt । sa chi̠trāyā̍-ma̠gni-māda̍dhīta । a̠va̠kīryai̠va bhrātṛ̍vyān । ōjō̠ bala̍mindri̠yaṃ vī̠rya̍mā̠tman-dha̍ttē ॥ va̠santā̎ brāhma̠ṇō̎ ‘gnimāda̍dhīta । va̠sa̠ntō vai brā̎hma̠ṇasya̠rtuḥ । sva ē̠vaina̍-mṛ̠tāvā̠dhāya̍ । bra̠hma̠va̠rcha̠sī bha̍vati । mukha̠ṃ vā ē̠tadṛ̍tū̠nām ॥ 11 ॥
ya-dva̍sa̠ntaḥ । yō va̠santā̠-‘gnimā̍dha̠ttē । mukhya̍ ē̠va bha̍vati । athō̠ yōni̍mantamē̠vaina̠-mprajā̍ta̠mādha̍ttē । grī̠ṣmē rā̍ja̠nya̍ āda̍dhīta । grī̠ṣmō vai rā̍ja̠nya̍sya̠rtuḥ । sva ē̠vaina̍mṛ̠tāvā̠dhāya̍ । i̠ndri̠yā̠vī bha̍vati । śa̠radi̠ vaiśya̠ āda̍dhīta । śa̠radvai vaiśya̍sya̠rtuḥ ॥ 12 ॥
sva ē̠vaina̍mṛ̠tāvā̠dhāya̍ । pa̠śu̠mā-nbha̍vati ॥ na pūrva̍yō̠ḥ phalgu̍nyō-ra̠gnimāda̍dhīta । ē̠ṣā vai ja̍gha̠nyā̍ rātri̍-ssaṃvathsa̠rasya̍ । yatpūrvē̠ phalgu̍nī । pṛ̠ṣṭi̠ta ē̠va sa̍ṃvathsa̠rasyā̠-gnimā̠dhāya̍ । pāpī̍yān-bhavati । utta̍rayō̠rāda̍dhīta । ē̠ṣā vai pra̍tha̠mā rātri̍-ssaṃvathsa̠rasya̍ । yadutta̍rē̠ phalgu̍nī । mu̠kha̠ta ē̠va sa̍ṃvathsa̠rasyā̠-gnimā̠dhāya̍ । vasī̍yā-nbhavati ॥ athō̠ khalu̍ । ya̠daivaina̍ṃ ya̠jña u̍pa̠namē̎t । athāda̍dhīta । saivāsyardhi̍ḥ ॥ 13 ॥
(khalvā̍ – dhithsanta̠ – phalgu̍nyōra̠gnimāda̍dhītā – san – napatatā – matū̠nāṃ – ँvaiśya̍sya̠rtu – rutta̍rē̠ phalgu̍nī̠ ṣaṭ cha̍) (a. 2)
uddha̍nti । yadē̠vāsyā̍ amē̠ddhyam । tadapa̍ hanti ॥ a̠pō-‘vō̎kṣati̠ śāntyai̎ ॥ sika̍tā̠ niva̍pati । ē̠tadvā a̠gnē-rvai̎śvāna̠rasya̍ rū̠pam । rū̠pēṇai̠va vai̎śvāna̠ramava̍-rundhē ॥ ūṣā̠-nniva̍pati । puṣṭi̠rvā ē̠ṣā pra̠jana̍nam । yadūṣā̎ḥ ॥ 14 ॥
puṣṭyā̍mē̠va pra̠jana̍nē̠ ‘gnimādha̍ttē । athō̍ sa̠ñjñāna̍ ē̠va । sa̠-ñjñāna̠gg̠ hyē̍ta-tpa̍śū̠nām । yadūṣā̎ḥ ॥ dyāvā̍pṛthi̠vī sa̠hāstā̎m । tē vi̍ya̠tī a̍brūtām । astvē̠va nau̍ sa̠ha ya̠jñiya̠miti̍ । yada̠muṣyā̍ ya̠jñiya̠māsī̎t । tada̠syā-ma̍dadhāt । ta ūṣā̍ abhavann ॥ 15 ॥
yada̠syā ya̠jñiya̠māsī̎t । tada̠muṣyā̍-madadhāt । tada̠daścha̠ndrama̍si kṛ̠ṣṇam । ūṣā̎nni̠vapa̍nna̠dō ddhyā̍yēt । dyāvā̍pṛthi̠vyōrē̠va ya̠jñiyē̠-‘gnimādha̍ttē ॥ a̠gnirdē̠vēbhyō̠ nilā̍yata । ā̠khū rū̠pa-ṅkṛ̠tvā । sa pṛ̍thi̠vī-mprāvi̍śat । sa ū̠tīḥ ku̍rvā̠ṇaḥ pṛ̍thi̠vīmanu̠ sama̍charat । tadā̍khukarī̠ṣa-ma̍bhavat ॥ 16 ॥
yadā̍khukarī̠ṣagṃ sa̍bhāṃ̠rō bhava̍ti । yadē̠vāsya̠ tatra̠ nya̍ktam । tadē̠vāva̍rundhē ॥ ūrja̠ṃ vā ē̠tagṃ rasa̍-mpṛthi̠vyā u̍pa̠dīkā̠ uddi̍hanti । ya-dva̠lmīka̎m । ya-dva̍lmīkava̠pā sa̍bhāṃ̠rō bhava̍ti । ūrja̍mē̠va rasa̍-mpṛthi̠vyā ava̍rundhē । athō̠ śrōtra̍mē̠va । śrōtra̠gg̠ hyē̍ta-tpṛ̍thi̠vyāḥ । ya-dva̠lmīka̍ḥ ॥ 17 ॥
aba̍dhirō bhavati । ya ē̠vaṃ vēda̍ ॥ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jā a̍sṛjata । tāsā̠manna̠-mupā̎kṣīyata । tābhya̠-ssūda̠mupa̠ prābhi̍nat । tatō̠ vai tāsā̠manna̠-nnākṣī̍yata । yasya̠ sūda̍-ssambhā̠rō bhava̍ti । nāsya̍ gṛ̠hē-‘nna̍-ṅkṣīyatē ॥ āpō̠ vā i̠damagrē̍ sali̠lamā̍sīt । tēna̍ pra̠jāpa̍tiraśrāmyat ॥ 18 ॥
ka̠thami̠dagg syā̠diti̍ । sō̍-‘paśya-tpuṣkarapa̠rṇa-ntiṣṭha̍t । sō̍-‘manyata । asti̠ vai tat । yasmi̍-nni̠damadhi̠ tiṣṭha̠tīti̍ । sa va̍rā̠hō rū̠pa-ṅkṛ̠tvōpa̠nya̍majjat । sa pṛ̍thi̠vīma̠dha ā̎rchChat । tasyā̍ upa̠hatyōda̍majjat । ta-tpu̍ṣkarapa̠rṇē̎ ‘prathayat । yadapra̍thayat ॥ 19 ॥
ta-tpṛ̍thi̠vyai pṛ̍thivi̠tvam । abhū̠dvā i̠damiti̍ । tadbhūmyai̍ bhūmi̠tvam । tā-ndiśō-‘nu̠ vāta̠-ssama̍vahat । tāgṃ śarka̍rābhiradṛgṃ hat । śaṃ vai nō̍-‘bhū̠diti̍ । tachCharka̍rāṇāgṃ śarkara̠tvam । ya-dva̍rā̠havi̍hatagṃ sambhā̠rō bhava̍ti । a̠syāmē̠vā-Cha̍mbaṭkārama̠gni-mādha̍ttē । śarka̍rā bhavanti̠ dhṛtyai̎ ॥ 20 ॥
