ଵିଦୁର ନୀତି – ଉଦ୍ୟୋଗ ପର୍ଵମ୍, ଅଧ୍ୟାୟଃ 33
॥ ଅଥ ଶ୍ରୀମହାଭାରତେ ଉଦ୍ୟୋଗପର୍ଵଣି ପ୍ରଜାଗରପର୍ଵଣି ଵିଦୁରନୀତିଵାକ୍ୟେ ତ୍ରୟସ୍ତ୍ରିଂଶୋଽଧ୍ୟାୟଃ ॥
ଵୈଶଂପାୟନ ଉଵାଚ ।
ଦ୍ଵାଃସ୍ଥଂ ପ୍ରାହ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞୋ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରୋ ମହୀପତିଃ ।
ଵିଦୁରଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁମିଚ୍ଛାମି ତମିହାନୟ ମାଚିରମ୍ ॥ 1॥
ପ୍ରହିତୋ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରେଣ ଦୂତଃ କ୍ଷତ୍ତାରମବ୍ରଵୀତ୍ ।
ଈଶ୍ଵରସ୍ତ୍ଵାଂ ମହାରାଜୋ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ଦିଦୃକ୍ଷତି ॥ 2॥
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ଵିଦୁରଃ ପ୍ରାପ୍ୟ ରାଜନିଵେଶନମ୍ ।
ଅବ୍ରଵୀଦ୍ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରାୟ ଦ୍ଵାଃସ୍ଥ ମାଂ ପ୍ରତିଵେଦୟ ॥ 3॥
ଦ୍ଵାଃସ୍ଥ ଉଵାଚ ।
ଵିଦୁରୋଽୟମନୁପ୍ରାପ୍ତୋ ରାଜେଂଦ୍ର ତଵ ଶାସନାତ୍ ।
ଦ୍ରଷ୍ଟୁମିଚ୍ଛତି ତେ ପାଦୌ କିଂ କରୋତୁ ପ୍ରଶାଧି ମାମ୍ ॥ 4॥
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଉଵାଚ ।
ପ୍ରଵେଶୟ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞଂ ଵିଦୁରଂ ଦୀର୍ଘଦର୍ଶିନମ୍ ।
ଅହଂ ହି ଵିଦୁରସ୍ୟାସ୍ୟ ନାକାଲ୍ୟୋ ଜାତୁ ଦର୍ଶନେ ॥ 5॥
ଦ୍ଵାଃସ୍ଥ ଉଵାଚ ।
ପ୍ରଵିଶାଂତଃ ପୁରଂ କ୍ଷତ୍ତର୍ମହାରାଜସ୍ୟ ଧୀମତଃ ।
ନ ହି ତେ ଦର୍ଶନେଽକାଲ୍ୟୋ ଜାତୁ ରାଜା ବ୍ରଵୀତି ମାମ୍ ॥ 6॥
ଵୈଶଂପାୟନ ଉଵାଚ ।
ତତଃ ପ୍ରଵିଶ୍ୟ ଵିଦୁରୋ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ନିଵେଶନମ୍ ।
ଅବ୍ରଵୀତ୍ପ୍ରାଂଜଲିର୍ଵାକ୍ୟଂ ଚିଂତୟାନଂ ନରାଧିପମ୍ ॥ 7॥
ଵିଦୁରୋଽହଂ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ସଂପ୍ରାପ୍ତସ୍ତଵ ଶାସନାତ୍ ।
ୟଦି କିଂ ଚନ କର୍ତଵ୍ୟମୟମସ୍ମି ପ୍ରଶାଧି ମାମ୍ ॥ 8॥
ଧୃତରଷ୍ତ୍ର ଉଵାଚ ।
ସଂଜୟୋ ଵିଦୁର ପ୍ରାପ୍ତୋ ଗର୍ହୟିତ୍ଵା ଚ ମାଂ ଗତଃ ।
ଅଜାତଶତ୍ରୋଃ ଶ୍ଵୋ ଵାକ୍ୟଂ ସଭାମଧ୍ୟେ ସ ଵକ୍ଷ୍ୟତି ॥ 9॥
ତସ୍ୟାଦ୍ୟ କୁରୁଵୀରସ୍ୟ ନ ଵିଜ୍ଞାତଂ ଵଚୋ ମୟା ।
ତନ୍ମେ ଦହତି ଗାତ୍ରାଣି ତଦକାର୍ଷୀତ୍ପ୍ରଜାଗରମ୍ ॥ 10॥
ଜାଗ୍ରତୋ ଦହ୍ୟମାନସ୍ୟ ଶ୍ରେୟୋ ୟଦିହ ପଶ୍ୟସି ।
ତଦ୍ବ୍ରୂହି ତ୍ଵଂ ହି ନସ୍ତାତ ଧର୍ମାର୍ଥକୁଶଲୋ ହ୍ୟସି ॥ 11॥
ୟତଃ ପ୍ରାପ୍ତଃ ସଂଜୟଃ ପାଂଡଵେଭ୍ୟୋ
ନ ମେ ୟଥାଵନ୍ମନସଃ ପ୍ରଶାଂତିଃ ।
ସଵେଂଦ୍ରିୟାଣ୍ୟପ୍ରକୃତିଂ ଗତାନି
କିଂ ଵକ୍ଷ୍ୟତୀତ୍ୟେଵ ହି ମେଽଦ୍ୟ ଚିଂତା ॥ 12॥
ତନ୍ମେ ବ୍ରୂହି ଵିଦୁର ତ୍ଵଂ ୟଥାଵନ୍
ମନୀଷିତଂ ସର୍ଵମଜାତଶତ୍ରୋଃ ।
ୟଥା ଚ ନସ୍ତାତ ହିତଂ ଭଵେଚ୍ଚ
