Bhagavadgita Parayana – Chapter 18
ōṃ śrī paramātmanē namaḥ
atha aṣṭādaśō’dhyāyaḥ
mōkṣasannyāsayōgaḥ
arjuna uvācha
sannyāsasya mahābāhō tattvamichChāmi vēditum ।
tyāgasya cha hṛṣīkēśa pṛthakkēśiniṣūdana ॥1॥
śrī bhagavānuvācha
kāmyānāṃ karmaṇāṃ nyāsaṃ sannyāsaṃ kavayō viduḥ ।
sarvakarmaphalatyāgaṃ prāhustyāgaṃ vichakṣaṇāḥ ॥2॥
tyājyaṃ dōṣavadityēkē karma prāhurmanīṣiṇaḥ ।
yajñadānatapaḥkarma na tyājyamiti chāparē ॥3॥
niśchayaṃ śṛṇu mē tatra tyāgē bharatasattama ।
tyāgō hi puruṣavyāghra trividhaḥ samprakīrtitaḥ ॥4॥
yajñadānatapaḥkarma na tyājyaṃ kāryamēva tat ।
yajñō dānaṃ tapaśchaiva pāvanāni manīṣiṇām ॥5॥
ētānyapi tu karmāṇi saṅgaṃ tyaktvā phalāni cha ।
kartavyānīti mē pārtha niśchitaṃ matamuttamam ॥6॥
niyatasya tu sannyāsaḥ karmaṇō nōpapadyatē ।
mōhāttasya parityāgaḥ tāmasaḥ parikīrtitaḥ ॥7॥
duḥkhamityēva yatkarma kāyaklēśabhayāttyajēt ।
sa kṛtvā rājasaṃ tyāgaṃ naiva tyāgaphalaṃ labhēt ॥8॥
kāryamityēva yatkarma niyataṃ kriyatē’rjuna ।
saṅgaṃ tyaktvā phalaṃ chaiva sa tyāgaḥ sāttvikō mataḥ ॥9॥
na dvēṣṭyakuśalaṃ karma kuśalē nānuṣajjatē ।
tyāgī sattvasamāviṣṭaḥ mēdhāvī Chinnasaṃśayaḥ ॥10॥
na hi dēhabhṛtā śakyaṃ tyaktuṃ karmāṇyaśēṣataḥ ।
yastu karmaphalatyāgī sa tyāgītyabhidhīyatē ॥11॥
aniṣṭamiṣṭaṃ miśraṃ cha trividhaṃ karmaṇaḥ phalam ।
bhavatyatyāgināṃ prētya na tu sannyāsināṃ kvachit ॥12॥
pañchaitāni mahābāhō kāraṇāni nibōdha mē ।
sāṅkhyē kṛtāntē prōktāni siddhayē sarvakarmaṇām ॥13॥
adhiṣṭhānaṃ tathā kartā karaṇaṃ cha pṛthagvidham ।
vividhāścha pṛthakchēṣṭāḥ daivaṃ chaivātra pañchamam ॥14॥
śarīravāṅmanōbhiryat karma prārabhatē naraḥ ।
nyāyyaṃ vā viparītaṃ vā pañchaitē tasya hētavaḥ ॥15॥
tatraivaṃ sati kartāram ātmānaṃ kēvalaṃ tu yaḥ ।
paśyatyakṛtabuddhitvāt na sa paśyati durmatiḥ ॥16॥
yasya nāhaṅkṛtō bhāvaḥ buddhiryasya na lipyatē ।
hatvā’pi sa imāँllōkān na hanti na nibadhyatē ॥17॥
jñānaṃ jñēyaṃ parijñātā trividhā karmachōdanā ।
karaṇaṃ karma kartēti trividhaḥ karmasaṅgrahaḥ ॥18॥
jñānaṃ karma cha kartā cha tridhaiva guṇabhēdataḥ ।
prōchyatē guṇasaṅkhyānē yathāvachChṛṇu tānyapi ॥19॥
sarvabhūtēṣu yēnaikaṃ bhāvamavyayamīkṣatē ।
avibhaktaṃ vibhaktēṣu tajjñānaṃ viddhi sāttvikam ॥20॥
pṛthaktvēna tu yajjñānaṃ nānābhāvānpṛthagvidhān ।
vētti sarvēṣu bhūtēṣu tajjñānaṃ viddhi rājasam ॥21॥
yattu kṛtsnavadēkasmin kāryē saktamahaitukam ।