athō̍ śa̠tvāṃya̍ ॥ sarē̍tā a̠gnirā̠dhēya̠ ityā̍huḥ । āpō̠ varu̍ṇasya̠ patna̍ya āsann । tā a̠gnira̠bhya̍ddhyāyat । tā-ssama̍bhavat । tasya̠ rēta̠ḥ parā̍-‘patat । taddhira̍ṇya-mabhavat । yaddhira̍ṇya-mu̠pāsya̍ti । sarē̍tasamē̠vāgni-mādha̍ttē ॥ puru̍ṣa̠ invai svā-drēta̍sō bībhathsata̠ ityā̍huḥ ॥ 21 ॥
u̠tta̠ra̠ta upā̎sya̠tya-bī̍bhathsāyai ॥ ati̠ praya̍chChati । ārti̍mē̠vāti̠ praya̍chChati ॥ a̠gnirdē̠vēbhyō̠ nilā̍yata । aśvō̍ rū̠pa-ṅkṛ̠tvā । sō̎-‘śva̠tthē sa̍ṃvathsa̠ra-ma̍tiṣṭhat । tada̍śva̠tthasyā̎-śvattha̠tvam । yadāśva̍ttha-ssambhā̠rō bhava̍ti । yadē̠vāsya̠ tatra̠ nya̍ktam । tadē̠vāva̍-rundhē ॥ 22 ॥
dē̠vā vā ūrja̠ṃ vya̍bhajanta । tata̍ udu̠mbara̠ uda̍tiṣṭhat । ūrgvā u̍du̠mbara̍ḥ । yadaudu̍mbara-ssambhā̠rō bhava̍ti । ūrja̍mē̠vāva̍-rundhē ॥ tṛ̠tīya̍syāmi̠tō di̠vi sōma̍ āsīt । ta-ṅgā̍ya̠tryāha̍rat । tasya̍ pa̠rṇama̍chChidyata । tatpa̠rṇō̍ ‘bhavat । ta-tpa̠rṇasya̍ parṇa̠tvam ॥ 23 ॥
yasya̍ parṇa̠maya̍-ssambhā̠rō bhava̍ti । sō̠ma̠pī̠thamē̠vāva̍ rundhē ॥ dē̠vā vai brahma̍nnavadanta । ta-tpa̠rṇa upā̍śṛṇōt । su̠śravā̠ vai nāma̍ । ya-tpa̍rṇa̠maya̍-ssambhā̠rō bhava̍ti । bra̠hma̠va̠rcha̠samē̠vāva̍ rundhē ॥ pra̠jāpa̍ti-ra̠gni-ma̍sṛjata । sō̍-‘bibhē̠tpra mā̍ dhakṣya̠tīti̍ । tagṃ śa̠myā̍-‘śamayat ॥ 24 ॥
tachCha̠myai̍ śami̠tvam । yachCha̍mī̠maya̍-ssambhā̠rō bhava̍ti । śāntyā̠ apra̍dāhāya ॥ a̠gnē-ssṛ̠ṣṭasya̍ ya̠taḥ । vika̍ṅkata̠-mbhā ā̎rchChat । ya-dvaika̍ṅkata-ssambhā̠rō bhava̍ti । bhā ē̠vāva̍rundhē ॥ sahṛ̍dayō̠ ‘gnirā̠dhēya̠ ityā̍huḥ । ma̠rutō̠-‘dbhira̠gni-ma̍tamayann । tasya̍ tā̠ntasya̠ hṛda̍ya̠māchChi̍ndann । sā-‘śani̍rabhavat । yada̠śani̍hatasya vṛ̠kṣasya̍ sambhā̠rō bhava̍ti ।sahṛ̍daya-mē̠vāgni-mādha̍ttē ॥ 25 ॥
(ūṣā̍ – abhavan – nabhava-d- va̠lmīkrō̎ – ‘śrāmya̠ – dapra̍thaya̠ – ddhṛtyai̍ – bībhathsata̠ ityā̍hu – rundhē – parṇa̠tva – ma̍śamayada – chChinda̠gg̠ strīṇi̍ cha) (a. 3)
dvā̠da̠śasu̍ vikrā̠mēṣva̠gnimāda̍dhīta । dvāda̍śa̠ māsā̎-ssaṃvathsa̠raḥ । sa̠ṃva̠thsa̠rā-dē̠vaina̍-mava̠ruddhyā-dha̍ttē ॥ ya-ddvā̍da̠śasu̍ vikrā̠mē-ṣvā̠dadhī̍ta । pari̍mita̠mava̍rundhīta । chakṣu̍-rnimita̠ āda̍dhīta । iya̠-ddvāda̍śa vikrā̠mā(3) iti̍ । pari̍mita-ñchai̠vāpa̍rimita̠-ñchāva̍rundhē ॥ anṛ̍ta̠ṃ vai vā̠chā va̍dati । anṛ̍ta̠-mmana̍sā ddhyāyati ॥ 26 ॥
chakṣu̠-rvai sa̠tyam । adrā(3)gityā̍ha । ada̍rśa̠miti̍ । ta-thsa̠tyam । yaśchakṣu̍-rnimitē̠-‘gni-mā̍dha̠ttē । sa̠tya ē̠vaina̠-mādha̍ttē ॥ tasmā̠dāhi̍tāgni̠rnānṛ̍taṃ vadēt । nāsya̍ brāhma̠ṇō-‘nā̎śvā-ngṛ̠hē va̍sēt । sa̠tyē hya̍syā̠gnirāhi̍taḥ ॥ ā̠gnē̠yī vai rātri̍ḥ ॥ 27 ॥
ā̠gnē̠yāḥ pa̠śava̍ḥ । ai̠ndramaha̍ḥ । nakta̠-ṅgārha̍patya̠-māda̍dhāti । pa̠śūnē̠vāva̍-rundhē । divā̍-”hava̠nīya̎m । i̠ndri̠yamē̠vā-va̍rundhē ॥ a̠rdhōdi̍tē̠ sūrya̍ āhava̠nīya̠-māda̍dhāti । ē̠tasmi̠n vai lō̠kē pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jā a̍sṛjata । pra̠jā ē̠va ta-dyaja̍māna-ssṛjatē । athō̍ bhū̠ta-ñchai̠va bha̍vi̠ṣyachchā-va̍rundhē ॥ 28 ॥
iḍā̠ vai mā̍na̠vī ya̍jñānūkā̠śinyā̍sīt । sā-‘śṛ̍ṇōt । asu̍rā a̠gnimāda̍dhata̠ iti̍ । tada̍gachChat । ta ā̍hava̠nīya̠magra̠ āda̍dhata । atha̠ gārha̍patyam । athā̎-nvāhārya̠-pacha̍nam । sā ‘bra̍vīt । pra̠tīchyē̍ṣā̠g̠ śrīra̍gāt । bha̠drā bhū̠tvā parā̍bhaviṣya̠ntīti̍ ॥ 29 ॥
yasyai̠va-ma̠gnirā̍dhī̠yatē̎ । pra̠tīchya̍sya̠ śrīrē̍ti । bha̠drō bhū̠tvā parā̍bhavati ॥ sā-‘śṛ̍ṇōt । dē̠vā a̠gni-māda̍dhata̠ iti̍ । tada̍gachChat । tē̎-‘nvāhārya̠-pacha̍na̠magra̠ āda̍dhata । atha̠ gārha̍patyam । athā̍hava̠nīya̎m । sā-‘bra̍vīt ॥ 30 ॥
