ସରସ୍ଵତୀ ସ୍ତୋତ୍ରମ୍ (ୟାଜ୍ଞଵଲ୍କ୍ୟ କୃତମ୍)

ନାରାୟଣ ଉଵାଚ ।
ଵାଗ୍ଦେଵତାୟାଃ ସ୍ତଵନଂ ଶ୍ରୂୟତାଂ ସର୍ଵକାମଦମ୍ ।
ମହାମୁନିର୍ୟାଜ୍ଞଵଲ୍କ୍ୟୋ ୟେନ ତୁଷ୍ଟାଵ ତାଂ ପୁରା ॥ 1 ॥

ଗୁରୁଶାପାଚ୍ଚ ସ ମୁନିର୍ହତଵିଦ୍ୟୋ ବଭୂଵ ହ ।
ତଦା ଜଗାମ ଦୁଃଖାର୍ତୋ ରଵିସ୍ଥାନଂ ଚ ପୁଣ୍ୟଦମ୍ ॥ 2 ॥

ସଂପ୍ରାପ୍ୟତପସା ସୂର୍ୟଂ କୋଣାର୍କେ ଦୃଷ୍ଟିଗୋଚରେ ।
ତୁଷ୍ଟାଵ ସୂର୍ୟଂ ଶୋକେନ ରୁରୋଦ ଚ ପୁନଃ ପୁନଃ ॥ 3 ॥

ସୂର୍ୟସ୍ତଂ ପାଠୟାମାସ ଵେଦଵେଦାଂଗମୀଶ୍ଵରଃ ।
ଉଵାଚ ସ୍ତୁହି ଵାଗ୍ଦେଵୀଂ ଭକ୍ତ୍ୟା ଚ ସ୍ମୃତିହେତଵେ ॥ 4 ॥

ତମିତ୍ୟୁକ୍ତ୍ଵା ଦୀନନାଥୋ ହ୍ୟଂତର୍ଧାନଂ ଜଗାମ ସଃ ।
ମୁନିଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ଚ ତୁଷ୍ଟାଵ ଭକ୍ତିନମ୍ରାତ୍ମକଂଧରଃ ॥ 5 ॥

ୟାଜ୍ଞଵଲ୍କ୍ୟ ଉଵାଚ ।
କୃପାଂ କୁରୁ ଜଗନ୍ମାତର୍ମାମେଵଂ ହତତେଜସମ୍ ।
ଗୁରୁଶାପାତ୍ସ୍ମୃତିଭ୍ରଷ୍ଟଂ ଵିଦ୍ୟାହୀନଂ ଚ ଦୁଃଖିତମ୍ ॥ 6 ॥

ଜ୍ଞାନଂ ଦେହି ସ୍ମୃତିଂ ଦେହି ଵିଦ୍ୟାଂ ଵିଦ୍ୟାଧିଦେଵତେ ।
ପ୍ରତିଷ୍ଠାଂ କଵିତାଂ ଦେହି ଶକ୍ତିଂ ଶିଷ୍ୟପ୍ରବୋଧିକାମ୍ ॥ 7 ॥

ଗ୍ରଂଥନିର୍ମିତିଶକ୍ତିଂ ଚ ସଚ୍ଛିଷ୍ୟଂ ସୁପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍ ।
ପ୍ରତିଭାଂ ସତ୍ସଭାୟାଂ ଚ ଵିଚାରକ୍ଷମତାଂ ଶୁଭାମ୍ ॥ 8 ॥

ଲୁପ୍ତାଂ ସର୍ଵାଂ ଦୈଵଵଶାନ୍ନଵଂ କୁରୁ ପୁନଃ ପୁନଃ ।
ୟଥାଂକୁରଂ ଜନୟତି ଭଗଵାନ୍ୟୋଗମାୟୟା ॥ 9 ॥

ବ୍ରହ୍ମସ୍ଵରୂପା ପରମା ଜ୍ୟୋତିରୂପା ସନାତନୀ ।
ସର୍ଵଵିଦ୍ୟାଧିଦେଵୀ ୟା ତସ୍ୟୈ ଵାଣ୍ୟୈ ନମୋ ନମଃ ॥ 10 ॥

ୟୟା ଵିନା ଜଗତ୍ସର୍ଵଂ ଶଶ୍ଵଜ୍ଜୀଵନ୍ମୃତଂ ସଦା ।
ଜ୍ଞାନାଧିଦେଵୀ ୟା ତସ୍ୟୈ ସରସ୍ଵତ୍ୟୈ ନମୋ ନମଃ ॥ 11 ॥

ୟୟା ଵିନା ଜଗତ୍ସର୍ଵଂ ମୂକମୁନ୍ମତ୍ତଵତ୍ସଦା ।
ଵାଗଧିଷ୍ଠାତୃଦେଵୀ ୟା ତସ୍ୟୈ ଵାଣ୍ୟୈ ନମୋ ନମଃ ॥ 12 ॥

