ଵିଦୁର ନୀତି – ଉଦ୍ୟୋଗ ପର୍ଵମ୍, ଅଧ୍ୟାୟଃ 36
॥ ଇତି ଶ୍ରୀମହାଭାରତେ ଉଦ୍ୟୋଗପର୍ଵଣି ପ୍ରଜାଗରପର୍ଵଣି
ଵିଦୁରହିତଵାକ୍ୟେ ଷଟ୍ତ୍ରିଂଶୋଽଧ୍ୟାୟଃ ॥
ଵିଦୁର ଉଵାଚ ।
ଅତ୍ରୈଵୋଦାହରଂତୀମମିତିହାସଂ ପୁରାତନମ୍ ।
ଆତ୍ରେୟସ୍ୟ ଚ ସଂଵାଦଂ ସାଧ୍ୟାନାଂ ଚେତି ନଃ ଶ୍ରୁତମ୍ ॥ 1॥
ଚରଂତଂ ହଂସରୂପେଣ ମହର୍ଷିଂ ସଂଶିତଵ୍ରତମ୍ ।
ସାଧ୍ୟା ଦେଵା ମହାପ୍ରାଜ୍ଞଂ ପର୍ୟପୃଚ୍ଛଂତ ଵୈ ପୁରା ॥ 2॥
ସାଧ୍ୟା ଊଚୁଃ ।
ସାଧ୍ୟା ଦେଵା ଵୟ୍ମସ୍ମୋ ମହର୍ଷେ
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଭଵଂତଂ ନ ଶକ୍ନୁମୋଽନୁମାତୁମ୍ ।
ଶ୍ରୁତେନ ଧୀରୋ ବୁଦ୍ଧିମାଂସ୍ତ୍ଵଂ ମତୋ ନଃ
କାଵ୍ୟାଂ ଵାଚଂ ଵକ୍ତୁମର୍ହସ୍ୟୁଦାରାମ୍ ॥ 3॥
ହଂସ ଉଵାଚ ।
ଏତତ୍କାର୍ୟମମରାଃ ସଂଶ୍ରୁତଂ ମେ
ଧୃତିଃ ଶମଃ ସତ୍ୟଧର୍ମାନୁଵୃତ୍ତିଃ ।
ଗ୍ରଂଥିଂ ଵିନୀୟ ହୃଦୟସ୍ୟ ସର୍ଵଂ
ପ୍ରିୟାପ୍ରିୟେ ଚାତ୍ମଵଶଂ ନୟୀତ ॥ 4॥
ଆକ୍ରୁଶ୍ୟମାନୋ ନାକ୍ରୋଶେନ୍ମନ୍ୟୁରେଵ ତିତିକ୍ଷିତଃ ।
ଆକ୍ରୋଷ୍ଟାରଂ ନିର୍ଦହତି ସୁକୃତଂ ଚାସ୍ୟ ଵିଂଦତି ॥ 5॥
ନାକ୍ରୋଶୀ ସ୍ୟାନ୍ନାଵମାନୀ ପରସ୍ୟ
ମିତ୍ରଦ୍ରୋହୀ ନୋତ ନୀଚୋପସେଵୀ ।
ନ ଚାତିମାନୀ ନ ଚ ହୀନଵୃତ୍ତୋ
ରୂକ୍ଷାଂ ଵାଚଂ ରୁଶତୀଂ ଵର୍ଜୟୀତ ॥ 6॥
ମର୍ମାଣ୍ୟସ୍ଥୀନି ହୃଦୟଂ ତଥାସୂନ୍
ଘୋରା ଵାଚୋ ନିର୍ଦହଂତୀହ ପୁଂସାମ୍ ।
ତସ୍ମାଦ୍ଵାଚଂ ରୁଶତୀଂ ରୂକ୍ଷରୂପାଂ
ଧର୍ମାରାମୋ ନିତ୍ୟଶୋ ଵର୍ଜୟୀତ ॥ 7॥
ଅରୁଂ ତୁରଂ ପରୁଷଂ ରୂକ୍ଷଵାଚଂ
ଵାକ୍କଂଟକୈର୍ଵିତୁଦଂତଂ ମନୁଷ୍ୟାନ୍ ।
ଵିଦ୍ୟାଦଲକ୍ଷ୍ମୀକତମଂ ଜନାନାଂ
ମୁଖେ ନିବଦ୍ଧାଂ ନିରୃତିଂ ଵହଂତମ୍ ॥ 8॥
ପରଶ୍ଚେଦେନମଧିଵିଧ୍ୟେତ ବାଣୈର୍
ଭୃଶଂ ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣୈରନଲାର୍କ ଦୀପ୍ତୈଃ ।