prāchyē̍ṣā̠g̠ śrīra̍gāt । bha̠drā bhū̠tvā su̍va̠rgaṃ lō̠kamē̎ṣyanti । pra̠jā-ntu na vē̎thsyanta̠ iti̍ । yasyai̠vama̠gni-rā̍dhī̠yatē̎ । prāchya̍sya̠ śrīrē̍ti । bha̠drō bhū̠tvā su̍va̠rgaṃ lō̠kamē̍ti । pra̠jā-ntu na vi̍ndatē ॥ sā-‘bra̍vī̠diḍā̠ manu̎m । tathā̠ vā a̠ha-ntavā̠gni-mādhā̎syāmi । yathā̠ pra pra̠jayā̍ pa̠śubhi̍-rmithu̠nai-rja̍ni̠ṣyasē̎ ॥ 31 ॥
pratya̠smin ँlō̠kē sthā̠syasi̍ । a̠bhi su̍va̠rgaṃ lō̠ka-ñjē̠ṣyasīti̍ । gārha̍patya̠magra̠ āda̍dhāt । gārha̍patya̠ṃ vā anu̍ pra̠jāḥ pa̠śava̠ḥ prajā̍yantē । gārha̍patyēnai̠vāsmai̎ pra̠jā-mpa̠śū-nprāja̍nayat । athā̎-nvāhārya̠-pacha̍nam । ti̠ryaṅṅ̍va̠ vā a̠yaṃ lō̠kaḥ । a̠sminnē̠va tēna̍ lō̠kē pratya̍tiṣṭhat । athā̍hava̠nīya̎m । tēnai̠va su̍va̠rgaṃ lō̠ka-ma̠bhya̍jayat ॥ 32 ॥
yasyai̠vama̠gni-rā̍dhī̠yatē̎ । pra pra̠jayā̍ pa̠śubhi̍-rmithu̠nai-rjā̍yatē । pratya̠smin ँlō̠kē ti̍ṣṭhati । a̠bhi su̍va̠rgaṃ lō̠ka-ñja̍yati ॥ yasya̠ vā aya̍thādēvatama̠gni-rā̍dhī̠yatē̎ । ā dē̠vatā̎bhyō vṛśchyatē । pāpī̍yā-nbhavati । yasya̍ yathā dēva̠tam । na dē̠vatā̎bhya̠ āvṛ̍śchyatē । vasī̍yā-nbhavati ॥ 33 ॥
bhṛgū̍ṇā̠-ntvā-‘ṅgi̍rasāṃ vratapatē vra̠tēnā-da̍dhā̠mīti̍ bhṛgvaṅgi̠rasā̠māda̍ddhyāt । ā̠di̠tyānā̎-ntvā dē̠vānā̎ṃ vratapatē vra̠tēnāda̍dhā̠mītya̠nyāsā̠-mbrāhma̍ṇīnā-mpra̠jānā̎m । varu̍ṇasya tvā̠ rājñō̎ vratapatē vra̠tēnāda̍dhā̠mīti̠ rājña̍ḥ । indra̍sya tvēndri̠yēṇa̍ vratapatē vra̠tēnāda̍dhā̠mīti̍ rāja̠nya̍sya । manō̎stvā grāma̠ṇyō̎ vratapatē vra̠tēnāda̍dhā̠mīti̠ vaiśya̍sya । ṛ̠bhū̠ṇā-ntvā̍ dē̠vānā̎ṃ vratapatē vra̠tēnāda̍dhā̠mīti̍ rathakā̠rasya̍ । ya̠thā̠ dē̠va̠tama̠gni-rādhī̍yatē । na dē̠vatā̎bhya̠ ā vṛ̍śchyatē । vasī̍yā-nbhavati ॥ 34 ॥
(dhyā̠ya̠ti̠ – vai rātri̠ – śchāva̍rundhē – bhaviṣya̠ntītya̍ – bravī – jjani̠ṣyasē̍ – ‘jaya̠-d- vasī̍yā-nbhavati̠ – nava̍ cha) (a. 4)
anuvākaṃ 5 – tatra pavamānahabīṃṣi
pra̠jāpa̍ti-rvā̠cha-ssa̠tya-ma̍paśyat । tēnā̠gnimādha̍tta । tēna̠ vai sa ā̎rdhnōt । bhūrbhuva̠-ssuva̠rityā̍ha । ē̠tadvai vā̠cha-ssa̠tyam । ya ē̠tēnā̠gni-mā̍dha̠ttē । ṛ̠ddhnōtyē̠va । athō̍ sa̠tyaprā̍śūrē̠va bha̍vati । athō̠ ya ē̠vaṃ vi̠dvāna̍bhi̠chara̍ti । stṛ̠ṇu̠ta ē̠vaina̎m ॥ 35 ॥
bhūrityā̍ha । pra̠jā ē̠va ta-dyaja̍māna-ssṛjatē । bhuva̠ ityā̍ha । a̠sminnē̠va lō̠kē prati̍ tiṣṭhati । suva̠rityā̍ha । su̠va̠rga ē̠va lō̠kē prati̍ tiṣṭhati ॥ tri̠bhira̠kṣarai̠-rgārha̍patya̠-māda̍dhāti । traya̍ i̠mē lō̠kāḥ । ē̠ṣvē̍vaina̍ṃ lō̠kēṣu̠ prati̍ṣṭhita̠-mādha̍ttē । sarvai̎ḥ pa̠ñchabhi̍-rāhava̠nīya̎m ॥ 36 ॥
su̠va̠rgāya̠ vā ē̠ṣa lō̠kāyādhī̍yatē । yadā̍hava̠nīya̍ḥ । su̠va̠rga ē̠vāsmai̍ lō̠kē vā̠cha-ssa̠tyagṃ sarva̍māpnōti ॥ tri̠bhi-rgārha̍patya̠-māda̍dhāti । pa̠ñchabhi̍-rāhava̠nīya̎m । a̠ṣṭau sampa̍dyantē । a̠ṣṭākṣa̍rā gāya̠trī । gā̠ya̠trō̎-‘gniḥ । yāvā̍nē̠vāgniḥ । tamādha̍ttē ॥ 37 ॥
pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jā a̍sṛjata । tā a̍smā-thsṛ̠ṣṭāḥ parā̍chīrāyann । tābhyō̠ jyōti̠-ruda̍gṛhṇāt । ta-ñjyōti̠ḥ paśya̍ntīḥ pra̠jā a̠bhisa̠māva̍rtanta । u̠parī̍vā̠gni-mudgṛ̍hṇīyā-du̠ddharann̍ । jyōti̍rē̠va paśya̍ntīḥ pra̠jā yaja̍māna-ma̠bhi-sa̠māva̍rtantē ॥ pra̠jāpa̍tē̠rakṣya̍śvayat । ta-tparā̍-‘patat । tadaśvō̍-‘bhavat । tadaśva̍syā-śva̠tvam ॥ 38 ॥
ē̠ṣa vai pra̠jāpa̍tiḥ । yada̠gniḥ । prā̠jā̠pa̠tyō-‘śva̍ḥ । yadaśva̍-mpu̠rastā̠nnaya̍ti । svamē̠va chakṣu̠ḥ paśya̍-npra̠jāpa̍ti̠-ranūdē̍ti ॥ va̠jrī vā ē̠ṣaḥ । yadaśva̍ḥ । yadaśva̍-mpu̠rastā̠nnaya̍ti । jā̠tānē̠va bhrātṛ̍vyā̠-npraṇu̍datē ॥ puna̠rāva̍rtayati ॥ 39 ॥
