3.8 – ଅଶ୍ଵମେଧବ୍ରାହ୍ମଣଂ ଵୈଶ୍ଵଦେଵଂ କାଣ୍ଡମ୍ – କୃଷ୍ଣ ୟଜୁର୍ଵେଦ ତୈତ୍ତିରୀୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପାଠଃ – ସାଙ୍ଗ୍ରହଣ୍ୟେଷ୍ଟ୍ୟା ୟଜତେ
କୃଷ୍ଣ ୟଜୁର୍ଵେଦୀୟ ତୈତ୍ତିରୀୟ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ତୃତୀୟାଷ୍ଟକେ ଅଷ୍ଟମଃ ପ୍ରପାଠକଃ – ଅଶ୍ଵମେଧବ୍ରାହ୍ମଣଂ-ଵୈଁଶ୍ଵଦେଵ-ଙ୍କାଣ୍ଡମ୍
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତୟେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ୟୋ ନମଃ । ହ॒ରିଃ॒ ଓମ୍ ॥
(ଅଶ୍ଵମେଧବ୍ରାହ୍ମଣଂ-ଵୈଁଶ୍ଵଦେଵ-ଙ୍କାଣ୍ଡଂ)
ଅନୁଵାକଂ 1 – ସାଙ୍ଗ୍ରହଣ୍ୟେଷ୍ଟ୍ୟାଦୟଃ ୟାଜମାନସଂସ୍କାରାଃ
ସା॒ଗ୍ରଂ॒ହ॒ଣ୍ୟେଷ୍ଟ୍ୟା॑ ୟଜତେ । ଇ॒ମା-ଞ୍ଜ॒ନତା॒ଗ୍ମ୍॒ ସଙ୍ଗ॑ହ୍ଣା॒ନୀତି॑ ॥ ଦ୍ଵାଦ॑ଶାରତ୍ନୀ ରଶ॒ନା ଭ॑ଵତି । ଦ୍ଵାଦ॑ଶ॒ ମାସା᳚-ସ୍ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରଃ ।
ସଂ॒ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରମେ॒ଵା ଵ॑ରୁନ୍ଧେ । ମୌ॒ଞ୍ଜୀ ଭ॑ଵତି । ଊର୍ଗ୍ଵୈ ମୁଞ୍ଜାଃ᳚ । ଊର୍ଜ॑ମେ॒ ଵା ଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ ଚି॒ତ୍ରା ନକ୍ଷ॑ତ୍ର-ମ୍ଭଵତି । ଚି॒ତ୍ରଂ-ଵାଁ ଏ॒ତତ୍କର୍ମ॑ ॥ 1 ॥
ୟଦ॑ଶ୍ଵମେ॒ଧ-ସ୍ସମୃ॑ଦ୍ଧ୍ୟୈ ॥ ପୁଣ୍ୟ॑ନାମ ଦେଵ॒ୟଜ॑ନ-ମ॒ଦ୍ଧ୍ୟଵ॑ସ୍ୟତି । ପୁଣ୍ୟା॑ମେ॒ଵ ତେନ॑ କୀ॒ର୍ତିମ॒ଭିଜ॑ୟତି ॥ ଅପ॑ଦାତୀ-ନୃ॒ତ୍ଵିଜ॑-ସ୍ସ॒ମାଵ॑ହ॒ନ୍ତ୍ୟା ସୁ॑ବ୍ରହ୍ମ॒ଣ୍ୟାୟାଃ᳚ ।
ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗସ୍ୟ॑ ଲୋ॒କସ୍ୟ॒ ସମ॑ଷ୍ଟ୍ୟୈ ॥ କେ॒ଶ॒ଶ୍ମ॒ଶ୍ରୁ ଵ॑ପତେ । ନ॒ଖାନି॒ ନିକୃ॑ନ୍ତତେ । ଦ॒ତୋ ଧା॑ଵତେ । ସ୍ନାତି॑ । ଅହ॑ତଂ॒-ଵାଁସଃ॒ ପରି॑ଧତ୍ତେ । ପା॒ପ୍ମନୋ-ଽପ॑ହତ୍ୟୈ ।
ଵାଚଂ॑-ୟଁ॒ତ୍ଵୋପ॑ଵସତି । ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗସ୍ୟ॑ ଲୋ॒କସ୍ୟ॒ ଗୁପ୍ତ୍ୟୈ᳚ । ରାତ୍ରି॑-ଞ୍ଜାଗ॒ରୟ॑ନ୍ତ ଆସତେ । ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗସ୍ୟ॑ ଲୋ॒କସ୍ୟ॒ ସମ॑ଷ୍ଟ୍ୟୈ ॥ 2 ॥
(କର୍ମ॑ – ଧତ୍ତେ॒ ପଞ୍ଚ॑ ଚ) (ଅ. 1)
ଅନୁଵାକଂ 2 – ବ୍ରହ୍ମୌଦନାଭିଧାନମ୍
ଚତୁ॑ଷ୍ଟୟ୍ୟ॒ ଆପୋ॑ ଭଵନ୍ତି ।
ଚତୁ॑ଶ୍ଶଫୋ॒ ଵା ଅଶ୍ଵଃ॑ ପ୍ରାଜାପ॒ତ୍ୟ-ସ୍ସମୃ॑ଦ୍ଧ୍ୟୈ ॥
ତା ଦି॒ଗ୍ଭ୍ୟ-ସ୍ସ॒ମାଭୃ॑ତା ଭଵନ୍ତି । ଦି॒କ୍ଷୁ ଵା ଆପଃ॑ ।
ଅନ୍ନଂ॒-ଵାଁ ଆପଃ॑ । ଅ॒ଦ୍ଭ୍ୟୋ ଵା ଅନ୍ନ॑-ଞ୍ଜାୟତେ । ୟଦେ॒ଵାଦ୍ଭ୍ୟୋ-ଽନ୍ନ॒-ଞ୍ଜାୟ॑ତେ । ତଦଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ ତାସୁ॑ ବ୍ରହ୍ମୌଦ॒ନ-ମ୍ପ॑ଚତି । ରେତ॑ ଏ॒ଵ ତଦ୍ଦ॑ଧାତି ॥ 3 ॥
ଚତୁ॑ଶ୍ଶରାଵୋ ଭଵତି । ଦି॒କ୍ଷ୍ଵେ॑ଵ ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠତି ॥ ଉ॒ଭ॒ୟତୋ॑ ରୁ॒କ୍ମୌ ଭ॑ଵତଃ । ଉ॒ଭ॒ୟତ॑ ଏ॒ଵାସ୍ମି॒ନ୍-ରୁଚ॑-ନ୍ଦଧାତି । ଉଦ୍ଧ॑ରତି ଶୃତ॒ତ୍ଵାୟ॑ ।
ସ॒ର୍ପିଷ୍ଵା᳚-ନ୍ଭଵତି ମେଦ୍ଧ୍ୟ॒ତ୍ଵାୟ॑ । ଚ॒ତ୍ଵାର॑ ଆର୍ଷେ॒ୟାଃ ପ୍ରାଶ୍ନ॑ନ୍ତି । ଦି॒ଶାମେ॒ଵ ଜ୍ୟୋତି॑ଷି ଜୁହୋତି । ଚ॒ତ୍ଵାରି॒ ହିର॑ଣ୍ୟାନି ଦଦାତି । ଦି॒ଶାମ॒ଵ ଜ୍ୟୋତୀ॒ଗ୍॒ଷ୍ୟ ଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ 4 ॥
ୟଦାଜ୍ୟ॑-ମୁ॒ଚ୍ଛିଷ୍ୟ॑ତେ । ତସ୍ମି॑ନ୍-ରଶ॒ନା-ନ୍ନ୍ୟୁ॑ନତ୍ତି । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ର୍ଵା ଓ॑ଦ॒ନଃ । ରେତ॒ ଆଜ୍ୟ᳚ମ୍ । ୟଦାଜ୍ୟେ॑ ରଶ॒ନା-ନ୍ନ୍ୟୁ॒ନତ୍ତି॑ । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିମେ॒ଵ ରେତ॑ସା॒ ସମ॑ର୍ଧୟତି ॥ ଦ॒ର୍ଭ॒ମୟୀ॑ ରଶ॒ନା ଭ॑ଵତି ।
ବ॒ହୁ ଵା ଏ॒ଷ କୁ॑ଚ॒ରୋ॑-ଽମେ॒ଦ୍ଧ୍ୟମୁପ॑ଗଚ୍ଛତି ।
ୟଦଶ୍ଵଃ॑ । ପ॒ଵିତ୍ରଂ॒-ଵୈଁ ଦ॒ର୍ଭାଃ ॥ 5 ॥
ୟଦ୍ଦ॑ର୍ଭ॒ମୟୀ॑ ରଶ॒ନା ଭଵ॑ତି । ପୁ॒ନାତ୍ୟେ॒ଵୈନ᳚ମ୍ । ପୂ॒ତମେ॑ନ॒-ମ୍ମେଦ୍ଧ୍ୟ॒-ମାଲ॑ଭତେ ॥
ଅଶ୍ଵ॑ସ୍ୟ॒ ଵା ଆଲ॑ବ୍ଧସ୍ୟ ମହି॒ମୋଦ॑-କ୍ରାମତ୍ ।
ସ ମ॒ହର୍ତ୍ଵି॑ଜଃ॒ ପ୍ରାଵି॑ଶତ୍ । ତନ୍ମ॒ହର୍ତ୍ଵି॑ଜା-ମ୍ମହର୍ତ୍ଵି॒କ୍ତ୍ଵମ୍ । ୟନ୍ମ॒ହର୍ତ୍ଵି॑ଜଃ ପ୍ରା॒ଶ୍ଞନ୍ତି॑ ।
ମ॒ହି॒ମାନ॑-ମେ॒ଵାସ୍ମି॒ନ୍-ତଦ୍ଦ॑ଧତି ॥
ଅଶ୍ଵ॑ସ୍ୟ॒ ଵା ଆଲ॑ବ୍ଧସ୍ୟ॒ ରେତ॒ ଉଦ॑କ୍ରାମତ୍ ।
ତଥ୍ସୁ॒ଵର୍ଣ॒ଗ୍ମ୍॒ ହିର॑ଣ୍ୟ-ମଭଵତ୍ । ୟଥ୍ସୁ॒ଵର୍ଣ॒ଗ୍ମ୍॒ ହିର॑ଣ୍ୟ॒-ନ୍ଦଦା॑ତି ।
ରେତ॑ ଏ॒ଵ ତଦ୍ଦ॑ଧାତି ॥ ଓ॒ଦ॒ନେ ଦ॑ଦାତି । ରେତୋ॒ ଵା ଓ॑ଦ॒ନଃ । ରେତୋ॒ ହିର॑ଣ୍ୟମ୍ । ରେତ॑ସୈ॒ଵାସ୍ମି॒-ନ୍ରେତୋ॑ ଦଧାତି ॥ 6 ॥
(ଦ॒ଧା॒ତି॒ – ରୁ॒ନ୍ଧେ॒ – ଦ॒ର୍ଭା – ଅ॑ଭଵ॒-ଥ୍ଷଟ୍ଚ॑) (ଅ. 2)
ଅନୁଵାକଂ 3 – ରଶନୟା-ଽଶ୍ଵବନ୍ଧନମ୍
ୟୋ ଵୈ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣେ ଦେ॒ଵେଭ୍ୟଃ॑ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତ॒ୟେ-ଽପ୍ର॑ତି-ପ୍ରୋ॒ଚ୍ୟାଶ୍ଵ॒-ମ୍ମେଦ୍ଧ୍ୟ॑-ମ୍ବ॒ଦ୍ଧ୍ନାତି॑ ।
ଆ ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ୟୋ ଵୃଶ୍ଚ୍ୟତେ । ପାପୀ॑ୟାନ୍ଭଵତି । ୟଃ ପ୍ର॑ତି॒ପ୍ରୋଚ୍ୟ॑ । ନ ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ୟ॒ ଆଵୃ॑ଶ୍ଚ୍ୟତେ । ଵସୀ॑ୟାନ୍ଭଵତି ॥ ୟଦାହ॑ । ବ୍ରହ୍ମ॒ନ୍ନଶ୍ଵ॒-ମ୍ମେଦ୍ଧ୍ୟ॑-ମ୍ଭନ୍ଥ୍ସ୍ୟାମି ଦେ॒ଵେଭ୍ୟଃ॑ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତୟେ॒ ତେନ॑ ରାଦ୍ଧ୍ୟାସ॒ମିତି॑ । ବ୍ରହ୍ମ॒ ଵୈ ବ୍ର॒ହ୍ମା ।
ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ ଏ॒ଵ ଦେ॒ଵେଭ୍ୟଃ॑ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତୟେ ପ୍ରତି॒ପ୍ରୋଚ୍ୟାଶ୍ଵ॒-ମ୍ମେଦ୍ଧ୍ୟ॑-ମ୍ବଦ୍ଧ୍ନାତି ॥ 7 ॥
ନ ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ୟ॒ ଆଵୃ॑ଶ୍ଚ୍ୟତେ । ଵସୀ॑ୟା-ନ୍ଭଵତି ॥
ଦେ॒ଵସ୍ୟ॑ ତ୍ଵା ସଵି॒ତୁଃ ପ୍ର॑ସ॒ଵ ଇତି॑ ରଶ॒ନା-ମାଦ॑ତ୍ତେ॒ ପ୍ରସୂ᳚ତ୍ୟୈ । ଅ॒ଶ୍ଵିନୋ᳚-ର୍ବା॒ହୁଭ୍ୟା॒-ମିତ୍ୟା॑ହ । ଅ॒ଶ୍ଵିନୌ॒ ହି ଦେ॒ଵାନା॑-ମଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ୟୂ ଆସ୍ତା᳚ମ୍ ।
ପୂ॒ଷ୍ଣୋ ହସ୍ତା᳚ଭ୍ୟା॒-ମିତ୍ୟା॑ହ॒ ୟତ୍ୟୈ᳚ ॥
ଵ୍ୟୃ॑ଦ୍ଧଂ॒-ଵାଁ ଏ॒ତଦ୍ୟ॒ଜ୍ଞସ୍ୟ॑ । ୟଦ॑ୟ॒ଜୁଷ୍କେ॑ଣ କ୍ରି॒ୟତେ᳚ ।
ଇ॒ମାମ॑ଗୃଭ୍ଣନ୍-ରଶ॒ନା-ମୃ॒ତସ୍ୟେ-ତ୍ୟଧି॑ ଵଦତି॒ ୟଜୁ॑ଷ୍କୃତ୍ୟୈ । ୟ॒ଜ୍ଞସ୍ୟ॒ ସମୃ॑ଦ୍ଧ୍ୟୈ ॥ 8 ॥
ତଦା॑ହୁଃ । ଦ୍ଵାଦ॑ଶାରତ୍ନୀ ରଶ॒ନା କ॑ର୍ତ॒ଵ୍ୟା(3) ତ୍ରୟୋ॑ଦଶାର॒ତ୍ନୀ(3)ରିତି॑ । ଋ॒ଷ॒ଭୋ ଵା ଏ॒ଷ ଋ॑ତୂ॒ନାମ୍ । ୟଥ୍ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରଃ ।
ତସ୍ୟ॑ ତ୍ରୟୋଦ॒ଶୋ ମାସୋ॑ ଵି॒ଷ୍ଟପ᳚ମ୍ । ଋ॒ଷ॒ଭ ଏ॒ଷ ୟ॒ଜ୍ଞାନା᳚ମ୍ । ୟଦ॑ଶ୍ଵମେ॒ଧଃ । ୟଥା॒ ଵା ଋ॑ଷ॒ଭସ୍ୟ॑ ଵି॒ଷ୍ଟପ᳚ମ୍ । ଏ॒ଵମେ॒ତସ୍ୟ॑ ଵି॒ଷ୍ଟପ᳚ମ୍ । ତ୍ର॒ୟୋ॒ଦ॒ଶମ॑ର॒ତ୍ନିଗ୍ମ୍ ର॑ଶ॒ନାୟା॑-ମୁ॒ପାଦ॑ଧାତି ॥ 9 ॥
ୟଥ॑ର୍ଷ॒ଭସ୍ୟ॑ ଵି॒ଷ୍ଟପଗ୍ମ୍॑ ସଗ୍ଗ୍ସ୍କ॒ରୋତି॑ । ତା॒ଦୃଗେ॒ଵ ତତ୍ ॥ ପୂର୍ଵ॒ ଆୟୁ॑ଷି ଵି॒ଦଥେ॑ଷୁ କ॒ଵ୍ୟେତ୍ୟା॑ହ । ଆୟୁ॑ରେ॒ଵାସ୍ମି॑-ନ୍ଦଧାତି ॥
ତୟା॑ ଦେ॒ଵା-ସ୍ସୁ॒ତମାବ॑ଭୂଵୁ॒-ରିତ୍ୟା॑ହ । ଭୂତି॑ମେ॒ଵୋପାଵ॑ର୍ତତେ ॥ ଋ॒ତସ୍ୟ॒ ସାମନ᳚-ଥ୍ସ॒ରମା॒ରପ॒ନ୍ତୀତ୍ୟା॑ହ । ସ॒ତ୍ୟଂ-ଵାଁ ଋ॒ତମ୍ ।
ସ॒ତ୍ୟେନୈ॒ଵୈନ॑ ମୃ॒ତେନାର॑ଭତେ ॥ ଅ॒ଭି॒ଧା ଅ॒ସୀତ୍ୟା॑ହ ॥ 10 ॥
ତସ୍ମା॑-ଦଶ୍ଵମେଧୟା॒ଜୀ ସର୍ଵା॑ଣି ଭୂ॒ତାନ୍ୟ॒ଭି ଭ॑ଵତି । ଭୁଵ॑ନ-ମ॒ସୀତ୍ୟା॑ହ ।
ଭୂ॒ମାନ॑-ମେ॒ଵୋପ॑ତି । ୟ॒ନ୍ତା-ଽସୀତ୍ୟା॑ହ । ୟ॒ନ୍ତାର॑ମେ॒ଵୈନ॑-ଙ୍କରୋତି ।
ଧ॒ର୍ତା-ଽସୀତ୍ୟା॑ହ । ଧ॒ର୍ତାର॑ମେ॒ଵୈନ॑-ଙ୍କରୋତି । ସୋ᳚-ଽଗ୍ନିଂ-ଵୈଁ᳚ଶ୍ଵାନ॒ର-ମିତ୍ୟା॑ହ ।
ଅ॒ଗ୍ନା-ଵେ॒ଵୈନଂ॑-ଵୈଁଶ୍ଵାନ॒ରେ ଜୁ॑ହୋତି । ସପ୍ର॑ଥସ॒ମିତ୍ୟା॑ହ ॥ 11 ॥
ପ୍ର॒ଜୟୈ॒ଵୈନ॑-ମ୍ପ॒ଶୁଭିଃ॑ ପ୍ରଥୟତି ।
ସ୍ଵାହା॑କୃତ॒ ଇତ୍ୟା॑ହ । ହୋମ॑ ଏ॒ଵାସ୍ୟ॒ଷଃ ।
ପୃ॒ଥି॒ଵ୍ୟା-ମିତ୍ୟା॑ହ । ଅ॒ସ୍ୟାମେ॒ଵୈନ॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠାପୟତି । ୟ॒ନ୍ତା ରାଡ୍ୟ॒ନ୍ତା-ଽସି॒ ୟମ॑ନୋ ଧ॒ର୍ତା-ଽସି॑ ଧ॒ରୁଣ॒ ଇତ୍ୟା॑ହ ।
ରୂ॒ପମେ॒ଵାସ୍ୟୈ॒-ତନ୍ମ॑ହି॒ମାନଂ॒-ଵ୍ୟାଁଚ॑ଷ୍ଟେ ।
କୃ॒ଷ୍ୟୈ ତ୍ଵା॒ କ୍ଷେମା॑ୟ ତ୍ଵା ର॒ୟ୍ୟୈ ତ୍ଵା॒ ପୋଷା॑ୟ॒ ତ୍ଵେତ୍ୟା॑ହ । ଆ॒ଶିଷ॑ମେ॒ଵୈତାମାଶା᳚ସ୍ତେ ॥
ସ୍ଵ॒ଗା ତ୍ଵା॑ ଦେ॒ଵେଭ୍ୟ॒ ଇତ୍ୟା॑ହ ।
ଦେ॒ଵେଭ୍ୟ॑ ଏ॒ଵୈନଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ଵ॒ଗା କ॑ରୋତି ।
ସ୍ଵାହା᳚ ତ୍ଵା ପ୍ର॒ଜାପ॑ତୟ॒ ଇତ୍ୟା॑ହ । ପ୍ରା॒ଜା॒ପ॒ତ୍ୟୋ ଵା ଅଶ୍ଵଃ॑ ।
ୟସ୍ୟା॑ ଏ॒ଵ ଦେ॒ଵତା॑ୟା ଆଲ॒ଭ୍ୟତ᳚ । ତୟୈ॒ଵୈନ॒ଗ୍ମ୍॒ ସମ॑ର୍ଧୟତି ॥ 12 ॥
(ବ॒ଧ୍ନା॒ତି॒ – ସମୃ॑ଦ୍ଧ୍ୟା – ଉ॒ପଦ॑ଧା – ତ୍ୟ॒ସୀତ୍ୟା॑ହ॒ – ସପ୍ର॑ଥସ॒ମୀତ୍ୟା॑ହ – ଦେ॒ଵେଭ୍ୟ॒ ଇତ୍ୟା॑ହ॒ ପଞ୍ଚ॑ ଚ) (ଅ. 3)
ଅନୁଵାକଂ 4 – ଅଶ୍ଵସ୍ୟ ଜଲେ-ଽଵଗାହନମ୍
ୟଃ ପି॒ତୁର॑ନୁ॒ଜାୟାଃ᳚ ପୁ॒ତ୍ରଃ । ସ ପୁ॒ରସ୍ତା᳚ନ୍ନୟତି ।