ପ୍ରଜାଶ୍ଚ ସର୍ଵାଃ ସୁଖିତା ଭଵେୟୁଃ ॥- ॥
ଵିଦୁର ଉଵାଚ ।
ଅଭିୟୁକ୍ତଂ ବଲଵତା ଦୁର୍ବଲଂ ହୀନସାଧନମ୍ ।
ହୃତସ୍ଵଂ କାମିନଂ ଚୋରମାଵିଶଂତି ପ୍ରଜାଗରାଃ ॥ 13॥
କଚ୍ଚିଦେତୈର୍ମହାଦୋଷୈର୍ନ ସ୍ପୃଷ୍ଟୋଽସି ନରାଧିପ ।
କଚ୍ଚିନ୍ନ ପରଵିତ୍ତେଷୁ ଗୃଧ୍ୟନ୍ଵିପରିତପ୍ୟସେ ॥ 14॥
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଉଵାଚ ।
ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ତେ ଧର୍ମ୍ୟଂ ପରଂ ନୈଃଶ୍ରେୟସଂ ଵଚଃ ।
ଅସ୍ମିନ୍ରାଜର୍ଷିଵଂଶେ ହି ତ୍ଵମେକଃ ପ୍ରାଜ୍ଞସମ୍ମତଃ ॥ 15॥
ଵିଦୁର ଉଵାଚ ।
ରଜା ଲକ୍ଷଣସଂପନ୍ନସ୍ତ୍ରୈଲୋକ୍ୟସ୍ୟାଧିପୋ ଭଵେତ୍ ।
ପ୍ରେଷ୍ୟସ୍ତେ ପ୍ରେଷିତଶ୍ଚୈଵ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ୟୁଧିଷ୍ଠିରଃ ॥- ॥
ଵିପରୀତତରଶ୍ଚ ତ୍ଵଂ ଭାଗଧେୟେ ନ ସମ୍ମତଃ ।
ଅର୍ଚିଷାଂ ପ୍ରକ୍ଷୟାଚ୍ଚୈଵ ଧର୍ମାତ୍ମା ଧର୍ମକୋଵିଦଃ ॥- ॥
ଆନୃଶଂସ୍ୟାଦନୁକ୍ରୋଶାଦ୍ଧର୍ମାତ୍ସତ୍ୟାତ୍ପରାକ୍ରମାତ୍ ।
ଗୁରୁତ୍ଵାତ୍ତ୍ଵୟି ସଂପ୍ରେକ୍ଷ୍ୟ ବହୂନ୍କ୍ଲେଷାଂସ୍ତିତିକ୍ଷତେ ॥- ॥
ଦୁର୍ୟୋଧନେ ସୌବଲେ ଚ କର୍ଣେ ଦୁଃଶାସନେ ତଥା ।
ଏତେଷ୍ଵୈଶ୍ଵର୍ୟମାଧାୟ କଥଂ ତ୍ଵଂ ଭୂତିମିଚ୍ଛସି ॥- ॥
ଏକସ୍ମାତ୍ଵୃକ୍ଷାଦ୍ୟଜ୍ଞପତ୍ରାଣି ରାଜନ୍
ସ୍ରୁକ୍ଚ ଦ୍ରୌଣୀ ପେଠନୀପୀଡନେ ଚ ।
ଏତସ୍ମାଦ୍ରାଜନ୍ବ୍ରୁଵତୋ ମେ ନିବୋଧ
ଏକସ୍ମାଦ୍ଵୈ ଜାୟତେଽସଚ୍ଚ ସଚ୍ଚ ॥- ॥
ଆତ୍ମଜ୍ଞାନଂ ସମାରଂଭସ୍ତିତିକ୍ଷା ଧର୍ମନିତ୍ୟତା ।
ୟମର୍ଥାନ୍ନାପକର୍ଷଂତି ସ ଵୈ ପଣ୍ଦିତ ଉଚ୍ୟତେ ॥- ॥
ନିଷେଵତେ ପ୍ରଶସ୍ତାନି ନିଂଦିତାନି ନ ସେଵତେ ।
ଅନାସ୍ତିକଃ ଶ୍ରଦ୍ଦଧାନ ଏତତ୍ପଂଡିତ ଲକ୍ଷଣମ୍ ॥ 16॥
କ୍ରୋଧୋ ହର୍ଷଶ୍ଚ ଦର୍ପଶ୍ଚ ହ୍ରୀସ୍ତଂଭୋ ମାନ୍ୟମାନିତା ।
ୟମର୍ଥାନ୍ନାପକର୍ଷଂତି ସ ଵୈ ପଂଡିତ ଉଚ୍ୟତେ ॥ 17॥
ୟସ୍ୟ କୃତ୍ୟଂ ନ ଜାନଂତି ମଂତ୍ରଂ ଵା ମଂତ୍ରିତଂ ପରେ ।
କୃତମେଵାସ୍ୟ ଜାନଂତି ସ ଵୈ ପଂଡିତ ଉଚ୍ୟତେ ॥ 18॥
ୟସ୍ୟ କୃତ୍ୟଂ ନ ଵିଘ୍ନଂତି ଶୀତମୁଷ୍ଣଂ ଭୟଂ ରତିଃ ।
ସମୃଦ୍ଧିରସମୃଦ୍ଧିର୍ଵା ସ ଵୈ ପଂଡିତ ଉଚ୍ୟତେ ॥ 19॥
ୟସ୍ୟ ସଂସାରିଣୀ ପ୍ରଜ୍ଞା ଧର୍ମାର୍ଥାଵନୁଵର୍ତତେ ।
କାମାଦର୍ଥଂ ଵୃଣୀତେ ୟଃ ସ ଵୈ ପଂଡିତ ଉଚ୍ୟତେ ॥ 20॥
ୟଥାଶକ୍ତି ଚିକୀର୍ଷଂତି ୟଥାଶକ୍ତି ଚ କୁର୍ଵତେ ।
ନ କିଂ ଚିଦଵମନ୍ୟଂତେ ପଂଡିତା ଭରତର୍ଷଭ ॥ 21॥
କ୍ଷିପ୍ରଂ ଵିଜାନାତି ଚିରଂ ଶୃଣୋତି
ଵିଜ୍ଞାୟ ଚାର୍ଥଂ ଭଜତେ ନ କାମାତ୍ ।
ନାସଂପୃଷ୍ଟୋ ଵ୍ୟୌପୟୁଂକ୍ତେ ପରାର୍ଥେ
ତତ୍ପ୍ରଜ୍ଞାନଂ ପ୍ରଥମଂ ପଂଡିତସ୍ୟ ॥ 22॥
ନାପ୍ରାପ୍ୟମଭିଵାଂଛଂତି ନଷ୍ଟଂ ନେଚ୍ଛଂତି ଶୋଚିତୁମ୍ ।
ଆପତ୍ସୁ ଚ ନ ମୁହ୍ୟଂତି ନରାଃ ପଂଡିତ ବୁଦ୍ଧୟଃ ॥ 23॥
ନିଶ୍ଚିତ୍ୟ ୟଃ ପ୍ରକ୍ରମତେ ନାଂତର୍ଵସତି କର୍ମଣଃ ।
ଅଵଂଧ୍ୟ କାଲୋ ଵଶ୍ୟାତ୍ମା ସ ଵୈ ପଂଡିତ ଉଚ୍ୟତେ ॥ 24॥
ଆର୍ୟ କର୍ମଣି ରାଜ୍ୟଂତେ ଭୂତିକର୍ମାଣି କୁର୍ଵତେ ।
