2.1 – ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରବ୍ରାହ୍ମଣମ୍ – କୃଷ୍ଣ ୟଜୁର୍ଵେଦ ତୈତ୍ତିରୀୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପାଠଃ – ଅଙ୍ଗିରସୋ ଵୈ
କୃଷ୍ଣ ୟଜୁର୍ଵେଦୀୟ ତୈତ୍ତିରୀୟ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ଦ୍ଵିତୀୟାଷ୍ଟକେ ପ୍ରଥମଃ ପ୍ରପାଠକଃ – ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରବ୍ରାହ୍ମଣମ୍
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତୟେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ୟୋ ନମଃ । ହ॒ରିଃ॒ ଓମ୍ ॥
ଅନୁଵାକଂ 1 – ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରସ୍ୟୋପୋଦ୍ଧାତଃ
ଅଙ୍ଗି॑ରସୋ॒ ଵୈ ସ॒ତ୍ରମା॑ସତ । ତେଷା॒-ମ୍ପୃଶ୍ନି॑-ର୍ଘର୍ମ॒ଧୁଗା॑ସୀତ୍ । ସର୍ଜୀ॒ଷେଣା॑ଜୀଵତ୍ । ତେ᳚-ଽବ୍ରୁଵନ୍ନ୍ । କସ୍ମୈ॒ ନୁ ସ॒ତ୍ରମା᳚ସ୍ମହେ । ୟେ᳚-ଽସ୍ୟା ଓଷ॑ଧୀ॒ର୍ନ ଜ॒ନୟା॑ମ॒ ଇତି॑ । ତେ ଦି॒ଵୋ ଵୃଷ୍ଟି॑-ମସୃଜନ୍ତ । ୟାଵ॑ନ୍ତ-ସ୍ସ୍ତୋ॒କା ଅ॒ଵାପ॑ଦ୍ୟନ୍ତ । ତାଵ॑ତୀ॒ରୋଷ॑ଧୟୋ ଽଜାୟନ୍ତ ॥ ତା ଜା॒ତାଃ ପି॒ତରୋ॑ ଵି॒ଷେଣା॑ଲିମ୍ପନ୍ନ୍ ॥ 1 ॥
ତାସା᳚-ଞ୍ଜ॒ଗ୍ଧ୍ଵା ରୁପ୍ୟ॒ନ୍ତ୍ୟୈତ୍ । ତେ᳚-ଽବ୍ରୁଵନ୍ନ୍ । କ ଇ॒ଦମି॒ତ୍ଥ-ମ॑କ॒ରିତି॑ । ଵ॒ୟ-ମ୍ଭା॑ଗ॒ଧେୟ॑-ମି॒ଚ୍ଛମା॑ନା॒ ଇତି॑ ପି॒ତରୋ᳚-ଽବ୍ରୁଵନ୍ନ୍ । କିଂ-ଵୋଁ॑ ଭାଗ॒ଧେୟ॒ମିତି॑ । ଅ॒ଗ୍ନି॒ହୋ॒ତ୍ର ଏ॒ଵ ନୋ-ଽପ୍ୟ॒ସ୍ତ୍ଵିତ୍ୟ॑-ବ୍ରୁଵନ୍ନ୍ । ତେଭ୍ୟ॑ ଏ॒ତ-ଦ୍ଭା॑ଗ॒ଧେୟ॒-ମ୍ପ୍ରାୟ॑ଚ୍ଛନ୍ନ୍ । ୟଦ୍ଧୁ॒ତ୍ଵା ନି॒ମାର୍ଷ୍ଟି॑ । ତତୋ॒ ଵୈ ତ ଓଷ॑ଧୀର-ସ୍ଵଦୟନ୍ନ୍ ॥ ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ 2 ॥