ja̠ni̠ṣyamā̍ṇānē̠va prati̍nudatē ॥ nyā̍hava̠nīyō̠ gārha̍patya-makāmayata । ni gārha̍patya āhava̠nīya̎m । tau vi̠bhāja̠-nnāśa̍knōt । sōśva̍ḥ pūrva̠vāḍ-bhū̠tvā । prāñcha̠-mpūrva̠muda̍vahat । ta-tpū̎rva̠vāha̍ḥ pūrvavā̠ṭ-tvam । yadaśva̍-mpu̠rastā̠nnaya̍ti । vibha̍ktirē̠vaina̍yō̠ssā । athō̠ nānā̍vīryāvē̠vainau̍ kurutē ॥ 40 ॥
yadu̠paryu̍pari̠ śirō̠ harē̎t । prā̠ṇān vichChi̍ndyāt । a̠dhō̍-‘dha̠-śśirō̍ harati । prā̠ṇānā̎-ṅgōpī̠thāya̍ ॥ iya̠tyagrē̍ harati । athēya̠tyathēya̍ti । traya̍ i̠mē lō̠kāḥ । ē̠ṣvē̍vaina̍ṃ lō̠kēṣu̠ prati̍ṣṭhita̠mā-dha̍ttē ॥ pra̠jāpa̍ti-ra̠gni-ma̍sṛjata । sō̍-‘bibhē̠tpra mā̍ dhakṣya̠tīti̍ ॥ 41 ॥
tasya̍ trē̠dhā ma̍hi̠māna̠ṃ vyau̍hat । śāntyā̠ apra̍dāhāya । yat-trē̠dhā-‘gni-rā̍dhī̠yatē̎ । ma̠hi̠māna̍mē̠vāsya̠ ta-dvyū̍hati । śāntyā̠ apra̍dāhāya ॥ puna̠rāva̍rtayati । ma̠hi̠māna̍mē̠vāsya̠ sanda̍dhāti ॥ pa̠śurvā ē̠ṣaḥ । yadaśva̍ḥ । ē̠ṣa ru̠draḥ ॥ 42 ॥
yada̠gniḥ । yadaśva̍sya pa̠dē̎-‘gni-mā̍da̠ddhyāt । ru̠drāya̍ pa̠śū-napi̍daddhyāt । a̠pa̠śu-ryaja̍māna-ssyāt । ya-nnākra̠mayē̎t । ana̍varuddhā asya pa̠śava̍-ssyuḥ । pā̠rśva̠ta ākra̍mayēt । yathā ”hi̍tasyā̠gnē-raṅgā̍rā abhyava̠vartē̍rann । ava̍ruddhā asya pa̠śavō̠ bhava̍nti । na ru̠drāyāpi̍dadhāti ॥ 43 ॥
trīṇi̍ ha̠vīgṃṣi̠ nirva̍pati । vi̠rāja̍ ē̠va vikrā̎mta̠ṃ yaja̍mā̠nō-‘nu̠ vikra̍matē ॥ a̠gnayē̠ pava̍mānāya । a̠gnayē̍ pāva̠kāya̍ । a̠gnayē̠ śucha̍yē । yada̠gnayē̠ pava̍mānāya ni̠rvapa̍ti । pu̠nātyē̠vaina̎m । yada̠gnayē̍ pāva̠kāya̍ । pū̠ta ē̠vāsmi̍-nna̠nnādya̍-ndadhāti । yada̠gnayē̠ śucha̍yē । bra̠hma̠va̠rcha̠sa-mē̠vāsmi̍-nnu̠pari̍ṣṭā-ddadhāti ॥ 44 ॥
(ē̠na̠ – mā̠ha̠va̠nīya̍ṃ – dhattē – ‘śva̠tvaṃ – ँva̍rtayati – kuruta̠ – iti̍ -ru̠drō – da̍dhāti̠ – yada̠gnayē̠ śucha̍ya̠ ēka̍-ñcha) (a. 5)
anuvākaṃ 6 – pavamānahavirvistāraḥ, havirantarāṇi, dakṣiṇāścha
dē̠vā̠su̠rā-ssaṃya̍ttā āsann । tē dē̠vā vi̍ja̠ya-mu̍pa̠yanta̍ḥ । a̠gnau vā̠maṃ vasu̠ sa-nnya̍dadhata । i̠damu̍ nō bhaviṣyati । yadi̍ nō jē̠ṣyantīti̍ । tada̠gnirnō-thsaha̍maśaknōt । tat-trē̠dhā vinya̍dadhāt । pa̠śuṣu̠ tṛtī̍yam । a̠phsu tṛtī̍yam । ā̠di̠tyē tṛtī̍yam ॥ 45 ॥
ta-ddē̠vā vi̠jitya̍ । puna̠ravā̍ruruthsanta । tē̎-‘gnayē̠ pava̍mānāya purō̠ḍāśa̍-ma̠ṣṭāka̍pāla̠-nnira̍vapann । pa̠śavō̠ vā a̠gniḥ pava̍mānaḥ । yadē̠va pa̠śuṣvāsī̎t । tat-tēnāvā̍rundhata । tē̎-‘gnayē̍ pāva̠kāya̍ । āpō̠ vā a̠gniḥ pā̍va̠kaḥ । yadē̠vāphsvāsī̎t । tat-tēnāvā̍rundhata ॥ 46 ॥
tē̎-‘gnayē̠ śucha̍yē । a̠sau vā ā̍di̠tyō̎-‘gni-śśuchi̍ḥ । yadē̠vādi̠tya āsī̎t । tat-tēnāvā̍rundhata ॥ bra̠hma̠vā̠dinō̍ vadanti । ta̠nuvō̠ vāvaitā a̍gnyā̠dhēya̍sya । ā̠gnē̠yō vā a̠ṣṭāka̍pālō ‘gnyā̠dhēya̠miti̍ । yatta-nni̠rvapē̎t । naitāni̍ । yathā̠-”tmā syāt ॥ 47 ॥
nāṅgā̍ni । tā̠dṛgē̠va tat । yadē̠tāni̍ ni̠rvapē̎t । na tam । yathā-‘ṅgā̍ni̠ syuḥ । nātmā । tā̠dṛgē̠va tat । u̠bhayā̍ni sa̠hani̠rupyā̍ṇi । ya̠jñasya̍ sātma̠tvāya̍ ॥ u̠bhaya̠ṃ vā ē̠tasyē̎mdri̠yaṃ vī̠rya̍māpyatē ॥ 48 ॥
yō̎-‘gnimā̍dha̠ttē । ai̠ndrā̠gna-mēkā̍daśakapāla̠- manu̠ nirva̍pēt । ā̠di̠tya-ñcha̠rum । i̠ndrā̠gnī vai dē̠vānā̠-mayā̍tayāmānau । yē ē̠va dē̠vatē̠ ayā̍tayāmnī । tābhyā̍mē̠vāsmā̍ indri̠yaṃ vī̠rya̍mava̍- rundhē । ā̠di̠tyō bha̍vati । i̠yaṃ vā adi̍tiḥ । a̠syāmē̠va prati̍tiṣṭhati ॥ dhē̠nvai vā ē̠ta-drēta̍ḥ ॥ 49 ॥
yadājya̎m । a̠na̠ḍuha̍staṇḍu̠lāḥ । mi̠thu̠namē̠vāva̍-rundhē । ghṛ̠tē bha̍vati । ya̠jñasyālū̎kṣāntatvāya ॥ cha̠tvāra̍ ārṣē̠yāḥ prāśña̍nti । di̠śāmē̠va jyōti̍ṣi juhōti ॥ pa̠śavō̠ vā ē̠tāni̍ ha̠vīgṃṣi̍ । ē̠ṣa ru̠draḥ । yada̠gniḥ ॥ 50 ॥