ହିମଚଂଦନକୁଂଦେଂଦୁକୁମୁଦାଂଭୋଜସନ୍ନିଭା ।
ଵର୍ଣାଧିଦେଵୀ ୟା ତସ୍ୟୈ ଚାକ୍ଷରାୟୈ ନମୋ ନମଃ ॥ 13 ॥

ଵିସର୍ଗ ବିଂଦୁମାତ୍ରାଣାଂ ୟଦଧିଷ୍ଠାନମେଵ ଚ ।
ଇତ୍ଥଂ ତ୍ଵଂ ଗୀୟସେ ସଦ୍ଭିର୍ଭାରତ୍ୟୈ ତେ ନମୋ ନମଃ ॥ 14 ॥

ୟୟା ଵିନାଽତ୍ର ସଂଖ୍ୟାକୃତ୍ସଂଖ୍ୟାଂ କର୍ତୁଂ ନ ଶକ୍ନୁତେ ।
କାଲସଂଖ୍ୟାସ୍ଵରୂପା ୟା ତସ୍ୟୈ ଦେଵ୍ୟୈ ନମୋ ନମଃ ॥ 15 ॥

ଵ୍ୟାଖ୍ୟାସ୍ଵରୂପା ୟା ଦେଵୀ ଵ୍ୟାଖ୍ୟାଧିଷ୍ଠାତୃଦେଵତା ।
ଭ୍ରମସିଦ୍ଧାଂତରୂପା ୟା ତସ୍ୟୈ ଦେଵ୍ୟୈ ନମୋ ନମଃ ॥ 16 ॥

ସ୍ମୃତିଶକ୍ତିର୍ଜ୍ଞାନଶକ୍ତିର୍ବୁଦ୍ଧିଶକ୍ତିସ୍ଵରୂପିଣୀ ।
ପ୍ରତିଭା କଲ୍ପନାଶକ୍ତିର୍ୟା ଚ ତସ୍ୟୈ ନମୋ ନମଃ ॥ 17 ॥

ସନତ୍କୁମାରୋ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଜ୍ଞାନଂ ପପ୍ରଚ୍ଛ ୟତ୍ର ଵୈ ।
ବଭୂଵ ଜଡଵତ୍ସୋଽପି ସିଦ୍ଧାଂତଂ କର୍ତୁମକ୍ଷମଃ ॥ 18 ॥

ତଦାଜଗାମ ଭଗଵାନାତ୍ମା ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଈଶ୍ଵରଃ ।
ଉଵାଚ ସତ୍ତମଂ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ଵାଣ୍ୟା ଇତି ଵିଧିଂ ତଦା ॥ 19 ॥

ସ ଚ ତୁଷ୍ଟାଵ ତାଂ ବ୍ରହ୍ମା ଚାଜ୍ଞୟା ପରମାତ୍ମନଃ ।
ଚକାର ତତ୍ପ୍ରସାଦେନ ତଦା ସିଦ୍ଧାଂତମୁତ୍ତମମ୍ ॥ 20 ॥

ୟଦାପ୍ୟନଂତଂ ପପ୍ରଚ୍ଛ ଜ୍ଞାନମେକଂ ଵସୁଂଧରା ।
ବଭୂଵ ମୂକଵତ୍ସୋଽପି ସିଦ୍ଧାଂତଂ କର୍ତୁମକ୍ଷମଃ ॥ 21 ॥

ତଦା ତ୍ଵାଂ ଚ ସ ତୁଷ୍ଟାଵ ସଂତ୍ରସ୍ତଃ କଶ୍ୟପାଜ୍ଞୟା ।
ତତଶ୍ଚକାର ସିଦ୍ଧାଂତଂ ନିର୍ମଲଂ ଭ୍ରମଭଂଜନମ୍ ॥ 22 ॥

ଵ୍ୟାସଃ ପୁରାଣସୂତ୍ରଂ ଚ ସମପୃଚ୍ଛତ ଵାଲ୍ମିକିମ୍ ।
ମୌନୀଭୂତଃ ସ ସସ୍ମାର ତ୍ଵାମେଵ ଜଗଦଂବିକାମ୍ ॥ 23 ॥

ତଦା ଚକାର ସିଦ୍ଧାଂତଂ ତ୍ଵଦ୍ଵରେଣ ମୁନୀଶ୍ଵରଃ ।
ସ ପ୍ରାପ ନିର୍ମଲଂ ଜ୍ଞାନଂ ପ୍ରମାଦଧ୍ଵଂସକାରଣମ୍ ॥ 24 ॥

ପୁରାଣ ସୂତ୍ରଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସ ଵ୍ୟାସଃ କୃଷ୍ଣକଲୋଦ୍ଭଵଃ ।
ତ୍ଵାଂ ସିଷେଵେ ଚ ଦଧ୍ୟୌ ଚ ଶତଵର୍ଷଂ ଚ ପୁଷ୍କରେ ॥ 25 ॥