ହିତଂ ଚ ନାଭ୍ୟସୂୟଂତି ପଂଡିତା ଭରତର୍ଷଭ ॥ 25॥
ନ ହୃଷ୍ୟତ୍ୟାତ୍ମସମ୍ମାନେ ନାଵମାନେନ ତପ୍ୟତେ ।
ଗାଂଗୋ ହ୍ରଦ ଇଵାକ୍ଷୋଭ୍ୟୋ ୟଃ ସ ପଂଡିତ ଉଚ୍ୟତେ ॥ 26॥
ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞଃ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ୟୋଗଜ୍ଞଃ ସର୍ଵକର୍ମଣାମ୍ ।
ଉପାୟଜ୍ଞୋ ମନୁଷ୍ୟାଣାଂ ନରଃ ପଂଡିତ ଉଚ୍ୟତେ ॥ 27॥
ପ୍ରଵୃତ୍ତ ଵାକ୍ଚିତ୍ରକଥ ଊହଵାନ୍ପ୍ରତିଭାନଵାନ୍ ।
ଆଶୁ ଗ୍ରଂଥସ୍ୟ ଵକ୍ତା ଚ ସ ଵୈ ପଂଡିତ ଉଚ୍ୟତେ ॥ 28॥
ଶ୍ରୁତଂ ପ୍ରଜ୍ଞାନୁଗଂ ୟସ୍ୟ ପ୍ରଜ୍ଞା ଚୈଵ ଶ୍ରୁତାନୁଗା ।
ଅସଂଭିନ୍ନାର୍ୟ ମର୍ୟାଦଃ ପଂଡିତାଖ୍ୟାଂ ଲଭେତ ସଃ ॥ 29॥
ଅର୍ଥଂ ମହାଂତମାସଦ୍ୟ ଵିଦ୍ୟାମୈଶ୍ଵର୍ୟମେଵ ଚ ।
ଵିଚରତ୍ୟସମୁନ୍ନଦ୍ଧୋ ୟସ୍ୟ ପଂଡିତ ଉଚ୍ୟତେ ॥- ॥
ଅଶ୍ରୁତଶ୍ଚ ସମୁନ୍ନଦ୍ଧୋ ଦରିଦ୍ରଶ୍ଚ ମହାମନାଃ ।
ଅର୍ଥାଂଶ୍ଚାକର୍ମଣା ପ୍ରେପ୍ସୁର୍ମୂଢ ଇତ୍ୟୁଚ୍ୟତେ ବୁଧୈଃ ॥ 30॥
ସ୍ଵମର୍ଥଂ ୟଃ ପରିତ୍ୟଜ୍ୟ ପରାର୍ଥମନୁତିଷ୍ଠତି ।
ମିଥ୍ୟା ଚରତି ମିତ୍ରାର୍ଥେ ୟଶ୍ଚ ମୂଢଃ ସ ଉଚ୍ୟତେ ॥ 31॥
ଅକାମାଂ କାମୟତି ୟଃ କାମୟାନାଂ ପରିତ୍ୟଜେତ୍ ।
ବଲଵଂତଂ ଚ ୟୋ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ତମାହୁର୍ମୂଢଚେତସମ୍ ॥- ॥
ଅକାମାନ୍କାମୟତି ୟଃ କାମୟାନାନ୍ପରିଦ୍ଵିଷନ୍ ।
ବଲଵଂତଂ ଚ ୟୋ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ତମାହୁର୍ମୂଢଚେତସମ୍ ॥ 32॥
ଅମିତ୍ରଂ କୁରୁତେ ମିତ୍ରଂ ମିତ୍ରଂ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ହିନସ୍ତି ଚ ।
କର୍ମ ଚାରଭତେ ଦୁଷ୍ଟଂ ତମାହୁର୍ମୂଢଚେତସମ୍ ॥ 33॥
ସଂସାରୟତି କୃତ୍ୟାନି ସର୍ଵତ୍ର ଵିଚିକିତ୍ସତେ ।
ଚିରଂ କରୋତି କ୍ଷିପ୍ରାର୍ଥେ ସ ମୂଢୋ ଭରତର୍ଷଭ ॥ 34॥
ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ପିତୃଭ୍ୟୋ ନ ଦଦାତି ଦୈଵତାନି ନାର୍ଚତି ।
ସୁହୃନ୍ମିତ୍ରଂ ନ ଲଭତେ ତମାହୁର୍ମୂଢଚେତସମ୍ ॥- ॥
ଅନାହୂତଃ ପ୍ରଵିଶତି ଅପୃଷ୍ଟୋ ବହୁ ଭାଷତେ ।
ଵିଶ୍ଵସତ୍ୟପ୍ରମତ୍ତେଷୁ ମୂଢ ଚେତା ନରାଧମଃ ॥ 35॥
ପରଂ କ୍ଷିପତି ଦୋଷେଣ ଵର୍ତମାନଃ ସ୍ଵୟଂ ତଥା ।
ୟଶ୍ଚ କ୍ରୁଧ୍ୟତ୍ୟନୀଶଃ ସନ୍ସ ଚ ମୂଢତମୋ ନରଃ ॥ 36॥
ଆତ୍ମନୋ ବଲମାଜ୍ଞାୟ ଧର୍ମାର୍ଥପରିଵର୍ଜିତମ୍ ।
ଅଲଭ୍ୟମିଚ୍ଛନ୍ନୈଷ୍କର୍ମ୍ୟାନ୍ମୂଢ ବୁଦ୍ଧିରିହୋଚ୍ୟତେ ॥ 37॥
ଅଶିଷ୍ୟଂ ଶାସ୍ତି ୟୋ ରାଜନ୍ୟଶ୍ଚ ଶୂନ୍ୟମୁପାସତେ ।
କଦର୍ୟଂ ଭଜତେ ୟଶ୍ଚ ତମାହୁର୍ମୂଢଚେତସମ୍ ॥ 38॥
ଅର୍ଥଂ ମହାଂତମାସାଦ୍ୟ ଵିଦ୍ୟାମୈଶ୍ଵର୍ୟମେଵ ଵା ।
ଵିଚରତ୍ୟସମୁନ୍ନଦ୍ଧୋ ୟଃ ସ ପଂଡିତ ଉଚ୍ୟତେ ॥ 39॥
ଏକଃ ସଂପନ୍ନମଶ୍ନାତି ଵସ୍ତେ ଵାସଶ୍ଚ ଶୋଭନମ୍ ।
ୟୋଽସଂଵିଭଜ୍ୟ ଭୃତ୍ୟେଭ୍ୟଃ କୋ ନୃଶଂସତରସ୍ତତଃ ॥ 40॥
ଏକଃ ପାପାନି କୁରୁତେ ଫଲଂ ଭୁଂକ୍ତେ ମହାଜନଃ ।