yathsa̠dya ē̠tāni̍ ha̠vīgṃṣi̍ ni̠rvapē̎t । ru̠drāya̍ pa̠śūnapi̍ daddhyāt । a̠pa̠śu-ryaja̍māna-ssyāt । yannānu̍ni̠rvapē̎t । ana̍varuddhā asya pa̠śava̍-ssyuḥ । dvā̠da̠śasu̠ rātrī̠ṣvanu̠ nirva̍pēt । sa̠ṃva̠thsa̠ra pra̍timā̠ vai dvāda̍śa̠ rātra̍yaḥ । sa̠ṃva̠thsa̠rēṇai̠vāsmai̍ ru̠dragṃ śa̍mayi̠tvā । pa̠śūnava̍ rundhē ॥ yadēka̍-mēkamē̠tāni̍ ha̠vīgṃṣi̍ ni̠rvapē̎t ॥ 51 ॥
yathā̠ trīṇyā̠vapa̍nāni pū̠rayē̎t । tā̠dṛktat । na pra̠jana̍na̠muchChigṃ̍ṣēt । ēka̍-nni̠rupya̍ । utta̍rē̠ sama̍syēt । tṛ̠tīya̍mē̠vāsmai̍ lō̠kamuchChigṃ̍ṣati pra̠jana̍nāya । ta-mpra̠jayā̍ pa̠śubhi̠ranu̠ prajā̍yatē । athō̍ ya̠jñasyai̠vaiṣā-‘bhikrā̎mtiḥ ॥ ra̠tha̠cha̠kra-mprava̍rtayati । ma̠nu̠ṣya̠ra̠thēnai̠va dē̍vara̠tha-mpra̠tyava̍rōhati ॥ 52 ॥
bra̠hma̠vā̠dinō̍ vadanti । hō̠ta̠vya̍-magnihō̠trāṃ(3) nahō̍ta̠vyā(3)miti̍ । ya-dyaju̍ṣā juhu̠yāt । aya̍thāpūrva̠māhu̍tī juhuyāt । yanna ju̍hu̠yāt । a̠gniḥ parā̍bhavēt । tū̠ṣṇīmē̠va hō̍ta̠vya̎m । ya̠thā̠pū̠rva-māhu̍tī ju̠hōti̍ । nāgniḥ parā̍bhavati ॥ a̠gnīdhē̍ dadāti ॥ 53 ॥
a̠gnimu̍khā-nē̠vartū-nprī̍ṇāti । u̠pa̠barha̍ṇa-ndadāti । rū̠pāṇā̠mava̍-ruddhyai । aśva̍-mbra̠hmaṇē̎ । i̠ndri̠yamē̠vāva̍-rundhē । dhē̠nugṃ hōtrē̎ । ā̠śiṣa̍ ē̠vāva̍rundhē । a̠na̠ḍvāha̍-maddhva̠ryavē̎ । vahni̠rvā a̍na̠ḍvān । vahni̍raddhva̠ryuḥ ॥ 54 ॥
vahni̍nai̠va vahni̍ ya̠jñasyāva̍-rundhē । mi̠thu̠nau gāvau̍ dadāti । mi̠thu̠nasyāva̍-ruddhyai । vāsō̍ dadāti । sa̠rva̠ dē̠va̠tya̍ṃ vai vāsa̍ḥ । sarvā̍ ē̠va dē̠vatā̎ḥ prīṇāti । ā dvā̍da̠śabhyō̍ dadāti । dvāda̍śa̠ māsā̎-ssaṃvathsa̠raḥ । sa̠ṃva̠thsa̠ra ē̠va prati̍ tiṣṭhati । kāma̍mū̠rdhva-ndēya̎m । apa̍rimita̠syāva̍-ruddhyai ॥ 55 ॥
(ā̠di̠tyē tṛtī̍ya – ma̠phsvāsī̠-tta-ttēnāvā̍rundhata̠ – syā – dā̎pyatē̠ – rētō̠ – ‘gni – rēka̍mēka mē̠tāni̍ ha̠vigṃṣi̍ ni̠rvapē̎t – pra̠tyava̍rōhati – dadātya – ddhva̠ryu–r dēya̠ mēka̍-ñcha) (a. 6)
anuvākaṃ 7 – ādhānamantrāḥ
gha̠rma-śśira̠stada̠yama̠gniḥ । sa-mpri̍yaḥ pa̠śubhi̍-rbhuvat । Cha̠rdistō̠kāya̠ tana̍yāya yachCha ॥ vāta̍ḥ prā̠ṇastada̠yama̠gniḥ । sa-mpri̍yaḥ pa̠śubhi̍-rbhuvat । sva̠di̠ta-ntō̠kāya̠ tana̍yāya pi̠tu-mpa̍cha ॥ prāchī̠manu̍ pra̠diśa̠-mprēhi̍ vi̠dvān । a̠gnēra̍gnē pu̠rō a̍gni-rbhavē̠ha । viśvā̠ āśā̠ dīdyā̍nō̠ vibhā̍hi । ūrja̍-nnō dhēhi dvi̠padē̠ chatu̍ṣpadē ॥ 56 ॥
a̠rkaśchakṣu̠-stada̠sau sūrya̠stada̠yama̠gniḥ । sampri̍yaḥ pa̠śubhi̍-rbhuvat । ya-ttē̍ śukra śu̠kraṃ varcha̍-śśu̠krā ta̠nūḥ । śu̠kra-ñjyōti̠raja̍sram । tēna̍ mē dīdihi̠ tēna̠ tvā-”da̍dhē । a̠gninā̎-‘gnē̠ brahma̍ṇā ॥ ā̠na̠śē vyā̍naśē̠ sarva̠māyu̠-rvyā̍naśē ॥ yē tē̍ agnē śi̠vē ta̠nuvau̎ । vi̠rāṭ cha̍ sva̠rāṭ cha̍ । tē mā vi̍śatā̠-ntē mā̍ jinvatām ॥ 57 ॥
yē tē̍ agnē śi̠vē ta̠nuvau̎ । sa̠mrāṭ chā̍bhi̠bhūścha̍ । tē mā vi̍śatā̠-ntē mā̍ jinvatām । yē tē̍ agnē śi̠vē ta̠nuvau̎ । vi̠bhūścha̍ pari̠bhūścha̍ । tē mā vi̍śatā̠-ntē mā̍ jinvatām । yē tē̍ agnē śi̠vē ta̠nuvau̎ । pra̠bhvī cha̠ prabhū̍tiścha । tē mā vi̍śatā̠-ntē mā̍ jinvatām । yāstē̍ agnē śi̠vāsta̠nuva̍ḥ । tābhi̠stvā ”da̍dhē ॥ yāstē̍ agnē ghō̠rāsta̠nuva̍ḥ । tābhi̍ra̠mu-ṅga̍chCha ॥ 58 ॥
(chatu̍ṣpadē – jinvatāṃ – ta̠nuva̠ strīṇi̍ cha ) (a. 7)
anuvākaṃ 8 – ētadbrāhmaṇaṃ
i̠mē vā ē̠tē lō̠kā a̠gnaya̍ḥ । tē yadavyā̍vṛttā ādhī̠yērann̍ । śō̠chayē̍yu̠-ryaja̍mānam । gha̠rma-śśira̠ iti̠ gārha̍patya̠-māda̍dhāti । vāta̍ḥ prā̠ṇa itya̍nvāhārya̠-pacha̍nam । a̠rka-śchakṣu̠rityā̍-hava̠nīya̎m । tēnai̠vainā̠n vyāva̍rtayati । tathā̠ na śō̍chayanti̠ yaja̍mānam ॥ ra̠tha̠nta̠ra-ma̠bhigā̍yatē̠ gārha̍patya ādhī̠yamā̍nē । rātha̍ntarō̠ vā a̠yaṃ lō̠kaḥ ॥ 59 ॥