ୟୋ ମା॒ତୁର॑ନୁ॒ଜାୟାଃ᳚ ପୁ॒ତ୍ରଃ । ସ ପ॒ଶ୍ଚାନ୍ନ॑ୟତି ।
ଵିଷ୍ଵ॑ଞ୍ଚମେ॒ଵାସ୍ମା᳚ତ୍-ପା॒ପ୍ମାନଂ॒-ଵିଁଵୃ॑ହତଃ ॥ ୟୋ ଅର୍ଵ॑ନ୍ତ॒-ଞ୍ଜିଘାଗ୍ମ୍॑ସତି॒ ତମ॒ଭ୍ୟ॑ମୀତି॒ ଵରୁ॑ଣ॒ ଇତି॒ ଶ୍ଵାନ॑-ଞ୍ଚତୁର॒କ୍ଷ-ମ୍ପ୍ରସୌ॑ତି ।
ପ॒ରୋ ମର୍ତଃ॑ ପ॒ର-ଶ୍ଶ୍ଵେତି॒ ଶୁନ॑ଶ୍ଚତୁ-ର॒କ୍ଷସ୍ୟ॒ ପ୍ରହ॑ନ୍ତି । ଶ୍ଵେଵ॒ ଵୈ ପା॒ପ୍ମା ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ୟଃ । ପା॒ପ୍ମାନ॑-ମେ॒ଵାସ୍ୟ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ୟଗ୍ମ୍ ହନ୍ତି ॥
ସୈ॒ଦ୍ଧ୍ର॒କ-ମ୍ମୁସ॑ଲ-ମ୍ଭଵତି ॥ 13 ॥
କର୍ମ॑ କର୍ମୈ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ସାଧୟତି ॥ ପୌ॒ଗ୍ଗ୍॒ଶ୍ଚ॒ଲେ॒ୟୋ ହ॑ନ୍ତି ।
ପୁ॒ଗ୍ଗ୍॒ଶ୍ଚ॒ଲ୍ଵାଂ-ଵୈଁ ଦେ॒ଵା-ଶ୍ଶୁଚ॒-ନ୍ନ୍ୟ॑ଦଧୁଃ । ଶୁ॒ଚୈଵାସ୍ୟ॒ ଶୁଚଗ୍ମ୍॑ ହନ୍ତି ॥
ପା॒ପ୍ମା ଵା ଏ॒ତମୀ᳚ଫ୍ସ॒-ତୀତ୍ୟା॑ହୁଃ । ୟୋ᳚-ଽଶ୍ଵମେ॒ଧେନ॒ ୟଜ॑ତ॒ ଇତି॑ ।
ଅଶ୍ଵ॑ସ୍ୟାଧସ୍ପ॒ଦମୁପା᳚ସ୍ୟତି ।
ଵ॒ଜ୍ରୀ ଵା ଅଶ୍ଵଃ॑ ପ୍ରାଜାପ॒ତ୍ୟଃ ।
ଵଜ୍ରେ॑ଣୈ॒ଵ ପା॒ପ୍ମାନ॒-ମ୍ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ୟ॒-ମଵ॑କ୍ରାମତି ॥ ଦ॒କ୍ଷି॒ଣା-ଽପ॑ପ୍ଲାଵୟତି ॥ 14 ॥
ପା॒ପ୍ମାନ॑-ମେ॒ଵାସ୍ମା॒-ଚ୍ଛମ॑ଲ॒-ମପ॑ପ୍ଲାଵୟତି ॥ ଐ॒ଷୀ॒କ ଉ॑ଦୂ॒ହୋ ଭ॑ଵତି । ଆୟୁ॒ର୍ଵା ଇ॒ଷୀକାଃ᳚ । ଆୟୁ॑ରେ॒-ଵାସ୍ମି॑-ନ୍ଦଧତି । ଅ॒ମୃତଂ॒-ଵାଁ ଇ॒ଷୀକାଃ᳚ । ଅ॒ମୃତ॑ମେ॒-ଵାସ୍ମି॑-ନ୍ଦଧତି ॥ ଵେ॒ତ॒ସ॒ଶା॒ଖୋପ॒ସମ୍ବ॑ଦ୍ଧା ଭଵତି ।
ଅ॒ଫ୍ସୁ-ୟୋ॑ନି॒ର୍ଵା ଅଶ୍ଵଃ॑ । ଅ॒ଫ୍ସୁ॒ଜୋ ଵେ॑ତ॒ସଃ ।
ସ୍ଵାଦେ॒ଵୈନଂ॒-ୟୋଁନେ॒ର୍ନିର୍ମି॑ମୀତେ ॥
ପୁ॒ରସ୍ତା᳚ତ୍-ପ୍ର॒ତ୍ୟଞ୍ଚ॑-ମ॒ଭ୍ୟୁଦୂ॑ହତି ।
ପୁ॒ରସ୍ତା॑-ଦେ॒ଵାସ୍ମି॑-ନ୍ପ୍ର॒ତୀଚ୍ୟ॒ ମୃତ॑-ନ୍ଦଧାତି ॥
ଅ॒ହ-ଞ୍ଚ॒ ତ୍ଵ-ଞ୍ଚ॑ ଵୃତ୍ରହ॒ନ୍ନିତି॑ ବ୍ର॒ହ୍ମା ୟଜ॑ମାନସ୍ୟ॒ ହସ୍ତ॑-ଙ୍ଗୃହ୍ଣାତି ।
ବ୍ର॒ହ୍ମ॒କ୍ଷ॒ତ୍ରେ ଏ॒ଵ ସନ୍ଦ॑ଧାତି ।
ଅ॒ଭି କ୍ରତ୍ଵେ᳚ନ୍ଦ୍ର ଭୂ॒ରଧ॒ ଜ୍ମନ୍ନିତ୍ୟ॑-ଧ୍ଵ॒ର୍ୟୁ-ର୍ୟଜ॑ମାନଂ-ଵାଁଚୟତ୍ୟ॒-ଭିଜି॑ତ୍ୟୈ ॥ 15 ॥
(ଭ॒ଵ॒ତି॒ – ପ୍ଲା॒ଵ॒ୟ॒ତି॒ – ମି॒ମୀ॒ତେ॒ ପଞ୍ଚ॑ ଚ) (ଅ. 4)
ଅନୁଵାକଂ 5 – ଅଶ୍ଵସ୍ୟ ପ୍ରୋକ୍ଷଣ-ମ୍ମହର୍ତ୍ଵିଜାମ୍
ଚ॒ତ୍ଵାର॑ ଋ॒ତ୍ଵିଜ॒-ସ୍ସମୁ॑କ୍ଷନ୍ତି ।
ଆ॒ଭ୍ୟ ଏ॒ଵୈନ॑-ଞ୍ଚତ॒ସୃଭ୍ୟୋ॑ ଦି॒ଗ୍ଭ୍ୟୋ॑-ଽଭିସମୀ॑ରୟନ୍ତି ॥ ଶ॒ତେନ॑ ରାଜପୁ॒ତ୍ରୈ-ସ୍ସ॒ହାଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ୟୁଃ । ପୁ॒ରସ୍ତା᳚ତ୍-ପ୍ର॒ତ୍ୟନ୍ତିଷ୍ଠ॒-ନ୍ପ୍ରୋକ୍ଷ॑ତି । ଅ॒ନେନାଶ୍ଵେ॑ନ॒ ମେଦ୍ଧ୍ୟେ॑ନେ॒ଷ୍ଟ୍ଵା ।
ଅ॒ୟଗ୍ମ୍ ରାଜା॑ ଵୃ॒ତ୍ରଂ-ଵଁ॑ଦ୍ଧ୍ୟା॒ଦିତି॑ । ରା॒ଜ୍ୟଂ-ଵାଁ ଅ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ୟୁଃ । କ୍ଷ॒ତ୍ରଗ୍ମ୍ ରା॑ଜପୁ॒ତ୍ରଃ । ରା॒ଜ୍ୟେନୈ॒-ଵାସ୍ମି॑ନ୍ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ନ୍ଦ॑ଧାତି ॥
ଶ॒ତେନା॑-ରା॒ଜଭି॑ରୁ॒ଗ୍ରୈ-ସ୍ସ॒ହ ବ୍ର॒ହ୍ମା ॥ 16 ॥
ଦ॒କ୍ଷି॒ଣ॒ତ ଉଦ॒ନ୍ତିଷ୍ଠ॒-ନ୍ପ୍ରୋକ୍ଷ॑ତି । ଅ॒ନେନାଶ୍ଵେ॑ନ॒ ମେଦ୍ଧ୍ୟେ॑ନେ॒ଷ୍ଟ୍ଵା ।
ଅ॒ୟଗ୍ମ୍ ରାଜା᳚-ଽପ୍ରତିଧୃ॒ଷ୍ୟୋ᳚-ଽସ୍ତ୍ଵିତି॑ । ବଲଂ॒-ଵୈଁ ବ୍ର॒ହ୍ମା । ବଲ॑ମରା॒ଜୋଗ୍ରଃ । ବଲ॑ନୈ॒-ଵାସ୍ମି॒-ନ୍ବଲ॑-ନ୍ଦଧାତି ॥ ଶ॒ତେନ॑ ସୂତଗ୍ରାମ॒ଣିଭି॑-ସ୍ସ॒ହ ହୋତା᳚ । ପ॒ଶ୍ଚାତ୍-ପ୍ରାନ୍ତିଷ୍ଠ॒-ନ୍ପ୍ରୋକ୍ଷ॑ତି ।
ଅ॒ନେନାଶ୍ଵେ॑ନ॒ ମେଦ୍ଧ୍ୟେ॑ନେ॒ଷ୍ଟ୍ଵା । ଅ॒ୟଗ୍ମ୍ ରାଜା॒-ଽସ୍ୟୈ ଵି॒ଶଃ ॥ 17 ॥
ବ॒ହୁ॒ଗ୍ଵୈ ବ॑ହ୍ଵ॒ଶ୍ଵାୟୈ॑ ବହ୍ଵଜାଵି॒କାୟୈ᳚ । ବ॒ହୁ॒ଵ୍ରୀ॒ହି॒ୟ॒ଵାୟୈ॑ ବହୁମାଷତି॒ଲାୟୈ᳚ ।
ବ॒ହୁ॒ହି॒ର॒ଣ୍ୟାୟୈ॑ ବହୁହ॒ସ୍ତିକା॑ୟୈ । ବ॒ହୁ॒ଦା॒ସ॒ପୂ॒ରୁ॒ଷାୟୈ॑ ରୟି॒ମତ୍ୟୈ॒ ପୁଷ୍ଟି॑ମତ୍ୟୈ । ବ॒ହୁ॒ରା॒ୟ॒ସ୍ପୋ॒ଷାୟୈ॒ ରାଜା॒-ଽସ୍ତ୍ଵିତି॑ । ଭୂ॒ମା ଵୈ ହୋତା᳚ । ଭୂ॒ମା ସୂ॑ତଗ୍ରାମ॒ଣ୍ୟଃ॑ । ଭୂ॒ମ୍ନୈଵାସ୍ମି॑-ନ୍ଭୂ॒ମାନ॑-ନ୍ଦଧାତି ॥ ଶ॒ତେନ॑ କ୍ଷତ୍ତ-ସଙ୍ଗ୍ରହୀ॒ତୃଭି॑-ସ୍ସ॒ହୋଦ୍ଗା॒ତା । ଉ॒ତ୍ତ॒ର॒ତୋ ଦ॑କ୍ଷି॒ଣା ତିଷ୍ଠ॒-ନ୍ପ୍ରୋକ୍ଷ॑ତି ॥ 18 ॥
ଅ॒ନେନାଶ୍ଵେ॑ନ॒ ମେଦ୍ଧ୍ୟେ॑ ନେ॒ଷ୍ଟ୍ଵା ।
ଅ॒ୟଗ୍ମ୍ ରାଜା॒ ସର୍ଵ॒ମାୟୁ॑ରେ॒ତ୍ଵିତି॑ ।
ଆୟୁ॒ର୍ଵା ଉ॑ଦ୍ଗା॒ତା । ଆୟୁଃ॑, କ୍ଷତ୍ତ-ସଙ୍ଗ୍ରହୀ॒ତାରଃ॑ ।
ଆୟୁ॑ଷୈ॒-ଵାସ୍ମି॒ନ୍ନାୟୁ॑-ର୍ଦଧାତି ॥ ଶ॒ତଗ୍ମ୍ ଶ॑ତ-ମ୍ଭଵନ୍ତି । ଶ॒ତାୟୁଃ॒ ପୁରୁ॑ଷ-ଶ୍ଶ॒ତେନ୍ଦ୍ରି॑ୟଃ ।
ଆୟୁ॑ଷ୍ୟେ॒ଵେନ୍ଦ୍ରି॒ୟେ ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠତି ॥ ଚ॒ତୁ॒-ଶ୍ଶ॒ତା ଭ॑ଵନ୍ତି । ଚତ॑ସ୍ରୋ॒ ଦିଶଃ॑ । ଦି॒କ୍ଷ୍ଵେ॑ଵ ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠତି ॥ 19 ॥
(ବ୍ର॒ହ୍ମା – ଵି॒ଶ – ଉ॑କ୍ଷତି॒ – ଦିଶ॒ ଏକ॑-ଞ୍ଚ) (ଅ. 5)
ଅନୁଵାକଂ 6 – ଭୂମୌ ପତତା-ମ୍ବିନ୍ଦୂନାମଭିମନ୍ତ୍ରଣମ୍
ୟଥା॒ ଵୈ ହ॒ଵିଷୋ॑ ଗୃହୀ॒ତସ୍ୟ॒ ସ୍କନ୍ଦ॑ତି । ଏ॒ଵଂ-ଵାଁ ଏ॒ତଦଶ୍ଵ॑ସ୍ୟ ସ୍କନ୍ଦତି ।
ୟନ୍ନି॒କ୍ତମନା॑-ଲବ୍ଧ-ମୁଥ୍ସୃ॒ଜନ୍ତି॑ । ୟଥ୍ସ୍ତୋକ୍ୟା॑ ଅ॒ନ୍ଵାହ॑ । ସ॒ର୍ଵ॒ହୁତ॑-ମେ॒ଵୈନ॑-ଙ୍କରୋ॒ତ୍ୟ-ସ୍କ॑ନ୍ଦାୟ । ଅସ୍କ॑ନ୍ନ॒ଗ୍ମ୍॒ ହି ତତ୍ ।
ୟଦ୍ଧୁ॒ତସ୍ୟ॒ ସ୍କନ୍ଦ॑ତି ॥ ସ॒ହସ୍ର॒-ମନ୍ଵା॑ହ । ସ॒ହସ୍ର॑ ସମ୍ମିତ-ସ୍ସୁଵ॒ର୍ଗୋ ଲୋ॒କଃ ।
ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗସ୍ୟ॑ ଲୋ॒କସ୍ୟା॒-ଭିଜି॑ତ୍ୟୈ ॥ 20 ॥
ୟତ୍ପରି॑ମିତା ଅନୁବ୍ରୂ॒ୟାତ୍ । ପରି॑ମିତ॒ମଵ॑ରୁନ୍ଧୀତ । ଅପ॑ରିମିତା॒ ଅନ୍ଵା॑ହ । ଅପ॑ରିମିତ-ସ୍ସୁଵ॒ର୍ଗୋ ଲୋ॒କଃ । ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗସ୍ୟ॑ ଲୋ॒କସ୍ୟ॒ ସମ॑ଷ୍ଟ୍ୟୈ ॥
ସ୍ତୋକ୍ୟା॑ ଜୁହୋତି । ୟା ଏ॒ଵ ଵର୍ଷ୍ୟା॒ ଆପଃ॑ । ତା ଅଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ ଅ॒ସ୍ୟା-ଞ୍ଜୁ॑ହୋତି । ଇ॒ୟଂ-ଵାଁ ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଵୈ᳚ଶ୍ଵାନ॒ରଃ ॥ 21 ॥
ଅ॒ସ୍ୟାମେ॒ଵୈନାଃ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠାପୟତି ॥ ଉ॒ଵାଚ॑ ହ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ । ସ୍ତୋକ୍ୟା॑ସୁ॒ ଵା ଅ॒ହମ॑ଶ୍ଵମେ॒ଧଗ୍ମ୍ ସଗ୍ଗ୍ସ୍ଥା॑ପୟାମି । ତେନ॒ ତତ॒-ସ୍ସଗ୍ଗ୍ସ୍ଥି॑ତେନ ଚରା॒ମୀତି॑ ॥ ଅ॒ଗ୍ନୟେ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ୟା॑ହ ।
ଅ॒ଗ୍ନୟ॑ ଏ॒ଵୈନ॑-ଞ୍ଜୁହୋତି ॥ ସୋମା॑ୟ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ୟା॑ହ । ସୋମା॑ୟୈ॒ଵୈନ॑-ଞ୍ଜୁହୋତି । ସ॒ଵି॒ତ୍ରେ ସ୍ଵାହେତ୍ୟା॑ହ । ସ॒ଵି॒ତ୍ର ଏ॒ଵୈନ॑-ଞ୍ଜୁହୋତି ॥ 22 ॥
ସର॑ସ୍ଵତ୍ୟୈ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ୟା॑ହ । ସର॑ସ୍ଵତ୍ୟା ଏ॒ଵୈନ॑-ଞ୍ଜୁହୋତି । ପୂ॒ଷ୍ଣେ ସ୍ଵାହେତ୍ୟା॑ହ । ପୂ॒ଷ୍ଣ ଏ॒ଵୈନ॑-ଞ୍ଜୁହୋତି । ବୃହ॒ସ୍ପତ॑ୟେ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ୟା॑ହ ।
ବୃହ॒ସ୍ପତ॑ୟ ଏ॒ଵୈନ॑-ଞ୍ଜୁହୋତି । ଅ॒ପା-ମ୍ମୋଦା॑ୟ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ୟା॑ହ । ଅ॒ଦ୍ଭ୍ୟ ଏ॒ଵୈନ॑-ଞ୍ଜୁହୋତି । ଵା॒ୟଵେ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ୟା॑ହ । ଵା॒ୟଵ॑ ଏ॒ଵୈନ॑-ଞ୍ଜୁହୋତି ॥ 23 ॥
ମି॒ତ୍ରାୟ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ୟା॑ହ । ମି॒ତ୍ରାୟୈ॒ଵୈନ॑-ଞ୍ଜୁହୋତି । ଵରୁ॑ଣାୟ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ୟା॑ହ । ଵରୁ॑ଣାୟୈ॒ଵୈନ॑-ଞ୍ଜୁହୋତି ॥ ଏ॒ତାଭ୍ୟ॑ ଏ॒ଵୈନ॑-ନ୍ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ୟୋ ଜୁହୋତି ॥
ଦଶ॑ ଦଶ ସ॒ପାନ୍ଦ॑-ଞ୍ଜୁହୋତି । ଦଶା᳚କ୍ଷରା ଵି॒ରାଟ୍ । ଅନ୍ନଂ॑-ଵିଁ॒ରାଟ୍ । ଵି॒ରାଜୈ॒-ଵାନ୍ନାଦ୍ୟ॒ମଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ ପ୍ର ଵା ଏ॒ଷୋ᳚-ଽସ୍ମାଲ୍ଲୋ॒କା-ଚ୍ଚ୍ୟ॑ଵତେ ।
ୟଃ ପରା॑ଚୀ॒ରାହୁ॑ତୀ-ର୍ଜୁ॒ହୋତି॑ ।
ପୁନଃ॑ ପୁନରଭ୍ୟା॒ଵର୍ତ॑-ଞ୍ଜୁହୋତି ।
ଅ॒ସ୍ମିନ୍ନେ॒ଵ ଲୋ॒କେ ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠତି ॥
ଏ॒ତାଗ୍ମ୍ ହ॒ ଵାଵ ସୋ᳚-ଽଶ୍ଵମେ॒ଧସ୍ୟ॒ ସଗ୍ଗ୍ସ୍ଥି॑ତି ମୁଵା॒ଚା-ସ୍କ॑ନ୍ଦାୟ । ଅସ୍କ॑ନ୍ନ॒ଗ୍ମ୍॒ ହି ତତ୍ ।
ୟଦ୍ୟ॒ଜ୍ଞସ୍ୟ॒ ସଗ୍ଗ୍ସ୍ଥି॑ତସ୍ୟ॒ ସ୍କନ୍ଦ॑ତି ॥ 24 ॥
(ଅ॒ଭିଜି॑ତ୍ୟୈ – ଵୈଶ୍ଵାନ॒ରଃ – ସ॑ଵି॒ତ୍ର ଏ॒ଵୈନ॑-ଞ୍ଜୁହୋତି – ଵା॒ୟଵ॑ ଏ॒ଵୈନ॑-ଞ୍ଜୁହୋତି – ଚ୍ୟଵତେ॒ ଷଟ୍ଚ॑) (ଅ. 6)
ଅନୁଵାକଂ 7 – ଅଥାଧ୍ଵର୍ୟୁପ୍ରୋକ୍ଷଣମ୍
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତୟେ ତ୍ଵା॒ ଜୁଷ୍ଟ॒-ମ୍ପ୍ରୋକ୍ଷା॒ମୀତି॑ ପୁର॒ସ୍ତା᳚ତ୍-ପ॒ତ୍ୟନ୍ତିଷ୍ଠ॒-ନ୍ପ୍ରୋକ୍ଷ॑ତି ।
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ର୍ଵୈ ଦେ॒ଵାନା॑-ମନ୍ନା॒ଦୋ ଵୀ॒ର୍ୟା॑ଵାନ୍ ।
ଅ॒ନ୍ନାଦ୍ୟ॑-ମେ॒ଵାସ୍ମି॑ନ୍ ଵୀ॒ର୍ୟ॑-ନ୍ଦଧାତି ।
