ତୈତ୍ତିରୀୟ ଉପନିଷଦ୍ – ଭୃଗୁଵଲ୍ଲୀ
(ତୈ.ଆ.9.1.1)
ଓଂ ସ॒ହ ନା॑ଵଵତୁ । ସ॒ହ ନୌ॑ ଭୁନକ୍ତୁ । ସ॒ହ ଵୀ॒ର୍ୟ॑-ଙ୍କରଵାଵହୈ । ତେ॒ଜ॒ସ୍ଵିନା॒ଵଧୀ॑ତମସ୍ତୁ॒ ମା ଵି॑ଦ୍ଵିଷା॒ଵହୈ᳚ । ଓଂ ଶାନ୍ତି॒-ଶ୍ଶାନ୍ତି॒-ଶ୍ଶାନ୍ତିଃ॑ ॥
ଭୃଗୁ॒ର୍ଵୈ ଵା॑ରୁ॒ଣିଃ । ଵରୁ॑ଣ॒-ମ୍ପିତ॑ର॒ମୁପ॑ସସାର । ଅଧୀ॑ହି ଭଗଵୋ॒ ବ୍ରହ୍ମେତି॑ । ତସ୍ମା॑ ଏ॒ତତ୍ପ୍ରୋ॑ଵାଚ । ଅନ୍ନ॑-ମ୍ପ୍ରା॒ଣ-ଞ୍ଚକ୍ଷୁ॒ଶ୍ଶ୍ରୋତ୍ର॒-ମ୍ମନୋ॒ ଵାଚ॒ମିତି॑ । ତଗ୍ମ୍ ହୋ॑ଵାଚ । ୟତୋ॒ ଵା ଇ॒ମାନି॒ ଭୂତା॑ନି॒ ଜାୟ॑ନ୍ତେ । ୟେନ॒ ଜାତା॑ନି॒ ଜୀଵ॑ନ୍ତି । ୟତ୍ପ୍ରୟ॑ନ୍ତ୍ୟ॒ଭିସଂଵିଁ॑ଶନ୍ତି । ତଦ୍ଵିଜି॑ଜ୍ଞାସସ୍ଵ । ତଦ୍ବ୍ରହ୍ମେତି॑ । ସ ତପୋ॑-ଽତପ୍ୟତ । ସ ତପ॑ସ୍ତ॒ପ୍ତ୍ଵା ॥ 1 ॥
ଇତି ପ୍ରଥମୋ-ଽନୁଵାକଃ ॥
ଅନ୍ନ॒-ମ୍ବ୍ରହ୍ମେତି॒ ଵ୍ୟ॑ଜାନାତ୍ । ଅ॒ନ୍ନାଦ୍ଧ୍ୟେ॑ଵ ଖଲ୍ଵି॒ମାନି॒ ଭୂତା॑ନି॒ ଜାୟ॑ନ୍ତେ । ଅନ୍ନେ॑ନ॒ ଜାତା॑ନି॒ ଜୀଵ॑ନ୍ତି । ଅନ୍ନ॒-ମ୍ପ୍ରୟ॑ନ୍ତ୍ୟ॒ଭିସଂଵିଁ॑ଶ॒ନ୍ତୀତି॑ । ତଦ୍ଵି॒ଜ୍ଞାୟ॑ । ପୁନ॑ରେ॒ଵ ଵରୁ॑ଣ॒-ମ୍ପିତ॑ର॒ମୁପ॑ସସାର । ଅଧୀ॑ହି ଭଗଵୋ॒ ବ୍ରହ୍ମେତି॑ । ତଗ୍ମ୍ ହୋ॑ଵାଚ । ତପ॑ସା॒ ବ୍ରହ୍ମ॒ ଵିଜି॑ଜ୍ଞାସସ୍ଵ । ତପୋ॒ ବ୍ରହ୍ମେତି॑ । ସ ତପୋ॑-ଽତପ୍ୟତ । ସ ତପ॑ସ୍ତ॒ପ୍ତ୍ଵା ॥ 1 ॥
ଇତି ଦ୍ଵିତୀୟୋ-ଽନୁଵାକଃ ॥
ପ୍ରା॒ଣୋ ବ୍ର॒ହ୍ମେତି॒ ଵ୍ୟ॑ଜାନାତ୍ । ପ୍ରା॒ଣାଦ୍ଧ୍ୟେ॑ଵ ଖଲ୍ଵି॒ମାନି॒ ଭୂତା॑ନି॒ ଜାୟ॑ନ୍ତେ । ପ୍ରା॒ଣେନ॒ ଜାତା॑ନି॒ ଜୀଵ॑ନ୍ତି । ପ୍ରା॒ଣ-ମ୍ପ୍ରୟ॑ନ୍ତ୍ୟ॒ଭିସଂଵିଁ॑ଶ॒ନ୍ତୀତି॑ । ତଦ୍ଵି॒ଜ୍ଞାୟ॑ । ପୁନ॑ରେ॒ଵ ଵରୁ॑ଣ॒-ମ୍ପିତ॑ର॒ମୁପ॑ସସାର । ଅଧୀ॑ହି ଭଗଵୋ॒ ବ୍ରହ୍ମେତି॑ । ତଗ୍ମ୍ ହୋ॑ଵାଚ । ତପ॑ସା॒ ବ୍ରହ୍ମ॒ ଵିଜି॑ଜ୍ଞାସସ୍ଵ । ତପୋ॒ ବ୍ରହ୍ମେତି॑ । ସ ତପୋ॑-ଽତପ୍ୟତ । ସ ତପ॑ସ୍ତ॒ପ୍ତ୍ଵା ॥ 1 ॥