ସ୍ଵଦ॑ନ୍ତେ-ଽସ୍ମା॒ ଓଷ॑ଧୟଃ । ତେ ଵ॒ଥ୍ସମୁ॒-ପାଵା॑ସୃଜନ୍ନ୍ । ଇ॒ଦ-ନ୍ନୋ॑ ହ॒ଵ୍ୟ-ମ୍ପ୍ରଦା॑ପ॒ୟେତି॑ । ସୋ᳚-ଽବ୍ରଵୀ॒ଦ୍ଵରଂ॑-ଵୃଁଣୈ । ଦଶ॑ ମା॒ ରାତ୍ରୀ᳚ର୍ଜା॒ତ-ନ୍ନ ଦୋ॑ହନ୍ନ୍ । ଆ॒ସ॒ଙ୍ଗ॒ଵ-ମ୍ମା॒ତ୍ରା ସ॒ହ ଚ॑ରା॒ଣୀତି॑ । ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ଵ॒ଥ୍ସ-ଞ୍ଜା॒ତ-ନ୍ଦଶ॒ ରାତ୍ରୀ॒ର୍ନ ଦୁ॑ହନ୍ତି । ଆ॒ସ॒ଙ୍ଗ॒ଵ-ମ୍ମା॒ତ୍ରା ସ॒ହ ଚର॑ତି । ଵାରେ॑ଵୃତ॒ଗ୍ଗ୍॒ହ୍ୟ॑ସ୍ୟ । ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ଵ॒ଥ୍ସଗ୍ମ୍ ସଗ୍ମ୍॑ସୃଷ୍ଟଧ॒ୟଗ୍ମ୍ ରୁ॒ଦ୍ରୋ ଘାତୁ॑କଃ । ଅତି॒ ହି ସ॒ନ୍ଧା-ନ୍ଧୟ॑ତି ॥ 3 ॥
(ଅ॒ଲି॒ମ୍ପ॒ନ୍ – ଵେଦ॒ – ଘାତୁ॑କ॒ ଏକ॑-ଞ୍ଚ) (ଅ. 1)
ଅନୁଵାକଂ 2 – ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରନିରୂପଣମ୍
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ର॒ଗ୍ନି-ମ॑ସୃଜତ । ତ-ମ୍ପ୍ର॒ଜା ଅନ୍ଵ॑ସୃଜ୍ୟନ୍ତ । ତମ॑ଭା॒ଗ ଉପା᳚ସ୍ତ । ସୋ᳚-ଽସ୍ୟ ପ୍ର॒ଜାଭି॒-ରପା᳚କ୍ରାମତ୍ । ତମ॑ଵ॒ରୁରୁ॑-ଥ୍ସମା॒ନୋ-ଽନ୍ଵୈ᳚ତ୍ । ତମ॑ଵ॒ରୁଧ॒-ନ୍ନାଶ॑କ୍ନୋତ୍ । ସ ତପୋ॑ ଽତପ୍ୟତ । ସୋ᳚-ଽଗ୍ନି-ରୁପା॑ରମ॒ତାତା॑ପି॒ ଵୈ ସ୍ୟ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ରିତି॑ । ସ ର॒ରାଟା॒ଦୁଦ॑ମୃଷ୍ଟ ॥ 4 ॥