atattvārthavadalpaṃ cha tattāmasamudāhṛtam ॥22॥
niyataṃ saṅgarahitam arāgadvēṣataḥ kṛtam ।
aphalaprēpsunā karma yattatsāttvikamuchyatē ॥23॥
yattu kāmēpsunā karma sāhaṅkārēṇa vā punaḥ ।
kriyatē bahulāyāsaṃ tadrājasamudāhṛtam ॥24॥
anubandhaṃ kṣayaṃ hiṃsām anapēkṣya cha pauruṣam ।
mōhādārabhyatē karma yattattāmasamuchyatē ॥25॥
muktasaṅgō’nahaṃvādī dhṛtyutsāhasamanvitaḥ ।
siddhyasiddhyōrnirvikāraḥ kartā sāttvika uchyatē ॥26॥
rāgī karmaphalaprēpsuḥ lubdhō hiṃsātmakō’śuchiḥ ।
harṣaśōkānvitaḥ kartā rājasaḥ parikīrtitaḥ ॥27॥
ayuktaḥ prākṛtaḥ stabdhaḥ śaṭhō naiṣkṛtikō’lasaḥ ।
viṣādī dīrghasūtrī cha kartā tāmasa uchyatē ॥28॥
buddhērbhēdaṃ dhṛtēśchaiva guṇatastrividhaṃ śṛṇu ।
prōchyamānamaśēṣēṇa pṛthaktvēna dhanañjaya ॥29॥
pravṛttiṃ cha nivṛttiṃ cha kāryākāryē bhayābhayē ।
bandhaṃ mōkṣaṃ cha yā vētti buddhiḥ sā pārtha sāttvikī ॥30॥
yayā dharmamadharmaṃ cha kāryaṃ chākāryamēva cha ।
ayathāvatprajānāti buddhiḥ sā pārtha rājasī ॥31॥
adharmaṃ dharmamiti yā manyatē tamasā”vṛtā ।
sarvārthānviparītāṃścha buddhiḥ sā pārtha tāmasī ॥32॥
dhṛtyā yayā dhārayatē manaḥ prāṇēndriyakriyāḥ ।
yōgēnāvyabhichāriṇyā dhṛtiḥ sā pārtha sāttvikī ॥33॥
yayā tu dharmakāmārthān dhṛtyā dhārayatē’rjuna ।
prasaṅgēna phalākāṅkṣī dhṛtiḥ sā pārtha rājasī ॥34॥
yayā svapnaṃ bhayaṃ śōkaṃ viṣādaṃ madamēva cha ।
na vimuñchati durmēdhāḥ dhṛtiḥ sā tāmasī matā ॥35॥
sukhaṃ tvidānīṃ trividhaṃ śṛṇu mē bharatarṣabha ।
abhyāsādramatē yatra duḥkhāntaṃ cha nigachChati ॥36॥
yattadagrē viṣamiva pariṇāmē’mṛtōpamam ।
tatsukhaṃ sāttvikaṃ prōktam ātmabuddhiprasādajam ॥37॥
viṣayēndriyasaṃyōgāt yattadagrē’mṛtōpamam ।
pariṇāmē viṣamiva tatsukhaṃ rājasaṃ smṛtam ॥38॥
yadagrē chānubandhē cha sukhaṃ mōhanamātmanaḥ ।
nidrālasyapramādōtthaṃ tattāmasamudāhṛtam ॥39॥
na tadasti pṛthivyāṃ vā divi dēvēṣu vā punaḥ ।
sattvaṃ prakṛtijairmuktaṃ yadēbhiḥ syāttribhirguṇaiḥ ॥40॥
brāhmaṇakṣatriyaviśāṃ śūdrāṇāṃ cha parantapa ।
karmāṇi pravibhaktāni svabhāvaprabhavairguṇaiḥ ॥41॥
śamō damastapaḥ śauchaṃ kṣāntirārjavamēva cha ।
jñānaṃ vijñānamāstikyaṃ brahmakarma svabhāvajam ॥42॥
śauryaṃ tējō dhṛtirdākṣyaṃ yuddhē chāpyapalāyanam ।
dānamīśvarabhāvaścha kṣātraṃ karma svabhāvajam ॥43॥
kṛṣigaurakṣyavāṇijyaṃ vaiśyakarma svabhāvajam ।
paricharyātmakaṃ karma śūdrasyāpi svabhāvajam ॥44॥
svē svē karmaṇyabhirataḥ saṃsiddhiṃ labhatē naraḥ ।