ଇତି ତୃତୀୟୋ-ଽନୁଵାକଃ ॥
ମନୋ॒ ବ୍ରହ୍ମେତି॒ ଵ୍ୟ॑ଜାନାତ୍ । ମନ॑ସୋ॒ ହ୍ୟେ॑ଵ ଖଲ୍ଵି॒ମାନି॒ ଭୂତା॑ନି॒ ଜାୟ॑ନ୍ତେ । ମନ॑ସା॒ ଜାତା॑ନି॒ ଜୀଵ॑ନ୍ତି । ମନଃ॒ ପ୍ରୟ॑ନ୍ତ୍ୟ॒ଭିସଂଵିଁ॑ଶ॒ନ୍ତୀତି॑ । ତଦ୍ଵି॒ଜ୍ଞାୟ॑ । ପୁନ॑ରେ॒ଵ ଵରୁ॑ଣ॒-ମ୍ପିତ॑ର॒ମୁପ॑ସସାର । ଅଧୀ॑ହି ଭଗଵୋ॒ ବ୍ରହ୍ମେତି॑ । ତଗ୍ମ୍ ହୋ॑ଵାଚ । ତପ॑ସା॒ ବ୍ରହ୍ମ॒ ଵିଜି॑ଜ୍ଞାସସ୍ଵ । ତପୋ॒ ବ୍ରହ୍ମେତି॑ । ସ ତପୋ॑-ଽତପ୍ୟତ । ସ ତପ॑ସ୍ତ॒ପ୍ତ୍ଵା ॥ 1 ॥
ଇତି ଚତୁର୍ଥୋ-ଽନୁଵାକଃ ॥
ଵି॒ଜ୍ଞାନ॒-ମ୍ବ୍ରହ୍ମେତି॒ ଵ୍ୟ॑ଜାନାତ୍ । ଵି॒ଜ୍ଞାନା॒ଦ୍ଧ୍ୟେ॑ଵ ଖଲ୍ଵି॒ମାନି॒ ଭୂତା॑ନି॒ ଜାୟ॑ନ୍ତେ । ଵି॒ଜ୍ଞାନେ॑ନ॒ ଜାତା॑ନି॒ ଜୀଵ॑ନ୍ତି । ଵି॒ଜ୍ଞାନ॒-ମ୍ପ୍ରୟ॑ନ୍ତ୍ୟ॒ଭିସଂଵିଁ॑ଶ॒ନ୍ତୀତି॑ । ତଦ୍ଵି॒ଜ୍ଞାୟ॑ । ପୁନ॑ରେ॒ଵ ଵରୁ॑ଣ॒-ମ୍ପିତ॑ର॒ମୁପ॑ସସାର । ଅଧୀ॑ହି ଭଗଵୋ॒ ବ୍ରହ୍ମେତି॑ । ତଗ୍ମ୍ ହୋ॑ଵାଚ । ତପ॑ସା॒ ବ୍ରହ୍ମ॒ ଵିଜି॑ଜ୍ଞାସସ୍ଵ । ତପୋ॒ ବ୍ରହ୍ମେତି॑ । ସ ତପୋ॑-ଽତପ୍ୟତ । ସ ତପ॑ସ୍ତ॒ପ୍ତ୍ଵା ॥ 1 ॥
ଇତି ପଞ୍ଚମୋ-ଽନୁଵାକଃ ॥
ଆ॒ନ॒ନ୍ଦୋ ବ୍ର॒ହ୍ମେତି॒ ଵ୍ୟ॑ଜାନାତ୍ । ଆ॒ନନ୍ଦା॒ଦ୍ଧ୍ୟେ॑ଵ ଖଲ୍ଵି॒ମାନି॒ ଭୂତା॑ନି॒ ଜାୟ॑ନ୍ତେ । ଆ॒ନ॒ନ୍ଦେନ॒ ଜାତା॑ନି॒ ଜୀଵ॑ନ୍ତି । ଆ॒ନ॒ନ୍ଦ-ମ୍ପ୍ରୟ॑ନ୍ତ୍ୟ॒ଭିସଂଵିଁ॑ଶ॒ନ୍ତୀତି॑ । ସୈଷା ଭା᳚ର୍ଗ॒ଵୀ ଵା॑ରୁ॒ଣୀ ଵି॒ଦ୍ୟା । ପ॒ର॒ମେ ଵ୍ୟୋ॑ମ॒ନ୍ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତା । ସ ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॒ ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠତି । ଅନ୍ନ॑ଵାନନ୍ନା॒ଦୋ ଭ॑ଵତି । ମ॒ହାନ୍ଭ॑ଵତି ପ୍ର॒ଜୟା॑ ପ॒ଶୁଭି॑ର୍ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସେନ॑ । ମ॒ହାନ୍କୀ॒ର୍ତ୍ୟା ॥ 1 ॥