ତ-ଦ୍ଘୃ॒ତମ॑ଭଵତ୍ । ତସ୍ମା॒ଦ୍ୟସ୍ୟ॑ ଦକ୍ଷିଣ॒ତଃ କେଶା॒ ଉନ୍ମୃ॑ଷ୍ଟାଃ । ତା-ଞ୍ଜ୍ୟେ᳚ଷ୍ଠଲ॒କ୍ଷ୍ମୀ ପ୍ରା॑ଜାପ॒ତ୍ୟେତ୍ୟା॑ହୁଃ । ୟ-ଦ୍ର॒ରାଟା॑ଦୁ॒ଦମୃ॑ଷ୍ଟ । ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ର॒ରାଟେ॒ କେଶା॒ ନ ସ॑ନ୍ତି । ତଦ॒ଗ୍ନୌ ପ୍ରାଗୃ॑ହ୍ଣାତ୍ । ତଦ୍ଵ୍ୟ॑ଚିକି॒ଥ୍ସତ୍ । ଜୁ॒ହଵା॒ନୀ(3) ମା ହୌ॒ଷା(3)ମିତି॑ । ତ-ଦ୍ଵି॑ଚିକି॒ଥ୍ସାୟୈ॒ ଜନ୍ମ॑ ॥ ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ୍. ଵି॑ଚି॒କିଥ୍ସ॑ତି ॥ 5 ॥
ଵସୀ॑ୟ ଏ॒ଵ ଚେ॑ତୟତେ ॥ ତଂ-ଵାଁଗ॒ଭ୍ୟ॑ଵଦ-ଜ୍ଜୁ॒ହୁଧୀତି॑ । ସୋ᳚-ଽବ୍ରଵୀତ୍ । କସ୍ତ୍ଵମ॒ସୀତି॑ । ସ୍ଵୈଵ ତେ॒ ଵାଗିତ୍ୟ॑ବ୍ରଵୀତ୍ । ସୋ॑-ଽଜୁହୋ॒-ଥ୍ସ୍ଵାହେତି॑ । ତଥ୍ସ୍ଵା॑ହାକା॒ରସ୍ୟ॒ ଜନ୍ମ॑ ॥ ୟ ଏ॒ଵଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵା॑ହାକା॒ରସ୍ୟ॒ ଜନ୍ମ॒ ଵେଦ॑ । କ॒ରୋତି॑ ସ୍ଵାହାକା॒ରେଣ॑ ଵୀ॒ର୍ୟ᳚ମ୍ ॥ ୟସ୍ୟୈ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦୁଷ॑-ସ୍ସ୍ଵାହାକା॒ରେଣ॒ ଜୁହ୍ଵ॑ତି ॥ 6 ॥
ଭୋଗା॑ୟୈ॒ଵାସ୍ୟ॑ ହୁ॒ତ-ମ୍ଭ॑ଵତି ॥ ତସ୍ୟା॒ ଆହୁ॑ତ୍ୟୈ॒ ପୁରୁ॑ଷ-ମସୃଜତ । ଦ୍ଵି॒ତୀୟ॑-ମଜୁହୋତ୍ । ସୋ-ଽଶ୍ଵ॑-ମସୃଜତ । ତୃ॒ତୀୟ॑-ମଜୁହୋତ୍ । ସ ଗାମ॑ସୃଜତ । ଚ॒ତୁ॒ର୍ଥ-ମ॑ଜୁହୋତ୍ । ସୋ-ଽଵି॑ମସୃଜତ । ପ॒ଞ୍ଚ॒ମ-ମ॑ଜୁହୋତ୍ । ସୋ॑-ଽଜାମ॑ସୃଜତ ॥ 7 ॥
ସୋ᳚-ଽଗ୍ନି-ର॑ବିଭେତ୍ । ଆହୁ॑ତୀଭି॒ର୍ଵୈ ମା᳚-ଽଽପ୍ନୋ॒ତୀତି॑ । ସ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒-ମ୍ପୁନଃ॒ ପ୍ରାଵି॑ଶତ୍ । ତ-ମ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ରବ୍ରଵୀତ୍ । ଜାୟ॒ସ୍ଵେତି॑ । ସୋ᳚-ଽବ୍ରଵୀତ୍ । କି-ମ୍ଭା॑ଗ॒ଧେୟ॑ମ॒ଭି ଜ॑ନିଷ୍ୟ॒ ଇତି॑ । ତୁଭ୍ୟ॑ମେ॒ଵେଦଗ୍ମ୍ ହୂ॑ୟାତା॒ ଇତ୍ୟ॑ବ୍ରଵୀତ୍ । ସ ଏ॒ତ-ଦ୍ଭା॑ଗ॒ଧେୟ॑ମ॒ଭ୍ୟ॑ଜାୟତ । ୟଦ॑ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରମ୍ ॥ 8 ॥