a̠sminnē̠vaina̍ṃ lō̠kē prati̍ṣṭhita̠-mādha̍ttē । vā̠ma̠dē̠vya-ma̠bhigā̍yata uddhri̠yamā̍ṇē । a̠ntari̍kṣa̠ṃ vai vā̍madē̠vyam । a̠ntari̍kṣa ē̠vaina̠-mprati̍ṣṭhita̠-mādha̍ttē । athō̠ śānti̠-rvai vā̍madē̠vyam । śā̠ntamē̠vaina̍-mpaśa̠vya̍muddha̍ratē । bṛ̠hada̠bhigā̍yata āhava̠nīya̍ ādhī̠yamā̍nē । bārha̍tō̠ vā a̠sau lō̠kaḥ । a̠muṣmi̍nnē̠vaina̍ṃ lō̠kē prati̍ṣṭhita̠-mādha̍ttē ॥ pra̠jāpa̍ti-ra̠gni-ma̍sṛjata ॥ 60 ॥
sō-‘śvō̠ vārō̍ bhū̠tvā parā̍ṃait । taṃ vā̍rava̠ntīyē̍nāvārayata ।ta-dvā̍rava̠ntīya̍sya vāravantīya̠tvam । śyai̠tēna̍ śyē̠tī a̍kuruta ।tachChyai̠tasya̍ śyaita̠tvam । ya-dvā̍rava̠ntīya̍-mabhi̠gāya̍tē । vā̠ra̠yi̠tvaivaina̠-mprati̍ṣṭhita̠-mādha̍ttē । śyai̠tēna̍ śyē̠tī ku̍rutē ॥ gha̠rma-śśira̠ iti̠ gārha̍patya̠-māda̍dhāti । saśī̍rṣāṇa-mē̠vaina̠-mādha̍ttē ॥ 61 ॥
upai̍na̠mutta̍rō ya̠jñō na̍mati ॥ ru̠drō vā ē̠ṣaḥ । yada̠gniḥ । sa ā̍dhī̠yamā̍na īśva̠rō yaja̍mānasya pa̠śūn higṃsi̍tōḥ । sa-mpri̍yaḥ pa̠śubhi̍-rbhuva̠dityā̍ha । pa̠śubhi̍rē̠vaina̠gṃ̠ sampri̍ya-ṅkarōti । pa̠śū̠nā-mahigṃ̍sāyai ॥ Cha̠rdistō̠kāya̠ tana̍yāya ya̠chChētyā̍ha ।ā̠śiṣa̍mē̠vaitā-māśā̎stē ॥ vāta̍ḥ prā̠ṇa itya̍nvāhārya̠-pacha̍nam ॥ 62 ॥
saprā̍ṇa-mē̠vaina̠-mādha̍ttē ॥ sva̠di̠ta-ntō̠kāya̠ tana̍yāya pi̠tu-mpa̠chētyā̍ha । anna̍mē̠vāsmai̎ svadayati ॥ prāchī̠manu̍ pra̠diśa̠-mprēhi̍ vi̠dvānityā̍ha । vibha̍ktirē̠vaina̍yō̠ssā । athō̠ nānā̍ vīryāvē̠vainau̍ kurutē ॥ ūrja̍-nnō dhēhi dvi̠padē̠ chatu̍ṣpada̠ ityā̍ha । ā̠śiṣa̍mē̠vaitāmāśā̎stē ॥ a̠rka-śchakṣu̠rityā̍-hava̠nīya̎m । a̠rkō vai dē̠vānā̠manna̎m ॥ 63 ॥
anna̍mē̠vāva̍ rundhē ॥ tēna̍ mē dīdi̠hītyā̍ha । sami̍ndha ē̠vaina̎m ॥ ā̠na̠śē vyā̍naśa̠ iti̠ trirudi̍ṅgayati । traya̍ i̠mē lō̠kāḥ । ē̠ṣvē̍vaina̍ṃ lō̠kēṣu̠ prati̍ṣṭhita̠-mādha̍ttē ॥ tat-tathā̠ na kā̠rya̎m । vīṅgi̍ta̠ma pra̍tiṣṭhita̠-māda̍dhīta । u̠ddhṛtyai̠-vādhāyā̍-bhi̠mantriya̍ḥ । avī̎mgita-mē̠vaina̠-mprati̍ṣṭhita̠-mādha̍ttē ॥ vi̠rāṭ cha̍ sva̠rāṭ cha̠ yāstē̍ agnē śi̠vāsta̠nuva̠-stābhi̠stvā ”da̍dha̠ ityā̍ha । ē̠tā vā a̠gnē-śśi̠vāsta̠nuva̍ḥ । tābhi̍rē̠vaina̠gṃ̠ sama̍rdhayati ॥ yāstē̍ agnē ghō̠rāsta̠nuva̠ stābhi̍ra̠mu-ṅga̠chChēti̍ brūyā̠dya-ndvi̠ṣyāt । tābhi̍rē̠vaina̠-mparā̍bhāvayati ॥ 64 ॥
(lō̠kō̍ – ‘sṛjataina̠ – mādha̍ttē – ‘nvāhārya̠pacha̍naṃ – dē̠vānā̠manna̍ – mēna̠-mprati̍ṣṭhita̠mādha̍ttē̠ pañcha̍ cha) (a. 8)
anuvākaṃ 9 – brahmaudanam
śa̠mī̠ga̠rbhāda̠gni-mma̍nthati । ē̠ṣā vā a̠gnē-rya̠jñiyā̍ ta̠nūḥ । tāmē̠vāsmai̍ janayati ॥ adi̍tiḥ pu̠trakā̍mā । sā̠ddhyēbhyō̍ dē̠vēbhyō̎ brahmauda̠na-ma̍pachat । tasyā̍ u̠chChēṣa̍ṇa-madaduḥ । ta-tprāśñā̎t । sā rētō̍-‘dhatta । tasyai̍ dhā̠tā chā̎rya̠mā chā̍jāyētām । sā dvi̠tīya̍-mapachat ॥ 65 ॥
tasyā̍ u̠chChēṣa̍ṇa-madaduḥ । ta-tprāśñā̎t । sā rētō̍-‘dhatta । tasyai̍ mi̠traścha̠ varu̍ṇaśchājāyētām । sā tṛ̠tīya̍-mapachat । tasyā̍ u̠chChēṣa̍ṇa-madaduḥ । ta-tprāśñā̎t । sā rētō̍-‘dhatta । tasyā̠ agṃśa̍ścha̠ bhaga̍śchājāyētām । sā cha̍tu̠rtha-ma̍pachat ॥ 66 ॥
tasyā̍ u̠chChēṣa̍ṇa-madaduḥ । ta-tprāśñā̎t । sā rētō̍-‘dhatta । tasyā̠ indra̍ścha̠ viva̍svāgśchā-jāyētām । bra̠hmau̠da̠na-mpa̍chati । rēta̍ ē̠va ta-dda̍dhāti ॥ prāśña̍nti brāhma̠ṇā ō̍da̠nam ॥ yadājya̍-mu̠chChiṣya̍tē । tēna̍ sa̠midhō̠-‘bhyajyāda̍dhāti । u̠chChēṣa̍ṇā̠dvā adi̍tī̠ rētō̍-‘dhatta ॥ 67 ॥