ଇତି ଷଷ୍ଠୋ-ଽନୁଵାକଃ ॥
ଅନ୍ନ॒-ନ୍ନ ନି॑ନ୍ଦ୍ୟାତ୍ । ତଦ୍ଵ୍ର॒ତମ୍ । ପ୍ରା॒ଣୋ ଵା ଅନ୍ନମ୍᳚ । ଶରୀ॑ରମନ୍ନା॒ଦମ୍ । ପ୍ରା॒ଣେ ଶରୀ॑ର॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତମ୍ । ଶରୀ॑ରେ ପ୍ରା॒ଣଃ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତଃ । ତଦେ॒ତଦନ୍ନ॒ମନ୍ନେ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତମ୍ । ସ ୟ ଏ॒ତଦନ୍ନ॒ମନ୍ନେ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତଂ॒-ଵେଁଦ॒ ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠତି । ଅନ୍ନ॑ଵାନନ୍ନା॒ଦୋ ଭ॑ଵତି । ମ॒ହାନ୍ଭ॑ଵତି ପ୍ର॒ଜୟା॑ ପ॒ଶୁଭି॑ର୍ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସେନ॑ । ମ॒ହାନ୍କୀ॒ର୍ତ୍ୟା ॥ 1 ॥
ଇତି ସପ୍ତମୋ-ଽନୁଵାକଃ ॥
ଅନ୍ନ॒-ନ୍ନ ପରି॑ଚକ୍ଷୀତ । ତଦ୍ଵ୍ର॒ତମ୍ । ଆପୋ॒ ଵା ଅନ୍ନମ୍᳚ । ଜ୍ୟୋତି॑ରନ୍ନା॒ଦମ୍ । ଅ॒ପ୍ସୁ ଜ୍ୟୋତିଃ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତମ୍ । ଜ୍ୟୋତି॒ଷ୍ୟାପଃ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତାଃ । ତଦେ॒ତଦନ୍ନ॒ମନ୍ନେ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତମ୍ । ସ ୟ ଏ॒ତଦନ୍ନ॒ମନ୍ନେ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତଂ॒-ଵେଁଦ॒ ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠତି । ଅନ୍ନ॑ଵାନନ୍ନା॒ଦୋ ଭ॑ଵତି । ମହା॒ନ୍ଭ॑ଵତି ପ୍ର॒ଜୟା॑ ପ॒ଶୁଭି॑ର୍ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସେନ॑ । ମ॒ହାନ୍କୀ॒ର୍ତ୍ୟା ॥ 1 ॥
