ନାରାୟଣୀୟଂ ଦଶକ 23 – ଦକ୍ଷଚରିତଂ ତଥା ଚିତ୍ରକେତୂପାଖ୍ୟାନମ୍

ପ୍ରାଚେତସସ୍ତୁ ଭଗଵନ୍ନପରୋ ହି ଦକ୍ଷ-
ସ୍ତ୍ଵତ୍ସେଵନଂ ଵ୍ୟଧିତ ସର୍ଗଵିଵୃଦ୍ଧିକାମଃ ।
ଆଵିର୍ବଭୂଵିଥ ତଦା ଲସଦଷ୍ଟବାହୁ-
ସ୍ତସ୍ମୈ ଵରଂ ଦଦିଥ ତାଂ ଚ ଵଧୂମସିକ୍ନୀମ୍ ॥1॥

ତସ୍ୟାତ୍ମଜାସ୍ତ୍ଵୟୁତମୀଶ ପୁନସ୍ସହସ୍ରଂ
ଶ୍ରୀନାରଦସ୍ୟ ଵଚସା ତଵ ମାର୍ଗମାପୁଃ ।
ନୈକତ୍ରଵାସମୃଷୟେ ସ ମୁମୋଚ ଶାପଂ
ଭକ୍ତୋତ୍ତମସ୍ତ୍ଵୃଷିରନୁଗ୍ରହମେଵ ମେନେ ॥2॥

ଷଷ୍ଟ୍ୟା ତତୋ ଦୁହିତୃଭିଃ ସୃଜତଃ କୁଲୌଘାନ୍
ଦୌହିତ୍ରସୂନୁରଥ ତସ୍ୟ ସ ଵିଶ୍ଵରୂପଃ ।
ତ୍ଵତ୍ସ୍ତୋତ୍ରଵର୍ମିତମଜାପୟଦିଂଦ୍ରମାଜୌ
ଦେଵ ତ୍ଵଦୀୟମହିମା ଖଲୁ ସର୍ଵଜୈତ୍ରଃ ॥3॥

ପ୍ରାକ୍ଶୂରସେନଵିଷୟେ କିଲ ଚିତ୍ରକେତୁଃ
ପୁତ୍ରାଗ୍ରହୀ ନୃପତିରଂଗିରସଃ ପ୍ରଭାଵାତ୍ ।
ଲବ୍ଧ୍ଵୈକପୁତ୍ରମଥ ତତ୍ର ହତେ ସପତ୍ନୀ-
ସଂଘୈରମୁହ୍ୟଦଵଶସ୍ତଵ ମାୟୟାସୌ ॥4॥

ତଂ ନାରଦସ୍ତୁ ସମମଂଗିରସା ଦୟାଲୁଃ
ସଂପ୍ରାପ୍ୟ ତାଵଦୁପଦର୍ଶ୍ୟ ସୁତସ୍ୟ ଜୀଵମ୍ ।
କସ୍ୟାସ୍ମି ପୁତ୍ର ଇତି ତସ୍ୟ ଗିରା ଵିମୋହଂ
ତ୍ୟକ୍ତ୍ଵା ତ୍ଵଦର୍ଚନଵିଧୌ ନୃପତିଂ ନ୍ୟୟୁଂକ୍ତ ॥5॥

ସ୍ତୋତ୍ରଂ ଚ ମଂତ୍ରମପି ନାରଦତୋଽଥ ଲବ୍ଧ୍ଵା
ତୋଷାୟ ଶେଷଵପୁଷୋ ନନୁ ତେ ତପସ୍ୟନ୍ ।
ଵିଦ୍ୟାଧରାଧିପତିତାଂ ସ ହି ସପ୍ତରାତ୍ରେ
ଲବ୍ଧ୍ଵାପ୍ୟକୁଂଠମତିରନ୍ଵଭଜଦ୍ଭଵଂତମ୍ ॥6॥

ତସ୍ମୈ ମୃଣାଲଧଵଲେନ ସହସ୍ରଶୀର୍ଷ୍ଣା
ରୂପେଣ ବଦ୍ଧନୁତିସିଦ୍ଧଗଣାଵୃତେନ ।
ପ୍ରାଦୁର୍ଭଵନ୍ନଚିରତୋ ନୁତିଭିଃ ପ୍ରସନ୍ନୋ
ଦତ୍ଵାଽଽତ୍ମତତ୍ତ୍ଵମନୁଗୃହ୍ୟ ତିରୋଦଧାଥ ॥7॥

ତ୍ଵଦ୍ଭକ୍ତମୌଲିରଥ ସୋଽପି ଚ ଲକ୍ଷଲକ୍ଷଂ
ଵର୍ଷାଣି ହର୍ଷୁଲମନା ଭୁଵନେଷୁ କାମମ୍ ।
ସଂଗାପୟନ୍ ଗୁଣଗଣଂ ତଵ ସୁଂଦରୀଭିଃ
ସଂଗାତିରେକରହିତୋ ଲଲିତଂ ଚଚାର ॥8॥

ଅତ୍ୟଂତସଂଗଵିଲୟାୟ ଭଵତ୍ପ୍ରଣୁନ୍ନୋ
ନୂନଂ ସ ରୂପ୍ୟଗିରିମାପ୍ୟ ମହତ୍ସମାଜେ ।
ନିଶ୍ଶଂକମଂକକୃତଵଲ୍ଲଭମଂଗଜାରିଂ
ତଂ ଶଂକରଂ ପରିହସନ୍ନୁମୟାଭିଶେପେ ॥9॥

ନିସ୍ସଂଭ୍ରମସ୍ତ୍ଵୟମୟାଚିତଶାପମୋକ୍ଷୋ
ଵୃତ୍ରାସୁରତ୍ଵମୁପଗମ୍ୟ ସୁରେଂଦ୍ରୟୋଧୀ ।
ଭକ୍ତ୍ୟାତ୍ମତତ୍ତ୍ଵକଥନୈଃ ସମରେ ଵିଚିତ୍ରଂ
ଶତ୍ରୋରପି ଭ୍ରମମପାସ୍ୟ ଗତଃ ପଦଂ ତେ ॥10॥

ତ୍ଵତ୍ସେଵନେନ ଦିତିରିଂଦ୍ରଵଧୋଦ୍ୟତାଽପି
ତାନ୍ପ୍ରତ୍ୟୁତେଂଦ୍ରସୁହୃଦୋ ମରୁତୋଽଭିଲେଭେ ।
ଦୁଷ୍ଟାଶୟେଽପି ଶୁଭଦୈଵ ଭଵନ୍ନିଷେଵା
ତତ୍ତାଦୃଶସ୍ତ୍ଵମଵ ମାଂ ପଵନାଲୟେଶ ॥11॥