ତସ୍ମା॒ଦଶ୍ଵଃ॑ ପଶୂ॒ନା-ମ॑ନ୍ନା॒ଦୋ ଵୀ॒ର୍ୟା॑ଵତ୍ତମଃ ॥ ଇ॒ନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନିଭ୍ୟା॒-ନ୍ତ୍ଵେତି॑ ଦକ୍ଷିଣ॒ତଃ ।
ଇ॒ନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନୀ ଵୈ ଦେ॒ଵାନା॒ମୋଜି॑ଷ୍ଠୌ॒ ବଲି॑ଷ୍ଠୌ । ଓଜ॑ ଏ॒ଵାସ୍ମି॒-ନ୍ବଲ॑-ନ୍ଦଧାତି । ତସ୍ମା॒ଦଶ୍ଵଃ॑ ପଶୂ॒ନାମୋଜି॑ଷ୍ଠୋ॒ ବଲି॑ଷ୍ଠଃ ॥ ଵା॒ୟଵେ॒ ତ୍ଵେତି॑ ପ॒ଶ୍ଚାତ୍ । ଵା॒ୟୁର୍ଵୈ ଦେ॒ଵାନା॑ମା॒ଶୁ-ସ୍ସା॑ରସା॒ରିତ॑ମଃ ॥ 25 ॥
ଜ॒ଵମେ॒ଵାସ୍ମି॑ନ୍ଦଧାତି । ତସ୍ମା॒ଦଶ୍ଵଃ॑ ପଶୂ॒ନାମା॒ଶୁ-ସ୍ସା॑ରସା॒ରିତ॑ମଃ ॥
ଵିଶ୍ଵେ᳚ଭ୍ୟସ୍ତ୍ଵା ଦେ॒ଵେଭ୍ୟ॒ ଇତ୍ୟୁ॑ତ୍ତର॒ତଃ ।
ଵିଶ୍ଵେ॒ ଵୈ ଦେ॒ଵା ଦେ॒ଵାନାଂ᳚-ୟଁଶ॒ସ୍ଵିତ॑ମାଃ ।
ୟଶ॑ ଏ॒ଵାସ୍ମି॑ନ୍ଦଧାତି । ତସ୍ମା॒ଦଶ୍ଵଃ॑ ପଶୂ॒ନାଂ-ୟଁ॑ଶ॒ସ୍ଵିତ॑ମଃ ॥ ଦେ॒ଵେଭ୍ୟ॒-ସ୍ତ୍ଵେତ୍ୟ॒ଧସ୍ତା᳚ତ୍ । ଦେ॒ଵା ଵୈ ଦେ॒ଵାନା॒-ମପ॑ଚିତତମାଃ ।
ଅପ॑ଚିତି-ମେ॒ଵାସ୍ମି॑-ନ୍ଦଧାତି ।
ତସ୍ମା॒ଦଶ୍ଵଃ॑ ପଶୂ॒ନା-ମପ॑ଚିତତମଃ ॥ 26 ॥
ସର୍ଵେ᳚ଭ୍ୟସ୍ତ୍ଵା ଦେ॒ଵେଭ୍ୟ॒ ଇତ୍ୟୁ॒ପରି॑ଷ୍ଟାତ୍ ।
ସର୍ଵେ॒ ଵୈ ଦେ॒ଵାସ୍ତ୍ଵିଷି॑ମନ୍ତୋ ହର॒ସ୍ଵିନଃ॑ ।
ତ୍ଵିଷି॑ମେ॒-ଵାସ୍ମି॒ନ୍॒. ହରୋ॑ ଦଧାତି ।
ତସ୍ମା॒ଦଶ୍ଵଃ॑ ପଶୂ॒ନା-ନ୍ତ୍ଵିଷି॑ମାନ୍ ହର॒ସ୍ଵିତ॑ମଃ ॥ ଦି॒ଵେ ତ୍ଵା॒-ଽନ୍ତରି॑କ୍ଷାୟ ତ୍ଵା ପୃଥି॒ଵ୍ୟୈ ତ୍ଵେତ୍ୟା॑ହ ।
ଏ॒ଭ୍ୟ ଏ॒ଵୈନଂ॑-ଲୋଁ॒କେଭ୍ୟଃ॒ ପ୍ରୋକ୍ଷ॑ତି ॥
ସ॒ତେ ତ୍ଵା-ଽସ॑ତେ ତ୍ଵା॒-ଽଦ୍ଭ୍ୟସ୍ତ୍ଵୌ-ଷ॑ଧୀଭ୍ୟସ୍ତ୍ଵା॒ ଵିଶ୍ଵେ᳚ଭ୍ୟସ୍ତ୍ଵା ଭୂ॒ତେଭ୍ୟ॒ ଇତ୍ୟା॑ହ ।
ତସ୍ମା॑ଦଶ୍ଵମେଧୟା॒ଜିନ॒ଗ୍ମ୍॒ ସର୍ଵା॑ଣି ଭୂ॒ତାନ୍ୟୁପ॑ ଜୀଵନ୍ତି ॥ ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତି । ୟତ୍ପ୍ରା॑ଜାପ॒ତ୍ୟୋ-ଽଶ୍ଵଃ॑ । ଅଥ॒ କସ୍ମା॑ଦେନ-ମ॒ନ୍ୟାଭ୍ୟୋ॑ ଦେ॒ଵତା॒ଭ୍ୟୋ-ଽପି॒ ପ୍ରୋକ୍ଷ॒ତୀତି॑ ।
ଅଶ୍ଵେ॒ ଵୈ ସର୍ଵା॑ ଦେ॒ଵତା॑ ଅ॒ନ୍ଵାୟ॑ତ୍ତାଃ ।
ତଂ-ୟଁଦ୍ଵିଶ୍ଵେ᳚ଭ୍ୟସ୍ତ୍ଵା ଭୂ॒ତେଭ୍ୟ॒ ଇତି॑ ପ୍ରା॒କ୍ଷତି॑ ।
ଦେ॒ଵତା॑ ଏ॒ଵାସ୍ମି॑-ନ୍ନ॒ନ୍ଵାୟା॑ତୟତି ।
ତସ୍ମା॒ଦଶ୍ଵେ॒ ସର୍ଵା॑ ଦେ॒ଵତା॑ ଅ॒ନ୍ଵାୟ॑ତ୍ତାଃ ॥ 27 ॥
(ସା॒ର॒ସା॒ରିତ॒ମୋ – ଽପ॑ଚିତତମଃ – ପ୍ରାଜାପ॒ତ୍ୟୋ-ଽଶ୍ଵ॒ ପଞ୍ଚ॑ ଚ) (ଅ. 7)
ଅନୁଵାକଂ 8 – ଅଶ୍ଵଚରିତାନାମଶ୍ଵରୂପାଣା-ଞ୍ଚ ହୋମାଃ
ୟଥା॒ ଵୈ ହ॒ଵିଷୋ॑ ଗୃହୀ॒ତସ୍ୟ॒ ସ୍କନ୍ଦ॑ତି ।
ଏ॒ଵଂ-ଵାଁ ଏ॒ତଦଶ୍ଵ॑ସ୍ୟ ସ୍କନ୍ଦତି ।
ୟତ୍ପ୍ରୋକ୍ଷି॑ତ॒-ମନା॑ଲବ୍ଧ-ମୁଥ୍ସୃ॒ଜନ୍ତି॑ । ୟଦ॑ଶ୍ଵ-ଚରି॒ତାନି॑ ଜୁ॒ହୋତି॑ । ସ॒ର୍ଵ॒ହୁତ॑-ମେ॒ଵୈନ॑-ଙ୍କରୋ॒ତ୍ୟ-ସ୍କ॑ନ୍ଦାୟ । ଅସ୍କ॑ନ୍ନ॒ଗ୍ମ୍॒ ହି ତତ୍ । ୟଦ୍ଧୁ॒ତସ୍ୟ॒ ସ୍କନ୍ଦ॑ତି ॥ ଈ॒ଙ୍କା॒ରାୟ॒ ସ୍ଵାହେ-ଙ୍କୃ॑ତାୟ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ୟା॑ହ । ଏ॒ତାନି॒ ଵା ଅ॑ଶ୍ଵଚରି॒ତାନି॑ । ଚ॒ରି॒ତୈରେ॒ଵୈନ॒ଗ୍ମ୍॒ ସମ॑ର୍ଧୟତି ॥ 28 ॥
ତଦା॑ହୁଃ । ଅନା॑ହୁତୟୋ॒ ଵା ଅ॑ଶ୍ଵଚରି॒ତାନି॑ ।
ନୈତା ହୋ॑ତ॒ଵ୍ୟା॑ ଇତି॑ । ଅଥୋ॒ ଖଲ୍ଵା॑ହୁଃ । ହୋ॒ତ॒ଵ୍ୟା॑ ଏ॒ଵ । ଅତ୍ର॒ ଵାଵୈଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ॑ଶ୍ଵମେ॒ଧଗ୍ମ୍
ସଗ୍ଗ୍ସ୍ଥା॑ପୟତି । ୟଦ॑ଶ୍ଵ-ଚରି॒ତାନି॑ ଜୁ॒ହୋତି॑ । ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ଧୋତ॒ଵ୍ୟା॑ ଇତି॑ ॥ ବ॒ହି॒ର୍ଧା ଵା ଏ॑ନମେ॒ତଦା॒ୟତ॑ନା-ଦ୍ଦଧାତି ।
ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ୟମସ୍ମୈ ଜନୟତି ॥ 29 ॥
ୟସ୍ୟା॑ ନାୟତ॒ନେ᳚-ଽନ୍ୟତ୍ରା॒ଗ୍ନେ-ରାହୁ॑ତୀ-ର୍ଜୁ॒ହୋତି॑ ।
ସା॒ଵି॒ତ୍ରି॒ୟା ଇଷ୍ଟ୍ୟାଃ᳚ ପୁ॒ରସ୍ତା᳚ଥ୍ସ୍ଵିଷ୍ଟ॒ କୃତଃ॑ ।
ଆ॒ହ॒ଵ॒ନୀୟେ᳚-ଽଶ୍ଵଚରି॒ତାନି॑ ଜୁହୋତି । ଆ॒ୟତ॑ନ ଏ॒ଵାସ୍ୟାହୁ॑ତୀ-ର୍ଜୁହୋତି । ନାସ୍ମୈ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ୟ-ଞ୍ଜନୟତି ॥ ତଦା॑ହୁଃ । ୟ॒ଜ୍ଞ॒ମୁ॒ଖେ ୟ॑ଜ୍ଞମୁଖେ ହୋତ॒ଵ୍ୟାଃ᳚ । ୟ॒ଜ୍ଞସ୍ୟ॒ କ୍ଲୃପ୍ତ୍ୟୈ᳚ । ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗସ୍ୟ॑ ଲୋ॒କସ୍ୟା-ନୁ॑ଖ୍ୟାତ୍ୟା॒ ଇତି॑ ॥ ଅଥୋ॒ ଖଲ୍ଵା॑ହୁଃ ॥ 30 ॥
ୟଦ୍ୟ॑ଜ୍ଞମୁ॒ଖେ ୟ॑ଜ୍ଞମୁଖେ ଜୁହୁ॒ୟାତ୍ ।
ପ॒ଶୁଭି॒-ର୍ୟଜ॑ମାନଂ॒-ଵ୍ୟଁ॑ଦ୍ର୍ଧୟେତ୍ ।
ଅଵ॑ ସୁଵ॒ର୍ଗାଲ୍ଲୋ॒କା-ତ୍ପ॑ଦ୍ୟେତ । ପାପୀ॑ୟା-ନ୍ଥ୍ସ୍ୟା॒ଦିତି॑ ।
ସ॒କୃଦେ॒ଵ ହୋ॑ତ॒ଵ୍ୟାଃ᳚ । ନ ୟଜ॑ମାନ-ମ୍ପ॒ଶୁଭି॒-ର୍ଵ୍ୟ॑ଦ୍ର୍ଧୟତି । ଅ॒ଭି ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କ-ଞ୍ଜ॑ୟତି । ନ ପାପୀ॑ୟା-ନ୍ଭଵତି ॥ ଅ॒ଷ୍ଟାଚ॑ତ୍ଵାରିଗ୍ମ୍ଶତମଶ୍ଵ ରୂ॒ପାଣି॑ ଜୁହୋତି । ଅ॒ଷ୍ଟାଚ॑ତ୍ଵାରିଗ୍ମ୍ଶଦକ୍ଷରା॒ ଜଗ॑ତୀ । ଜାଗ॒ତୋ-ଽଶ୍ଵଃ॑ ପ୍ରାଜାପ॒ତ୍ୟ-ସ୍ସମୃ॑ଦ୍ଧ୍ୟୈ ॥ ଏକ॒ମତି॑ରିକ୍ତ-ଞ୍ଜୁହୋତି । ତସ୍ମା॒ଦେକଃ॑ ପ୍ର॒ଜାସ୍ଵଦ୍ର୍ଧୁ॑କଃ ॥ 31 ॥
(ଅ॒ଦ୍ର୍ଧ॒ୟ॒ତି॒ – ଜ॒ନ॒ୟ॒ତି॒ – ଖଲ୍ଵା॑ହୁ॒–ର୍ ଜଗ॑ତୀ॒ ତ୍ରୀଣି॑ ଚ) (ଅ. 8)
ଅନୁଵାକଂ 9 – ଅଶ୍ଵସ୍ୟ ନାମ୍ନାମଭିଵାଚନମ୍, ଉଥ୍ସର୍ଗଶ୍ଚ
ଵି॒ଭୂର୍ମା॒ତ୍ରା ପ୍ର॒ଭୂଃ ପି॒ତ୍ରେତ୍ୟା॑ହ । ଇ॒ୟଂ-ଵୈଁ ମା॒ତା । ଅ॒ସୌ ପି॒ତା । ଆ॒ଭ୍ୟାମେ॒ଵୈନ॒-ମ୍ପରି॑ଦଦାତି ॥ ଅଶ୍ଵୋ॑-ଽସି॒ ହୟୋ॒-ଽସୀତ୍ୟା॑ହ । ଶାସ୍ତ୍ୟେ॒ଵୈନ॑ମେ॒ତତ୍ । ତସ୍ମା᳚ଚ୍ଛି॒ଷ୍ଟାଃ ପ୍ର॒ଜା ଜା॑ୟନ୍ତେ ॥ ଅତ୍ୟୋ॒-ଽସୀତ୍ୟା॑ହ ।
ତସ୍ମା॒ଦଶ୍ଵ॒-ସ୍ସର୍ଵା᳚-ନ୍ପ॒ଶୂନତ୍ୟେ॑-ଽତି ।
ତସ୍ମା॒ଦଶ୍ଵ॒-ସ୍ସର୍ଵେ॑ଷା-ମ୍ପଶୂ॒ନାଗ୍ ଶ୍ରୈଷ୍ଠ୍ୟ॑-ଙ୍ଗଚ୍ଛତି ॥ 32 ॥
ପ୍ର ୟଶ॒-ଶ୍ଶ୍ରୈଷ୍ଠ୍ୟ॑ମାପ୍ନୋତି । ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ ନରୋ॒-ଽସ୍ୟର୍ଵା॑-ଽସି॒ ସପ୍ତି॑ରସି ଵା॒ଜ୍ୟ॑ସୀତ୍ୟା॑ହ ।
ରୂ॒ପମେ॒ଵାସ୍ୟୈ॒ତନ୍ମ॑ହି॒ମାନଂ॒-ଵ୍ୟାଁଚ॑ଷ୍ଟେ ॥
ୟୟୁ॒ର୍ନାମା॒-ଽସୀତ୍ୟା॑ହ । ଏ॒ତଦ୍ଵା ଅଶ୍ଵ॑ସ୍ୟ ପ୍ରି॒ୟ-ନ୍ନା॑ମ॒ଧେୟ᳚ମ୍ । ପ୍ରି॒ୟେଣୈ॒ଵୈନ॑-ନ୍ନାମ॒ଧେୟେ॑ନା॒ଭିଵ॑ଦତି । ତସ୍ମା॒ଦପ୍ୟା॑ମି॒ତ୍ରୌ ସ॒ଗନ୍ତ୍ୟ॑ । ନାମ୍ନା॒ ଚେଦ୍ଧ୍ଵୟେ॑ତେ । ମି॒ତ୍ରମେ॒ଵ ଭ॑ଵତଃ ॥ 33 ॥
ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟାନା॒-ମ୍ପତ୍ଵା-ଽନ୍ଵି॒ହୀତ୍ୟା॑ହ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟାନେ॒ଵୈନ॑-ଙ୍ଗମୟତି ॥
ଅ॒ଗ୍ନୟେ॒ ସ୍ଵାହା॒ ସ୍ଵାହେ᳚ନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନିଭ୍ୟା॒ମିତି॑ ପୂର୍ଵହୋ॒ମା-ଞ୍ଜୁ॑ହୋତି । ପୂଵ॑ ଏ॒ଵ ଦ୍ଵି॒ଷନ୍ତ॒-ମ୍ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ୟ॒-ମତି॑କ୍ରାମତି ॥ ଭୂର॑ସି ଭୁ॒ଵେ ତ୍ଵା॒ ଭଵ୍ୟା॑ୟ ତ୍ଵା ଭଵିଷ୍ୟ॒ତେ ତ୍ଵେତ୍ୟୁଥ୍ସୃ॑ଜତି ସର୍ଵ॒ତ୍ଵାୟ॑ ॥ ଦେଵା॑ ଆଶାପାଲା ଏ॒ତ-ନ୍ଦେ॒ଵେଭ୍ୟୋ-ଽଶ୍ଵ॒-ମ୍ମେଧା॑ୟ॒ ପ୍ରୋକ୍ଷି॑ତ-ଙ୍ଗୋପାୟ॒ତେତ୍ୟା॑ହ । ଶ॒ତଂ-ଵୈଁ ତଲ୍ପ୍ୟା॑ ରାଜପୁ॒ତ୍ରା ଦେ॒ଵା ଆ॑ଶାପା॒ଲାଃ । ତେଭ୍ୟ॑ ଏ॒ଵୈନ॒-ମ୍ପରି॑ଦଦାତି ॥
ଈ॒ଶ୍ଵ॒ରୋ ଵା ଅଶ୍ଵଃ॒ ପ୍ରମୁ॑କ୍ତଃ॒ ପରା᳚-ମ୍ପରା॒ଵତ॒-ଙ୍ଗନ୍ତୋଃ᳚ । ଇ॒ହ ଧୃତି॒-ସ୍ସ୍ଵାହେ॒ହ ଵିଧୃ॑ତି॒-ସ୍ସ୍ଵାହେ॒ହ ରନ୍ତି॒-ସ୍ସ୍ଵାହେ॒ହ ରମ॑ତିଃ॒
ସ୍ଵାହେତି॑ ଚତୃ॒ଷୁ ପ॒ଥ୍ସୁ ଜୁ॑ହୋତି ॥ 34 ॥
ଏ॒ତା ଵା ଅଶ୍ଵ॑ସ୍ୟ॒ ବନ୍ଧ॑ନମ୍ ।
ତାଭି॑ରେ॒ଵୈନ॑-ମ୍ବଦ୍ଧ୍ନାତି ।
ତସ୍ମା॒ଦଶ୍ଵଃ॒ ପ୍ରମୁ॑କ୍ତୋ॒ ବନ୍ଧ॑ନ॒-ମାଗ॑ଚ୍ଛତି ।
ତସ୍ମା॒ଦଶ୍ଵଃ॒ ପ୍ରମୁ॑କ୍ତୋ॒ ବନ୍ଧ॑ନ॒-ନ୍ନ ଜ॑ହାତି ॥
ରା॒ଷ୍ଟ୍ରଂ-ଵାଁ ଅ॑ଶ୍ଵମେ॒ଧଃ । ରା॒ଷ୍ଟ୍ରେ ଖଲୁ॒ ଵା ଏ॒ତେ ଵ୍ୟାୟ॑ଚ୍ଛନ୍ତେ । ୟେ-ଽଶ୍ଵ॒-ମ୍ମେଦ୍ଧ୍ୟ॒ଗ୍ମ୍॒ ରକ୍ଷ॑ନ୍ତି । ତେଷାଂ॒-ୟଁ ଉ॒ଦୃଚ॒-ଙ୍ଗଚ୍ଛ॑ନ୍ତି ।
ରା॒ଷ୍ଟ୍ରାଦେ॒ଵ ତେ ରା॒ଷ୍ଟ୍ର-ଙ୍ଗ॑ଚ୍ଛନ୍ତି । ଅ॒ଥ ୟ ଉ॒ଦୃଚ॒-ନ୍ନ ଗଚ୍ଛ॑ନ୍ତି ॥ 35 ॥
ରା॒ଷ୍ଟ୍ରାଦେ॒ଵ ତେ ଵ୍ୟଵ॑ଚ୍ଛିଦ୍ୟନ୍ତେ । ପରା॒ ଵା ଏ॒ଷ ସି॑ଚ୍ୟତେ । ୟୋ॑-ଽବ॒ଲୋ᳚-ଽଶ୍ଵମେ॒ଧେନ॒ ୟଜ॑ତେ । ୟଦ॒ମିତ୍ରା॒ ଅଶ୍ଵଂ॑-ଵିଁ॒ନ୍ଦେରନ୍ନ୍॑ ।
ହ॒ନ୍ୟେତା᳚ସ୍ୟ ୟ॒ଜ୍ଞଃ । ଚ॒ତୁ॒ଶ୍ଶ॒ତା ର॑କ୍ଷନ୍ତି । ୟ॒ଜ୍ଞସ୍ୟାଘାତାୟ ॥ ଅଥା॒ନ୍ୟ-ମା॒ନୀୟ॒ ପ୍ରୋକ୍ଷେ॑ୟୁଃ । ସୈଵ ତତଃ॒ ପ୍ରାୟ॑ଶ୍ଚିତ୍ତିଃ ॥ 36 ॥
(ଗ॒ଚ୍ଛ॒ତି॒ – ଭ॒ଵ॒ତଃ॒ – ପ॒ଥ୍ସୁ ଜୁ॑ହୋତି॒ – ନ ଗଚ୍ଛ॑ନ୍ତି॒ – +ନଵ॑ ଚ) (ଅ. 9)
ଅନୁଵାକଂ 10 – ଦୀକ୍ଷାଭିଧାନ-ନ୍ତତ୍ର ଵୈଶ୍ଵଦେଵହୋମଃ
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ରକାମୟତାଶ୍ଵମେ॒ଧେନ॑ ୟଜେ॒ୟେତି॑ । ସ ତପୋ॑-ଽତପ୍ୟତ । ତସ୍ୟ॑ ତେପା॒ନସ୍ୟ॑ । ସ॒ପ୍ତାତ୍ମନୋ॑ ଦେ॒ଵତା॒ ଉଦ॑କ୍ରାମନ୍ନ୍ । ସା ଦୀ॒କ୍ଷା-ଽଭ॑ଵତ୍ । ସ ଏ॒ତାନି॑ ଵୈଶ୍ଵଦେ॒ଵାନ୍ୟ॑ପଶ୍ୟତ୍ । ତାନ୍ୟ॑ ଜୁହୋତ୍ ।
ତୈର୍ଵୈ ସ ଦୀ॒କ୍ଷାମଵା॑ରୁନ୍ଧ । ୟଦ୍ଵୈ᳚ଶ୍ଵ ଦେ॒ଵାନି॑ ଜୁ॒ହୋତି॑ । ଦୀ॒କ୍ଷାମେ॒ଵ-ତୈର୍ୟଜ॑ମା॒ନୋ-ଽଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ 37 ॥
ସ॒ପ୍ତ ଜୁ॑ହୋତି । ସ॒ପ୍ତ ହି ତା ଦେ॒ଵତା॑ ଉ॒ଦକ୍ରା॑ମନ୍ନ୍ ॥ ଅ॒ନ୍ଵ॒ହ-ଞ୍ଜୁ॑ହୋତି । ଅ॒ନ୍ଵ॒ହମେ॒ଵ ଦୀ॒କ୍ଷାମଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ ତ୍ରୀଣି॑ ଵୈଶ୍ଵଦେ॒ଵାନି॑ ଜୁହୋତି ।
ଚ॒ତ୍ଵାର୍ୟୌ᳚ଦ୍ଗ୍ରହ॒ଣାନି॑ । ସ॒ପ୍ତ ସମ୍ପ॑ଦ୍ୟନ୍ତେ । ସ॒ପ୍ତ ଵୈ ଶୀ॑ର.ଷ॒ଣ୍ୟାଃ᳚ ପ୍ରା॒ଣାଃ ।