ଇତ୍ୟଷ୍ଟମୋ-ଽନୁଵାକଃ ॥
ଅନ୍ନ॑-ମ୍ବ॒ହୁ କୁ॑ର୍ଵୀତ । ତଦ୍ଵ୍ର॒ତମ୍ । ପୃ॒ଥି॒ଵୀ ଵା ଅନ୍ନମ୍᳚ । ଆ॒କା॒ଶୋ᳚-ଽନ୍ନା॒ଦଃ । ପୃ॒ଥି॒ଵ୍ୟାମା॑କା॒ଶଃ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତଃ । ଆ॒କା॒ଶେ ପୃ॑ଥି॒ଵୀ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତା । ତଦେ॒ତଦନ୍ନ॒ମନ୍ନେ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତମ୍ । ସ ୟ ଏ॒ତଦନ୍ନ॒ମନ୍ନେ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତଂ॒-ଵେଁଦ॒ ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠତି । ଅନ୍ନ॑ଵାନନ୍ନା॒ଦୋ ଭ॑ଵତି । ମ॒ହାନ୍ଭ॑ଵତି ପ୍ର॒ଜୟା॑ ପ॒ଶୁଭି॑ର୍ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସେନ॑ । ମ॒ହାନ୍କୀ॒ର୍ତ୍ୟା ॥ 1 ॥
ଇତି ନଵମୋ-ଽନୁଵାକଃ ॥
ନ କଞ୍ଚନ ଵସତୌ ପ୍ରତ୍ୟା॑ଚକ୍ଷୀ॒ତ । ତଦ୍ଵ୍ର॒ତମ୍ । ତସ୍ମାଦ୍ୟୟା କୟା ଚ ଵିଧୟା ବହ୍ଵ॑ନ୍ନ-ମ୍ପ୍ରା॒ପ୍ନୁୟାତ୍ । ଅରାଧ୍ୟସ୍ମା ଅନ୍ନମି॑ତ୍ୟାଚ॒କ୍ଷତେ । ଏତଦ୍ଵୈ ମୁଖତୋ᳚-ଽନ୍ନଗ୍ମ୍ ରା॒ଦ୍ଧମ୍ । ମୁଖତୋ-ଽସ୍ମା ଅ॑ନ୍ନଗ୍ମ୍ ରା॒ଧ୍ୟତେ । ଏତଦ୍ଵୈ ମଧ୍ୟତୋ᳚-ଽନ୍ନଗ୍ମ୍ ରା॒ଦ୍ଧମ୍ । ମଧ୍ୟତୋ-ଽସ୍ମା ଅ॑ନ୍ନଗ୍ମ୍ ରା॒ଧ୍ୟତେ । ଏତଦ୍ଵା ଅନ୍ତତୋ᳚-ଽନ୍ନଗ୍ମ୍ ରା॒ଦ୍ଧମ୍ । ଅନ୍ତତୋ-ଽସ୍ମା ଅ॑ନ୍ନଗ୍ମ୍ ରା॒ଧ୍ୟତେ ॥ 1 ॥
ୟ ଏ॑ଵଂ-ଵେଁ॒ଦ । କ୍ଷେମ ଇ॑ତି ଵା॒ଚି । ୟୋଗକ୍ଷେମ ଇତି ପ୍ରା॑ଣାପା॒ନୟୋଃ । କର୍ମେ॑ତି ହ॒ସ୍ତୟୋଃ । ଗତିରି॑ତି ପା॒ଦୟୋଃ । ଵିମୁକ୍ତିରି॑ତି ପା॒ୟୌ । ଇତି ମାନୁଷୀ᳚ସ୍ସମା॒ଜ୍ଞାଃ । ଅଥ ଦୈ॒ଵୀଃ । ତୃପ୍ତିରି॑ତି ଵୃ॒ଷ୍ଟୌ । ବଲମି॑ତି ଵି॒ଦ୍ୟୁତି ॥ 2 ॥