ତଦା ତ୍ଵତ୍ତୋ ଵରଂ ପ୍ରାପ୍ୟ ସ କଵୀଂଦ୍ରୋ ବଭୂଵ ହ ।
ତଦା ଵେଦଵିଭାଗଂ ଚ ପୁରାଣାନି ଚକାର ହ ॥ 26 ॥

ୟଦା ମହେଂଦ୍ରେ ପପ୍ରଚ୍ଛ ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞାନଂ ଶିଵା ଶିଵମ୍ ।
କ୍ଷଣଂ ତ୍ଵାମେଵ ସଂଚିଂତ୍ୟ ତସ୍ୟୈ ଜ୍ଞାନଂ ଦଧୌ ଵିଭୁଃ ॥ 27 ॥

ପପ୍ରଚ୍ଛ ଶବ୍ଦଶାସ୍ତ୍ରଂ ଚ ମହେଂଦ୍ରଶ୍ଚ ବୃହସ୍ପତିମ୍ ।
ଦିଵ୍ୟଂ ଵର୍ଷସହସ୍ରଂ ଚ ସ ତ୍ଵାଂ ଦଧ୍ୟୌ ଚ ପୁଷ୍କରେ ॥ 28 ॥

ତଦା ତ୍ଵତ୍ତୋ ଵରଂ ପ୍ରାପ୍ୟ ଦିଵ୍ୟଂ ଵର୍ଷସହସ୍ରକମ୍ ।
ଉଵାଚ ଶବ୍ଦଶାସ୍ତ୍ରଂ ଚ ତଦର୍ଥଂ ଚ ସୁରେଶ୍ଵରମ୍ ॥ 29 ॥

ଅଧ୍ୟାପିତାଶ୍ଚ ୟୈଃ ଶିଷ୍ୟାଃ ୟୈରଧୀତଂ ମୁନୀଶ୍ଵରୈଃ ।
ତେ ଚ ତ୍ଵାଂ ପରିସଂଚିଂତ୍ୟ ପ୍ରଵର୍ତଂତେ ସୁରେଶ୍ଵରି ॥ 30 ॥

ତ୍ଵଂ ସଂସ୍ତୁତା ପୂଜିତା ଚ ମୁନୀଂଦ୍ରମନୁମାନଵୈଃ ।
ଦୈତ୍ୟେଂଦ୍ରୈଶ୍ଚ ସୁରୈଶ୍ଚାପି ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣୁଶିଵାଦିଭିଃ ॥ 31 ॥

ଜଡୀଭୂତଃ ସହସ୍ରାସ୍ୟଃ ପଂଚଵକ୍ତ୍ରଶ୍ଚତୁର୍ମୁଖଃ ।
ୟାଂ ସ୍ତୋତୁଂ କିମହଂ ସ୍ତୌମି ତାମେକାସ୍ୟେନ ମାନଵଃ ॥ 32 ॥

ଇତ୍ୟୁକ୍ତ୍ଵା ୟାଜ୍ଞଵଲ୍କ୍ୟଶ୍ଚ ଭକ୍ତିନମ୍ରାତ୍ମକଂଧରଃ ।
ପ୍ରଣନାମ ନିରାହାରୋ ରୁରୋଦ ଚ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ ॥ 33 ॥

ତଦା ଜ୍ୟୋତିସ୍ସ୍ଵରୂପା ସା ତେନାଦୃଷ୍ଟାପ୍ୟୁଵାଚ ତମ୍ ।
ସୁକଵୀଂଦ୍ରୋ ଭଵେତ୍ୟୁକ୍ତ୍ଵା ଵୈକୁଂଠଂ ଚ ଜଗାମ ହ ॥ 34 ॥

ୟାଜ୍ଞଵଲ୍କ୍ୟ କୃତଂ ଵାଣୀସ୍ତୋତ୍ରଂ ୟଃ ସଂୟତଃ ପଠେତ୍ ।
ସ କଵୀଂଦ୍ରୋ ମହାଵାଗ୍ମୀ ବୃହସ୍ପତି ସମୋ ଭଵେତ୍ ॥ 35 ॥

ମହାମୂର୍ଖଶ୍ଚ ଦୁର୍ମେଧା ଵର୍ଷମେକଂ ଚ ୟଃ ପଠେତ୍ ।
ସ ପଂଡିତଶ୍ଚ ମେଧାଵୀ ସୁକଵିଶ୍ଚ ଭଵେଦ୍ଧ୍ରୁଵମ୍ ॥ 35 ॥

ଇତି ଶ୍ରୀ ବ୍ରହ୍ମଵୈଵର୍ତେ ମହାପୁରାଣେ ପ୍ରକୃତି ଖଂଡେ ନାରଦ ନାରାୟଣ ସଂଵାଦେ ୟାଜ୍ଞଵଲ୍କ୍ୟୋକ୍ତ ଵାଣୀ ସ୍ତଵନଂ ନାମ ପଂଚମୋଽଧ୍ୟାୟଃ ॥