ଵିରିଚ୍ୟମାନୋଽପ୍ୟତିରିଚ୍ୟମାନୋ
ଵିଦ୍ୟାତ୍କଵିଃ ସୁକୃତଂ ମେ ଦଧାତି ॥ 9॥
ୟଦି ସଂତଂ ସେଵତେ ୟଦ୍ୟସଂତଂ
ତପସ୍ଵିନଂ ୟଦି ଵା ସ୍ତେନମେଵ ।
ଵାସୋ ୟଥା ରଂଗ ଵଶଂ ପ୍ରୟାତି
ତଥା ସ ତେଷାଂ ଵଶମଭ୍ୟୁପୈତି ॥ 10॥
ଵାଦଂ ତୁ ୟୋ ନ ପ୍ରଵଦେନ୍ନ ଵାଦୟେଦ୍
ୟୋ ନାହତଃ ପ୍ରତିହନ୍ୟାନ୍ନ ଘାତୟେତ୍ ।
ୟୋ ହଂତୁକାମସ୍ୟ ନ ପାପମିଚ୍ଛେତ୍
ତସ୍ମୈ ଦେଵାଃ ସ୍ପୃହୟଂତ୍ୟାଗତାୟ ॥ 11॥
ଅଵ୍ୟାହୃତଂ ଵ୍ୟାହୃତାଚ୍ଛ୍ରେୟ ଆହୁଃ
ସତ୍ୟଂ ଵଦେଦ୍ଵ୍ୟାହୃତଂ ତଦ୍ଦ୍ଵିତୀୟମ୍ ।
ପ୍ରିୟଂଵଦେଦ୍ଵ୍ୟାହୃତଂ ତତ୍ତୃତୀୟଂ
ଧର୍ମ୍ୟଂ ଵଦେଦ୍ଵ୍ୟାହୃତଂ ତଚ୍ଚତୁର୍ଥମ୍ ॥ 12॥
ୟାଦୃଶୈଃ ସଂଵିଵଦତେ ୟାଦୃଶାଂଶ୍ ଚୋପସେଵତେ ।
ୟାଦୃଗିଚ୍ଛେଚ୍ଚ ଭଵିତୁଂ ତାଦୃଗ୍ଭଵତି ପୂରୁଷଃ ॥ 13॥
ୟତୋ ୟତୋ ନିଵର୍ତତେ ତତସ୍ତତୋ ଵିମୁଚ୍ୟତେ ।
ନିଵର୍ତନାଦ୍ଧି ସର୍ଵତୋ ନ ଵେତ୍ତି ଦୁଃଖମଣ୍ଵପି ॥ 14॥
ନ ଜୀୟତେ ନୋତ ଜିଗୀଷତେଽନ୍ୟାନ୍
ନ ଵୈରକ୍କୃଚ୍ଚାପ୍ରତିଘାତକଶ୍ ଚ ।
ନିଂଦା ପ୍ରଶଂସାସୁ ସମସ୍ଵଭାଵୋ
ନ ଶୋଚତେ ହୃଷ୍ୟତି ନୈଵ ଚାୟମ୍ ॥ 15॥
ଭାଵମିଚ୍ଛତି ସର୍ଵସ୍ୟ ନାଭାଵେ କୁରୁତେ ମତିମ୍ ।
ସତ୍ୟଵାଦୀ ମୃଦୁର୍ଦାଂତୋ ୟଃ ସ ଉତ୍ତମପୂରୁଷଃ ॥ 16॥
ନାନର୍ଥକଂ ସାଂତ୍ଵୟତି ପ୍ରତିଜ୍ଞାୟ ଦଦାତି ଚ ।
ରାଦ୍ଧାପରାଦ୍ଧେ ଜାନାତି ୟଃ ସ ମଧ୍ୟମପୂରୁଷଃ ॥ 17॥
ଦୁଃଶାସନସ୍ତୂପହଂତା ନ ଶାସ୍ତା
ନାଵର୍ତତେ ମନ୍ୟୁଵଶାତ୍କୃତଘ୍ନଃ ।
ନ କସ୍ୟ ଚିନ୍ମିତ୍ରମଥୋ ଦୁରାତ୍ମା
କଲାଶ୍ଚୈତା ଅଧମସ୍ୟେହ ପୁଂସଃ ॥ 18॥
ନ ଶ୍ରଦ୍ଦଧାତି କଲ୍ୟାଣଂ ପରେଭ୍ୟୋଽପ୍ୟାତ୍ମଶଂକିତଃ ।
ନିରାକରୋତି ମିତ୍ରାଣି ୟୋ ଵୈ ସୋଽଧମ ପୂରୁଷଃ ॥ 19॥
ଉତ୍ତମାନେଵ ସେଵେତ ପ୍ରାପ୍ତେ କାଲେ ତୁ ମଧ୍ୟମାନ୍ ।