ୟଶ ଇ॑ତି ପ॒ଶୁଷୁ । ଜ୍ୟୋତିରିତି ନ॑କ୍ଷତ୍ରେ॒ଷୁ । ପ୍ରଜାତିରମୃତମାନନ୍ଦ ଇ॑ତ୍ୟୁପ॒ସ୍ଥେ । ସର୍ଵମି॑ତ୍ୟାକା॒ଶେ । ତତ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠେତ୍ୟୁ॑ପାସୀ॒ତ । ପ୍ରତିଷ୍ଠା॑ଵାନ୍ଭ॒ଵତି । ତନ୍ମହ ଇତ୍ୟୁ॑ପାସୀ॒ତ । ମ॑ହାନ୍ଭ॒ଵତି । ତନ୍ମନ ଇତ୍ୟୁ॑ପାସୀ॒ତ । ମାନ॑ଵାନ୍ଭ॒ଵତି ॥ 3 ॥
ତନ୍ନମ ଇତ୍ୟୁ॑ପାସୀ॒ତ । ନମ୍ୟନ୍ତେ᳚-ଽସ୍ମୈ କା॒ମାଃ । ତଦ୍ବ୍ରହ୍ମେତ୍ୟୁ॑ପାସୀ॒ତ । ବ୍ରହ୍ମ॑ଵାନ୍ଭ॒ଵତି । ତଦ୍ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପରିମର ଇତ୍ୟୁ॑ପାସୀ॒ତ । ପର୍ୟେଣ-ମ୍ମ୍ରିୟନ୍ତେ ଦ୍ଵିଷନ୍ତ॑ସ୍ସପ॒ତ୍ନାଃ । ପରି ୟେ᳚-ଽପ୍ରିୟା᳚ ଭ୍ରାତୃ॒ଵ୍ୟାଃ । ସ ୟଶ୍ଚା॑ୟ-ମ୍ପୁ॒ରୁଷେ । ୟଶ୍ଚାସା॑ଵାଦି॒ତ୍ୟେ । ସ ଏକଃ॑ ॥ 4 ॥
ସ ୟ॑ ଏଵଂ॒-ଵିଁତ୍ । ଅସ୍ମାଂଲ୍ଲୋଁ॑କାତ୍ପ୍ରେ॒ତ୍ୟ । ଏତମନ୍ନମୟ-ମାତ୍ମାନମୁପ॑ସଙ୍କ୍ର॒ମ୍ୟ । ଏତ-ମ୍ପ୍ରାଣମୟ-ମାତ୍ମାନମୁପ॑ସଙ୍କ୍ର॒ମ୍ୟ । ଏତ-ମ୍ମନୋମୟ-ମାତ୍ମାନମୁପ॑ସଙ୍କ୍ର॒ମ୍ୟ । ଏତଂ-ଵିଁଜ୍ଞାନମୟ-ମାତ୍ମାନମୁପ॑ସଙ୍କ୍ର॒ମ୍ୟ । ଏତମାନନ୍ଦମୟ-ମାତ୍ମାନମୁପ॑ସଙ୍କ୍ର॒ମ୍ୟ । ଇମାଂଲ୍ଲୋଁକାନ୍କାମାନ୍ନୀ -କାମରୂପ୍ୟ॑ନୁ-ସ॒ଞ୍ଚରନ୍ନ୍ । ଏତଥ୍ସାମ ଗା॑ୟନ୍ନା॒ସ୍ତେ । ହା(3) ଵୁ॒ ହା(3) ଵୁ॒ ହା(3) ଵୁ॑ ॥ 5 ॥
ଅ॒ହମନ୍ନ-ମ॒ହମନ୍ନ-ମ॒ହମନ୍ନମ୍ । ଅ॒ହମନ୍ନା॒ଦୋ(3)-ଽ॒ହମନ୍ନା॒ଦୋ(3)-ଽ॒ହମନ୍ନା॒ଦଃ । ଅ॒ହଗ୍ଗ୍ ଶ୍ଲୋକ॒କୃଦ॒ହଗ୍ଗ୍ ଶ୍ଲୋକ॒କୃଦ॒ହଗ୍ଗ୍ ଶ୍ଲୋକ॒କୃତ୍ । ଅ॒ହମସ୍ମି ପ୍ରଥମଜା ଋତା(3) ସ୍ୟ॒ । ପୂର୍ଵ-ନ୍ଦେଵେଭ୍ୟୋ ଅମୃତସ୍ୟ ନା(3) ଭା॒ୟି॒ । ୟୋ ମା ଦଦାତି ସ ଇଦେଵ ମା(3) ଵାଃ॒ । ଅ॒ହମନ୍ନ॒-ମନ୍ନ॑-ମ॒ଦନ୍ତ॒ମା(3) ଦ୍ମି॒ । ଅହଂ॒-ଵିଁଶ୍ଵ॒-ମ୍ଭୁଵ॑ନ॒-ମଭ୍ୟ॑ଭ॒ଵାମ୍ । ସୁଵ॒ର୍ନ ଜ୍ୟୋତୀଃ᳚ । ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ଇତ୍ୟୁ॑ପ॒ନିଷ॑ତ୍ ॥ 6 ॥