u̠chChēṣa̍ṇādē̠va ta-drētō̍ dhattē ॥ asthi̠ vā ē̠tat । ya-thsa̠midha̍ḥ । ē̠ta-drēta̍ḥ । yadājya̎m । yadājyē̍na sa̠midhō̠-‘bhyajyā̠dadhā̍ti । asthyē̠va ta-drēta̍si dadhāti ॥ ti̠sra āda̍dhāti mithuna̠tvāya̍ ॥ iya̍tī-rbhavanti । pra̠jāpa̍tinā yajñamu̠khēna̠ sammi̍tāḥ ॥ 68 ॥
iya̍tī-rbhavanti । ya̠jña̠pa̠ruṣā̠ sammi̍tāḥ । iya̍tī-rbhavanti । ē̠tāva̠dvai puru̍ṣē vī̠rya̎m । vī̠rya̍ sammitāḥ ॥ ā̠rdrā bha̍vanti । ā̠rdrami̍va̠ hi rēta̍-ssi̠chyatē̎ ॥ chitri̍yasyāśva̠tthasyāda̍dhāti । chi̠tramē̠va bha̍vati ॥ ghṛ̠tava̍tībhi̠-rāda̍dhāti ॥ 69 ॥
ē̠tadvā a̠gnēḥ pri̠ya-ndhāma̍ । ya-dghṛ̠tam । pri̠yēṇai̠vaina̠-ndhāmnā̠ sama̍rdhayati । athō̠ tēja̍sā ॥ gā̠ya̠trībhi̍-rbrāhma̠ṇasyāda̍ddhyāt । gā̠ya̠traCha̍ndā̠ vai brā̎hma̠ṇaḥ । svasya̠ Chanda̍saḥ pratyayana̠stvāya̍ । tri̠ṣṭugbhī̍-rāja̠nya̍sya । tri̠ṣṭu-pCha̍ndā̠ vai rā̍ja̠nya̍ḥ । svasya̠ Chanda̍saḥ pratyayana̠stvāya̍ ॥ 70 ॥
jaga̍tībhi̠-rvaiśya̍sya । jaga̍tī Chandā̠ vai vaiśya̍ḥ । svasya̠ Chanda̍saḥ pratyayana̠stvāya̍ ॥ tagṃ sa̍ṃvathsa̠ra-ṅgō̍pāyēt । sa̠ṃva̠thsa̠ragṃ hi rētō̍ hi̠taṃ vardha̍tē ॥ ya-dyē̍nagṃ saṃvathsa̠rē nōpa̠namē̎t । sa̠midha̠ḥ puna̠rāda̍ddhyāt । rēta̍ ē̠va taddhi̠taṃ vardha̍mānamēti ॥ na mā̠gṃ̠sa-ma̍śñīyāt । na striya̠mupē̍yāt ॥ 71 ॥
ya-nmā̠gṃ̠sa-ma̍śñī̠yāt । yathstriya̍-mupē̠yāt । nirvī̎rya-ssyāt । naina̍ma̠gni-rupa̍namēt ॥ śva ā̍dhā̠syamā̍nō brahmauda̠na-mpa̍chati । ā̠di̠tyā vā i̠ta u̍tta̠mā-ssu̍va̠rgaṃ lō̠kamā̍yann । tē vā i̠tō yanta̠-mprati̍nudantē । ē̠tē khalu̠ vāvādi̠tyāḥ । ya-dbrā̎hma̠ṇāḥ । tairē̠va sa̠tva-ṅga̍chChati ॥ 72 ॥
naina̠-mprati̍nudantē ॥ bra̠hma̠vā̠dinō̍ vadanti । kvā̍ saḥ । a̠gniḥ kā̠rya̍ḥ । yō̎-‘smai pra̠jā-mpa̠śū-npra̍ja̠naya̠tīti̍ । śalkai̠stāgṃ rātri̍ma̠gni-mi̍ndhīta । tasmi̍-nnupavyu̠ṣama̠raṇī̠ niṣṭa̍pēt । yatha̍rṣa̠bhāya̍ vāśi̠tā nyā̍vichChā̠yati̍ । tā̠dṛgē̠va tat ॥ a̠pō̠dūhya̠ bhasmā̠gni-mma̍nthati ॥ 73 ॥
saiva sā-‘gnē-ssanta̍tiḥ ॥ ta-mma̍thi̠tvā prāñcha̠muddha̍rati । sa̠ṃva̠thsa̠ramē̠va ta-drētō̍ hi̠ta-mpraja̍nayati ॥ anā̍hita̠-stasyā̠gni-rityā̍huḥ । ya-ssa̠midhō-‘nā̍dhāyā̠gni-mā̍dha̠tta iti̍ । tā-ssa̍ṃvathsa̠rē pu̠rastā̠-dāda̍ddhyāt । sa̠ṃva̠thsa̠rādē̠vaina̍-mava̠ruddhyā-dha̍ttē ॥ yadi̍ saṃvathsa̠rē ‘nāda̠ddhyāt । dvā̠da̠śyā̎-mpu̠rastā̠-dāda̍ddhyāt । sa̠ṃva̠thsa̠ra pra̍timā̠ vai dvāda̍śa̠ rātra̍yaḥ । sa̠ṃva̠thsa̠ramē̠vāsyāhi̍tā bhavanti ॥ yadi̍ dvāda̠śyā̎-nnāda̠ddhyāt । trya̠hē pu̠rastā̠dāda̍ddhyāt । āhi̍tā ē̠vāsya̍ bhavanti ॥ 74 ॥
(dvi̠tīya̍mapachach – chatu̠rthama̍pacha̠ – dadi̍tī̠ rētō̍-‘dhatta̠ – sammi̍tā –
ghṛ̠tava̍tībhi̠rāda̍dhāti – rāja̠nya̍-ssvasya̠ Chanda̍saḥ pratyayana̠stvā – yē̍yā-d- gachChati – manthati̠ – rātra̍ya ścha̠tvāri̍ cha) (a. 9)
anuvākaṃ 10 – pañchāgnyādhānam
pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jā a̍sṛjata । sa ri̍richā̠nō̍-‘manyata । sa tapō̍-‘tapyata । sa ā̠tman vī̠rya̍-mapaśyat । tada̍vardhata । tada̍smā̠-thsaha̍sō̠rdhva-ma̍sṛjyata । sā vi̠rāḍa̍bhavat । tā-ndē̍vāsu̠rā vya̍gṛhṇata । sō̎-‘bravī-tpra̠jāpa̍tiḥ । mama̠ vā ē̠ṣā ॥ 75 ॥
dōhā̍ ē̠va yu̠ṣmāka̠miti̍ ॥ sā tata̠ḥ prāchyuda̍krāmat । ta-tpra̠jāpa̍ti̠ḥ parya̍gṛhṇāt । atha̍rva pi̠tu-mmē̍ gōpā̠yēti̍ । sā dvi̠tīya̠-muda̍krāmat । ta-tpra̠jāpa̍ti̠ḥ parya̍gṛhṇāt । narya̍ pra̠jā-mmē̍ gōpā̠yēti̍ । sā tṛ̠tīya̠-muda̍krāmat । ta-tpra̠jāpa̍ti̠ḥ parya̍gṛhṇāt । śaggsya̍ pa̠śū-nmē̍ gōpā̠yēti̍ ॥ 76 ॥
sā cha̍tu̠rtha-muda̍krāmat । ta-tpra̠jāpa̍ti̠ḥ parya̍gṛhṇāt । sapra̍tha sa̠bhā-mmē̍ gōpā̠yēti̍ । sā pa̍ñcha̠ma-muda̍krāmat । ta-tpra̠jāpa̍ti̠ḥ parya̍gṛhṇāt । ahē̍ buddhniya̠ mantra̍-mmē gōpā̠yēti̍ । a̠gnīn vāva sā tān vya̍kramata । tā-npra̠jāpa̍ti̠ḥ parya̍gṛhṇāt । athō̍ pa̠ṅktimē̠va ॥ pa̠ṅktirvā ē̠ṣā brā̎hma̠ṇē pravi̍ṣṭā ॥ 77 ॥