ଭୋକ୍ତାରୋ ଵିପ୍ରମୁଚ୍ୟଂତେ କର୍ତା ଦୋଷେଣ ଲିପ୍ୟତେ ॥ 41॥
ଏକଂ ହନ୍ୟାନ୍ନ ଵାହନ୍ୟାଦିଷୁର୍ମୁକ୍ତୋ ଧନୁଷ୍ମତା ।
ବୁଦ୍ଧିର୍ବୁଦ୍ଧିମତୋତ୍ସୃଷ୍ଟା ହନ୍ୟାଦ୍ରାଷ୍ଟ୍ରଂ ସରାଜକମ୍ ॥ 42॥
ଏକୟା ଦ୍ଵେ ଵିନିଶ୍ଚିତ୍ୟ ତ୍ରୀଂଶ୍ଚତୁର୍ଭିର୍ଵଶେ କୁରୁ ।
ପଂଚ ଜିତ୍ଵା ଵିଦିତ୍ଵା ଷଟ୍ସପ୍ତ ହିତ୍ଵା ସୁଖୀ ଭଵ ॥ 43॥
ଏକଂ ଵିଷରସୋ ହଂତି ଶସ୍ତ୍ରେଣୈକଶ୍ଚ ଵଧ୍ୟତେ ।
ସରାଷ୍ଟ୍ରଂ ସ ପ୍ରଜଂ ହଂତି ରାଜାନଂ ମଂତ୍ରଵିସ୍ରଵଃ ॥ 44॥
ଏକଃ ସ୍ଵାଦୁ ନ ଭୁଂଜୀତ ଏକଶ୍ଚାର୍ଥାନ୍ନ ଚିଂତୟେତ୍ ।
ଏକୋ ନ ଗଚ୍ଛେଦଧ୍ଵାନଂ ନୈକଃ ସୁପ୍ତେଷୁ ଜାଗୃୟାତ୍ ॥ 45॥
ଏକମେଵାଦ୍ଵିତୀୟଂ ତଦ୍ୟଦ୍ରାଜନ୍ନାଵବୁଧ୍ୟସେ ।
ସତ୍ୟଂ ସ୍ଵର୍ଗସ୍ୟ ସୋପାନଂ ପାରାଵାରସ୍ୟ ନୌରିଵ ॥ 46॥
ଏକଃ କ୍ଷମାଵତାଂ ଦୋଷୋ ଦ୍ଵିତୀୟୋ ନୋପଲଭ୍ୟତେ ।
ୟଦେନଂ କ୍ଷମୟା ୟୁକ୍ତମଶକ୍ତଂ ମନ୍ୟତେ ଜନଃ ॥ 47॥
ସୋଽସ୍ୟ ଦୋଷୋ ନ ମଂତଵ୍ୟଃ କ୍ଷମା ହି ପରମଂ ବଲମ୍ ।
କ୍ଷମା ଗୁଣୋ ହ୍ୟଶକ୍ତାନାଂ ଶକ୍ତାନାଂ ଭୂଷଣଂ ତଥା ॥- ॥
କ୍ଷମା ଵଶୀକୃତିର୍ଲୋକେ କ୍ଷମୟା କିଂ ନ ସାଧ୍ୟତେ ।
ଶାଂତିଶଂଖଃ କରେ ୟସ୍ୟ କିଂ କରିଷ୍ୟତି ଦୁର୍ଜନଃ ॥- ॥
ଅତୃଣେ ପତିତୋ ଵହ୍ନିଃ ସ୍ଵୟମେଵୋପଶାମ୍ୟତି ।
ଅକ୍ଷମାଵାନ୍ପରଂ ଦୋଷୈରାତ୍ମାନଂ ଚୈଵ ୟୋଜୟେତ୍ ॥- ॥
ଏକୋ ଧର୍ମଃ ପରଂ ଶ୍ରେୟଃ କ୍ଷମୈକା ଶାଂତିରୁତ୍ତମା ।
ଵିଦ୍ୟୈକା ପରମା ଦୃଷ୍ଟିରହିଂସୈକା ସୁଖାଵହା ॥ 48॥
ଦ୍ଵାଵିମୌ ଗ୍ରସତେ ଭୂମିଃ ସର୍ପୋ ବିଲଶୟାନିଵ ।
ରାଜାନଂ ଚାଵିରୋଦ୍ଧାରଂ ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ଚାପ୍ରଵାସିନମ୍ ॥ 49॥
ଦ୍ଵେ କର୍ମଣୀ ନରଃ କୁର୍ଵନ୍ନସ୍ମିँଲ୍ଲୋକେ ଵିରୋଚତେ ।
ଅବ୍ରୁଵନ୍ପରୁଷଂ କିଂ ଚିଦସତୋ ନାର୍ଥୟଂସ୍ତଥା ॥ 50॥
ଦ୍ଵାଵିମୌ ପୁରୁଷଵ୍ୟାଘ୍ର ପରପ୍ରତ୍ୟୟ କାରିଣୌ ।
ସ୍ତ୍ରିୟଃ କାମିତ କାମିନ୍ୟୋ ଲୋକଃ ପୂଜିତ ପୂଜକଃ ॥ 51॥
ଦ୍ଵାଵିମୌ କଂଟକୌ ତୀକ୍ଷ୍ଣୌ ଶରୀରପରିଶୋଷଣୌ ।
ୟଶ୍ଚାଧନଃ କାମୟତେ ୟଶ୍ଚ କୁପ୍ୟତ୍ୟନୀଶ୍ଵରଃ ॥ 52॥
ଦ୍ଵାଵେଵ ନ ଵିରାଜେତେ ଵିପରୀତେନ କର୍ମଣା ।
ଗୃହସ୍ଥଶ୍ଚ ନିରାରଂଭଃ କାର୍ୟଵାଂଶ୍ଚୈଵ ଭିକ୍ଷୁକଃ ॥- ॥
ଦ୍ଵାଵିମୌ ପୁରୁଷୌ ରାଜନ୍ସ୍ଵର୍ଗସ୍ୟ ପରି ତିଷ୍ଠତଃ ।
ପ୍ରଭୁଶ୍ଚ କ୍ଷମୟା ୟୁକ୍ତୋ ଦରିଦ୍ରଶ୍ଚ ପ୍ରଦାନଵାନ୍ ॥ 53॥
ନ୍ୟାୟାଗତସ୍ୟ ଦ୍ରଵ୍ୟସ୍ୟ ବୋଦ୍ଧଵ୍ୟୌ ଦ୍ଵାଵତିକ୍ରମୌ ।
ଅପାତ୍ରେ ପ୍ରତିପତ୍ତିଶ୍ଚ ପାତ୍ରେ ଚାପ୍ରତିପାଦନମ୍ ॥ 54॥
ଦ୍ଵାଵଂଭସି ନିଵେଷ୍ଟଵ୍ୟୌ ଗଲେ ବଦ୍ଧ୍ଵା ଦୃଢଂ ଶିଲାମ୍ ।
ଧନଵଂତମଦାତାରଂ ଦରିଦ୍ରଂ ଚାତପସ୍ଵିନମ୍ ॥- ॥
ଦ୍ଵାଵିମୌ ପୁରୁଷଵ୍ୟାଘ୍ର ସୁର୍ୟମଂଡଲଭେଦିନୌ ।
ପରିଵ୍ରାଡ୍ୟୋଗୟୁକ୍ତଶ୍ଚ ରଣେ ଚାଭିମୁଖୋ ହତଃ ॥- ॥
ତ୍ରୟୋ ନ୍ୟାୟା ମନୁଷ୍ୟାଣାଂ ଶ୍ରୂୟଂତେ ଭରତର୍ଷଭ ।
କନୀୟାନ୍ମଧ୍ୟମଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଇତି ଵେଦଵିଦୋ ଵିଦୁଃ ॥ 55॥