ପ୍ରା॒ଣା ଦୀ॒କ୍ଷା । ପ୍ରା॒ଣୈରେ॒ଵ ପ୍ରା॒ଣାନ୍ଦୀ॒କ୍ଷାମଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ 38 ॥
ଏକ॑ଵିଗ୍ମ୍ଶତିଂ-ଵୈଁଶ୍ଵଦେ॒ଵାନି॑ ଜୁହୋତି । ଏକ॑ଵିଗ୍ମ୍ଶତି॒ର୍ଵୈ ଦେ॑ଵଲୋ॒କାଃ ।
ଦ୍ଵାଦ॑ଶ॒ ମାସାଃ॒ ପଞ୍ଚ॒ର୍ତଵଃ॑ । ତ୍ରୟ॑ ଇ॒ମେ ଲୋ॒କାଃ । ଅ॒ସାଵା॑ଦି॒ତ୍ୟ ଏ॑କଵି॒ଗ୍ମ୍॒ଶଃ ॥ ଏ॒ଷ ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗୋ ଲୋ॒କଃ । ତଦ୍ଦୈଵ୍ୟ॑-ଙ୍କ୍ଷ॒ତ୍ତ୍ରମ୍ ।
ସା ଶ୍ରୀଃ । ତଦ୍ବ୍ର॒ଦ୍ଧ୍ନସ୍ୟ॑ ଵି॒ଷ୍ଟପ᳚ମ୍ । ତଥ୍ସ୍ଵାରା᳚ଜ୍ୟ-ମୁଚ୍ୟତେ ॥ 39 ॥
ତ୍ରି॒ଗ୍ମ୍॒ଶତ॑ମୌଦ୍ଗ୍ରହ॒ଣାନି॑ ଜୁହୋତି । ତ୍ରି॒ଗ୍ମ୍॒ଶଦ॑କ୍ଷରା ଵି॒ରାଟ୍ । ଅନ୍ନଂ॑-ଵିଁ॒ରାଟ୍ । ଵି॒ରାଜୈ॒ଵାନ୍ନାଦ୍ୟ॒ମଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥
ତ୍ରେ॒ଧା ଵି॒ଭଜ୍ୟ॑ ଦେ॒ଵତା᳚-ଞ୍ଜୁହୋତି । ତ୍ର୍ୟା॑ଵୃତୋ॒ ଵୈ ଦେ॒ଵାଃ । ତ୍ର୍ୟା॑ଵୃତ ଇ॒ମେ ଲୋ॒କାଃ । ଏ॒ଷାଂ-ଲୋଁ॒କାନା॒ମାପ୍ତ୍ୟୈ᳚ । ଏ॒ଷାଂ-ଲୋଁ॒କାନା॒-ଙ୍କ୍ଲୃପ୍ତ୍ୟୈ᳚ ॥ ଅପ॒ ଵା ଏ॒ତସ୍ମା᳚ତ୍ପ୍ରା॒ଣାଃ କ୍ରା॑ମନ୍ତି ॥ 40 ॥
ୟୋ ଦୀ॒କ୍ଷାମ॑ତି-ରେ॒ଚୟ॑ତି । ସ॒ପ୍ତା॒ହ-ମ୍ପ୍ରଚ॑ରନ୍ତି ।
ସ॒ପ୍ତ ଵୈ ଶୀ॑ର୍ଷ॒ଣ୍ୟାଃ᳚ ପ୍ରା॒ଣାଃ । ପ୍ରା॒ଣା ଦୀ॒କ୍ଷା ।
ପ୍ରା॒ଣୈରେ॒ଵ ପ୍ରା॒ଣାନ୍ଦୀ॒କ୍ଷାମଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ ପୂ॒ର୍ଣା॒ହୁ॒ତି-ମୁ॑ତ୍ତ॒ମା-ଞ୍ଜୁ॑ହୋତି ।
ସର୍ଵଂ॒-ଵୈଁ ପୂ᳚ର୍ଣାହୁ॒ତିଃ । ସର୍ଵ॑ମେ॒ଵାପ୍ନୋ॑ତି । ଅଥୋ॑ ଇ॒ୟଂ-ଵୈଁ ପୂ᳚ର୍ଣାହୁ॒ତିଃ ।
ଅ॒ସ୍ୟାମେ॒ଵ ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠତି ॥ 41 ॥
(ରୁ॒ନ୍ଧେ॒ – ପ୍ରା॒ଣା-ନ୍ଦୀ॒କ୍ଷାମଵ॑ରୁନ୍ଧ – ଉଚ୍ୟତେ – କ୍ରାମନ୍ତି – ତିଷ୍ଠତି) (ଅ. 10)
ଅନୁଵାକଂ 11 – ଵୈଶ୍ଵଦେଵହୋମମନ୍ତ୍ରଵ୍ୟାଖ୍ୟାନମ୍
ପ୍ରଜାପ॑ତି-ରଶ୍ଵମେ॒ଧ-ମ॑ସୃଜତ । ତଗ୍ମ୍ ସୃ॒ଷ୍ଟ-ନ୍ନ କିଞ୍ଚ॒ନୋଦ॑ୟଚ୍ଛତ୍ ।
ତଂ-ଵୈଁ᳚ଶ୍ଵଦେ॒ଵାନ୍ୟେ॒-ଵୋଦ॑ୟଚ୍ଛନ୍ନ୍ । ୟଦ୍ଵୈ᳚ଶ୍ଵଦେ॒ଵାନି॑ ଜୁ॒ହୋତି॑ ।
ୟ॒ଜ୍ଞସ୍ୟୋଦ୍ୟ॑ତ୍ୟୈ ॥ ସ୍ଵାହା॒-ଽଽଧିମାଧୀ॑ତାୟ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ସ୍ଵାହା-ଽଽଧୀ॑ତ॒-ମ୍ମନ॑ସେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ସ୍ଵାହା॒ ମନଃ॑ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତୟେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
କାୟ॒ ସ୍ଵାହା॒ କସ୍ମୈ॒ ସ୍ଵାହା॑ କତ॒ମସ୍ମୈ॒ ସ୍ଵାହେତି॑ ପ୍ରାଜାପ॒ତ୍ୟେ ମୁଖ୍ୟେ॑ ଭଵତଃ ।
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ମୁଖାଭିରେ॒ଵୈନ॑-ନ୍ଦେ॒ଵତା॑ଭି॒ରୁଦ୍ୟ॑ଚ୍ଛତେ ॥ 42 ॥
ଅଦି॑ତ୍ୟୈ॒ ସ୍ଵାହା-ଽଦି॑ତ୍ୟୈ ମ॒ହ୍ୟୈ᳚ ସ୍ଵାହା-ଽଦି॑ତ୍ୟୈ ସୁମୃଡୀ॒କାୟୈ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ୟା॑ହ । ଇ॒ୟଂ-ଵାଁ ଅଦି॑ତିଃ । ଅ॒ସ୍ୟା ଏ॒ଵୈନ॑-ମ୍ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠାୟୋଦ୍ୟ॑ଚ୍ଛତେ ॥
ସର॑ସ୍ଵତ୍ୟୈ॒ ସ୍ଵାହା॒ ସର॑ସ୍ଵତ୍ୟୈ ବୃହ॒ତ୍ୟୈ᳚ ସ୍ଵାହା॒ ସର॑ସ୍ଵତ୍ୟୈ ପାଵ॒କାୟୈ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ୟା॑ହ ।
ଵାଗ୍ଵୈ ସର॑ସ୍ଵତୀ । ଵା॒ଚୈଵୈନ॒ମୁଦ୍ୟ॑ଚ୍ଛତେ ॥
ପୂ॒ଷ୍ଣେ ସ୍ଵାହା॑ ପୂ॒ଷ୍ଣେ ପ୍ର॑ପ॒ଥ୍ୟା॑ୟ॒ ସ୍ଵାହା॑ ପୂ॒ଷ୍ଣେ ନ॒ରନ୍ଧି॑ଷାୟ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ୟା॑ହ ।
ପ॒ଶଵୋ॒ ଵୈ ପୂ॒ଷା । ପ॒ଶୁଭି॑ରେ॒ଵୈନ॒-ମୁଦ୍ୟ॑ଚ୍ଛତେ ॥ ତ୍ଵଷ୍ଟ୍ରେ॒ ସ୍ଵାହା॒ ତ୍ଵଷ୍ଟ୍ର॑ ତୁ॒ରୀପା॑ୟ॒ ସ୍ଵାହା॒ ତ୍ଵଷ୍ଟ୍ରେ॑ ପୁରୁ॒ରୂପା॑ୟ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ୟା॑ହ । ତ୍ଵଷ୍ଟା॒ ଵୈ ପ॑ଶୂ॒ନା-ମ୍ମି॑ଥୁ॒ନାନାଗ୍ମ୍॑ ରୂପ॒କୃତ୍ । ରୂ॒ପମେ॒ଵ ପ॒ଶୁଷୁ॑ ଦଧାତି । ଅଥୋ॑ ରୂ॒ପୈରେ॒ଵୈନ॒-ମୁଦ୍ୟ॑ଚ୍ଛତେ ॥
ଵିଷ୍ଣ॑ଵେ॒ ସ୍ଵାହା॒ ଵିଷ୍ଣ॑ଵେ ନିଖୁର୍ୟ॒ପାୟ॒ ସ୍ଵାହା॒ ଵିଷ୍ଣ॑ଵେ ନିଭୂୟ॒ପାୟ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ୟା॑ହ ।
ୟ॒ଜ୍ଞୋ ଵୈ ଵିଷ୍ଣୁଃ॑ । ୟ॒ଜ୍ଞାୟୈ॒ଵୈନ॒-ମୁଦ୍ୟ॑ଚ୍ଛତେ ॥ ପୂ॒ର୍ଣା॒ହୁ॒ତି-ମୁ॑ତ୍ତ॒ମା-ଞ୍ଜୁ॑ହୋତି । ପ୍ରତ୍ୟୁତ୍ତ॑ବ୍ଧ୍ୟୈ ସୟ॒ତ୍ଵାୟ॑ ॥ 43 ॥
(ୟ॒ଚ୍ଛ॒ତେ॒ – ପୁ॒ରୁ॒ରୂପା॑ୟ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ୟା॑ହା॒ଷ୍ଟୌ ଚ॑) (ଅ. 11)
ଅନୁଵାକଂ 12 – ଅଶ୍ଵସଞ୍ଚରଣଵଥ୍ସରେ ପ୍ରତିଦିନ-ନ୍ଦେଵୟଜନଦେଶେ କର୍ତଵ୍ୟମିଷ୍ଟିତ୍ରୟମଭିଧୀୟତେ
ସା॒ଵି॒ତ୍ର-ମ॒ଷ୍ଟକ॑ପାଲ-ମ୍ପ୍ରା॒ତର୍ନିର୍ଵ॑ପତି । ଅ॒ଷ୍ଟାକ୍ଷ॑ରା ଗାୟ॒ତ୍ରୀ ।
ଗା॒ୟ॒ତ୍ର-ମ୍ପ୍ରା॑ତସ୍ସଵ॒ନମ୍ ।
ପ୍ରା॒ତ॒ସ୍ସ॒ଵ॒ନା ଦେ॒ଵୈନ॑-ଙ୍ଗାୟତ୍ରି॒ୟା ॑007ଆ;ଛନ୍ଦ॒ସୋ-ଽଧି॒ ନିର୍ମି॑ମୀତେ ।
ଅଥୋ᳚ ପ୍ରାତସ୍ସଵ॒ନମେ॒ଵ ତେନା᳚ପ୍ନୋତି । ଗା॒ୟ॒ତ୍ରୀ-ଞ୍ଛନ୍ଦଃ॑ ॥ ସ॒ଵି॒ତ୍ରେ ପ୍ର॑ସଵି॒ତ୍ର ଏକା॑ଦଶ-କପାଲ-ମ୍ମ॒ଦ୍ଧ୍ୟନ୍ଦି॑ନେ । ଏକା॑ଦଶାକ୍ଷରା ତ୍ରି॒ଷ୍ଟୁପ୍ ।
ତ୍ରୈଷ୍ଟୁ॑ଭ॒-ମ୍ମାଦ୍ଧ୍ୟ॑ନ୍ଦିନ॒ଗ୍ମ୍॒ ସଵ॑ନମ୍ ।
ମାଦ୍ଧ୍ୟ॑ନ୍ଦିନା-ଦେ॒ଵୈନ॒ଗ୍ମ୍॒ ସଵ॑ନାତ୍ତ୍ରି॒ଷ୍ଟୁଭଃ॒-ଛନ୍ଦ॒ସୋ-ଽଧି॒ ନିର୍ମି॑ମୀତେ ॥ 44 ॥
ଅଥୋ॒ ମାଦ୍ଧ୍ୟ॑ନ୍ଦିନମେ॒ଵ ସଵ॑ନ॒-ନ୍ତେନା᳚ପ୍ନୋତି । ତ୍ରି॒ଷ୍ଟୁଭ॒-ଞ୍ଛନ୍ଦଃ॑ ॥ ସ॒ଵି॒ତ୍ର ଆ॑ସଵି॒ତ୍ରେ ଦ୍ଵାଦ॑ଶ-କପାଲ-ମପରା॒ହ୍ଣେ । ଦ୍ଵାଦ॑ଶାକ୍ଷରା॒ ଜଗ॑ତୀ । ଜାଗ॑ତ-ନ୍ତୃତୀୟ ସଵ॒ନମ୍ ।
ତୃ॒ତୀ॒ୟ॒ ସ॒ଵ॒ନାଦେ॒ଵୈନ॒-ଞ୍ଜଗ॑ତ୍ୟା॒ ॑007ଆ;ଛନ୍ଦ॒ସୋ-ଽଧି॒ ନିର୍ମି॑ମୀତେ ।
ଅଥୋ॑ ତୃତୀୟ ସଵ॒ନମେ॒ଵ ତେନା᳚ପ୍ନୋତି ।
ଜଗ॑ତୀ॒-ଞ୍ଛନ୍ଦଃ॑ ॥ ଈ॒ଶ୍ଵ॒ରୋ ଵା ଅଶ୍ଵଃ॒ ପ୍ରମୁ॑କ୍ତଃ॒ ପରା᳚-ମ୍ପରା॒ଵତ॒-ଙ୍ଗନ୍ତୋଃ᳚ ।
ଇ॒ହ ଧୃତି॒-ସ୍ସ୍ଵାହେ॒ହ ଵିଧୃ॑ତି॒-ସ୍ସ୍ଵାହେ॒ହ ରନ୍ତି॒-ସ୍ସ୍ଵାହେ॒ହ ରମ॑ତି॒-ସ୍ସ୍ଵାହେତି॒ ଚତ॑ସ୍ର॒ ଆହୁ॑ତୀ-ର୍ଜୁହୋତି
( ) ॥ 45 ॥
ଚତ॑ସ୍ରୋ॒ ଦିଶଃ॑ । ଦି॒ଗ୍ଭିରେ॒ଵୈନ॒-ମ୍ପରି॑ଗୃହ୍ଣାତି ॥ ଆଶ୍ଵ॑ତ୍ଥୋ ଵ୍ର॒ଜୋ ଭ॑ଵତି । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ର୍ଦେ॒ଵେଭ୍ୟୋ॒ ନିଲା॑ୟତ । ଅଶ୍ଵୋ॑ ରୂ॒ପ-ଙ୍କୃ॒ତ୍ଵା ।
ସୋ᳚-ଽଶ୍ଵ॒ତ୍ଥେ ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ର-ମ॑ତିଷ୍ଠତ୍ । ତଦ॑ଶ୍ଵ॒ତ୍ଥସ୍ୟା᳚-ଶ୍ଵତ୍ଥ॒ତ୍ଵମ୍ ।
ୟଦାଶ୍ଵ॑ତ୍ଥୋ ଵ୍ର॒ଜୋ ଭଵ॑ତି । ସ୍ଵ ଏ॒ଵୈନଂ॒-ୟୋଁନୌ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠାପୟତି ॥ 46 ॥
(ତ୍ରି॒ଷ୍ଟୁଭ॒ ॑ଶ୍ଛନ୍ଦ॒ସୋ-ଽଧି॒ ନିର୍ମି॑ମୀତେ – ଜୁହୋତି॒ – ନଵ॑ ଚ) (ଅ. 12)
ଅନୁଵାକଂ 13 – ସଂଵଁଥ୍ସରାଦ୍ର୍ଧ୍ଵମୁଖ୍ୟସ୍ୟାଗ୍ରେରୂପସ୍ଥାନମ୍
ଆ ବ୍ର॑ହ୍ମ-ନ୍ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣୋ ବ୍ର॑ହ୍ମଵର୍ଚ॒ସୀ ଜା॑ୟତା॒-ମିତ୍ୟା॑ହ । ବ୍ରା॒ହ୍ମ॒ଣ ଏ॒ଵ ବ୍ର॑ହ୍ମଵର୍ଚ॒ସ-ନ୍ଦଧାତି । ତସ୍ମା᳚ତ୍ପୁ॒ରା ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣୋ ବ୍ର॑ହ୍ମଵର୍ଚ॒ସ୍ୟ॑ ଜାୟତ ॥ ଆ-ଽସ୍ମି-ନ୍ରା॒ଷ୍ଟ୍ରେ ରା॑ଜ॒ନ୍ୟ॑ ଇଷ॒ଵ୍ୟ॑-ଶ୍ଶୂରୋ॑ ମହାର॒ଥୋ ଜା॑ୟତା॒-ମିତ୍ୟା॑ହ । ରା॒ଜ॒ନ୍ୟ॑ ଏ॒ଵ ଶୌ॒ର୍ୟ-ମ୍ମ॑ହି॒ମାନ॑-ନ୍ଦଧାତି । ତସ୍ମା᳚ତ୍ପୁ॒ରା ରା॑ଜ॒ନ୍ୟ॑ ଇଷ॒ଵ୍ୟ॑-ଶ୍ଶୂରୋ॑ ମହାର॒ଥୋ॑-ଽଜାୟତ ॥
ଦୋଗ୍ଧ୍ରୀ॑ ଧେ॒ନୁରିତ୍ୟା॑ହ । ଧେ॒ନ୍ଵାମେ॒ଵ ପୟୋ॑ ଦଧାତି । ତସ୍ମା᳚ତ୍ପୁ॒ରା ଦୋଗ୍ଧ୍ରୀ॑ ଧେ॒ନୁର॑ଜାୟତ । ଵୋଢା॑-ଽନ॒ଡ୍ଵା-ନିତ୍ୟା॑ହ ॥ 47 ॥
ଅ॒ନ॒ଡୁହ୍ୟେ॒ଵ ଵୀ॒ର୍ୟ॑-ନ୍ଦଧାତି । ତସ୍ମା᳚ତ୍ପୁ॒ରା ଵୋଢା॑-ଽନ॒ଡ୍ଵାନ॑ଜାୟତ । ଆ॒ଶୁ-ସ୍ସପ୍ତି॒ରିତ୍ୟା॑ହ । ଅଶ୍ଵ॑ ଏ॒ଵ ଜ॒ଵ-ନ୍ଦ॑ଧାତି । ତସ୍ମା᳚ତ୍ପୁ॒ରା-ଽଽଶୁରଶ୍ଵୋ॑-ଽଜାୟତ । ପୁର॑ଧିଂ॒ର୍ୟୋଷେତ୍ୟା॑ହ ।
ୟୋ॒ଷିତ୍ୟେ॒ଵ ରୂ॒ପ-ନ୍ଦ॑ଧାତି । ତସ୍ମା॒ଥ୍ସ୍ତ୍ରୀ ୟୁ॑ଵ॒ତିଃ ପ୍ରି॒ୟା ଭାଵୁ॑କା ॥ ଜି॒ଷ୍ଣୂ ର॑ଥେ॒ଷ୍ଠା ଇତ୍ୟା॑ହ । ଆ ହ॒ ଵୈ ତତ୍ର॑ ଜି॒ଷ୍ଣୂ ର॑ଥେ॒ଷ୍ଠା ଜା॑ୟତେ ॥ 48 ॥
ୟତ୍ରୈ॒ତେନ॑ ୟ॒ଜ୍ଞେନ॒ ୟଜ॑ନ୍ତେ ॥ ସ॒ଭେୟୋ॒ ୟୁଵେତ୍ୟା॑ହ । ୟୋ ଵୈ ପୂ᳚ର୍ଵଵୟ॒ସୀ ।
ସ ସ॒ଭେୟୋ॒ ୟୁଵା᳚ । ତସ୍ମା॒ଦ୍ୟୁଵା॒ ପୁମା᳚-ନ୍ପ୍ରି॒ୟୋ ଭାଵୁ॑କଃ ॥ ଆ-ଽସ୍ୟ ୟଜ॑ମାନସ୍ୟ ଵୀ॒ରୋ ଜା॑ୟତା॒-ମିତ୍ୟା॑ହ । ଆ ହ॒ ଵୈ ତତ୍ର॒ ୟଜ॑ମାନସ୍ୟ ଵୀ॒ରୋ ଜା॑ୟତେ ।
ୟତ୍ରୈ॒ତେନ॑ ୟ॒ଜ୍ଞେନ॒ ୟଜ॑ନ୍ତେ ॥ ନି॒କା॒ମେନି॑କାମେ ନଃ ପ॒ର୍ଜନ୍ୟୋ॑ ଵର୍ଷ॒ତ୍ଵିତ୍ୟା॑ହ ।
ନି॒କା॒ମେନି॑କାମେ ହ॒ ଵୈ ତତ୍ର॑ ପ॒ର୍ଜନ୍ୟୋ॑ ଵର୍ଷତି । ୟତ୍ରୈ॒ତେନ॑ ୟ॒ଜ୍ଞେନ॒ ୟଜ॑ନ୍ତେ ॥ ଫ॒ଲିନ୍ୟୋ॑ ନ॒ ଓଷ॑ଧୟଃ ପଚ୍ୟନ୍ତା॒-ମିତ୍ୟା॑ହ ।
ଫ॒ଲିନ୍ୟୋ॑ ହ॒ ଵୈ ତତ୍ରୌଷ॑ଧୟଃ ପଚ୍ୟନ୍ତେ । ୟତ୍ରୈ॒ତେନ॑ ୟ॒ଜ୍ଞେନ॒ ୟଜ॑ନ୍ତେ ।
ୟୋ॒ଗ॒କ୍ଷେ॒ମୋ ନଃ॑ କଲ୍ପତା॒-ମିତ୍ୟା॑ହ ।
କଲ୍ପ॑ତେ ହ॒ ଵୈ ତତ୍ର॑ ପ୍ର॒ଜାଭ୍ୟୋ॑ ୟୋଗକ୍ଷେ॒ମଃ ।
ୟତ୍ରୈ॒ତେନ॑ ୟ॒ଜ୍ଞେନ॒ ୟଜ॑ନ୍ତେ ॥ 49 ॥
(ଅ॒ନ॒ଡ୍ଵାନିତ୍ୟା॑ହ – ଜାୟତେ – ଵର୍ଷତି ସ॒ପ୍ତ ଚ॑) (ଅ. 13)
ଅନୁଵାକଂ 14 – ଅନ୍ନହୋମାଃ. ତ୍ରିରାତ୍ରରୂପସ୍ୟାଶ୍ଵମେଧସ୍ୟ ପ୍ରଥମଦିନରାତ୍ରୌ