ତସ୍ମା॑ଦଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ର-ମୁ॑ଚ୍ୟତେ ॥ ତଦ୍ଧୂ॒ୟମା॑ନ-ମାଦି॒ତ୍ୟୋ᳚-ଽବ୍ରଵୀତ୍ । ମା ହୌ॑ଷୀଃ । ଉ॒ଭୟୋ॒ର୍ଵୈ-ନା॑ଵେ॒ତଦିତି॑ । ସୋ᳚-ଽଗ୍ନି-ର॑ବ୍ରଵୀତ୍ । କ॒ଥ-ନ୍ନୌ॑ ହୋଷ୍ୟ॒ନ୍ତୀତି॑ । ସା॒ୟମେ॒ଵ ତୁଭ୍ୟ॑-ଞ୍ଜୁ॒ହଵନ୍ନ୍॑ । ପ୍ରା॒ତର୍ମହ୍ୟ॒-ମିତ୍ୟ॑ବ୍ରଵୀତ୍ । ତସ୍ମା॑ଦ॒ଗ୍ନୟେ॑ ସା॒ୟଗ୍ମ୍ ହୂ॑ୟତେ । ସୂର୍ୟା॑ୟ ପ୍ରା॒ତଃ ॥ 9 ॥
ଆ॒ଗ୍ନେ॒ୟୀ ଵୈ ରାତ୍ରିଃ॑ । ଐ॒ନ୍ଦ୍ରମହଃ॑ । ୟଦନୁ॑ଦିତେ॒ ସୂର୍ୟେ᳚ ପ୍ରା॒ତର୍ଜୁ॑ହୁ॒ୟାତ୍ । ଉ॒ଭୟ॑ମେ॒ଵାଗ୍ନେ॒ୟଗ୍ଗ୍ ସ୍ୟା᳚ତ୍ । ଉଦି॑ତେ॒ ସୂର୍ୟେ᳚ ପ୍ରା॒ତର୍ଜୁ॑ହୋତି । ତଥା॒-ଽଗ୍ନୟେ॑ ସା॒ୟଗ୍ମ୍ ହୂ॑ୟତେ । ସୂର୍ୟା॑ୟ ପ୍ରା॒ତଃ ॥ ରାତ୍ରିଂ॒-ଵାଁ ଅନୁ॑ ପ୍ର॒ଜାଃ ପ୍ର ଜା॑ୟନ୍ତେ । ଅହ୍ନା॒ ପ୍ରତି॑ ତିଷ୍ଠନ୍ତି । ୟଥ୍ସା॒ୟ-ଞ୍ଜୁ॒ହୋତି॑ ॥ 10 ॥
ପ୍ରୈଵ ତେନ॑ ଜାୟତେ । ଉଦି॑ତେ॒ ସୂର୍ୟେ᳚ ପ୍ରା॒ତ-ର୍ଜୁ॑ହୋତି । ପ୍ରତ୍ୟେ॒ଵ ତେନ॑ ତିଷ୍ଠତି ॥ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିର-କାମୟତ॒ ପ୍ରଜା॑ୟେ॒ୟେତି॑ । ସ ଏ॒ତଦ॑ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ର-ମ୍ମି॑ଥୁ॒ନ-ମ॑ପଶ୍ୟତ୍ । ତଦୁଦି॑ତେ॒ ସୂର୍ୟେ॑-ଽଜୁହୋତ୍ । ୟଜୁ॑ଷା॒ ଽନ୍ୟତ୍ । ତୂ॒ଷ୍ଣୀମ॒ନ୍ୟତ୍ । ତତୋ॒ ଵୈ ସ ପ୍ରାଜା॑ୟତ । ୟସ୍ୟୈ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦୁଷ॒ ଉଦି॑ତେ॒ ସୂର୍ୟେ᳚-ଽଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ର-ଞ୍ଜୁହ୍ଵ॑ତି ॥ 11 ॥