ତ୍ରିଵିଧାଃ ପୁରୁଷା ରାଜନ୍ନୁତ୍ତମାଧମମଧ୍ୟମାଃ ।
ନିୟୋଜୟେଦ୍ୟଥାଵତ୍ତାଂସ୍ତ୍ରିଵିଧେଷ୍ଵେଵ କର୍ମସୁ ॥ 56॥
ତ୍ରୟ ଏଵାଧନା ରାଜନ୍ଭାର୍ୟା ଦାସସ୍ତଥା ସୁତଃ ।
ୟତ୍ତେ ସମଧିଗଚ୍ଛଂତି ୟସ୍ୟ ତେ ତସ୍ୟ ତଦ୍ଧନମ୍ ॥ 57॥
ହରଣଂ ଚ ପରସ୍ଵାନାଂ ପରଦାରାଭିମର୍ଶନମ୍ ।
ସୁହୃଦଶ୍ଚ ପରିତ୍ୟାଗସ୍ତ୍ରୟୋ ଦୋଷା କ୍ଷୟାଵହଃ ॥- ॥
ତ୍ରିଵିଧଂ ନରକସ୍ୟେଦଂ ଦ୍ଵାରଂ ନାଶନମାତ୍ମନଃ ।
କାମଃ କ୍ରୋଧସ୍ତଥା ଲୋଭସ୍ତସ୍ମାଦେତତ୍ତ୍ରୟଂ ତ୍ୟଜେତ୍ ॥- ॥
ଵରପ୍ରଦାନଂ ରାଜ୍ୟାଂ ଚ ପୁତ୍ରଜନ୍ମ ଚ ଭାରତ ।
ଶତ୍ରୋଶ୍ଚ ମୋକ୍ଷଣଂ କୃଚ୍ଛ୍ରାତ୍ତ୍ରୀଣି ଚୈକଂ ଚ ତତ୍ସମମ୍ ॥- ॥
ଭକ୍ତଂ ଚ ବଜମାନଂ ଚ ତଵାସ୍ମୀତି ଵାଦିନମ୍ ।
ତ୍ରୀନେତାନ୍ ଶରଣଂ ପ୍ରାପ୍ତାନ୍ଵିଷମେଽପି ନ ସଂତ୍ୟଜେତ୍ ॥- ॥
ଚତ୍ଵାରି ରାଜ୍ଞା ତୁ ମହାବଲେନ
ଵର୍ଜ୍ୟାନ୍ୟାହୁଃ ପଂଡିତସ୍ତାନି ଵିଦ୍ୟାତ୍ ।
ଅଲ୍ପପ୍ରଜ୍ଞୈଃ ସହ ମଂତ୍ରଂ ନ କୁର୍ୟାନ୍
ନ ଦୀର୍ଘସୂତ୍ରୈରଲସୈଶ୍ଚାରଣୈଶ୍ଚ ॥ 58॥
ଚତ୍ଵାରି ତେ ତାତ ଗୃହେ ଵସଂତୁ
ଶ୍ରିୟାଭିଜୁଷ୍ଟସ୍ୟ ଗୃହସ୍ଥ ଧର୍ମେ ।
ଵୃଦ୍ଧୋ ଜ୍ଞାତିରଵସନ୍ନଃ କୁଲୀନଃ
ସଖା ଦରିଦ୍ରୋ ଭଗିନୀ ଚାନପତ୍ୟା ॥ 59॥
ଚତ୍ଵାର୍ୟାହ ମହାରାଜ ସଦ୍ୟସ୍କାନି ବୃହସ୍ପତିଃ ।
ପୃଚ୍ଛତେ ତ୍ରିଦଶେଂଦ୍ରାୟ ତାନୀମାନି ନିବୋଧ ମେ ॥ 60॥
ଦେଵତାନାଂ ଚ ସଂକଲ୍ପମନୁଭାଵଂ ଚ ଧୀମତାମ୍ ।
ଵିନୟଂ କୃତଵିଦ୍ୟାନାଂ ଵିନାଶଂ ପାପକର୍ମଣାମ୍ ॥ 61॥
ଚତ୍ଵାରି କର୍ମାଣ୍ୟଭୟଂକରାଣି
ଭୟଂ ପ୍ରୟଚ୍ଛଂତ୍ୟୟଥାକୃତାନି ।
ମାନାଗ୍ନିହୋତ୍ରଂ ଉତ ମାନମୌନଂ
ମାନେନାଧୀତମୁତ ମାନୟଜ୍ଞଃ ॥- ॥
ପଂଚାଗ୍ନୟୋ ମନୁଷ୍ୟେଣ ପରିଚର୍ୟାଃ ପ୍ରୟତ୍ନତଃ ।
ପିତା ମାତାଗ୍ନିରାତ୍ମା ଚ ଗୁରୁଶ୍ଚ ଭରତର୍ଷଭ ॥ 62॥
ପଂଚୈଵ ପୂଜୟँଲ୍ଲୋକେ ୟଶଃ ପ୍ରାପ୍ନୋତି କେଵଲମ୍ ।
ଦେଵାନ୍ପିତୄନ୍ମନୁଷ୍ୟାଂଶ୍ଚ ଭିକ୍ଷୂନତିଥିପଂଚମାନ୍ ॥ 63॥
ପଂଚ ତ୍ଵାନୁଗମିଷ୍ୟଂତି ୟତ୍ର ୟତ୍ର ଗମିଷ୍ୟସି ।
ମିତ୍ରାଣ୍ୟମିତ୍ରା ମଧ୍ୟସ୍ଥା ଉପଜୀଵ୍ୟୋପଜୀଵିନଃ ॥ 64॥
ପଂଚେଂଦ୍ରିୟସ୍ୟ ମର୍ତ୍ୟସ୍ୟ ଛିଦ୍ରଂ ଚେଦେକମିଂଦ୍ରିୟମ୍ ।
ତତୋଽସ୍ୟ ସ୍ରଵତି ପ୍ରଜ୍ଞା ଦୃତେଃ ପାଦାଦିଵୋଦକମ୍ ॥ 65॥
ଷଡ୍ଦୋଷାଃ ପୁରୁଷେଣେହ ହାତଵ୍ୟା ଭୂତିମିଚ୍ଛତା ।
ନିଦ୍ରା ତଂଦ୍ରୀ ଭୟଂ କ୍ରୋଧ ଆଲସ୍ୟଂ ଦୀର୍ଘସୂତ୍ରତା ॥ 66॥
ଷଡିମାନ୍ପୁରୁଷୋ ଜହ୍ୟାଦ୍ଭିନ୍ନାଂ ନାଵମିଵାର୍ଣଵେ ।
ଅପ୍ରଵକ୍ତାରମାଚାର୍ୟମନଧୀୟାନମୃତ୍ଵିଜମ୍ ॥ 67॥
ଅରକ୍ଷିତାରଂ ରାଜାନଂ ଭାର୍ୟାଂ ଚାପ୍ରିୟ ଵାଦିନୀମ୍ ।
ଗ୍ରାମକାରଂ ଚ ଗୋପାଲଂ ଵନକାମଂ ଚ ନାପିତମ୍ ॥ 68॥
ଷଡେଵ ତୁ ଗୁଣାଃ ପୁଂସା ନ ହାତଵ୍ୟାଃ କଦାଚନ ।
ସତ୍ୟଂ ଦାନମନାଲସ୍ୟମନସୂୟା କ୍ଷମା ଧୃତିଃ ॥ 69॥
ଅର୍ଥାଗମୋ ନିତ୍ୟମରୋଗିତା ଚ
ପ୍ରିୟା ଚ ଭାର୍ୟା ପ୍ରିୟଵାଦିନୀ ଚ ।
ଵଶ୍ୟଶ୍ଚ ପୁତ୍ରୋଽର୍ଥକରୀ ଚ ଵିଦ୍ୟା
ଷଟ୍ ଜୀଵଲୋକସ୍ୟ ସୁଖାନି ରାଜନ୍ ॥- ॥
ଷଣ୍ଣାମାତ୍ମନି ନିତ୍ୟାନାମୈଶ୍ଵର୍ୟଂ ୟୋଽଧିଗଚ୍ଛତି ।