svakarmanirataḥ siddhiṃ yathā vindati tachChṛṇu ॥45॥
yataḥ pravṛttirbhūtānāṃ yēna sarvamidaṃ tatam ।
svakarmaṇā tamabhyarchya siddhiṃ vindati mānavaḥ ॥46॥
śrēyānsvadharmō viguṇaḥ paradharmātsvanuṣṭhitāt ।
svabhāvaniyataṃ karma kurvannāpnōti kilbiṣam ॥47॥
sahajaṃ karma kauntēya sadōṣamapi na tyajēt ।
sarvārambhā hi dōṣēṇa dhūmēnāgnirivāvṛtāḥ ॥48॥
asaktabuddhiḥ sarvatra jitātmā vigataspṛhaḥ ।
naiṣkarmyasiddhiṃ paramāṃ sannyāsēnādhigachChati ॥49॥
siddhiṃ prāptō yathā brahma tathā”pnōti nibōdha mē ।
samāsēnaiva kauntēya niṣṭhā jñānasya yā parā ॥50॥
buddhyā viśuddhayā yuktaḥ dhṛtyā”tmānaṃ niyamya cha ।
śabdādīnviṣayāṃstyaktvā rāgadvēṣau vyudasya cha ॥51॥
viviktasēvī laghvāśī yatavākkāyamānasaḥ ।
dhyānayōgaparō nityaṃ vairāgyaṃ samupāśritaḥ ॥52॥
ahaṅkāraṃ balaṃ darpaṃ kāmaṃ krōdhaṃ parigraham ।
vimuchya nirmamaḥ śāntaḥ brahmabhūyāya kalpatē ॥53॥
brahmabhūtaḥ prasannātmā na śōchati na kāṅkṣati ।
samaḥ sarvēṣu bhūtēṣu madbhaktiṃ labhatē parām ॥54॥
bhaktyā māmabhijānāti yāvānyaśchāsmi tattvataḥ ।
tatō māṃ tattvatō jñātvā viśatē tadanantaram ॥55॥
sarvakarmāṇyapi sadā kurvāṇō madvyapāśrayaḥ ।
matprasādādavāpnōti śāśvataṃ padamavyayam ॥56॥
chētasā sarvakarmāṇi mayi sannyasya matparaḥ ।
buddhiyōgamupāśritya machchittaḥ satataṃ bhava ॥57॥
machchittaḥ sarvadurgāṇi matprasādāttariṣyasi ।
atha chēttvamahaṅkārāt na śrōṣyasi vinaṅkṣyasi ॥58॥
yadahaṅkāramāśritya na yōtsya iti manyasē ।
mithyaiṣa vyavasāyastē prakṛtistvāṃ niyōkṣyati ॥59॥
svabhāvajēna kauntēya nibaddhaḥ svēna karmaṇā ।
kartuṃ nēchChasi yanmōhāt kariṣyasyavaśō’pi tat ॥60॥
īśvaraḥ sarvabhūtānāṃ hṛddēśē’rjuna tiṣṭhati ।
bhrāmayansarvabhūtāni yantrārūḍhāni māyayā ॥61॥
tamēva śaraṇaṃ gachCha sarvabhāvēna bhārata ।
tatprasādātparāṃ śāntiṃ sthānaṃ prāpsyasi śāśvatam ॥62॥
iti tē jñānamākhyātaṃ guhyādguhyataraṃ mayā ।
vimṛśyaitadaśēṣēṇa yathēchChasi tathā kuru ॥63॥
sarvaguhyatamaṃ bhūyaḥ śṛṇu mē paramaṃ vachaḥ ।
iṣṭō’si mē dṛḍhamiti tatō vakṣyāmi tē hitam ॥64॥
manmanā bhava madbhaktaḥ madyājī māṃ namaskuru ।
māmēvaiṣyasi satyaṃ tē pratijānē priyō’si mē ॥65॥
sarvadharmānparityajya māmēkaṃ śaraṇaṃ vraja ।
ahaṃ tvā sarvapāpēbhyaḥ mōkṣayiṣyāmi mā śuchaḥ ॥66॥
idaṃ tē nātapaskāya nābhaktāya kadāchana ।
na chāśuśrūṣavē vāchyaṃ na cha māṃ yō’bhyasūyati ॥67॥
ya imaṃ paramaṃ guhyaṃ madbhaktēṣvabhidhāsyati ।