ଅଧମାଂସ୍ତୁ ନ ସେଵେତ ୟ ଇଚ୍ଛେଚ୍ଛ୍ରେୟ ଆତ୍ମନଃ ॥ 20॥
ପ୍ରାପ୍ନୋତି ଵୈ ଵିତ୍ତମସଦ୍ବଲେନ
ନିତ୍ୟୋତ୍ଥାନାତ୍ପ୍ରଜ୍ଞୟା ପୌରୁଷେଣ ।
ନ ତ୍ଵେଵ ସମ୍ୟଗ୍ଲଭତେ ପ୍ରଶଂସାଂ
ନ ଵୃତ୍ତମାପ୍ନୋତି ମହାକୁଲାନାମ୍ ॥ 21॥
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଉଵାଚ ।
ମହାକୁଲାନାଂ ସ୍ପୃହୟଂତି ଦେଵା
ଧର୍ମାର୍ଥଵୃଦ୍ଧାଶ୍ଚ ବହୁଶ୍ରୁତାଶ୍ ଚ ।
ପୃଚ୍ଛାମି ତ୍ଵାଂ ଵିଦୁର ପ୍ରଶ୍ନମେତଂ
ଭଵଂତି ଵୈ କାନି ମହାକୁଲାନି ॥ 22॥
ଵିଦୁର ଉଵାଚ ।
ତମୋ ଦମୋ ବ୍ରହ୍ମଵିତ୍ତ୍ଵଂ ଵିତାନାଃ
ପୁଣ୍ୟା ଵିଵାହାଃ ସତତାନ୍ନ ଦାନମ୍ ।
ୟେଷ୍ଵେଵୈତେ ସପ୍ତଗୁଣା ଭଵଂତି
ସମ୍ୟଗ୍ଵୃତ୍ତାସ୍ତାନି ମହାକୁଲାନି ॥ 23॥
ୟେଷାଂ ନ ଵୃତ୍ତଂ ଵ୍ୟଥତେ ନ ୟୋନିର୍
ଵୃତ୍ତପ୍ରସାଦେନ ଚରଂତି ଧର୍ମମ୍ ।
ୟେ କୀର୍ତିମିଚ୍ଛଂତି କୁଲେ ଵିଶିଷ୍ଟାଂ
ତ୍ୟକ୍ତାନୃତାସ୍ତାନି ମହାକୁଲାନି ॥ 24॥
ଅନିଜ୍ୟୟାଵିଵାହୈର୍ଶ୍ଚ ଵେଦସ୍ୟୋତ୍ସାଦନେନ ଚ ।
କୁଲାନ୍ୟକୁଲତାଂ ୟାଂତି ଧର୍ମସ୍ୟାତିକ୍ରମେଣ ଚ ॥ 25॥
ଦେଵ ଦ୍ରଵ୍ୟଵିନାଶେନ ବ୍ରହ୍ମ ସ୍ଵହରଣେନ ଚ ।
କୁଲାନ୍ୟକୁଲତାଂ ୟାଂତି ବ୍ରାହ୍ମଣାତିକ୍ରମେଣ ଚ ॥ 26॥
ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ପରିଭଵାତ୍ପରିଵାଦାଚ୍ଚ ଭାରତ ।
କୁଲାନ୍ୟକୁଲତାଂ ୟାଂତି ନ୍ୟାସାପହରଣେନ ଚ ॥ 27॥
କୁଲାନି ସମୁପେତାନି ଗୋଭିଃ ପୁରୁଷତୋଽଶ୍ଵତଃ ।
କୁଲସଂଖ୍ୟାଂ ନ ଗଚ୍ଛଂତି ୟାନି ହୀନାନି ଵୃତ୍ତତଃ ॥ 28॥
ଵୃତ୍ତତସ୍ତ୍ଵଵିହୀନାନି କୁଲାନ୍ୟଲ୍ପଧନାନ୍ୟପି ।
କୁଲସଂଖ୍ୟାଂ ତୁ ଗଚ୍ଛଂତି କର୍ଷଂତି ଚ ମୟଦ୍ୟଶଃ ॥ 29॥
ମା ନଃ କୁଲେ ଵୈରକୃତ୍କଶ୍ ଚିଦସ୍ତୁ
ରାଜାମାତ୍ୟୋ ମା ପରସ୍ଵାପହାରୀ ।
ମିତ୍ରଦ୍ରୋହୀ ନୈକୃତିକୋଽନୃତୀ ଵା