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ର୍ଦେ॒ଵେଭ୍ୟୋ॑ ୟ॒ଜ୍ଞାନ୍ ଵ୍ୟାଦି॑ଶତ୍ ।
ସ ଆ॒ତ୍ମ-ନ୍ନ॑ଶ୍ଵମେ॒ଧମ॑ଧତ୍ତ ।
ତ-ନ୍ଦେ॒ଵା ଅ॑ବ୍ରୁଵନ୍ନ୍ । ଏ॒ଷ ଵାଵ ୟ॒ଜ୍ଞଃ । ୟଦ॑ଶ୍ଵମେ॒ଧଃ । ଅପ୍ୟେ॒ଵ ନୋ-ଽତ୍ରା॒ସ୍ତ୍ଵିତି॑ ।
ତେଭ୍ୟ॑ ଏ॒ତାନ॑ନ୍ନହୋ॒ମା-ନ୍ପ୍ରାୟ॑ଚ୍ଛତ୍ ।
ତାନ॑ଜୁହୋତ୍ । ତୈର୍ଵୈ ସ ଦେ॒ଵାନ॑ ପ୍ରୀଣାତ୍ ।
ୟଦ॑ନ୍ନ-ହୋ॒ମାଞ୍ଜୁ॒ହୋତି॑ ॥ 50 ॥
ଦେ॒ଵାନେ॒ଵ ତୈର୍ୟଜ॑ମାନଃ ପ୍ରୀଣାତି ॥ ଆଜ୍ୟେ॑ନ ଜୁହୋତି ।
ଅ॒ଗ୍ନେର୍ଵା ଏ॒ତଦ୍ରୂ॒ପମ୍ । ୟଦାଜ୍ୟ᳚ମ୍ । ୟଦାଜ୍ୟେ॑ନ ଜୁ॒ହୋତି॑ । ଅ॒ଗ୍ନିମେ॒ଵ ତତ୍ପ୍ରୀ॑ଣାତି ॥ ମଧୁ॑ନା ଜୁହୋତି ।
ମ॒ହ॒ତ୍ୟୈ ଵା ଏ॒ତଦ୍ଦେ॒ଵତା॑ୟୈ ରୂ॒ପମ୍ । ୟନ୍ମଧୁ॑ । ୟନ୍ମଧୁ॑ନା ଜୁ॒ହୋତି॑ ॥ 51 ॥
ମ॒ହ॒ତୀମେ॒ଵ ତଦ୍ଦେ॒ଵତା᳚-ମ୍ପ୍ରୀଣାତି । ତ॒ଣ୍ଡୁ॒ଲୈ-ର୍ଜୁ॑ହୋତି । ଵସୂ॑ନାଂ॒-ଵାଁ ଏ॒ତଦ୍ରୂ॒ପମ୍ । ୟତ୍ତ॑ଣ୍ଡୁ॒ଲାଃ । ୟତ୍ତ॑ଣ୍ଡୁ॒ଲୈ-ର୍ଜୁ॒ହୋତି॑ ।
ଵସୂ॑ନେ॒ଵ ତତ୍ପ୍ରୀ॑ଣାତି । ପୃଥୁ॑କୈ-ର୍ଜୁ॒ହୋତି॑ (ର୍ଜୁହୋତି) ।
ରୁ॒ଦ୍ରାଣାଂ॒-ଵାଁ ଏ॒ତଦ୍ରୂ॒ପମ୍ । ୟତ୍ପୃଥୁ॑କାଃ । ୟତ୍ପୃଥୁ॑କୈ-ର୍ଜୁ॒ହୋତି॑ ॥ 52 ॥
ରୁ॒ଦ୍ରାନେ॒ଵ ତତ୍ପ୍ରୀ॑ଣାତି । ଲା॒ଜୈର୍ଜୁ॑ହୋତି । ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟାନାଂ॒-ଵାଁ ଏ॒ତଦ୍ରୂ॒ପମ୍ । ୟଲ୍ଲା॒ଜାଃ । ୟଲ୍ଲା॒ଜୈ-ର୍ଜୁ॒ହୋତି॑ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟାନେ॒ଵ ତତ୍ପ୍ରୀ॑ଣାତି । କ॒ରମ୍ବୈ᳚-ର୍ଜୁହୋତି । ଵିଶ୍ଵେ॑ଷାଂ॒-ଵାଁ ଏ॒ତଦ୍ଦେ॒ଵାନାଗ୍ମ୍॑ ରୂ॒ପମ୍ । ୟତ୍କ॒ରମ୍ବାଃ᳚ । ୟତ୍କ॒ରମ୍ବୈ᳚-ର୍ଜୁ॒ହୋତି॑ ॥ 53 ॥
ଵିଶ୍ଵା॑ନେ॒ଵ ତଦ୍ଦେ॒ଵା-ନ୍ପ୍ରୀ॑ଣାତି । ଧା॒ନାଭି॑-ର୍ଜୁହୋତି ।
ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଣାଂ॒-ଵାଁ ଏ॒ତଦ୍ରୂ॒ପମ୍ । ୟଦ୍ଧା॒ନାଃ । ୟଦ୍ଧା॒ନାଭି॑-ର୍ଜୁ॒ହୋତି॑ । ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଣ୍ୟେ॒ଵ ତତ୍ପ୍ରୀ॑ଣାତି । ସକ୍ତୁ॑ଭି-ର୍ଜୁହୋତି । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତେ॒ର୍ଵା ଏ॒ତଦ୍ରୂ॒ପମ୍ ।
ୟଥ୍ସକ୍ତ॑ଵଃ । ୟଥ୍ସକ୍ତୁ॑ଭି-ର୍ଜୁ॒ହୋତି॑ ॥ 54 ॥
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିମେ॒ଵ ତତ୍ପ୍ରୀ॑ଣାତି । ମ॒ସୂସ୍ୟୈ᳚ର୍ଜୁହୋତି ।
ସର୍ଵା॑ସାଂ॒-ଵାଁ ଏ॒ତଦ୍ଦେ॒ଵତା॑ନାଗ୍ମ୍ ରୂ॒ପମ୍ । ୟନ୍ମ॒ସୂସ୍ୟା॑ନି । ୟନ୍ମ॒ସୂସ୍ୟୈ᳚-ର୍ଜୁ॒ହୋତି॑ । ସର୍ଵା॑ ଏ॒ଵ ତଦ୍ଦେ॒ଵତାଃ᳚ ପ୍ରୀଣାତି । ପ୍ରି॒ୟ॒ଙ୍ଗୁ॒ତ॒ଣ୍ଡୁ॒ଲୈ-ର୍ଜୁ॑ହୋତି । ପ୍ରି॒ୟାଙ୍ଗା॑ ହ॒ ଵୈ ନାମୈ॒ତେ ।
ଏ॒ତୈର୍ଵୈ ଦେ॒ଵା ଅଶ୍ଵ॒ସ୍ୟାଙ୍ଗା॑ନି॒ ସମ॑ଦଧୁଃ । ୟତ୍ପ୍ରି॑ୟଙ୍ଗୁତଣ୍ଡୁ॒ଲୈ-ର୍ଜୁ॒ହୋତି॑ । ଅଶ୍ଵ॑ସ୍ୟୈ॒ଵାଙ୍ଗା॑ନି॒ ସନ୍ଦ॑ଧାତି ॥ ଦଶାନ୍ନା॑ନି ଜୁହୋତି । ଦଶା᳚କ୍ଷରା ଵି॒ରାଟ୍ ।
ଵି॒ରାଟ୍-କୃ॒ଥ୍ସ୍ନସ୍ୟା॒-ନ୍ନାଦ୍ୟ॒ସ୍ୟା-ଵ॑ରୁଦ୍ଧ୍ୟୈ ॥ 55 ॥
(ଜୁ॒ହୋତି॒ – ମଧୁ॑ନା ଜୁ॒ହୋତି॒ – ପୃଥୁ॑କୈର୍ଜୁ॒ହୋତି॑ – କ॒ରମ୍ବୈ᳚ର୍ଜୁ॒ହୋତି॒ – ସକ୍ତୁ॑ଭିର୍ଜୁ॒ହୋତି॑ – ପ୍ରିୟଙ୍ଗୁତଣ୍ଡୁ॒ଲୈର୍ଜୁ॒ହୋତି॑ ଚ॒ତ୍ଵାରି॑ ଚ) (ଅ. 14)
(ଅ॒ନ୍ନ॒ହୋ॒ମାନାଜ୍ୟେ॑ନା॒ଗ୍ନେର୍ମଧୁ॑ନା ତଣ୍ଡୁ॒ଲୈଃ ପୃଥୁ॑କୈର୍ଲା॒ଜୈଃ କ॒ରମ୍ବୈ᳚ଦ୍ର୍ଧା॒ନାଭି॒-ସ୍ସକ୍ତୁ॑ଭିର୍ମ॒ସୂସ୍ୟୈଃ᳚ ପ୍ରିୟଙ୍ଗୁତଣ୍ଡୁ॒ଲୈ-ର୍ଦଶାନ୍ନା॑ନି॒ ଦ୍ଵାଦ॑ଶ)
ଅନୁଵାକଂ 15 – ତତ୍ପ୍ରକାରଵିଶେଷ
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ରଶ୍ଵମେ॒ଧମ॑ସୃଜତ । ତଗ୍ମ୍ ସୃ॒ଷ୍ଟଗ୍ମ୍ ରକ୍ଷାଗ୍॑ସ୍ୟ ଜିଘାଗ୍ମ୍ସନ୍ନ୍ ।
ସ ଏ॒ତା-ନ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିର୍ନକ୍ତଗ୍ମ୍ ହୋ॒ମାନ॑-ପଶ୍ୟତ୍ । ତାନ॑ ଜୁହୋତ୍ । ତୈର୍ଵୈ ସ ୟ॒ଜ୍ଞା-ଦ୍ରକ୍ଷା॒ଗ୍॒ସ୍ୟପା॑ହନ୍ନ୍ । ୟନ୍ନ॑କ୍ତଗ୍ମ୍ ହୋ॒ମାଞ୍ଜୁ॒ହୋତି॑ । ୟ॒ଜ୍ଞାଦେ॒ଵ ତୈର୍ୟଜ॑ମାନୋ॒ ରକ୍ଷା॒ଗ୍॒ସ୍ୟପ॑ହନ୍ତି ॥ ଆଜ୍ୟେ॑ନ ଜୁହୋତି ।
ଵଜ୍ରୋ॒ ଵା ଆଜ୍ୟ᳚ମ୍ । ଵଜ୍ରେ॑ଣୈ॒ଵ ୟ॒ଜ୍ଞା-ଦ୍ରକ୍ଷା॒ଗ୍॒ସ୍ୟପ॑ହନ୍ତି ॥ 56 ॥
ଆଜ୍ୟ॑ସ୍ୟ ପ୍ରତି॒ପଦ॑-ଙ୍କରୋତି । ପ୍ରା॒ଣୋ ଵା ଆଜ୍ୟ᳚ମ୍ ।
ମୁ॒ଖ॒ତ ଏ॒ଵାସ୍ୟ॑ ପ୍ରା॒ଣ-ନ୍ଦ॑ଧାତି ॥ ଅ॒ନ୍ନ॒ହୋ॒ମା-ଞ୍ଜୁ॑ହୋତି । ଶରୀ॑ରଵଦେ॒ଵାଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ ଵ୍ୟ॒ତ୍ୟାସ॑-ଞ୍ଜୁହୋତି । ଉ॒ଭୟ॒ସ୍ୟା ଵ॑ରୁଦ୍ଧ୍ୟୈ ॥
ନକ୍ତ॑-ଞ୍ଜୁହୋତି । ରକ୍ଷ॑ସା॒ମପ॑ହତ୍ୟୈ ॥ ଆଜ୍ୟେ॑ନା-ନ୍ତ॒ତୋ ଜୁ॑ହୋତି ॥ 57 ॥
ପ୍ରା॒ଣୋ ଵା ଆଜ୍ୟ᳚ମ୍ । ଉ॒ଭ॒ୟତ॑ ଏ॒ଵାସ୍ୟ॑ ପ୍ରା॒ଣ-ନ୍ଦ॑ଧାତି । ପୁ॒ରସ୍ତା᳚-ଚ୍ଚୋ॒ପରି॑ଷ୍ଟାଚ୍ଚ ॥ ଏକ॑ସ୍ମୈ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ୟା॑ହ । ଅ॒ସ୍ମିନ୍ନେ॒ଵ ଲୋ॒କେ ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠତି । ଦ୍ଵାଭ୍ୟା॒ଗ୍॒ ସ୍ଵାହେତ୍ୟା॑ହ । ଅ॒ମୁଷ୍ମି॑ନ୍ନେ॒ଵ ଲୋ॒କେ ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠତି । ଉ॒ଭୟୋ॑ରେ॒ଵ ଲୋ॒କୟାଃ॒ ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠତି । ଅ॒ସ୍ମିଗ୍ଗ୍ଶ୍ଚା॒-ମୁଷ୍ମିଗ୍ଗ୍॑ଶ୍ଚ ॥ ଶ॒ତାୟ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ୟା॑ହ । ଶ॒ତାୟୁ॒ର୍ଵୈ ପୁରୁ॑ଷ-ଶ୍ଶ॒ତଵୀ᳚ର୍ୟଃ । ଆୟୁ॑ରେ॒ଵ ଵୀ॒ର୍ୟ॑ମଵ॑ରୁନ୍ଧେ ।
ସ॒ହସ୍ରା॑ୟ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ୟା॑ହ । ଆୟୁ॒ର୍ଵୈ ସ॒ହସ୍ର᳚ମ୍ । ଆୟୁ॑ରେ॒ଵା-ଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥
ସର୍ଵ॑ସ୍ମୈ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ୟା॑ହ । ଅପ॑ରିମିତମେ॒ଵା ଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ 58 ॥
(ଏ॒ଵ ୟ॒ଜ୍ଞ-ଦ୍ରକ୍ଷା॒ଗ୍॒ସ୍ୟପ॑ହନ୍ – ତ୍ୟନ୍ତ॒ତୋ ଜୁ॑ହୋତି – ଶ॒ତାୟ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ୟା॑ହ ସପ୍ତ ଚ॑) (ଅ. 15)
ଅନୁଵାକଂ 16 – ଵିଵରଣମେତୟୋଃ
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଂ॒-ଵାଁ ଏ॒ଷ ଈ᳚ଫ୍ସ॒ତୀତ୍ୟା॑ହୁଃ । ୟୋ᳚-ଽଶ୍ଵମେ॒ଧେନ॒ ୟଜ॑ତ॒ ଇତି॑ ।
ଅଥୋ॑ ଆହୁଃ । ସର୍ଵା॑ଣି ଭୂ॒ତାନୀତି॑ ॥
ଏକ॑ସ୍ମୈ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ୟା॑ହ । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ର୍ଵା ଏକଃ॑ । ତମେ॒ଵାପ୍ନୋ॑ତି ॥ ଏକ॑ସ୍ମୈ॒ ସ୍ଵାହା॒ ଦ୍ଵାଭ୍ୟା॒ଗ୍॒ ସ୍ଵାହେତ୍ୟ॑ଭି-ପୂ॒ର୍ଵମାହୁ॑ତୀ-ର୍ଜୁହୋତି ।
ଅ॒ଭି॒ପୂ॒ର୍ଵମେ॒ଵ ସ॑ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମେ॑ତି ॥ ଏ॒କୋ॒ତ୍ତ॒ର-ଞ୍ଜୁ॑ହୋତି ॥ 59 ॥
ଏ॒କ॒ଵଦେ॒ଵ ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମେ॑ତି ॥ ସନ୍ତ॑ତ-ଞ୍ଜୁହୋତି । ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗସ୍ୟ॑ ଲୋ॒କସ୍ୟ॒ ସନ୍ତ॑ତ୍ୟୈ ॥ ଶ॒ତାୟ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ୟା॑ହ । ଶ॒ତାୟୁ॒ର୍ଵୈ ପୁରୁ॑ଷ-ଶ୍ଶ॒ତଵୀ᳚ର୍ୟଃ । ଆୟୁ॑ରେ॒ଵ ଵୀ॒ର୍ୟ॑ମଵ॑ରୁନ୍ଧେ । ସ॒ହସ୍ରା॑ୟ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ୟା॑ହ । ଆୟୁ॒ର୍ଵୈ ସ॒ହସ୍ର᳚ମ୍ । ଆୟୁ॑ରେ॒ଵା ଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ ଅ॒ୟୁତା॑ୟ॒ ସ୍ଵାହା॑ ନି॒ୟୁତା॑ୟ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ପ୍ର॒ୟୁତା॑ୟ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ୟା॑ହ ॥ 60 ॥
ତ୍ରୟ॑ ଇ॒ମେ ଲୋ॒କାଃ । ଇ॒ମାନେ॒ଵ ଲୋ॒କାନଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ ଅର୍ବୁ॑ଦାୟ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ୟା॑ହ । ଵାଗ୍ଵା ଅର୍ବୁ॑ଦମ୍ । ଵାଚ॑ମେ॒ଵା ଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ ନ୍ୟ॑ର୍ବୁଦାୟ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ୟା॑ହ ।
ୟୋ ଵୈ ଵା॒ଚୋ ଭୂ॒ମା । ତନ୍ନ୍ୟ॑ର୍ବୁଦମ୍ ।
ଵା॒ଚ ଏ॒ଵ ଭୂ॒ମାନ॒ମଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥
ସ॒ମୁ॒ଦ୍ରାୟ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ୟା॑ହ ॥ 61 ॥
ସ॒ମୁ॒ଦ୍ରମେ॒ଵାପ୍ନୋ॑ତି । ମଦ୍ଧ୍ୟା॑ୟ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ୟା॑ହ । ମଦ୍ଧ୍ୟ॑ମେ॒ଵାପ୍ନୋ॑ତି । ଅନ୍ତା॑ୟ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ୟା॑ହ । ଅନ୍ତ॑ମେ॒-ଵାପ୍ନୋ॑ତି । ପ॒ରା॒ଦ୍ର୍ଧାୟ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ୟା॑ହ ।
ପ॒ରା॒ଦ୍ର୍ଧମେ॒ଵାପ୍ନୋ॑ତି ॥ ଉ॒ଷସେ॒ ସ୍ଵାହା॒ ଵ୍ୟୁ॑ଷ୍ଟ୍ୟୈ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ୟା॑ହ । ରାତ୍ରି॒ର୍ଵା ଉ॒ଷାଃ ।