ନ ସ ପାପୈଃ କୁତୋଽନର୍ଥୈର୍ୟୁଜ୍ୟତେ ଵିଜିତେଂଦ୍ରିୟଃ ॥ 70॥
ଷଡିମେ ଷଟ୍ସୁ ଜୀଵଂତି ସପ୍ତମୋ ନୋପଲଭ୍ୟତେ ।
ଚୋରାଃ ପ୍ରମତ୍ତେ ଜୀଵଂତି ଵ୍ୟାଧିତେଷୁ ଚିକିତ୍ସକାଃ ॥ 71॥
ପ୍ରମଦାଃ କାମୟାନେଷୁ ୟଜମାନେଷୁ ୟାଜକାଃ ।
ରାଜା ଵିଵଦମାନେଷୁ ନିତ୍ୟଂ ମୂର୍ଖେଷୁ ପଂଡିତାଃ ॥ 72॥
ଷଡିମାନି ଵିନଶ୍ୟଂତି ମୁହୂର୍ତମନଵେକ୍ଷଣାତ୍ ।
ଗାଵଃ ସେଵା କୃଷିର୍ଭାର୍ୟା ଵିଦ୍ୟା ଵୃଷଲସଂଗତିଃ ॥- ॥
ଷଡେତେ ହ୍ୟଵମନ୍ୟଂତେ ନିତ୍ୟଂ ପୂର୍ଵୋପକାରିଣମ୍ ।
ଆଚାର୍ୟଂ ଶିକ୍ଷିତା ଶିଷ୍ୟାଃ କୃତଦାରଶ୍ଚ ମାତରମ୍ ॥- ॥
ନାରିଂ ଵିଗତକାମସ୍ତୁ କୃତାର୍ଥାଶ୍ଚ ପ୍ରୟୋଜକମ୍ ।
ନାଵଂ ନିସ୍ତୀର୍ଣକାଂତାରା ନାତୁରାଶ୍ଚ ଚିକିତ୍ସକମ୍ ॥- ॥
ଆରୋଗ୍ୟମାନୃଣ୍ୟମଵିପ୍ରଵାସଃ
ସଦ୍ଭିର୍ମନୁଷ୍ୟୈଃ ସହ ସଂପ୍ରୟୋଗଃ ।
ସ୍ଵପ୍ରତ୍ୟୟା ଵୃତ୍ତିରଭୀତଵାସଃ
ଷଟ୍ ଜୀଵଲୋକସ୍ୟ ସୁଖାନି ରାଜନ୍ ॥- ॥
ଈର୍ଷୁର୍ଘୃଣୀ ନସଂତୁଷ୍ଟଃ କ୍ରୋଧନୋ ନିତ୍ୟଶଂକିତଃ ।
ପରଭାଗ୍ୟୋପଜୀଵୀ ଚ ଷଡେତେ ନିତ୍ୟଦୁଃଖିତାଃ ॥- ॥
ସପ୍ତ ଦୋଷାଃ ସଦା ରାଜ୍ଞା ହାତଵ୍ୟା ଵ୍ୟସନୋଦୟାଃ ।
ପ୍ରାୟଶୋ ୟୈର୍ଵିନଶ୍ୟଂତି କୃତମୂଲାଶ୍ଚ ପାର୍ଥିଵାଃ ॥ 73॥
ସ୍ତ୍ରିୟୋଽକ୍ଷା ମୃଗୟା ପାନଂ ଵାକ୍ପାରୁଷ୍ୟଂ ଚ ପଂଚମମ୍ ।
ମହଚ୍ଚ ଦଂଡପାରୁଷ୍ୟମର୍ଥଦୂଷଣମେଵ ଚ ॥ 74॥
ଅଷ୍ଟୌ ପୂର୍ଵନିମିତ୍ତାନି ନରସ୍ୟ ଵିନଶିଷ୍ୟତଃ ।
ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ପ୍ରଥମଂ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ବ୍ରାହ୍ମଣୈଶ୍ଚ ଵିରୁଧ୍ୟତେ ॥ 75॥
ବ୍ରାହ୍ମଣ ସ୍ଵାନି ଚାଦତ୍ତେ ବ୍ରାହ୍ମଣାଂଶ୍ଚ ଜିଘାଂସତି ।
ରମତେ ନିଂଦୟା ଚୈଷାଂ ପ୍ରଶଂସାଂ ନାଭିନଂଦତି ॥ 76॥
ନୈତାନ୍ସ୍ମରତି କୃତ୍ୟେଷୁ ୟାଚିତଶ୍ଚାଭ୍ୟସୂୟତି ।
ଏତାଂଦୋଷାନ୍ନରଃ ପ୍ରାଜ୍ଞୋ ବୁଦ୍ଧ୍ୟା ବୁଦ୍ଧ୍ଵା ଵିଵର୍ଜୟେତ୍ ॥ 77॥
ଅଷ୍ଟାଵିମାନି ହର୍ଷସ୍ୟ ନଵ ନୀତାନି ଭାରତ ।
ଵର୍ତମାନାନି ଦୃଶ୍ୟଂତେ ତାନ୍ୟେଵ ସୁସୁଖାନ୍ୟପି ॥ 78॥
ସମାଗମଶ୍ଚ ସଖିଭିର୍ମହାଂଶ୍ଚୈଵ ଧନାଗମଃ ।
ପୁତ୍ରେଣ ଚ ପରିଷ୍ଵଂଗଃ ସନ୍ନିପାତଶ୍ଚ ମୈଥୁନେ ॥ 79॥
ସମୟେ ଚ ପ୍ରିୟାଲାପଃ ସ୍ଵୟୂଥେଷୁ ଚ ସନ୍ନତିଃ ।
ଅଭିପ୍ରେତସ୍ୟ ଲାଭଶ୍ଚ ପୂଜା ଚ ଜନସଂସଦି ॥ 80॥
ଅଷ୍ଟୌ ଗୁଣାଃ ପୁରୁଷଂ ଦୀପୟଂତି
ପ୍ରଜ୍ଞା ଚ କୌଲ୍ୟଂ ଚ ଦମଃ ଶ୍ରୁତଂ ଚ ।
ପରାକ୍ରମଶ୍ଚାବହୁଭାଷିତା ଚ
ଦାନଂ ୟଥାଶକ୍ତି କୃତଜ୍ଞତା ଚ ॥- ॥
ନଵଦ୍ଵାରମିଦଂ ଵେଶ୍ମ ତ୍ରିସ୍ଥୂଣଂ ପଂଚ ସାକ୍ଷିକମ୍ ।
କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞାଧିଷ୍ଠିତଂ ଵିଦ୍ଵାନ୍ୟୋ ଵେଦ ସ ପରଃ କଵିଃ ॥ 81॥
ଦଶ ଧର୍ମଂ ନ ଜାନଂତି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ନିବୋଧ ତାନ୍ ।
ମତ୍ତଃ ପ୍ରମତ୍ତ ଉନ୍ମତ୍ତଃ ଶ୍ରାଂତଃ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ବୁଭୁକ୍ଷିତଃ ॥ 82॥