ପୂର୍ଵାଶୀ ଵା ପିତୃଦେଵାତିଥିଭ୍ୟଃ ॥ 30॥
ୟଶ୍ଚ ନୋ ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ହନ୍ୟାଦ୍ୟଶ୍ଚ ନୋ ବ୍ରାହ୍ମଣାଂଦ୍ଵିଷେତ୍ ।
ନ ନଃ ସ ସମିତିଂ ଗଚ୍ଛେଦ୍ୟଶ୍ଚ ନୋ ନିର୍ଵପେତ୍କୃଷିମ୍ ॥ 31॥
ତୃଣାନି ଭୂମିରୁଦକଂ ଵାକ୍ଚତୁର୍ଥୀ ଚ ସୂନୃତା ।
ସତାମେତାନି ଗେହେଷୁ ନୋଚ୍ଛିଦ୍ୟଂତେ କଦା ଚନ ॥ 32॥
ଶ୍ରଦ୍ଧୟା ପରୟା ରାଜନ୍ନୁପନୀତାନି ସତ୍କୃତିମ୍ ।
ପ୍ରଵୃତ୍ତାନି ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ଧର୍ମିଣାଂ ପୁଣ୍ୟକର୍ମଣାମ୍ ॥ 33॥
ସୂକ୍ଷ୍ମୋଽପି ଭାରଂ ନୃପତେ ସ୍ୟଂଦନୋ ଵୈ
ଶକ୍ତୋ ଵୋଢୁଂ ନ ତଥାନ୍ୟେ ମହୀଜାଃ ।
ଏଵଂ ୟୁକ୍ତା ଭାରସହା ଭଵଂତି
ମହାକୁଲୀନା ନ ତଥାନ୍ୟେ ମନୁଷ୍ୟାଃ ॥ 34॥
ନ ତନ୍ମିତ୍ରଂ ୟସ୍ୟ କୋପାଦ୍ବିଭେତି
ୟଦ୍ଵା ମିତ୍ରଂ ଶଂକିତେନୋପଚର୍ୟମ୍ ।
ୟସ୍ମିନ୍ମିତ୍ରେ ପିତରୀଵାଶ୍ଵସୀତ
ତଦ୍ଵୈ ମିତ୍ରଂ ସଂଗତାନୀତରାଣି ॥ 35॥
ୟଦି ଚେଦପ୍ୟସଂବଂଧୋ ମିତ୍ରଭାଵେନ ଵର୍ତତେ ।
ସ ଏଵ ବଂଧୁସ୍ତନ୍ମିତ୍ରଂ ସା ଗତିସ୍ତତ୍ପରାୟଣମ୍ ॥ 36॥
ଚଲଚିତ୍ତସ୍ୟ ଵୈ ପୁଂସୋ ଵୃଦ୍ଧାନନୁପସେଵତଃ ।
ପାରିପ୍ଲଵମତେର୍ନିତ୍ୟମଧ୍ରୁଵୋ ମିତ୍ର ସଂଗ୍ରହଃ ॥ 37॥
ଚଲଚିତ୍ତମନାତ୍ମାନମିଂଦ୍ରିୟାଣାଂ ଵଶାନୁଗମ୍ ।
ଅର୍ଥାଃ ସମତିଵର୍ତଂତେ ହଂସାଃ ଶୁଷ୍କଂ ସରୋ ୟଥା ॥ 38॥
ଅକସ୍ମାଦେଵ କୁପ୍ୟଂତି ପ୍ରସୀଦଂତ୍ୟନିମିତ୍ତତଃ ।
ଶୀଲମେତଦସାଧୂନାମଭ୍ରଂ ପାରିପ୍ଲଵଂ ୟଥା ॥ 39॥
ସତ୍କୃତାଶ୍ଚ କୃତାର୍ଥାଶ୍ଚ ମିତ୍ରାଣାଂ ନ ଭଵଂତି ୟେ ।
ତାନ୍ମୃତାନପି କ୍ରଵ୍ୟାଦାଃ କୃତଘ୍ନାନ୍ନୋପଭୁଂଜତେ ॥ 40॥
ଅର୍ଥୟେଦେଵ ମିତ୍ରାଣି ସତି ଵାସତି ଵା ଧନେ ।
ନାନର୍ଥୟନ୍ଵିଜାନାତି ମିତ୍ରାଣାଂ ସାରଫଲ୍ଗୁତାମ୍ ॥ 41॥