ଅହ॒ର୍ଵ୍ୟୁ॑ଷ୍ଟିଃ । ଅ॒ହୋ॒ରା॒ତ୍ରେ ଏ॒ଵାଵ॑ରୁନ୍ଧେ ।
ଅଥୋ॑ ଅହୋରା॒ତ୍ରୟୋ॑ରେ॒ଵ ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠତି ॥
ତା ୟଦୁ॒ଭୟୀ॒ର୍ଦିଵା॑ ଵା॒ ନକ୍ତଂ॑-ଵାଁ ଜୁହୁ॒ୟାତ୍ । ଅ॒ହୋ॒ରା॒ତ୍ରେ ମୋ॑ହୟେତ୍ । ଉ॒ଷସେ॒ ସ୍ଵାହା॒ ଵ୍ୟୁ॑ଷ୍ଟ୍ୟୈ॒ ସ୍ଵାହୋ॑ଦେଷ୍ୟ॒ତେ ସ୍ଵାହୋ᳚ଦ୍ୟ॒ତେ
ସ୍ଵାହେତ୍ୟନୁ॑ଦିତେ ଜୁହୋତି । ଉଦି॑ତାୟ॒ ସ୍ଵାହା॑ ସୁଵ॒ର୍ଗାୟ॒ ସ୍ଵାହା॑ ଲୋ॒କାୟ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ୟୁଦି॑ତେ ଜୁହୋତି ।
ଅ॒ହୋ॒ରା॒ତ୍ରୟୋ॒-ରଵ୍ୟ॑ତିମୋହାୟ ॥ 62 ॥
(ଏ॒କୋ॒ତ୍ତ॒ର-ଞ୍ଜୁ॑ହୋତି – ପ୍ର॒ୟୁତା॑ୟ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ୟା॑ହ – ସମୁ॒ଦ୍ରାୟ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ୟା॒ହାହ॒–ର୍ ଵ୍ୟୁ॑ଷ୍ଟି-ସ୍ସ॒ପ୍ତ ଚ॑) (ଅ. 16)
ଅନୁଵାକଂ 17 – ସପ୍ତମକାଣ୍ଡଗତାନ୍ନହୋମାନୁଵାକା ଵ୍ୟାଖ୍ୟାୟନ୍ତେ
ଵି॒ଭୂର୍ମା॒ତ୍ରା ପ୍ର॒ଭୂଃ ପି॒ତ୍ରେତ୍ୟ॑ଶ୍ଵ-ନା॒ମାନି॑ ଜୁହୋତି ।
ଉ॒ଭୟୋ॑ରେ॒ଵୈନଂ॑-ଲୋଁ॒କୟୋ᳚-ର୍ନାମ॒ଧେୟ॑-ଙ୍ଗମୟତି ॥ ଆୟ॑ନାୟ॒ ସ୍ଵାହା॒ ପ୍ରାୟ॑ଣାୟ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ୟୁ॑-ଦ୍ଦ୍ରା॒ଵାଞ୍ଜୁ॑ହୋତି । ସର୍ଵ॑ମେ॒ଵୈନ॒-ମସ୍କ॑ନ୍ନଗ୍ମ୍ ସୁଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କ-ଙ୍ଗ॑ମୟତି ॥
ଅ॒ଗ୍ନୟେ॒ ସ୍ଵାହା॒ ସୋମା॑ୟ॒ ସ୍ଵାହେତି॑ ପୂର୍ଵହା॒ମା-ଞ୍ଜୁ॑ହୋତି । ପୂର୍ଵ॑ ଏ॒ଵ ଦ୍ଵି॒ଷନ୍ତ॒-ମ୍ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ୟ॒-ମତି॑କ୍ରାମତି ॥
ପୃ॒ଥି॒ଵ୍ୟୈ ସ୍ଵାହା॒-ଽନ୍ତରି॑କ୍ଷାୟ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ୟା॑ହ । ୟ॒ଥା॒ ୟ॒ଜୁରେ॒ଵୈତତ୍ ॥ ଅ॒ଗ୍ନୟେ॒ ସ୍ଵାହା॒ ସୋମା॑ୟ॒ ସ୍ଵାହେତି॑ ପୂର୍ଵଦୀ॒କ୍ଷା ଜୁ॑ହୋତି ।
ପୂର୍ଵ॑ ଏ॒ଵ ଦ୍ଵି॒ଷନ୍ତ॒-ମ୍ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ୟ॒-ମତି॑କ୍ରାମତି ॥ 63 ॥
ପୃ॒ଥି॒ଵ୍ୟୈ ସ୍ଵାହା॒-ଽନ୍ତରି॑କ୍ଷାୟ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ୟେ॑-କଵି॒ଗ୍ମ୍॒ଶିନୀ᳚-ନ୍ଦୀ॒କ୍ଷା-ଞ୍ଜୁ॑ହୋତି ।
ଏକ॑ଵିଗ୍ମ୍ଶତି॒ର୍ଵୈ ଦେ॑ଵଲୋ॒କାଃ । ଦ୍ଵାଦ॑ଶ॒ ମାସାଃ॒ ପଞ୍ଚ॒ର୍ତଵଃ॑ । ତ୍ରୟ॑ ଇ॒ମେ ଲୋ॒କାଃ । ଅ॒ସାଵା॑ଦି॒ତ୍ୟ ଏ॑କଵି॒ଗ୍ମ୍॒ଶଃ । ଏ॒ଷ ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗୋ ଲୋ॒କଃ ।
ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗସ୍ୟ॑ ଲୋ॒କସ୍ୟ॒ ସମ॑ଷ୍ଟ୍ୟୈ ॥
ଭୁଵୋ॑ ଦେ॒ଵାନା॒-ଙ୍କର୍ମ॒ଣେତ୍ୟୃ॑ତୁ-ଦୀ॒କ୍ଷା ଜୁ॑ହୋତି ।
ଋ॒ତୂନେ॒-ଵାସ୍ମୈ॑ କଲ୍ପୟତି ॥ ଅ॒ଗ୍ନୟେ॒ ସ୍ଵାହା॑ ଵା॒ୟଵେ॒ ସ୍ଵାହେତି॑ ଜୁହୋ॒ତ୍ୟ-ନ॑ନ୍ତରିତ୍ୟୈ ॥ 64 ॥
ଅ॒ର୍ଵାଂୟଁ॒ଜ୍ଞ-ସ୍ସଙ୍କ୍ରା॑ମ॒ତ୍ଵି-ତ୍ୟାପ୍ତୀ᳚-ର୍ଜୁହୋତି । ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗସ୍ୟ॑ ଲୋ॒କସ୍ୟାପ୍ତ୍ୟୈ᳚ ॥ ଭୂ॒ତ-ମ୍ଭଵ୍ୟ॑-ମ୍ଭଵି॒ଷ୍ୟଦିତି॒ ପର୍ୟା᳚ପ୍ତୀ-ର୍ଜୁହୋତି ।
ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗସ୍ୟ॑ ଲୋ॒କସ୍ୟ॒ ପର୍ୟା᳚ପ୍ତ୍ୟୈ ॥
ଆ ମେ॑ ଗୃ॒ହା ଭ॑ଵ॒ନ୍ତ୍ଵିତ୍ୟା॒ଭୂ-ର୍ଜୁ॑ହୋତି । ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗସ୍ୟ॑ ଲୋ॒କସ୍ୟା ଭୂ᳚ତ୍ୟୈ ॥
ଅ॒ଗ୍ନିନା॒ ତପୋ-ଽନ୍ଵ॑ଭଵ॒ଦିତ୍ୟ॑ନୁ॒ଭୂ-ର୍ଜୁ॑ହୋତି । ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗସ୍ୟ॑ ଲୋ॒କସ୍ୟାନୁ॑ଭୂତ୍ୟୈ ॥
ସ୍ଵାହା॒-ଽଽଧିମାଧୀ॑ତାୟ॒ ସ୍ଵାହେତି॒ ସମ॑ସ୍ତାନି ଵୈଶ୍ଵଦେ॒ଵାନି॑ ଜୁହୋତି । ସମ॑ସ୍ତମେ॒ଵ ଦ୍ଵି॒ଷନ୍ତ॒-ମ୍ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ୟ॒-ମତି॑କ୍ରାମତି ॥ 65 ॥
ଦ॒ଦ୍ଭ୍ୟ-ସ୍ସ୍ଵାହା॒ ହନୂ᳚ଭ୍ୟା॒ଗ୍॒ ସ୍ଵାହେତ୍ୟ॑ଙ୍ଗହୋ॒ମା-ଞ୍ଜୁ॑ହୋତି ।
ଅଙ୍ଗେ॑ ଅଙ୍ଗେ॒ ଵୈ ପୁରୁ॑ଷସ୍ୟ ପା॒ପ୍ମୋପ॑ଶ୍ଲିଷ୍ଟଃ ।
ଅଙ୍ଗା॑ଦଙ୍ଗା ଦେ॒ଵୈନ॑-ମ୍ପା॒ପ୍ମନ॒ସ୍ତେନ॑ ମୁଞ୍ଚତି ॥ ଅ॒ଞ୍ଜ୍ୟେ॒ତାୟ॒ ସ୍ଵାହା॑ କୃ॒ଷ୍ଣାୟ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ଶ୍ଵେ॒ତାୟ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ୟ॑-ଶ୍ଵରୂ॒ପାଣି॑ ଜୁହୋତି ।
ରୂ॒ପୈରେ॒ଵୈନ॒ଗ୍ମ୍॒ ସମ॑ଦ୍ର୍ଧୟତି ॥
ଓଷ॑ଧୀଭ୍ୟ॒-ସ୍ସ୍ଵାହା॒ ମୂଲେ᳚ଭ୍ୟ॒-ସ୍ସ୍ଵାହେତ୍ୟୋ॑ଷଧି ହୋ॒ମାଞ୍ଜୁ॑ହୋତି । ଦ୍ଵ॒ୟ୍ୟୋ ଵା ଓଷ॑ଧୟଃ । ପୁଷ୍ପେ᳚ଭ୍ୟୋ॒-ଽନ୍ୟାଃ ଫଲ॑-ଙ୍ଗୃ॒ହ୍ଣନ୍ତି॑ ।
ମୂଲେ᳚ଭ୍ୟୋ॒-ଽନ୍ୟାଃ । ତା ଏ॒ଵୋଭୟୀ॒ରଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ 66 ॥
ଵନ॒ସ୍ପତି॑ଭ୍ୟ॒-ସ୍ସ୍ଵାହେତି॑ ଵନସ୍ପତି-ହୋ॒ମାଞ୍ଜୁ॑ହୋତି ।
ଆ॒ର॒ଣ୍ୟସ୍ୟା॒ନ୍ନାଦ୍ୟ॒ସ୍ୟାଵ॑ରୁଦ୍ଧ୍ୟୈ ॥
ମେ॒ଷସ୍ତ୍ଵା॑ ପଚ॒ତୈ-ର॑ଵ॒ତ୍ଵିତ୍ୟ-ପା᳚ଵ୍ୟାନି ଜୁହୋତି ।
ପ୍ରା॒ଣା ଵୈ ଦେ॒ଵା ଅପା᳚ଵ୍ୟାଃ । ପ୍ରା॒ଣାନେ॒ଵାଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ କୂପ୍ୟା᳚ଭ୍ୟ॒-ସ୍ସ୍ଵାହା॒-ଽଦ୍ଭ୍ୟ-ସ୍ସ୍ଵାହେତ୍ୟ॒ପାଗ୍ମ୍ ହୋମା᳚ଞ୍ଜୁହୋତି । ଅ॒ଫ୍ସୁ ଵା ଆପଃ॑ । ଅନ୍ନଂ॒-ଵାଁ ଆପଃ॑ । ଅ॒ଦ୍ଭ୍ୟୋ ଵା ଅନ୍ନ॑-ଞ୍ଜାୟତେ । ୟଦେ॒ଵାଦ୍ଭ୍ୟୋ-ଽନ୍ନ॒-ଞ୍ଜାୟ॑ତେ । ତଦଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ 67 ॥
(ପୂ॒ର୍ଵ॒ଦୀ॒କ୍ଷା ଜୁ॑ହୋତି॒ ପୂର୍ଵ॑ ଏ॒ଵ ଦ୍ଵି॒ଷନ୍ତ॒-ମ୍ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ୟ॒ମତି॑କ୍ରାମ॒ – ତ୍ୟନ॑ନ୍ତରିତ୍ୟୈ – କ୍ରାମତି – ରୁନ୍ଧେ॒ – ଜାୟ॑ତ॒ ଏକ॑-ଞ୍ଚ) (ଅ. 17)
ଅନୁଵାକଂ 18 – ସପ୍ତମକାଣ୍ଡଗତାନ୍ନହୋମାନୁଵାକା ଵ୍ୟାଖ୍ୟାୟନ୍ତେ
ଅମ୍ଭାଗ୍ମ୍॑ସି ଜୁହୋତି । ଅ॒ୟଂ-ଵୈଁ ଲୋ॒କୋ-ଽମ୍ଭାଗ୍ମ୍॑ସି ।
ତସ୍ୟ॒ ଵସ॒ଵୋ-ଽଧି॑ପତୟଃ । ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଜ୍ୟୋତିଃ॑ । ୟଦମ୍ଭାଗ୍ମ୍॑ସି ଜୁ॒ହୋତି॑ ।
ଇ॒ମମେ॒ଵ ଲୋ॒କମଵ॑ରୁନ୍ଧେ । ଵସୂ॑ନା॒ଗ୍ମ୍॒ ସାୟୁ॑ଜ୍ୟ-ଙ୍ଗଚ୍ଛତି । ଅ॒ଗ୍ନି-ଞ୍ଜ୍ୟୋତି॒ରଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ ନଭାଗ୍ମ୍॑ସି ଜୁହୋତି । ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷଂ-ଵୈଁ ନଭାଗ୍ମ୍॑ସି ॥ 68 ॥
ତସ୍ୟ॑ ରୁ॒ଦ୍ରା ଅଧି॑ପତୟଃ । ଵା॒ୟୁର୍ଜ୍ୟୋତିଃ॑ । ୟନ୍ନଭାଗ୍ମ୍॑ସି ଜୁ॒ହୋତି॑ । ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷମେ॒ଵା-ଵ॑ରୁନ୍ଧେ । ରୁ॒ଦ୍ରାଣା॒ଗ୍ମ୍॒ ସାୟୁ॑ଜ୍ୟ-ଙ୍ଗଚ୍ଛତି ।
ଵା॒ୟୁ-ଞ୍ଜ୍ୟୋତି॒ରଵ॑ରୁନ୍ଧେ । ମହାଗ୍ମ୍॑ସି ଜୁହୋତି । ଅ॒ସୌ ଵୈ ଲୋ॒କୋ ମହାଗ୍ମ୍॑ସି । ତସ୍ୟା॑ଦି॒ତ୍ୟା ଅଧି॑ପତୟଃ। ସୂର୍ୟୋ॒ ଜ୍ୟୋତିଃ॑ ॥ 69 ॥
ୟନ୍ମହାଗ୍ମ୍॑ସି ଜୁ॒ହୋତି॑ । ଅ॒ମୁମେ॒ଵ ଲୋ॒କମଵ॑ରୁନ୍ଧେ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟାନା॒ଗ୍ମ୍॒ ସାୟୁ॑ଜ୍ୟ-ଙ୍ଗଚ୍ଛତି । ସୂର୍ୟ॒-ଞ୍ଜ୍ୟୋତି॒ରଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥
ନମୋ॒ ରାଜ୍ଞ॒ ନମୋ॒ ଵରୁ॑ଣା॒ୟେତି॑ ୟ॒ଵ୍ୟାନି॑ ଜୁହୋତି ।
ଅ॒ନ୍ନାଦ୍ୟ॒ସ୍ୟାଵ॑ରୁଦ୍ଧ୍ୟୈ ॥ ମ॒ୟୋ॒ଭୂର୍ଵାତୋ॑ ଅ॒ଭି ଵା॑ତୂ॒ସ୍ରା ଇତି॑ ଗ॒ଵ୍ୟାନି॑ ଜୁହୋତି ।
ପ॒ଶୂ॒ନାମଵ॑ରୁଦ୍ଧ୍ୟୈ ॥
ପ୍ରା॒ଣାୟ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ଵ୍ୟା॒ନାୟ॒ ସ୍ଵାହେତି॑ ସନ୍ତତି-ହୋ॒ମାଞ୍ଜୁ॑ହୋତି । ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗସ୍ୟ॑ ଲୋ॒କସ୍ୟ॒ ସନ୍ତ॑ତ୍ୟୈ ॥ 70 ॥
ସି॒ତାୟ॒ ସ୍ଵାହା-ଽସି॑ତାୟ॒ ସ୍ଵାହେତି॒ ପ୍ରମୁ॑କ୍ତୀ-ର୍ଜୁହୋତି ।
ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗସ୍ୟ॑ ଲୋ॒କସ୍ୟ॒ ପ୍ରମୁ॑କ୍ତ୍ୟୈ ॥ ପୃ॒ଥି॒ଵ୍ୟୈ ସ୍ଵାହା॒-ଽନ୍ତରି॑କ୍ଷାୟ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ୟା॑ହ ।
ୟ॒ଥା॒ ୟ॒ଜୁରେ॒ଵୈତତ୍ ॥
ଦ॒ତ୍ତ୍ଵତେ॒ ସ୍ଵାହା॑-ଽଦ॒ନ୍ତକା॑ୟ॒ ସ୍ଵାହେତି॑ ଶରୀର-ହୋ॒ମାଞ୍ଜୁ॑ହୋତି । ପି॒ତୃ॒ଲୋ॒କମେ॒ଵ ତୈର୍ୟଜ॑ମା॒ନୋ-ଽଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ କସ୍ତ୍ଵା॑ ୟୁନକ୍ତି॒ ସ ତ୍ଵା॑ ୟୁନ॒କ୍ତ୍ଵିତି॑ ପରି॒ଧୀନ୍. ୟୁ॑ନକ୍ତି । ଇ॒ମେ ଵୈ ଲୋ॒କାଃ ପ॑ରି॒ଧୟଃ॑ । ଇ॒ମାନେ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ଲୋ॒କାନ୍. ୟୁ॑ନକ୍ତି ।
ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗସ୍ୟ॑ ଲୋ॒କସ୍ୟ॒ ସମ॑ଷ୍ଟ୍ୟୈ ॥ 71 ॥
ୟଃ ପ୍ରା॑ଣ॒ତୋ ୟ ଆ᳚ତ୍ମ॒ଦା ଇତି॑ ମହି॒ମାନୌ॑ ଜୁହୋତି ।
ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗୋ ଵୈ ଲୋ॒କୋ ମହଃ॑ । ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗମେ॒ଵ ତାଭ୍ୟାଂ᳚-ଲୋଁ॒କଂ-ୟଁଜ॑ମା॒ନୋ-ଽଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥
ଆ ବ୍ରହ୍ମ॑-ନ୍ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣୋ ବ୍ର॑ହ୍ମଵଚ॒ର୍ସୀ ଜା॑ୟତା॒ମିତି॒ ସମ॑ସ୍ତାନି ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସାନି॑ ଜୁହୋତି ।
ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵ॒ର୍ଚ॒ସମେ॒ଵ ତୈର୍ୟଜ॑ମା॒ନୋ
-ଽଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ ଜଜ୍ଞି॒ ବୀଜ॒ମିତି॑ ଜୁହୋ॒ତ୍ୟ-ନ॑ନ୍ତରିତ୍ୟୈ ॥
ଅ॒ଗ୍ନୟେ॒ ସମ॑ନମ-ତ୍ପୃଥି॒ଵ୍ୟୈ ସମନ॑ମ॒ଦିତି॑ ସନ୍ନତି ହୋ॒ମାଞ୍ଜୁ॑ହୋତି । ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗସ୍ୟ॑ ଲୋ॒କସ୍ୟ॒ ସନ୍ନ॑ତ୍ୟୈ ॥ ଭୂ॒ତାୟ॒ ସ୍ଵାହା॑ ଭଵିଷ୍ୟ॒ତେ ସ୍ଵାହେତି॑ ଭୂତାଭ॒ଵ୍ୟୌ ହୋମୌ॑ ଜୁହୋତି ।
ଅ॒ୟଂ-ଵୈଁ ଲୋ॒କୋ ଭୂ॒ତମ୍ ॥ 72 ॥
ଅସୌ ଭ॑ଵି॒ଷ୍ୟତ୍ । ଅ॒ନୟୋ॑ରେ॒ଵ ଲୋ॒କୟୋଃ॒ ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠତି । ସର୍ଵ॒ସ୍ୟାପ୍ତ୍ୟୈ᳚ । ସର୍ଵ॒ସ୍ୟାଵ॑ରୁଦ୍ଧ୍ୟୈ ॥ ୟଦକ୍ର॑ନ୍ଦଃ ପ୍ରଥ॒ମ-ଞ୍ଜାୟ॑ମାନ॒ ଇତ୍ୟ॑ଶ୍ଵସ୍ତୋ॒ମୀୟ॑-ଞ୍ଜୁହୋତି । ସର୍ଵ॒ସ୍ୟାପ୍ତ୍ୟୈ᳚ । ସର୍ଵ॑ସ୍ୟ॒ ଜିତ୍ୟୈ᳚ ॥ ସର୍ଵ॑ମେ॒ଵ ତେନା᳚ପ୍ନୋତି ।
ସର୍ଵ॑-ଞ୍ଜୟତି । ୟୋ᳚-ଽଶ୍ଵମେ॒ଧେନ॒ ୟଜ॑ତେ ॥ 73 ॥
ୟ ଉ॑ ଚୈନମେ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ ୟ॒ଜ୍ଞଗ୍ମ୍ ରକ୍ଷାଗ୍॑ସ୍ୟ ଜିଘାଗ୍ମ୍ସନ୍ନ୍ । ସ ଏ॒ତା-ନ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ର୍ନକ୍ତଗ୍ମ୍ ହୋ॒ମାନ॑ପଶ୍ୟତ୍ । ତାନ॑ଜୁହୋତ୍ ।
ତୈର୍ଵୈ ସ ୟ॒ଜ୍ଞାଦ୍ରକ୍ଷା॒ଗ୍॒ସ୍ୟପା॑ହନ୍ନ୍ । ୟନ୍ନ॑କ୍ତଗ୍ମ୍ ହୋ॒ମାଞ୍ଜୁ॒ହୋତି॑ ।
ୟ॒ଜ୍ଞାଦେ॒ଵ ତୈର୍ୟଜ॑ମାନୋ॒
ରକ୍ଷା॒ଗ୍॒ସ୍ୟପ॑ହନ୍ତି ॥ ଉ॒ଷସେ॒ ସ୍ଵାହା॒ ଵ୍ୟୁ॑ଷ୍ଟ୍ୟୈ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ୟ॑ନ୍ତ॒ତୋ ଜୁ॑ହୋତି ।
ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗସ୍ୟ॑ ଲୋ॒କସ୍ୟ॒ ସମ॑ଷ୍ଟ୍ୟୈ ॥ 74 ॥
(ଵୈ ନଭାଗ୍ମ୍॑ସି॒ – ସୂର୍ୟୋ॒ ଜ୍ୟୋତିଃ॒ – ସନ୍ତ॑ତ୍ୟୈ॒ – ସମ॑ଷ୍ଟ୍ୟୈ – ଭୁ॒ତମ୍ – ଁୟଜ॑ତେ॒ – +ନଵ॑ ଚ) (ଅ. 18)
ଅନୁଵାକଂ 19 – ଔପସଥ୍ୟଦିନେ ୟୂପପ୍ରୟୋଗାଃ
ଏ॒କ॒ୟୂ॒ପୋ ଵୈ॑କାଦ॒ଶିନୀ॑ ଵା । ଅ॒ନ୍ୟେଷାଂ᳚-ୟଁ॒ଜ୍ଞାନାଂ॒-ୟୂଁପା॑ ଭଵନ୍ତି ।
ଏ॒କ॒ଵି॒ଶିନ୍ୟ॑-ଶ୍ଵମେ॒ଧସ୍ୟ॑ । ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗସ୍ୟ॑ ଲୋ॒କସ୍ୟା॒-ଭିଜି॑ତ୍ୟୈ ॥ ବୈ॒ଲ॒.ଵୋ ଵା॑ ଖାଦି॒ରୋ ଵା॑ ପାଲା॒ଶୋ ଵା᳚ । ଅ॒ନ୍ୟେଷାଂ᳚-ୟଁଜ୍ଞକ୍ରତୂ॒ନାଂ-ୟୂଁପା॑ ଭଵନ୍ତି । ରାଜ୍ଜୁ॑ଦାଲ॒ ଏକ॑ଵିଗ୍ମ୍ଶତ୍ୟ-ରତ୍ନିରଶ୍ଵମେ॒ଧସ୍ୟ॑ । ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗସ୍ୟ॑ ଲୋ॒କସ୍ୟ॒ ସମ॑ଷ୍ଟ୍ୟୈ ॥ ନାନ୍ୟେଷା᳚-ମ୍ପଶୂ॒ନା-ନ୍ତେ॑ଜ॒ନ୍ୟା ଅ॑ଵ॒ଦ୍ୟନ୍ତି॑ । ଅଵ॑ଦ୍ୟ॒ନ୍ତ୍ୟଶ୍ଵ॑ସ୍ୟ ॥ 75 ॥
ପା॒ପ୍ମା ଵୈ ତେ॑ଜ॒ନୀ । ପା॒ପ୍ମନୋ-ଽପ॑ହତ୍ୟୈ ॥
ପ୍ଲ॒କ୍ଷ॒ଶା॒ଖାୟା॑ମ॒ନ୍ୟେଷା᳚-ମ୍ପଶୂ॒ନାମ॑ଵ॒ଦ୍ୟନ୍ତି॑ । ଵେ॒ତ॒ସ॒-ଶା॒ଖାୟା॒-ମଶ୍ଵ॑ସ୍ୟ । ଅ॒ଫ୍ସୁୟୋ॑ନି॒ର୍ଵା ଅଶ୍ଵଃ॑ । ଅ॒ଫ୍ସୁ॒ଜୋ ଵେ॑ତ॒ସଃ । ସ୍ଵ ଏ॒ଵାସ୍ୟ॒ ୟୋନା॒ଵ-ଵ॑ଦ୍ୟତି ॥
ୟୂପେ॑ଷୁ ଗ୍ରା॒ମ୍ୟା-ନ୍ପ॒ଶୂନ୍ନି॑-ୟୁ॒ଞ୍ଜନ୍ତି॑ । ଆ॒ରୋ॒କେଷ୍ଵା॑-ର॒ଣ୍ୟାନ୍ଧା॑ରୟନ୍ତି ।
ପ॒ଶୂ॒ନାଂ-ଵ୍ୟାଁଵୃ॑ତ୍ତ୍ୟୈ ॥ ଆ ଗ୍ରା॒ମ୍ୟା-ନ୍ପ॒ଶୂନ୍-ଁଲଭ॑ନ୍ତେ । ପ୍ରାର॒ଣ୍ୟାନ୍ଥ୍ସୃ॑ଜନ୍ତି । ପା॒ପ୍ମନୋ-ଽପ॑ହତ୍ୟୈ ॥ 76 ॥
(ଅଶ୍ଵ॑ସ୍ୟ॒ – ଵ୍ୟାଵୃ॑ତ୍ତ୍ୟ॒ ତ୍ରୀଣି॑ ଚ) (ଅ. 19)
ଅନୁଵାକଂ 20 – ୟୂପାନାଂ ସ୍ଥାନାଦୟଃ
ରାଜ୍ଜୁ॑ଦାଲ-ମଗ୍ନି॒ଷ୍ଠ-ମ୍ମି॑ନୋତି । ଭ୍ରୂ॒ଣ॒ହ॒ତ୍ୟାୟା॒ ଅପ॑ହତ୍ୟୈ ॥ ପୌତୁ॑ଦ୍ରଵାଵ॒ଭିତୋ॑ ଭଵତଃ । ପୁଣ୍ୟ॑ସ୍ୟ ଗ॒ନ୍ଧସ୍ୟାଵ॑ରୁଦ୍ଧ୍ୟୈ ।
ଭ୍ରୂ॒ଣ॒ହ॒ତ୍ୟା-ମେ॒ଵାସ୍ମା॑-ଦପ॒ହତ୍ୟ॑ । ପୁଣ୍ୟେ॑ନ ଗ॒ନ୍ଧେନୋ॑ଭ॒ୟତଃ॒ ପରି॑ଗୃହ୍ଣାତି ॥
ଷଡ୍ବୈ॒ଲ୍॒.ଵା ଭ॑ଵନ୍ତି । ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵ॒ର୍ଚ॒ସସ୍ୟା-ଵ॑ରୁଦ୍ଧ୍ୟୈ ॥ ଷଟ୍ଖା॑ଦି॒ରାଃ ।
ତେଜ॒ସୋ-ଽଵ॑ରୁଦ୍ଧ୍ୟୈ ॥ 77 ॥
ଷଟ୍ପା॑ଲା॒ଶାଃ । ସୋ॒ମ॒ପୀ॒ଥସ୍ୟା-ଵ॑ରୁଦ୍ଧ୍ୟୈ ॥ ଏକ॑ଵିଗ୍ମ୍ଶତି॒-ସ୍ସମ୍ପ॑ଦ୍ୟନ୍ତେ ।
ଏକ॑ଵିଗ୍ମ୍ଶତି॒ର୍ଵୈ ଦେ॑ଵଲୋ॒କାଃ । ଦ୍ଵାଦ॑ଶ॒ ମାସାଃ॒ ପଞ୍ଚ॒ର୍ତଵଃ॑ । ତ୍ରୟ॑ ଇ॒ମେ ଲୋ॒କାଃ । ଅ॒ସାଵା॑ଦି॒ତ୍ୟ ଏ॑କଵି॒ଗ୍ମ୍॒ଶଃ । ଏ॒ଷ ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗୋ ଲୋ॒କଃ ।
ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗସ୍ୟ॑ ଲୋ॒କସ୍ୟ॒ ସମ॑ଷ୍ଟ୍ୟୈ ॥ ଶ॒ତ-ମ୍ପ॒ଶଵୋ॑ ଭଵନ୍ତି ॥ 78 ॥
ଶ॒ତାୟୁଃ॒ ପୁରୁ॑ଷ-ଶ୍ଶ॒ତେନ୍ଦ୍ରି॑ୟଃ । ଆୟୁ॑ଷ୍ୟେ॒ଵେନ୍ଦ୍ରି॒ୟେ ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠତି ॥
ସର୍ଵଂ॒-ଵାଁ ଅ॑ଶ୍ଵମେ॒ଦ୍ଧ୍ୟାପ୍ନୋ॑ତି । ଅପ॑ରିମିତା ଭଵନ୍ତି । ଅପ॑ରିମିତ॒ସ୍ୟା-ଵ॑ରୁଦ୍ଧ୍ୟୈ ॥ ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତି । କସ୍ମା᳚ଥ୍ସ॒ତ୍ୟାତ୍ ।
ଦ॒କ୍ଷି॒ଣ॒ତୋ᳚-ଽନ୍ୟେଷା᳚-ମ୍ପଶୂ॒ନାମ॑ଵ॒ଦ୍ୟନ୍ତି॑ । ଉ॒ତ୍ତ॒ର॒ତୋ-ଽଶ୍ଵ॒ସ୍ୟେତି॑ । ଵା॒ରୁ॒ଣୋ ଵା ଅଶ୍ଵଃ॑ ॥ 79 ॥
ଏ॒ଷା ଵୈ ଵରୁ॑ଣସ୍ୟ॒ ଦିକ୍ । ସ୍ଵାୟା॑ମେ॒ଵାସ୍ୟ॑ ଦି॒ଶ୍ୟଵ॑ଦ୍ୟତି । ୟଦିତ॑ରେଷା-ମ୍ପଶୂ॒ନାମ॑ଵ॒ଦ୍ୟତି॑ । ଶ॒ତ॒ଦେ॒ଵ॒ତ୍ୟ॑-ନ୍ତେନାଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥
ଚି॒ତେ᳚-ଽଗ୍ନା-ଵଧି॑ଵୈତ॒ସେ କଟେ-ଽଶ୍ଵ॑-ଞ୍ଚିନୋତି ।
ଅ॒ଫ୍ସୁ-ୟୋ॑ନି॒ର୍ଵା ଅଶ୍ଵଃ॑ ।
ଅ॒ଫ୍ସୁ॒ଜୋ ଵେ॑ତ॒ସଃ । ସ୍ଵ ଏ॒ଵୈନଂ॒-ୟୋଁନୌ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠାପୟତି ॥ ପୁ॒ରସ୍ତା᳚-ତ୍ପ୍ର॒ତ୍ୟଞ୍ଚ॑-ନ୍ତୂପ॒ର-ଞ୍ଚି॑ନୋତି । ପ॒ଶ୍ଚାତ୍ପ୍ରା॒ଚୀନ॑-ଙ୍ଗୋମୃ॒ଗମ୍ ॥ 80 ॥
ପ୍ରା॒ଣା॒ପା॒ନା-ଵେ॒ଵାସ୍ମିନ᳚ ଥ୍ସ॒ମ୍ୟଞ୍ଚୌ॑ ଦଧାତି ॥
ଅଶ୍ଵ॑-ନ୍ତୂପ॒ର-ଙ୍ଗୋ॑ମୃ॒ଗମିତି॑ ସର୍ଵ॒ହୁତ॑ ଏ॒ତାଞ୍ଜୁ॑ହୋତି । ଏ॒ଷାଂ-ଲୋଁ॒କାନା॑-ମ॒ଭିଜି॑ତ୍ୟୈ ॥ ଆ॒ତ୍ମନା॒-ଽଭିଜୁ॑ହୋତି । ସାତ୍ମା॑ନମେ॒ଵୈନ॒ଗ୍ମ୍॒ ସତ॑ନୁ-ଙ୍କରୋତି ॥ ସାତ୍ମା॒-ଽମୁଷ୍ମି॑ନ୍ ଁଲା॒କେ ଭ॑ଵତି ।
ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ଅଥୋ॒ ଵସୋ॑ରେ॒ଵ ଧାରା॒-ନ୍ତେନାଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ ଇ॒ଲୁ॒ଵର୍ଦା॑ୟ॒ ସ୍ଵାହା॑ ବଲି॒ଵର୍ଦା॑ୟ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ୟା॑ହ । ସଂ॒ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରୋ ଵା ଇ॑ଲୁ॒ଵର୍ଦଃ॑ ।
ପ॒ରି॒ଵ॒ଥ୍ସ॒ରୋ ବ॑ଲି॒ଵର୍ଦଃ॑ । ସଂ॒ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରାଦେ॒ଵ ପ॑ରିଵଥ୍ସ॒ରାଦାୟୁ॒ର ଵ॑ରୁନ୍ଧେ । ଆୟୁ॑ରେ॒ଵାସ୍ମି॑ନ୍-ଦଧାତି ।
ତସ୍ମା॑ଦଶ୍ଵ-ମେଧୟା॒ଜୀ ଜ॒ରସା॑ ଵି॒ସ୍ରସା॒-ଽମୁଂ-ଲୋଁ॒କମେ॑ତି ॥ 81 ॥
(ତେଜ॒ସୋ-ଽଵ॑ରୁଦ୍ଧୈ – ଭଵ॒ନ୍ – ତ୍ୟଶ୍ଵୋ॑ – ଗୋମୃ॒ଗ – ମି॑ଲୁ॒ଵର୍ଦ॑ ଶ୍ଚ॒ତ୍ଵାରି॑ ଚ) (ଅ. 20)
ଅନୁଵାକଂ 21 – ଚେତଵ୍ୟାଗ୍ନୟାଦେର୍ଵିଶେଷଃ
ଏ॒କ॒ଵି॒ଗ୍ମ୍॒ଶୋ᳚-ଽଗ୍ନିର୍ଭ॑ଵତି । ଏ॒କ॒ଵି॒ଗ୍ମ୍॒ଶ-ସ୍ସ୍ତୋମଃ॑ । ଏକ॑ଵିଗ୍ମ୍ଶତି॒ର୍ୟୂପାଃ᳚ ॥
ୟଥା॒ ଵା ଅଶ୍ଵା॑ ଵର୍ର୍ଷ॒ଭା ଵା॒ ଵୃଷା॑ଣ-ସ୍ସଗ୍ଗ୍ସ୍ଫୁ॒ରେରନ୍ନ୍॑ । ଏ॒ଵମେ॒ତଥ୍ସ୍ତୋମା॒-ସ୍ସଗ୍ଗ୍ସ୍ଫୁ॑ରନ୍ତେ । ୟଦେ॑କଵି॒ଗ୍ମ୍॒ଶାଃ । ତେ ୟଥ୍ସ॑ମୃ॒ଚ୍ଛେରନ୍ନ୍॑ । ହ॒ନ୍ୟେତା᳚ସ୍ୟ ୟ॒ଜ୍ଞଃ ॥ ଦ୍ଵା॒ଦ॒ଶ ଏ॒ଵାଗ୍ନି-ସ୍ସ୍ୟା॒ଦିତ୍ୟା॑ହୁଃ ।
ଦ୍ଵା॒ଦ॒ଶ-ସ୍ସ୍ତୋମଃ॑ ॥ 82 ॥
ଏକା॑ଦଶ॒ ୟୂପାଃ᳚ ॥ ୟଦ୍ଦ୍ଵା॑ଦ॒ଶୋ᳚-ଽଗ୍ନିର୍ଭଵ॑ତି । ଦ୍ଵାଦ॑ଶ॒ ମାସା᳚-ସ୍ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରଃ ।
ସଂ॒ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରେଣୈ॒ଵାସ୍ମା॒ ଅନ୍ନ॒ମଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ ୟଦ୍ଦଶ॒ ୟୂପା॒ ଭଵ॑ନ୍ତି । ଦଶା᳚କ୍ଷରା ଵି॒ରାଟ୍ । ଅନ୍ନଂ॑-ଵିଁ॒ରାଟ୍ । ଵି॒ରାଜୈ॒ଵାନ୍ନାଦ୍ୟ॒-ମଵ॑ରୁନ୍ଧେ ।
ୟ ଏ॑କାଦ॒ଶଃ । ସ୍ତନ॑ ଏ॒ଵାସ୍ୟୈ॒ ସଃ ॥ 83 ॥
ଦୁ॒ହ ଏ॒ଵୈନା॒-ନ୍ତେନ॑ ॥ ତଦା॑ହୁଃ ।
ୟଦ୍ଦ୍ଵା॑ଦ॒ଶୋ᳚-ଽଗ୍ନି-ସ୍ସ୍ୟା᳚ଦ୍ଦ୍ଵାଦ॒ଶ-ସ୍ସ୍ତୋମ॒ ଏକା॑ଦଶ॒ ୟୂପାଃ᳚ । ୟଥା॒ ସ୍ଥୂରି॑ଣା ୟା॒ୟାତ୍ । ତା॒ଦୃକ୍ତତ୍ ॥ ଏ॒କ॒ଵି॒ଗ୍ମ୍॒ଶ ଏ॒ଵାଗ୍ନିଃ
ସ୍ୟା॒ଦିତ୍ୟା॑ହୁଃ । ଏ॒କ॒ଵି॒ଗ୍ମ୍॒ଶ-ସ୍ସ୍ତୋମଃ॑ ।
ଏକ॑ଵିଗ୍ମ୍ଶତି॒ର୍ୟୂପାଃ᳚ । ୟଥା॒ ପ୍ରଷ୍ଟି॑ଭି॒ର୍ୟାତି॑ ।
ତା॒ଦୃଗେ॒ଵ ତତ୍ ॥ 84 ॥
ୟୋ ଵା ଅ॑ଶ୍ଵମେ॒ଧେ ତି॒ସ୍ରଃ କ॒କୁଭୋ॒ ଵେଦ॑ । କ॒କୁଦ୍ଧ॒ ରାଜ୍ଞା᳚-ମ୍ଭଵତି ।
ଏ॒କ॒ଵି॒ଗ୍ମ୍॒ଶୋ᳚-ଽଗ୍ନିର୍ଭ॑ଵତି । ଏ॒କ॒ଵି॒ଗ୍ମ୍॒ଶ-ସ୍ସ୍ତୋମଃ॑ । ଏକ॑ଵିଗ୍ମ୍ଶତି॒ର୍ୟୂପାଃ᳚ ।
ଏ॒ତା ଵା ଅ॑ଶ୍ଵମ॒ଧେ ତି॒ସ୍ରଃ କ॒କୁଭଃ॑ ।
ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । କ॒କୁଦ୍ଧ॒ ରାଜ୍ଞା᳚-ମ୍ଭଵତି ॥
ୟୋ ଵା ଅ॑ଶ୍ଵମେ॒ଧେ ତ୍ରୀଣି॑ ଶୀ॒ର୍॒ଷାଣି॒ ଵେଦ॑ ।