ପ୍ରୈଵ ଜା॑ୟତେ । ଅଥୋ॒ ୟଥା॒ ଦିଵା᳚ ପ୍ରଜା॒ନନ୍ନେତି॑ । ତା॒ଦୃଗେ॒ଵ ତତ୍ ॥ ଅଥୋ॒ ଖଲ୍ଵା॑ହୁଃ । ୟସ୍ୟ॒ ଵୈ ଦ୍ଵୌ ପୁଣ୍ୟୌ॑ ଗୃ॒ହେ ଵସ॑ତଃ । ୟସ୍ତୟୋ॑ର॒ନ୍ୟଗ୍ମ୍ ରା॒ଧୟ॑ତ୍ୟ॒ନ୍ୟ-ନ୍ନ । ଉ॒ଭୌ ଵାଵ ସ ତାଵୃ॑ଚ୍ଛ॒ତୀତି॑ । ଅ॒ଗ୍ନିଂ-ଵାଁଵାଦି॒ତ୍ୟ-ସ୍ସା॒ୟ-ମ୍ପ୍ରଵି॑ଶତି । ତସ୍ମା॑ଦ॒ଗ୍ନିର୍ଦୂ॒ରାନ୍ନକ୍ତ॑-ନ୍ଦଦୃଶେ ।
ଉ॒ଭେ ହି ତେଜ॑ସୀ ସ॒ପନ୍ଦ୍ୟେ॑ତେ ॥ 12 ॥
ଉ॒ଦ୍ୟନ୍ତଂ॒-ଵାଁଵାଦି॒ତ୍ୟ-ମ॒ଗ୍ନିରନୁ॑ ସ॒ମାରୋ॑ହତି । ତସ୍ମା᳚ଦ୍ଧୂ॒ମ ଏ॒ଵାଗ୍ନେର୍ଦିଵା॑ ଦଦୃଶେ । ୟଦ॒ଗ୍ନୟେ॑ ସା॒ୟ-ଞ୍ଜୁ॑ହୁ॒ୟାତ୍ । ଆ ସୂର୍ୟା॑ୟ ଵୃଶ୍ଚ୍ୟେତ । ୟଥ୍ସୂର୍ୟା॑ୟ ପ୍ରା॒ତ-ର୍ଜୁ॑ହୁ॒ୟାତ୍ । ଆ-ଽଗ୍ନୟେ॑ ଵୃଶ୍ଚ୍ୟେତ । ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ୟ-ସ୍ସ॒ମଦ॑-ନ୍ଦଦ୍ଧ୍ୟାତ୍ । ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଜ୍ୟୋତି॒-ର୍ଜ୍ୟୋତି॒-ସ୍ସୂର୍ୟ॒-ସ୍ସ୍ଵାହେତ୍ୟେ॒ଵ ସା॒ୟଗ୍ମ୍ ହୋ॑ତ॒ଵ୍ୟ᳚ମ୍ । ସୂର୍ୟୋ॒ ଜ୍ୟୋତି॒-ର୍ଜ୍ୟୋତି॑ର॒ଗ୍ନି-ସ୍ସ୍ଵାହେତି॑ ପ୍ରା॒ତଃ । ତଥୋ॒ଭାଭ୍ୟାଗ୍ମ୍॑ ସା॒ୟଗ୍ମ୍ ହୂ॑ୟତେ ॥ 13 ॥
ଉ॒ଭାଭ୍ୟା᳚-ମ୍ପ୍ରା॒ତଃ । ନ ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ୟ-ସ୍ସ॒ମଦ॑-ନ୍ଦଧାତି ॥ ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଜ୍ୟୋତି॒ରିତ୍ୟା॑ହ । ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଵୈ ରେ॑ତୋ॒ଧାଃ ॥ ପ୍ର॒ଜା ଜ୍ୟୋତି॒ରିତ୍ୟା॑ହ । ପ୍ର॒ଜା ଏ॒ଵାସ୍ମୈ॒ ପ୍ର ଜ॑ନୟତି ॥ ସୂର୍ୟୋ॒ ଜ୍ୟୋତି॒ରିତ୍ୟା॑ହ । ପ୍ର॒ଜାସ୍ଵେ॒ଵ ପ୍ରଜା॑ତାସୁ॒ ରେତୋ॑ ଦଧାତି ॥ ଜ୍ୟୋତି॑ର॒ଗ୍ନି-ସ୍ସ୍ଵାହେତ୍ୟା॑ହ । ପ୍ର॒ଜା ଏ॒ଵ ପ୍ରଜା॑ତା ଅ॒ସ୍ୟା-ମ୍ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠାପୟତି ॥ 14 ॥