tāmā̠tmanō-‘dhi̠ nirmi̍mītē । yada̠gni-rā̍dhī̠yatē̎ । tasmā̍-dē̠tāva̍ntō̠-‘gnaya̠ ādhī̍yantē । pāṅkta̠ṃ vā i̠dagṃ sarva̎m । pāṅktē̍nai̠va pāṅktagg̍ spṛṇōti ॥ atha̍rva pi̠tu-mmē̍ gōpā̠yētyā̍ha । anna̍mē̠vai tēna̍ spṛṇōti । narya̍ pra̠jā-mmē̍ gōpā̠yētyā̍ha । pra̠jāmē̠vaitēna̍ spṛṇōti । śaggsya̍ pa̠śū-nmē̍ gōpā̠yētyā̍ha ॥ 78 ॥
pa̠śūnē̠vaitēna̍ spṛṇōti । sapra̍tha sa̠bhā-mmē̍ gōpā̠yētyā̍ha । sa̠bhāmē̠vaitēne̎mdri̠yagg spṛ̍ṇōti । ahē̍ buddhniya̠ mantra̍-mmē gōpā̠yētyā̍ha । mantra̍mē̠vai tēna̠ śriyagg̍ spṛṇōti ॥ yada̍nvāhārya̠-pacha̍nē-‘nvāhā̠rya̍-mpacha̍nti । tēna̠ sō̎-‘syā̠bhīṣṭa̍ḥ prī̠taḥ । ya-dgārha̍patya̠ ājya̍madhi̠śraya̍nti̠ sampatnī̎ryā̠jaya̍nti । tēna̠ sō̎-‘syā̠bhīṣṭa̍ḥ prī̠taḥ । yadā̍hava̠nīyē̠ juhva̍ti ॥ 79 ॥
tēna̠ sō̎-‘syā̠bhīṣṭa̍ḥ prī̠taḥ । yathsa̠bhāyā̎ṃ vi̠jaya̍ntē । tēna̠ sō̎-‘syā̠bhīṣṭa̍ḥ prī̠taḥ । yadā̍vasa̠thē-‘nna̠gṃ̠ hara̍nti । tēna̠ sō̎-‘syā̠bhīṣṭa̍ḥ prī̠taḥ । tathā̎-‘sya̠ sarvē̎ prī̠tā a̠bhīṣṭā̠ ādhī̍yantē ॥ pra̠va̠sa̠tha-mē̠ṣyannē̠va-mupa̍tiṣṭhē̠-taika̍mēkam । yathā̎ brāhma̠ṇāya̍ gṛhēvā̠sinē̍ pari̠dāya̍ gṛ̠hānēti̍ । tā̠dṛgē̠va tat ॥ puna̍rā̠ga-tyōpa̍tiṣṭhatē । sā bhā̍gēyamē̠vaiṣā̠-ntat । sā tata̍ ū̠rdhvā-”rō̍hat । sā rō̍hi̠ṇya̍bhavat । ta-drō̍hi̠ṇyai rō̍hiṇi̠tvam । rō̠hi̠ṇyā-ma̠gni-māda̍dhīta । sva ē̠vaina̠ṃ yōnau̠ prati̍ṣṭhita̠-mādha̍ttē । ṛ̠ddhnōtyē̍nēna ॥ 80 ॥
(ē̠ṣā – pa̠śūnmē̍ gōpā̠yēti̠ – pravi̍ṣṭā –
pa̠śūnmē̍ gōpā̠yētyā̍ha̠ – juhva̍ti – tiṣṭhatē sa̠pta cha̍) (a. 10)
(brahma̠ sandha̍tta̠ṃ – kṛtti̍kā̠ – sūddha̍nti – dvāda̠śasu̍ – pra̠jāpa̍ti-rvā̠chō – dē̍vāsu̠rāstada̠gnirnō-d- gha̠rma-śśira̍ – i̠mē vai – śa̍mīga̠rbhāt – pra̠jāpa̍ti̠-ssa ri̍richā̠na-ssatapa̠-ssa ā̠tman vī̠rya̍-ndaśa̍ )
(brahma̠ sandha̍tta̠ṃ – tau di̠vyā – vathō̍ śa̠tvāṃya̠ – prāchyē̍ṣā̠ṃ – ँyadu̠paryu̍pari̠ – ya-thsa̠dyaḥ – sō-‘śvō̠ vārō̍ bhū̠tvā – jaga̍tībhi̠ raśī̍tiḥ)
(brahma̠ sandha̍tta – mṛ̠ddhnōtyē̍nēna)
॥ hari̍ḥ ōm ॥
॥ kṛṣṇa yajurvēdīya taittirīya brāhmaṇē prathamāṣṭakē prathamaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ॥
FAQs
What is KYTB 1.1 Agnyadheya Brahmanam - Krishna Yajurveda Taittiriya Brahmana Patha - Brahma Sandhattam?
KYTB 1.1 Agnyadheya Brahmanam - Krishna Yajurveda Taittiriya Brahmana Patha - Brahma Sandhattam is a Bhagavad Gita available on Bhakti Granth in the selected language or script.
Which language or script is this version in?
This edition is published in English. Use the language selector to view another available edition.
Can I read KYTB 1.1 Agnyadheya Brahmanam - Krishna Yajurveda Taittiriya Brahmana Patha - Brahma Sandhattam online?
Yes. The imported text is available directly on this page for online reading and recitation.
Can I download KYTB 1.1 Agnyadheya Brahmanam - Krishna Yajurveda Taittiriya Brahmana Patha - Brahma Sandhattam as a PDF?
If a verified PDF resource was found on the source page, a PDF download button is automatically connected to this page.
How can I share this page?
Use Copy Link, WhatsApp or Facebook in the sticky sharing bar provided by the Bhakti Granth theme.
Are there related devotional texts on Bhakti Granth?
Yes. The Bhakti Granth theme automatically connects texts through language and topic relationships to strengthen navigation and topical coverage.