ତ୍ଵରମାଣଶ୍ଚ ଭୀରୁଶ୍ଚ ଲୁବ୍ଧଃ କାମୀ ଚ ତେ ଦଶ ।
ତସ୍ମାଦେତେଷୁ ଭାଵେଷୁ ନ ପ୍ରସଜ୍ଜେତ ପଂଡିତଃ ॥ 83॥
ଅତ୍ରୈଵୋଦାହରଂତୀମମିତିହାସଂ ପୁରାତନମ୍ ।
ପୁତ୍ରାର୍ଥମସୁରେଂଦ୍ରେଣ ଗୀତଂ ଚୈଵ ସୁଧନ୍ଵନା ॥ 84॥
ୟଃ କାମମନ୍ୟୂ ପ୍ରଜହାତି ରାଜା
ପାତ୍ରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠାପୟତେ ଧନଂ ଚ ।
ଵିଶେଷଵିଚ୍ଛ୍ରୁତଵାନ୍କ୍ଷିପ୍ରକାରୀ
ତଂ ସର୍ଵଲୋକଃ କୁରୁତେ ପ୍ରମାଣମ୍ ॥ 85॥
ଜାନାତି ଵିଶ୍ଵାସୟିତୁଂ ମନୁଷ୍ୟାନ୍
ଵିଜ୍ଞାତ ଦୋଷେଷୁ ଦଧାତି ଦଂଡମ୍ ।
ଜାନାତି ମାତ୍ରାଂ ଚ ତଥା କ୍ଷମାଂ ଚ
ତଂ ତାଦୃଶଂ ଶ୍ରୀର୍ଜୁଷତେ ସମଗ୍ରା ॥ 86॥
ସୁଦୁର୍ବଲଂ ନାଵଜାନାତି କଂଚିଦ୍-
ୟୁକ୍ତୋ ରିପୁଂ ସେଵତେ ବୁଦ୍ଧିପୂର୍ଵମ୍ ।
ନ ଵିଗ୍ରହଂ ରୋଚୟତେ ବଲସ୍ଥୈଃ
କାଲେ ଚ ୟୋ ଵିକ୍ରମତେ ସ ଧୀରଃ ॥ 87॥
ପ୍ରାପ୍ୟାପଦଂ ନ ଵ୍ୟଥତେ କଦା ଚିଦ୍
ଉଦ୍ୟୋଗମନ୍ଵିଚ୍ଛତି ଚାପ୍ରମତ୍ତଃ ।
ଦୁଃଖଂ ଚ କାଲେ ସହତେ ଜିତାତ୍ମା
ଧୁରଂଧରସ୍ତସ୍ୟ ଜିତାଃ ସପତ୍ନାଃ ॥ 88॥
ଅନର୍ଥକଂ ଵିପ୍ର ଵାସଂ ଗୃହେଭ୍ୟଃ
ପାପୈଃ ସଂଧିଂ ପରଦାରାଭିମର୍ଶମ୍ ।
ଦଂଭଂ ସ୍ତୈନ୍ୟଂ ପୈଶୁନଂ ମଦ୍ୟ ପାନଂ
ନ ସେଵତେ ୟଃ ସ ସୁଖୀ ସଦୈଵ ॥ 89॥
ନ ସଂରଂଭେଣାରଭତେଽର୍ଥଵର୍ଗମ୍
ଆକାରିତଃ ଶଂସତି ତଥ୍ୟମେଵ ।
ନ ମାତ୍ରାର୍ଥେ ରୋଚୟତେ ଵିଵାଦଂ
ନାପୂଜିତଃ କୁପ୍ୟତି ଚାପ୍ୟମୂଢଃ ॥ 90॥
ନ ୟୋଽଭ୍ୟସୂୟତ୍ୟନୁକଂପତେ ଚ
ନ ଦୁର୍ବଲଃ ପ୍ରାତିଭାଵ୍ୟଂ କରୋତି ।
ନାତ୍ୟାହ କିଂ ଚିତ୍କ୍ଷମତେ ଵିଵାଦଂ
ସର୍ଵତ୍ର ତାଦୃଗ୍ଲଭତେ ପ୍ରଶଂସାମ୍ ॥ 91॥
ୟୋ ନୋଦ୍ଧତଂ କୁରୁତେ ଜାତୁ ଵେଷଂ
ନ ପୌରୁଷେଣାପି ଵିକତ୍ଥତେଽନ୍ୟାନ୍ ।
ନ ମୂର୍ଚ୍ଛିତଃ କଟୁକାନ୍ୟାହ କିଂ ଚିତ୍
ପ୍ରିୟଂ ସଦା ତଂ କୁରୁତେ ଜନୋଽପି ॥ 92॥
ନ ଵୈରମୁଦ୍ଦୀପୟତି ପ୍ରଶାଂତଂ
ନ ଦର୍ମମାରୋହତି ନାସ୍ତମେତି ।
ନ ଦୁର୍ଗତୋଽସ୍ମୀତି କରୋତି ମନ୍ୟୁଂ
ତମାର୍ୟ ଶୀଲଂ ପରମାହୁରଗ୍ର୍ୟମ୍ ॥ 93॥
ନ ସ୍ଵେ ସୁଖେ ଵୈ କୁରୁତେ ପ୍ରହର୍ଷଂ
ନାନ୍ୟସ୍ୟ ଦୁଃଖେ ଭଵତି ପ୍ରତୀତଃ ।
ଦତ୍ତ୍ଵା ନ ପଶ୍ଚାତ୍କୁରୁତେଽନୁତାପଂ
ନ କତ୍ଥତେ ସତ୍ପୁରୁଷାର୍ୟ ଶୀଲଃ ॥ 94॥
ଦେଶାଚାରାନ୍ସମୟାଂଜାତିଧର୍ମାନ୍
ବୁଭୂଷତେ ୟସ୍ତୁ ପରାଵରଜ୍ଞଃ ।
ସ ତତ୍ର ତତ୍ରାଧିଗତଃ ସଦୈଵ
ମହାଜନସ୍ୟାଧିପତ୍ୟଂ କରୋତି ॥ 95॥
ଦଂଭଂ ମୋହଂ ମତ୍ସରଂ ପାପକୃତ୍ୟଂ
ରାଜଦ୍ଵିଷ୍ଟଂ ପୈଶୁନଂ ପୂଗଵୈରମ୍ ।
ମତ୍ତୋନ୍ମତ୍ତୈର୍ଦୁର୍ଜନୈଶ୍ଚାପି ଵାଦଂ
ୟଃ ପ୍ରଜ୍ଞାଵାନ୍ଵର୍ଜୟେତ୍ସ ପ୍ରଧାନଃ ॥ 96॥
ଦମଂ ଶୌଚଂ ଦୈଵତଂ ମଂଗଲାନି
ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତଂ ଵିଵିଧାँଲ୍ଲୋକଵାଦାନ୍ ।
ଏତାନି ୟଃ କୁରୁତେ ନୈତ୍ୟକାନି
ତସ୍ୟୋତ୍ଥାନଂ ଦେଵତା ରାଧୟଂତି ॥ 97॥
ସମୈର୍ଵିଵାହଂ କୁରୁତେ ନ ହୀନୈଃ
ସମୈଃ ସଖ୍ୟଂ ଵ୍ୟଵହାରଂ କଥାଶ୍ଚ ।
ଗୁଣୈର୍ଵିଶିଷ୍ଟାଂଶ୍ଚ ପୁରୋ ଦଧାତି