ସଂତାପାଦ୍ଭ୍ରଶ୍ୟତେ ରୂପଂ ସଂତାପାଦ୍ଭ୍ରଶ୍ୟତେ ବଲମ୍ ।
ସଂତାପାଦ୍ଭ୍ରଶ୍ୟତେ ଜ୍ଞାନଂ ସଂତାପାଦ୍ଵ୍ୟାଧିମୃଚ୍ଛତି ॥ 42॥
ଅନଵାପ୍ୟଂ ଚ ଶୋକେନ ଶରୀରଂ ଚୋପତପ୍ୟତେ ।
ଅମିତ୍ରାଶ୍ଚ ପ୍ରହୃଷ୍ୟଂତି ମା ସ୍ମ ଶୋକେ ମନଃ କୃଥାଃ ॥ 43॥
ପୁନର୍ନରୋ ମ୍ରିୟତେ ଜାୟତେ ଚ
ପୁନର୍ନରୋ ହୀୟତେ ଵର୍ଧତେ ପୁନଃ ।
ପୁନର୍ନରୋ ୟାଚତି ୟାଚ୍ୟତେ ଚ
ପୁନର୍ନରଃ ଶୋଚତି ଶୋଚ୍ୟତେ ପୁନଃ ॥ 44॥
ସୁଖଂ ଚ ଦୁଃଖଂ ଚ ଭଵାଭଵୌ ଚ
ଲାଭାଲାଭୌ ମରଣଂ ଜୀଵିତଂ ଚ ।
ପର୍ୟାୟଶଃ ସର୍ଵମିହ ସ୍ପୃଶଂତି
ତସ୍ମାଦ୍ଧୀରୋ ନୈଵ ହୃଷ୍ୟେନ୍ନ ଶୋଚେତ୍ ॥ 45॥
ଚଲାନି ହୀମାନି ଷଡିଂଦ୍ରିୟାଣି
ତେଷାଂ ୟଦ୍ୟଦ୍ଵର୍ତତେ ୟତ୍ର ୟତ୍ର ।
ତତସ୍ତତଃ ସ୍ରଵତେ ବୁଦ୍ଧିରସ୍ୟ
ଛିଦ୍ରୋଦ କୁଂଭାଦିଵ ନିତ୍ୟମଂଭଃ ॥ 46॥
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଉଵାଚ ।
ତନୁରୁଚ୍ଛଃ ଶିଖୀ ରାଜା ମିଥ୍ୟୋପଚରିତୋ ମୟା ।
ମଂଦାନାଂ ମମ ପୁତ୍ରାଣାଂ ୟୁଦ୍ଧେନାଂତଂ କରିଷ୍ୟତି ॥ 47॥
ନିତ୍ୟୋଦ୍ଵିଗ୍ନମିଦଂ ସର୍ଵଂ ନିତ୍ୟୋଦ୍ଵିଗ୍ନମିଦଂ ମନଃ ।
ୟତ୍ତତ୍ପଦମନୁଦ୍ଵିଗ୍ନଂ ତନ୍ମେ ଵଦ ମହାମତେ ॥ 48॥
ଵିଦୁର ଉଵାଚ ।
ନାନ୍ୟତ୍ର ଵିଦ୍ୟା ତପସୋର୍ନାନ୍ୟତ୍ରେଂଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହାତ୍ ।
ନାନ୍ୟତ୍ର ଲୋଭସଂତ୍ୟାଗାଚ୍ଛାଂତିଂ ପଶ୍ୟାମ ତେଽନଘ ॥ 49॥
ବୁଦ୍ଧ୍ୟା ଭୟଂ ପ୍ରଣୁଦତି ତପସା ଵିଂଦତେ ମହତ୍ ।
ଗୁରୁଶୁଶ୍ରୂଷୟା ଜ୍ଞାନଂ ଶାଂତିଂ ତ୍ୟାଗେନ ଵିଂଦତି ॥ 50॥
ଅନାଶ୍ରିତା ଦାନପୁଣ୍ୟଂ ଵେଦ ପୁଣ୍ୟମନାଶ୍ରିତାଃ ।
ରାଗଦ୍ଵେଷଵିନିର୍ମୁକ୍ତା ଵିଚରଂତୀହ ମୋକ୍ଷିଣଃ ॥ 51॥
ସ୍ଵଧୀତସ୍ୟ ସୁୟୁଦ୍ଧସ୍ୟ ସୁକୃତସ୍ୟ ଚ କର୍ମଣଃ ।
