ନାରାୟଣୀୟଂ ଦଶକ 8 – ପ୍ରଲୟଵର୍ଣନମ୍

ଏଵଂ ତାଵତ୍ ପ୍ରାକୃତପ୍ରକ୍ଷୟାଂତେ
ବ୍ରାହ୍ମେ କଲ୍ପେ ହ୍ୟାଦିମେ ଲବ୍ଧଜନ୍ମା ।
ବ୍ରହ୍ମା ଭୂୟସ୍ତ୍ଵତ୍ତ ଏଵାପ୍ୟ ଵେଦାନ୍
ସୃଷ୍ଟିଂ ଚକ୍ରେ ପୂର୍ଵକଲ୍ପୋପମାନାମ୍ ॥1॥

ସୋଽୟଂ ଚତୁର୍ୟୁଗସହସ୍ରମିତାନ୍ୟହାନି
ତାଵନ୍ମିତାଶ୍ଚ ରଜନୀର୍ବହୁଶୋ ନିନାୟ ।
ନିଦ୍ରାତ୍ୟସୌ ତ୍ଵୟି ନିଲୀୟ ସମଂ ସ୍ଵସୃଷ୍ଟୈ-
ର୍ନୈମିତ୍ତିକପ୍ରଲୟମାହୁରତୋଽସ୍ୟ ରାତ୍ରିମ୍ ॥2॥

ଅସ୍ମାଦୃଶାଂ ପୁନରହର୍ମୁଖକୃତ୍ୟତୁଲ୍ୟାଂ
ସୃଷ୍ଟିଂ କରୋତ୍ୟନୁଦିନଂ ସ ଭଵତ୍ପ୍ରସାଦାତ୍ ।
ପ୍ରାଗ୍ବ୍ରାହ୍ମକଲ୍ପଜନୁଷାଂ ଚ ପରାୟୁଷାଂ ତୁ
ସୁପ୍ତପ୍ରବୋଧନସମାସ୍ତି ତଦାଽପି ସୃଷ୍ଟିଃ ॥3॥

ପଂଚାଶଦବ୍ଦମଧୁନା ସ୍ଵଵୟୋର୍ଧରୂପ-
ମେକଂ ପରାର୍ଧମତିଵୃତ୍ୟ ହି ଵର୍ତତେଽସୌ ।
ତତ୍ରାଂତ୍ୟରାତ୍ରିଜନିତାନ୍ କଥୟାମି ଭୂମନ୍
ପଶ୍ଚାଦ୍ଦିନାଵତରଣେ ଚ ଭଵଦ୍ଵିଲାସାନ୍ ॥4॥

ଦିନାଵସାନେଽଥ ସରୋଜୟୋନିଃ
ସୁଷୁପ୍ତିକାମସ୍ତ୍ଵୟି ସନ୍ନିଲିଲ୍ୟେ ।
ଜଗଂତି ଚ ତ୍ଵଜ୍ଜଠରଂ ସମୀୟୁ-
ସ୍ତଦେଦମେକାର୍ଣଵମାସ ଵିଶ୍ଵମ୍ ॥5॥

ତଵୈଵ ଵେଷେ ଫଣିରାଜି ଶେଷେ
ଜଲୈକଶେଷେ ଭୁଵନେ ସ୍ମ ଶେଷେ ।
ଆନଂଦସାଂଦ୍ରାନୁଭଵସ୍ଵରୂପଃ
ସ୍ଵୟୋଗନିଦ୍ରାପରିମୁଦ୍ରିତାତ୍ମା ॥6॥

କାଲାଖ୍ୟଶକ୍ତିଂ ପ୍ରଲୟାଵସାନେ
ପ୍ରବୋଧୟେତ୍ୟାଦିଶତା କିଲାଦୌ ।
ତ୍ଵୟା ପ୍ରସୁପ୍ତଂ ପରିସୁପ୍ତଶକ୍ତି-
ଵ୍ରଜେନ ତତ୍ରାଖିଲଜୀଵଧାମ୍ନା ॥7॥

ଚତୁର୍ୟୁଗାଣାଂ ଚ ସହସ୍ରମେଵଂ
ତ୍ଵୟି ପ୍ରସୁପ୍ତେ ପୁନରଦ୍ଵିତୀୟେ ।
କାଲାଖ୍ୟଶକ୍ତିଃ ପ୍ରଥମପ୍ରବୁଦ୍ଧା
ପ୍ରାବୋଧୟତ୍ତ୍ଵାଂ କିଲ ଵିଶ୍ଵନାଥ ॥8॥

ଵିବୁଧ୍ୟ ଚ ତ୍ଵଂ ଜଲଗର୍ଭଶାୟିନ୍
ଵିଲୋକ୍ୟ ଲୋକାନଖିଲାନ୍ ପ୍ରଲୀନାନ୍ ।
ତେଷ୍ଵେଵ ସୂକ୍ଷ୍ମାତ୍ମତୟା ନିଜାଂତଃ –
ସ୍ଥିତେଷୁ ଵିଶ୍ଵେଷୁ ଦଦାଥ ଦୃଷ୍ଟିମ୍ ॥9॥

ତତସ୍ତ୍ଵଦୀୟାଦୟି ନାଭିରଂଧ୍ରା-
ଦୁଦଂଚିତଂ କିଂଚନ ଦିଵ୍ୟପଦ୍ମମ୍ ।
ନିଲୀନନିଶ୍ଶେଷପଦାର୍ଥମାଲା-
ସଂକ୍ଷେପରୂପଂ ମୁକୁଲାୟମାନମ୍ ॥10॥

ତଦେତଦଂଭୋରୁହକୁଡ୍ମଲଂ ତେ
କଲେଵରାତ୍ ତୋୟପଥେ ପ୍ରରୂଢମ୍ ।
ବହିର୍ନିରୀତଂ ପରିତଃ ସ୍ଫୁରଦ୍ଭିଃ
ସ୍ଵଧାମଭିର୍ଧ୍ଵାଂତମଲଂ ନ୍ୟକୃଂତତ୍ ॥11॥

ସଂଫୁଲ୍ଲପତ୍ରେ ନିତରାଂ ଵିଚିତ୍ରେ
ତସ୍ମିନ୍ ଭଵଦ୍ଵୀର୍ୟଧୃତେ ସରୋଜେ ।
ସ ପଦ୍ମଜନ୍ମା ଵିଧିରାଵିରାସୀତ୍
ସ୍ଵୟଂପ୍ରବୁଦ୍ଧାଖିଲଵେଦରାଶିଃ ॥12॥

ଅସ୍ମିନ୍ ପରାତ୍ମନ୍ ନନୁ ପାଦ୍ମକଲ୍ପେ
ତ୍ଵମିତ୍ଥମୁତ୍ଥାପିତପଦ୍ମୟୋନିଃ ।
ଅନଂତଭୂମା ମମ ରୋଗରାଶିଂ
ନିରୁଂଧି ଵାତାଲୟଵାସ ଵିଷ୍ଣୋ ॥13॥