ଵିପଶ୍ଚିତସ୍ତସ୍ୟ ନୟାଃ ସୁନୀତାଃ ॥ 98॥
ମିତଂ ଭୁଂକ୍ତେ ସଂଵିଭଜ୍ୟାଶ୍ରିତେଭ୍ୟୋ
ମିତଂ ସ୍ଵପିତ୍ୟମିତଂ କର୍ମକୃତ୍ଵା ।
ଦଦାତ୍ୟମିତ୍ରେଷ୍ଵପି ୟାଚିତଃ ସଂ-
ସ୍ତମାତ୍ମଵଂତଂ ପ୍ରଜହାତ୍ୟନର୍ଥାଃ ॥ 99॥
ଚିକୀର୍ଷିତଂ ଵିପ୍ରକୃତଂ ଚ ୟସ୍ୟ
ନାନ୍ୟେ ଜନାଃ କର୍ମ ଜାନଂତି କିଂ ଚିତ୍ ।
ମଂତ୍ରେ ଗୁପ୍ତେ ସମ୍ୟଗନୁଷ୍ଠିତେ ଚ
ସ୍ଵଲ୍ପୋ ନାସ୍ୟ ଵ୍ୟଥତେ କଶ୍ଚିଦର୍ଥଃ ॥ 100॥
ୟଃ ସର୍ଵଭୂତପ୍ରଶମେ ନିଵିଷ୍ଟଃ
ସତ୍ୟୋ ମୃଦୁର୍ଦାନକୃଚ୍ଛୁଦ୍ଧ ଭାଵଃ ।
ଅତୀଵ ସଂଜ୍ଞାୟତେ ଜ୍ଞାତିମଧ୍ୟେ
ମହାମଣିର୍ଜାତ୍ୟ ଇଵ ପ୍ରସନ୍ନଃ ॥ 101॥
ୟ ଆତ୍ମନାପତ୍ରପତେ ଭୃଶଂ ନରଃ
ସ ସର୍ଵଲୋକସ୍ୟ ଗୁରୁର୍ଭଵତ୍ୟୁତ ।
ଅନଂତ ତେଜାଃ ସୁମନାଃ ସମାହିତଃ
ସ୍ଵତେଜସା ସୂର୍ୟ ଇଵାଵଭାସତେ ॥ 102॥
ଵନେ ଜାତାଃ ଶାପଦଗ୍ଧସ୍ୟ ରାଜ୍ଞଃ
ପାଂଡୋଃ ପୁତ୍ରାଃ ପଂଚ ପଂଚେଂଦ୍ର କଲ୍ପାଃ ।
ତ୍ଵୟୈଵ ବାଲା ଵର୍ଧିତାଃ ଶିକ୍ଷିତାଶ୍ଚ
ତଵାଦେଶଂ ପାଲୟଂତ୍ୟାଂବିକେୟ ॥ 103॥
ପ୍ରଦାୟୈଷାମୁଚିତଂ ତାତ ରାଜ୍ୟଂ
ସୁଖୀ ପୁତ୍ରୈଃ ସହିତୋ ମୋଦମାନଃ ।
ନ ଦେଵାନାଂ ନାପି ଚ ମାନୁଷାଣାଂ
ଭଵିଷ୍ୟସି ତ୍ଵଂ ତର୍କଣୀୟୋ ନରେଂଦ୍ର ॥ 104॥
॥ ଇତି ଶ୍ରୀମହାଭାରତେ ଉଦ୍ୟୋଗପର୍ଵଣି ପ୍ରଜାଗରପର୍ଵଣି
ଵିଦୁରନୀତିଵାକ୍ୟେ ତ୍ରୟସ୍ତ୍ରିଂଶୋଽଧ୍ୟାୟଃ ॥ 33 ॥
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
What is ଵିଦୁର ନୀତି - ଉଦ୍ୟୋଗ ପର୍ଵମ୍, ଅଧ୍ୟାୟଃ 33?
ଵିଦୁର ନୀତି - ଉଦ୍ୟୋଗ ପର୍ଵମ୍, ଅଧ୍ୟାୟଃ 33 is a devotional text available on Bhakti Granth in the selected language or script.
Which language or script is this version in?
This edition is published in Odia. Use the language selector to view another available edition.
Can I read ଵିଦୁର ନୀତି - ଉଦ୍ୟୋଗ ପର୍ଵମ୍, ଅଧ୍ୟାୟଃ 33 online?
Yes. The imported text is available directly on this page for online reading and recitation.
Can I download ଵିଦୁର ନୀତି - ଉଦ୍ୟୋଗ ପର୍ଵମ୍, ଅଧ୍ୟାୟଃ 33 as a PDF?
If a verified PDF resource was found on the source page, a PDF download button is automatically connected to this page.
How can I share this page?
Use Copy Link, WhatsApp or Facebook in the sticky sharing bar provided by the Bhakti Granth theme.
Are there related devotional texts on Bhakti Granth?
Yes. The Bhakti Granth theme automatically connects texts through language and topic relationships to strengthen navigation and topical coverage.