bhaktiṃ mayi parāṃ kṛtvā māmēvaiṣyatyasaṃśayaḥ ॥68॥
na cha tasmānmanuṣyēṣu kaśchinmē priyakṛttamaḥ ।
bhavitā na cha mē tasmāt anyaḥ priyatarō bhuvi ॥69॥
adhyēṣyatē cha ya imaṃ dharmyaṃ saṃvādamāvayōḥ ।
jñānayajñēna tēnāham iṣṭaḥ syāmiti mē matiḥ ॥70॥
śraddhāvānanasūyaścha śṛṇuyādapi yō naraḥ ।
sō’pi muktaḥ śubhāఁllōkān prāpnuyātpuṇyakarmaṇām ॥71॥
kachchidētachChrutaṃ pārtha tvayaikāgrēṇa chētasā ।
kachchidajñānasammōhaḥ praṇaṣṭastē dhanañjaya ॥72॥
arjuna uvācha
naṣṭō mōhaḥ smṛtirlabdhā tvatprasādānmayā’chyuta ।
sthitō’smi gatasandēhaḥ kariṣyē vachanaṃ tava ॥73॥
sañjaya uvācha
ityahaṃ vāsudēvasya pārthasya cha mahātmanaḥ ।
saṃvādamimamaśrauṣam adbhutaṃ rōmaharṣaṇam ॥74॥
vyāsaprasādāchChrutavān imaṃ guhyatamaṃ param ।
yōgaṃ yōgēśvarātkṛṣṇāt sākṣātkathayataḥ svayam ॥75॥
rājansaṃsmṛtya saṃsmṛtya saṃvādamimamadbhutam ।
kēśavārjunayōḥ puṇyaṃ hṛṣyāmi cha muhurmuhuḥ ॥76॥
tachcha saṃsmṛtya saṃsmṛtya rūpamatyadbhutaṃ harēḥ ।
vismayō mē mahānrājan hṛṣyāmi cha punaḥ punaḥ ॥77॥
yatra yōgēśvaraḥ kṛṣṇaḥ yatra pārthō dhanurdharaḥ ।
tatra śrīrvijayō bhūtiḥ dhruvā nītirmatirmama ॥78॥
॥ ōṃ tatsaditi śrīmanmahābhāratē śatasāhasrikāyāṃ saṃhitāyāṃ vaiyāsikyāṃ śrīmadbhīṣmaparvaṇi śrīmadbhagavadgītāsu upaniṣatsu brahmavidyāyāṃ
yōgaśāstrē śrīkṛṣṇārjunasaṃvādē mōkṣasannyāsayōgō nāma aṣṭādaśō’dhyāyaḥ ॥
FAQs
What is Bhagavadgita Parayana - Chapter 18?
Bhagavadgita Parayana - Chapter 18 is a Bhagavad Gita available on Bhakti Granth in the selected language or script.
Which language or script is this version in?
This edition is published in English. Use the language selector to view another available edition.
Can I read Bhagavadgita Parayana - Chapter 18 online?
Yes. The imported text is available directly on this page for online reading and recitation.
Can I download Bhagavadgita Parayana - Chapter 18 as a PDF?
If a verified PDF resource was found on the source page, a PDF download button is automatically connected to this page.
How can I share this page?
Use Copy Link, WhatsApp or Facebook in the sticky sharing bar provided by the Bhakti Granth theme.
Are there related devotional texts on Bhakti Granth?
Yes. The Bhakti Granth theme automatically connects texts through language and topic relationships to strengthen navigation and topical coverage.