ତପସଶ୍ଚ ସୁତପ୍ତସ୍ୟ ତସ୍ୟାଂତେ ସୁଖମେଧତେ ॥ 52॥
ସ୍ଵାସ୍ତୀର୍ଣାନି ଶୟନାନି ପ୍ରପନ୍ନା
ନ ଵୈ ଭିନ୍ନା ଜାତୁ ନିଦ୍ରାଂ ଲଭଂତେ ।
ନ ସ୍ତ୍ରୀଷୁ ରାଜନ୍ରତିମାପ୍ନୁଵଂତି
ନ ମାଗଧୈଃ ସ୍ତୂୟମାନା ନ ସୂତୈଃ ॥ 53॥
ନ ଵୈ ଭିନ୍ନା ଜାତୁ ଚରଂତି ଧର୍ମଂ
ନ ଵୈ ସୁଖଂ ପ୍ରାପ୍ନୁଵଂତୀହ ଭିନ୍ନାଃ ।
ନ ଵୈ ଭିନ୍ନା ଗୌରଵଂ ମାନୟଂତି
ନ ଵୈ ଭିନ୍ନାଃ ପ୍ରଶମଂ ରୋଚୟଂତି ॥ 54॥
ନ ଵୈ ତେଷାଂ ସ୍ଵଦତେ ପଥ୍ୟମୁକ୍ତଂ
ୟୋଗକ୍ଷେମଂ କଲ୍ପତେ ନୋତ ତେଷାମ୍ ।
ଭିନ୍ନାନାଂ ଵୈ ମନୁଜେଂଦ୍ର ପରାୟଣଂ
ନ ଵିଦ୍ୟତେ କିଂ ଚିଦନ୍ୟଦ୍ଵିନାଶାତ୍ ॥ 55॥
ସଂଭାଵ୍ୟଂ ଗୋଷୁ ସଂପନ୍ନଂ ସଂଭାଵ୍ୟଂ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ତପଃ ।
ସଂଭାଵ୍ୟଂ ସ୍ତ୍ରୀଷୁ ଚାପଲ୍ୟଂ ସଂଭାଵ୍ୟଂ ଜ୍ଞାତିତୋ ଭୟମ୍ ॥ 56॥
ତଂତଵୋଽପ୍ୟାୟତା ନିତ୍ୟଂ ତଂତଵୋ ବହୁଲାଃ ସମାଃ ।
ବହୂନ୍ବହୁତ୍ଵାଦାୟାସାନ୍ସହଂତୀତ୍ୟୁପମା ସତାମ୍ ॥ 57॥
ଧୂମାୟଂତେ ଵ୍ୟପେତାନି ଜ୍ଵଲଂତି ସହିତାନି ଚ ।
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରୋଲ୍ମୁକାନୀଵ ଜ୍ଞାତୟୋ ଭରତର୍ଷଭ ॥ 58॥
ବ୍ରାହ୍ମଣେଷୁ ଚ ୟେ ଶୂରାଃ ସ୍ତ୍ରୀଷୁ ଜ୍ଞାତିଷୁ ଗୋଷୁ ଚ ।
ଵୃଂତାଦିଵ ଫଲଂ ପକ୍ଵଂ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ପତଂତି ତେ ॥ 59॥
ମହାନପ୍ୟେକଜୋ ଵୃକ୍ଷୋ ବଲଵାନ୍ସୁପ୍ରତିଷ୍ଠିତଃ ।
ପ୍ରସହ୍ୟ ଏଵ ଵାତେନ ଶାଖା ସ୍କଂଧଂ ଵିମର୍ଦିତୁମ୍ ॥ 60॥
ଅଥ ୟେ ସହିତା ଵୃକ୍ଷାଃ ସଂଘଶଃ ସୁପ୍ରତିଷ୍ଠିତାଃ ।
ତେ ହି ଶୀଘ୍ରତମାନ୍ଵାତାନ୍ସହଂତେଽନ୍ୟୋନ୍ୟସଂଶ୍ରୟାତ୍ ॥ 61॥
ଏଵଂ ମନୁଷ୍ୟମପ୍ୟେକଂ ଗୁଣୈରପି ସମନ୍ଵିତମ୍ ।
ଶକ୍ୟଂ ଦ୍ଵିଷଂତୋ ମନ୍ୟଂତେ ଵାୟୁର୍ଦ୍ରୁମମିଵୌକଜମ୍ ॥ 62॥