ଇତି ଦଶମୋ-ଽନୁଵାକଃ ॥
ଓଂ ସ॒ହ ନା॑ଵଵତୁ । ସ॒ହ ନୌ॑ ଭୁନକ୍ତୁ । ସ॒ହ ଵୀ॒ର୍ୟ॑-ଙ୍କରଵାଵହୈ । ତେ॒ଜ॒ସ୍ଵିନା॒ଵଧୀ॑ତମସ୍ତୁ॒ ମା ଵି॑ଦ୍ଵିଷା॒ଵହୈ᳚ । ଓଂ ଶାନ୍ତି॒-ଶ୍ଶାନ୍ତି॒-ଶ୍ଶାନ୍ତିଃ॑ ॥
॥ ହରିଃ॑ ଓମ୍ ॥
॥ ଶ୍ରୀ କୃଷ୍ଣାର୍ପଣମସ୍ତୁ ॥
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
What is ତୈତ୍ତିରୀୟ ଉପନିଷଦ୍ - ଭୃଗୁଵଲ୍ଲୀ?
ତୈତ୍ତିରୀୟ ଉପନିଷଦ୍ - ଭୃଗୁଵଲ୍ଲୀ is a Upanishads available on Bhakti Granth in the selected language or script.
Which language or script is this version in?
This edition is published in Odia. Use the language selector to view another available edition.
Can I read ତୈତ୍ତିରୀୟ ଉପନିଷଦ୍ - ଭୃଗୁଵଲ୍ଲୀ online?
Yes. The imported text is available directly on this page for online reading and recitation.
Can I download ତୈତ୍ତିରୀୟ ଉପନିଷଦ୍ - ଭୃଗୁଵଲ୍ଲୀ as a PDF?
If a verified PDF resource was found on the source page, a PDF download button is automatically connected to this page.
How can I share this page?
Use Copy Link, WhatsApp or Facebook in the sticky sharing bar provided by the Bhakti Granth theme.
Are there related devotional texts on Bhakti Granth?
Yes. The Bhakti Granth theme automatically connects texts through language and topic relationships to strengthen navigation and topical coverage.