ଶିରୋ॑ ହ॒ ରାଜ୍ଞା᳚-ମ୍ଭଵତି ।
ଏ॒କ॒ଵି॒ଗ୍ମ୍॒ଶୋ᳚-ଽଗ୍ନିର୍ଭ॑ଵତି । ଏ॒କ॒ଵି॒ଗ୍ମ୍॒ଶ-ସ୍ସ୍ତୋମଃ॑ । ଏକ॑ଵିଗ୍ମ୍ଶତି॒ର୍ୟୂପାଃ᳚ ।
ଏ॒ତାନି॒ ଵା ଅ॑ଶ୍ଵମେ॒ଧେ ତ୍ରୀଣି॑ ଶୀ॒ର॒.ଷାଣି॑ ।
ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ଶିରୋ॑ ହ॒ ରାଜ୍ଞା᳚-ମ୍ଭଵତି ॥ 85 ॥
(ଦ୍ଵା॒ଦ॒ଶ-ସ୍ସ୍ତୋମଃ॒-ସ- ଏ॒ଵ ତଚ୍ – ଛିରୋ॑ ହ॒ ରାଜ୍ଞା᳚-ମ୍ଭଵତି॒ ଷଟ୍ଚ॑) (ଅ. 21)
ଅନୁଵାକଂ 22 – ଉକ୍ଥ୍ୟାଖ୍ୟେ ଦ୍ଵିତୀୟେ-ଽହନି ବହିଷ୍ପଵମାନେ ଅଶ୍ଵସ୍ୟୋଦ୍ରାତୃତ୍ଵମ୍
ଦେ॒ଵା ଵା ଅ॑ଶ୍ଵମେ॒ଧେ ପଵ॑ମାନେ । ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କ-ନ୍ନ ପ୍ରାଜା॑ନନ୍ନ୍ । ତମଶ୍ଵଃ॒ ପ୍ରାଜା॑ନାତ୍ ।
ୟଦ॑ଶ୍ଵମ॒ଧେ-ଽଶ୍ଵେ॑ନ॒ ମେଦ୍ଧ୍ୟେ॒ନୋଦ॑ଞ୍ଚୋ ବହିଷ୍ପଵମା॒ନଗ୍ମ୍ ସର୍ପ॑ନ୍ତି । ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗସ୍ୟ॑ ଲୋ॒କସ୍ୟ॒ ପ୍ରଜ୍ଞା᳚ତ୍ୟୈ । ନ ଵୈ ମ॑ନୁ॒ଷ୍ୟ॑-ସ୍ସୁଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମଞ୍ଜ॑ସା ଵେଦ ।
ଅଶ୍ଵୋ॒ ଵୈ ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମଞ୍ଜ॑ସା ଵେଦ ॥ ୟଦୁ॑ଦ୍ଗା॒-ତୋଦ୍ଗାୟେ᳚ତ୍ । ୟଥା-ଽକ୍ଷେ᳚ତ୍ରଜ୍ଞୋ॒-ଽନ୍ୟେନ॑ ପ॒ଥା ପ୍ର॑ତିପା॒ଦୟେ᳚ତ୍ । ତା॒ଦୃକ୍ତତ୍ ॥ 86 ॥
ଉ॒ଦ୍ଗା॒ତାର॑-ମପ॒ରୁଦ୍ଧ୍ୟ॑ । ଅଶ୍ଵ॑-ମୁଦ୍ଗୀ॒ଥାୟ॑ ଵୃଣୀତେ । ୟଥା᳚ କ୍ଷେତ୍ର॒ଜ୍ଞୋ-ଽଞ୍ଜ॑ସା॒ ନୟ॑ତି ।
ଏ॒ଵମେ॒ଵୈନ॒ମଶ୍ଵ॑-ସ୍ସୁଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମଞ୍ଜ॑ସା ନୟତି ॥ ପୁଚ୍ଛ॑ମ॒ନ୍ଵାର॑ଭନ୍ତେ । ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗସ୍ୟ॑ ଲୋ॒କସ୍ୟ॒ ସମ॑ଷ୍ଟ୍ୟୈ ॥ ହି-ଙ୍କ॑ରୋତି । ସାମୈ॒ଵାକଃ॑ ।
ହି-ଙ୍କ॑ରୋତି । ଉ॒ଦ୍ଗୀ॒ଥ ଏ॒ଵାସ୍ୟ॒ ସଃ ॥ 87 ॥
ଵଡ॑ବା॒ ଉପ॑ ରୁନ୍ଧନ୍ତି । ମି॒ଥୁ॒ନ॒ତ୍ଵାୟ॒ ପ୍ରଜା᳚ତ୍ୟୈ ।
ଅଥୋ॒ ୟଥୋ॑ପଗା॒ତାର॑ ଉପ॒ଗାୟ॑ନ୍ତି । ତା॒ଦୃଗେ॒ଵ ତତ୍ ॥ ଉଦ॑ଗାସୀ॒ଦଶ୍ଵୋ॒ ମେଦ୍ଧ୍ୟ॒ ଇତ୍ୟା॑ହ । ପ୍ରା॒ଜା॒ପ॒ତ୍ୟୋ ଵା ଅଶ୍ଵଃ॑ । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ରୁଦ୍ଗୀ॒ଥଃ । ଉ॒ଦ୍ଗୀ॒ଥମେ॒ଵାଵ॑ରୁନ୍ଧେ । ଅଥୋ॑ ଋଖ୍ସା॒ମୟୋ॑ରେ॒ଵ ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠତି ॥ ହିର॑ଣ୍ୟେନୋ॒ପାକ॑ରୋତି ।
ଜ୍ୟୋତି॒ର୍ଵୈ ହିର॑ଣ୍ୟମ୍ । ଜ୍ୟୋତି॑ରେ॒ଵ ମୁ॑ଖ॒ତୋ ଦ॑ଧାତି ।
ୟଜ॑ମାନେ ଚ ପ୍ର॒ଜାସୁ॑ ଚ । ଅଥୋ॒ ହିର॑ଣ୍ୟଜ୍ୟୋତିରେ॒ଵ ୟଜ॑ମାନ-ସ୍ସୁଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମେ॑ତି ॥ 88 ॥
(ତଥ୍ – ସ – ଉ॒ପାକ॑ରୋତି ଚ॒ତ୍ଵାରି॑ ଚ) (ଅ. 22)
ଅନୁଵାକଂ 23 – ଅଶ୍ଵେ ପର୍ୟଗ୍ନ୍ୟପ୍ରୟନ୍ତାନା-ମ୍ପଶୂନା-ନ୍ନିୟୋଜନଂ
ପୁରୁ॑ଷୋ॒ ଵୈ ୟ॒ଜ୍ଞଃ । ୟ॒ଜ୍ଞଃ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ । ୟଦଶ୍ଵେ॑ ପ॒ଶୂନ୍ନି॑ୟୁ॒ଞ୍ଜନ୍ତି॑ ।
ୟ॒ଜ୍ଞାଦେ॒ଵ ତଦ୍ୟ॒ଜ୍ଞ-ମ୍ପ୍ରୟୁ॑ଙ୍କ୍ତେ ॥ ଅଶ୍ଵ॑-ନ୍ତୂପ॒ର-ଙ୍ଗୋ॑ମୃ॒ଗମ୍ । ତାନ॑ଗ୍ନି॒ଷ୍ଠ ଆଲ॑ଭତେ ।
ସେ॒ନା॒ମୁ॒ଖମେ॒ଵ ତଥ୍ସଗ୍ଗ୍ଶ୍ୟ॑ତି । ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ରାଜମୁ॒ଖ-ମ୍ଭୀ॒ଷ୍ମ-ମ୍ଭାଵୁ॑କମ୍ ॥
ଆ॒ଗ୍ନେ॒ୟ-ଙ୍କୃ॒ଷ୍ଣଗ୍ରୀ॑ଵ-ମ୍ପୁ॒ରସ୍ତା᳚-ଲ୍ଲ॒ଲାଟେ᳚ । ପୂ॒ର୍ଵା॒ଗ୍ନିମେ॒ଵ ତ-ଙ୍କୁ॑ରୁତେ ॥ 89 ॥
ତସ୍ମା᳚-ତ୍ପୂର୍ଵା॒ଗ୍ନି-ମ୍ପୁ॒ରସ୍ତା᳚-ଥ୍ସ୍ଥାପୟନ୍ତି ॥ ପୌ॒ଷ୍ଣମ॒ନ୍ଵଞ୍ଚ᳚ମ୍ । ଅନ୍ନଂ॒-ଵୈଁ ପୂ॒ଷା । ତସ୍ମା᳚-ତ୍ପୂର୍ଵା॒ଗ୍ନା-ଵା॑ହା॒ର୍ୟ॑-ମାହ॑ରନ୍ତି ॥
ଐ॒ନ୍ଦ୍ରା॒ପୌ॒ଷ୍ଣ ମୁ॒ପରି॑ଷ୍ଟାତ୍ । ଐ॒ନ୍ଦ୍ରୋ ଵୈ ରା॑ଜ॒ନ୍ୟୋ-ଽନ୍ନ॑-ମ୍ପୂ॒ଷା ।
ଅ॒ନ୍ନାଦ୍ୟେ॑ନୈ॒ଵୈନ॑-ମୁଭ॒ୟତଃ॒ ପରି॑ଗୃହ୍ଣାତି । ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ରାଜ॒ନ୍ୟୋ᳚ନ୍ନା॒ଦୋ ଭାଵୁ॑କଃ ॥
ଆ॒ଗ୍ନେ॒ୟୌ କୃ॒ଷ୍ଣଗ୍ରୀ॑ଵୌ ବାହୁ॒ଵୋଃ । ବା॒ହୁ॒ଵୋରେ॒ଵ ଵୀ॒ର୍ୟ॑-ନ୍ଧତ୍ତେ ॥ 90 ॥
ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ରାଜ॒ନ୍ୟୋ॑ ବାହୁବ॒ଲୀ ଭାଵୁ॑କଃ ॥
ତ୍ଵା॒ଷ୍ଟ୍ରୌ ଲୋ॑ମଶସ॒କ୍ଥୌ ସ॒କ୍ଥ୍ୟୋଃ ।
ସ॒କ୍ଥ୍ୟୋରେ॒ଵ ଵୀ॒ର୍ୟ॑-ନ୍ଧତ୍ତେ । ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ରାଜ॒ନ୍ୟ॑ ଊରୁବ॒ଲୀ ଭାଵୁ॑କଃ ॥ ଶି॒ତି॒ପୃ॒ଷ୍ଠୌ ବା॑ର୍ହସ୍ପ॒ତ୍ୟୌ ପୃ॒ଷ୍ଠେ ।
ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵ॒ର୍ଚ॒ସ-ମେ॒ଵୋପରି॑ଷ୍ଟାଦ୍ଧତ୍ତେ ।
ଅଥୋ॑ କ॒ଵଚେ॑ ଏ॒ଵୈତେ ଅ॒ଭିତଃ॒ ପର୍ୟୂ॑ହତେ ।
ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ରାଜ॒ନ୍ୟ॑-ସ୍ସନ୍ନ॑ଦ୍ଧୋ ଵୀ॒ର୍ୟ॑-ଙ୍କରୋତି ॥ ଧା॒ତ୍ରେ ପୃ॑ଷୋଦ॒ର-ମ॒ଧସ୍ତା᳚ତ୍ ।
ପ୍ର॒ତି॒ଷ୍ଠାମେ॒ଵୈତା-ଙ୍କୁ॑ରୁତେ ।
ଅଥୋ॑ ଇ॒ୟଂ-ଵୈଁ ଧା॒ତା ।
ଅ॒ସ୍ୟାମେ॒ଵ ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠତି ॥ ସୌ॒ର୍ୟ-ମ୍ବ॒ଲକ୍ଷ॒-ମ୍ପୁଚ୍ଛେ᳚ । ଉ॒ଥ୍ସେ॒ଧମେ॒ଵ ତ-ଙ୍କୁ॑ରୁତେ ।
ତସ୍ମା॑ଦୁଥ୍ସେ॒ଧ-ମ୍ଭ॒ୟେ ପ୍ର॒ଜା
ଅ॒ଭିସଗ୍ଗ୍ଶ୍ର॑ୟନ୍ତି ॥ 91 ॥
(କୁ॒ରୁ॒ତେ॒ – ଧ॒ତ୍ତେ॒ – କୁ॒ରୁ॒ତେ॒ ପଞ୍ଚ॑ ଚ) (ଅ. 23)
(ସା॒ଗ୍ରଂ॒ହ॒ଣ୍ୟା – ଚତୁ॑ଷ୍ଟୟ୍ୟୋ॒ – ୟୋ ଵୈ – ୟଃ ପି॒ତୁ – ଶ୍ଚ॒ତ୍ଵାରା॒ – ୟଥା॑ ନି॒କ୍ତମ୍ – ପ୍ର॒ଜାପ॑ତୟେ ତ୍ଵା॒- ୟଥା॒ ପ୍ରୋକ୍ଷି॑ତଂ – ଵି॒ଭୂରା॑ହ- ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିରକାମୟତାଶ୍ଵମେ॒ଧେନ॑ – ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ର୍ନ କିଞ୍ଚ॒ ନ – ସା॑ଵି॒ତ୍ର – ମା ବ୍ରହ୍ମ॑ନ୍ – ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ର୍ଦେ॒ଵେଭ୍ୟଃ॑ – ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ ରକ୍ଷାଗ୍ମ୍॑ସି – ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିମୀଫ୍ସତି – ଵି॒ଭୁର॑ଶ୍ଵନା॒ମାନ୍ୟ – ମ୍ଭାଗ୍॑ – ସ୍ୟେକୟୂ॒ପୋ – ରାଜ୍ଜୁ॑ଦାଲ – ମେକଵି॒ଗ୍ମ୍॒ଶୋ – ଦେ॒ଵାଃ – ପୁରୁ॑ଷ॒ ସ୍ତ୍ରୟୋ॑ଵିଗ୍ମ୍ଶତିଃ)
(ସା॒ଗ୍ରଂ॒ହ॒ଣ୍ୟା – ତସ୍ମା॑ଦଶ୍ଵମେଧୟା॒ଜୀ – ୟ-ତ୍ପରି॑ମିତା॒ – ୟ-ଦ୍ୟ॑ଜ୍ଞମୁ॒ଖେ – ୟୋ ଦୀ॒କ୍ଷାମ୍ – ଦେ॒ଵାନେ॒ଵ – ତ୍ରୟ॑ ଇ॒ମେ – ସି॒ତାୟ॑ – ପ୍ରାଣାପା॒ନାଵେ॒ଵାସ୍ମି॒ନ୍ – ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ରାଜ॒ନ୍ୟ॑ ଏକ॑ନଵତିଃ)
(ସା॒ଗ୍ରଂ॒ହ॒ଣ୍ୟା – ସଗ୍ଗ୍ଶ୍ର॑ୟନ୍ତି)
॥ ହରିଃ ଓମ୍ ॥
॥ କୃଷ୍ଣ ୟଜୁର୍ଵେଦୀୟ ତୈତ୍ତିରୀୟ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ତୃତୀୟାଷ୍ଟକେ ଅଷ୍ଟମଃ ପ୍ରପାଠକ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥
+++++++++++++++++++++++++++
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
What is 3.8 - ଅଶ୍ଵମେଧବ୍ରାହ୍ମଣଂ ଵୈଶ୍ଵଦେଵଂ କାଣ୍ଡମ୍ - କୃଷ୍ଣ ୟଜୁର୍ଵେଦ ତୈତ୍ତିରୀୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପାଠଃ - ସାଙ୍ଗ୍ରହଣ୍ୟେଷ୍ଟ୍ୟା ୟଜତେ?
3.8 - ଅଶ୍ଵମେଧବ୍ରାହ୍ମଣଂ ଵୈଶ୍ଵଦେଵଂ କାଣ୍ଡମ୍ - କୃଷ୍ଣ ୟଜୁର୍ଵେଦ ତୈତ୍ତିରୀୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପାଠଃ - ସାଙ୍ଗ୍ରହଣ୍ୟେଷ୍ଟ୍ୟା ୟଜତେ is a Sri Krishna Stotrams available on Bhakti Granth in the selected language or script.
Which language or script is this version in?
This edition is published in Odia. Use the language selector to view another available edition.
Can I read 3.8 - ଅଶ୍ଵମେଧବ୍ରାହ୍ମଣଂ ଵୈଶ୍ଵଦେଵଂ କାଣ୍ଡମ୍ - କୃଷ୍ଣ ୟଜୁର୍ଵେଦ ତୈତ୍ତିରୀୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପାଠଃ - ସାଙ୍ଗ୍ରହଣ୍ୟେଷ୍ଟ୍ୟା ୟଜତେ online?
Yes. The imported text is available directly on this page for online reading and recitation.
Can I download 3.8 - ଅଶ୍ଵମେଧବ୍ରାହ୍ମଣଂ ଵୈଶ୍ଵଦେଵଂ କାଣ୍ଡମ୍ - କୃଷ୍ଣ ୟଜୁର୍ଵେଦ ତୈତ୍ତିରୀୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପାଠଃ - ସାଙ୍ଗ୍ରହଣ୍ୟେଷ୍ଟ୍ୟା ୟଜତେ as a PDF?
If a verified PDF resource was found on the source page, a PDF download button is automatically connected to this page.
How can I share this page?
Use Copy Link, WhatsApp or Facebook in the sticky sharing bar provided by the Bhakti Granth theme.
Are there related devotional texts on Bhakti Granth?
Yes. The Bhakti Granth theme automatically connects texts through language and topic relationships to strengthen navigation and topical coverage.