ଅନ୍ୟୋନ୍ୟସମୁପଷ୍ଟଂଭାଦନ୍ୟୋନ୍ୟାପାଶ୍ରୟେଣ ଚ ।
ଜ୍ଞାତୟଃ ସଂପ୍ରଵର୍ଧଂତେ ସରସୀଵୋତ୍ପଲାନ୍ୟୁତ ॥ 63॥
ଅଵଧ୍ୟା ବ୍ରାହ୍ମଣା ଗାଵୋ ସ୍ତ୍ରିୟୋ ବାଲାଶ୍ଚ ଜ୍ଞାତୟଃ ।
ୟେଷାଂ ଚାନ୍ନାନି ଭୁଂଜୀତ ୟେ ଚ ସ୍ୟୁଃ ଶରଣାଗତାଃ ॥ 64॥
ନ ମନୁଷ୍ୟେ ଗୁଣଃ କଶ୍ଚିଦନ୍ୟୋ ଧନଵତାଂ ଅପି ।
ଅନାତୁରତ୍ଵାଦ୍ଭଦ୍ରଂ ତେ ମୃତକଲ୍ପା ହି ରୋଗିଣଃ ॥ 65॥
ଅଵ୍ୟାଧିଜଂ କଟୁକଂ ଶୀର୍ଷ ରୋଗଂ
ପାପାନୁବଂଧଂ ପରୁଷଂ ତୀକ୍ଷ୍ଣମୁଗ୍ରମ୍ ।
ସତାଂ ପେୟଂ ୟନ୍ନ ପିବଂତ୍ୟସଂତୋ
ମନ୍ୟୁଂ ମହାରାଜ ପିବ ପ୍ରଶାମ୍ୟ ॥ 66॥
ରୋଗାର୍ଦିତା ନ ଫଲାନ୍ୟାଦ୍ରିୟଂତେ
ନ ଵୈ ଲଭଂତେ ଵିଷୟେଷୁ ତତ୍ତ୍ଵମ୍ ।
ଦୁଃଖୋପେତା ରୋଗିଣୋ ନିତ୍ୟମେଵ
ନ ବୁଧ୍ୟଂତେ ଧନଭୋଗାନ୍ନ ସୌଖ୍ୟମ୍ ॥ 67॥
ପୁରା ହ୍ୟୁକ୍ତୋ ନାକରୋସ୍ତ୍ଵଂ ଵଚୋ ମେ
ଦ୍ୟୂତେ ଜିତାଂ ଦ୍ରୌପଦୀଂ ପ୍ରେକ୍ଷ୍ୟ ରାଜନ୍ ।
ଦୁର୍ୟୋଧନଂ ଵାରୟେତ୍ୟକ୍ଷଵତ୍ୟାଂ
କିତଵତ୍ଵଂ ପଂଡିତା ଵର୍ଜୟଂତି ॥ 68॥
ନ ତଦ୍ବଲଂ ୟନ୍ମୃଦୁନା ଵିରୁଧ୍ୟତେ
ମିଶ୍ରୋ ଧର୍ମସ୍ତରସା ସେଵିତଵ୍ୟଃ ।
ପ୍ରଧ୍ଵଂସିନୀ କ୍ରୂରସମାହିତା ଶ୍ରୀର୍
ମୃଦୁପ୍ରୌଢା ଗଚ୍ଛତି ପୁତ୍ରପୌତ୍ରାନ୍ ॥ 69॥
ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାଃ ପାଂଡଵାନ୍ପାଲୟଂତୁ
ପାଂଡୋଃ ସୁତାସ୍ତଵ ପୁତ୍ରାଂଶ୍ଚ ପାଂତୁ ।
ଏକାରିମିତ୍ରାଃ କୁରଵୋ ହ୍ୟେକମଂତ୍ରା
ଜୀଵଂତୁ ରାଜନ୍ସୁଖିନଃ ସମୃଦ୍ଧାଃ ॥ 70॥
ମେଢୀଭୂତଃ କୌରଵାଣାଂ ତ୍ଵମଦ୍ୟ
ତ୍ଵୟ୍ୟାଧୀନଂ କୁରୁ କୁଲମାଜମୀଢ ।
ପାର୍ଥାନ୍ବାଲାନ୍ଵନଵାସ ପ୍ରତପ୍ତାନ୍
ଗୋପାୟସ୍ଵ ସ୍ଵଂ ୟଶସ୍ତାତ ରକ୍ଷନ୍ ॥ 71॥
ସଂଧତ୍ସ୍ଵ ତ୍ଵଂ କୌରଵାନ୍ପାଂଡୁପୁତ୍ରୈର୍
ମା ତେଽଂତରଂ ରିପଵଃ ପ୍ରାର୍ଥୟଂତୁ ।
ସତ୍ୟେ ସ୍ଥିତାସ୍ତେ ନରଦେଵ ସର୍ଵେ
ଦୁର୍ୟୋଧନଂ ସ୍ଥାପୟ ତ୍ଵଂ ନରେଂଦ୍ର ॥ 72॥
॥ ଇତି ଶ୍ରୀମହାଭାରତେ ଉଦ୍ୟୋଗପର୍ଵଣି ପ୍ରଜାଗରପର୍ଵଣି
ଵିଦୁରହିତଵାକ୍ୟେ ଷଟ୍ତ୍ରିଂଶୋଽଧ୍ୟାୟଃ ॥ 36॥
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
What is ଵିଦୁର ନୀତି - ଉଦ୍ୟୋଗ ପର୍ଵମ୍, ଅଧ୍ୟାୟଃ 36?
ଵିଦୁର ନୀତି - ଉଦ୍ୟୋଗ ପର୍ଵମ୍, ଅଧ୍ୟାୟଃ 36 is a devotional text available on Bhakti Granth in the selected language or script.
Which language or script is this version in?
This edition is published in Odia. Use the language selector to view another available edition.
Can I read ଵିଦୁର ନୀତି - ଉଦ୍ୟୋଗ ପର୍ଵମ୍, ଅଧ୍ୟାୟଃ 36 online?
Yes. The imported text is available directly on this page for online reading and recitation.
Can I download ଵିଦୁର ନୀତି - ଉଦ୍ୟୋଗ ପର୍ଵମ୍, ଅଧ୍ୟାୟଃ 36 as a PDF?
If a verified PDF resource was found on the source page, a PDF download button is automatically connected to this page.
How can I share this page?
Use Copy Link, WhatsApp or Facebook in the sticky sharing bar provided by the Bhakti Granth theme.
Are there related devotional texts on Bhakti Granth?
Yes. The Bhakti Granth theme automatically connects texts through language and topic relationships to strengthen navigation and topical coverage.