ତୂ॒ଷ୍ଣୀମୁତ୍ତ॑ରା॒-ମାହୁ॑ତି-ଞ୍ଜୁହୋତି । ମି॒ଥୁ॒ନ॒ତ୍ଵାୟ॒ ପ୍ରଜା᳚ତ୍ୟୈ ॥ ୟଦୁଦି॑ତେ॒ ସୂର୍ୟେ᳚ ପ୍ରା॒ତ-ର୍ଜୁ॑ହୁ॒ୟାତ୍ । ୟଥା-ଽତି॑ଥୟେ॒ ପ୍ରଦ୍ରୁ॑ତାୟ ଶୂ॒ନ୍ୟାୟା॑ଵସ॒ଥା-ୟା॑ହା॒ର୍ୟଗ୍ମ୍॑ ହର॑ନ୍ତି । ତା॒ଦୃଗେ॒ଵ ତତ୍ ।
କ୍ଵାହ॒ ତତ॒ସ୍ତ-ଦ୍ଭଵ॒ତୀତ୍ୟା॑ହୁଃ । ୟଥ୍ସ ନ ଵେଦ॑ । ୟସ୍ମୈ॒ ତଦ୍ଧର॒ନ୍ତୀତି॑ । ତସ୍ମା॒-ଦ୍ୟଦୌ॑ଷ॒ସ-ଞ୍ଜୁ॒ହୋତି॑ । ତଦେ॒ଵ ସ॑ପ୍ର॒ନ୍ତି । ଅଥୋ॒ ୟଥା॒ ପ୍ରାର୍ଥ॑ମୌଷ॒ସ-ମ୍ପ॑ରି॒ ଵେଵେ᳚ଷ୍ଟି । ତା॒ଦୃଗେ॒ଵ ତତ୍ ॥ 15 ॥
(ଅ॒ମୃ॒ଷ୍ଟ॒ – ଵି॒ଚି॒କିଥ୍ସ॑ତି॒ – ଜୁହ୍ଵ॑ – ତ୍ୟ॒ଜାମ॑ସୃଜ – ତାଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରଗ୍ମ୍ – ସୂର୍ୟା॑ୟ ପ୍ରା॒ତ–ର୍ ଜୁ॒ହୋତି॒ – ଜୁହ୍ଵ॑ତି – ସ॒ମ୍ପଦ୍ୟେ॑ତେ – ହୂୟତେ – ସ୍ଥାପୟତି – ସମ୍ପ୍ର॒ତି ଦ୍ଵେ ଚ॑) (ଅ. 2)
ଅନୁଵାକଂ 3 – ଉପୟୋକ୍ଷ୍ୟମାଣସ୍ୟ ହଵିଷ-ସ୍ସଂସ୍କାରଃ
ରୁ॒ଦ୍ରୋ ଵା ଏ॒ଷଃ । ୟଦ॒ଗ୍ନିଃ । ପତ୍ନୀ᳚ ସ୍ଥା॒ଲୀ । ୟନ୍ମଦ୍ଧ୍ୟେ॒-ଽଗ୍ନେ-ର॑ଧି॒ଶ୍ରୟେ᳚ତ୍ । ରୁ॒ଦ୍ରାୟ॒ ପତ୍ନୀ॒ମପି॑ ଦଦ୍ଧ୍ୟାତ୍ । ପ୍ର॒ମାୟୁ॑କା ସ୍ୟାତ୍ । ଉଦୀ॒ଚୋ-ଽଙ୍ଗା॑ରାନ୍ନି॒ରୂହ୍ୟାଧି॑ ଶ୍ରୟତି । ପତ୍ନି॑ୟୈ ଗୋପୀ॒ଥାୟ॑ ॥ ଵ୍ୟ॑ନ୍ତାନ୍ କରୋତି । ତଥା॒ ପତ୍ନ୍ୟ-ପ୍ର॑ମାୟୁକା ଭଵତି ॥ 16 ॥
ଘ॒ର୍ମୋ ଵା ଏ॒ଷୋ-ଽଶା᳚ନ୍ତଃ । ଅହ॑ରହଃ॒ ପ୍ରଵୃ॑ଜ୍ୟତେ । ୟଦ॑ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରମ୍ । ପ୍ରତି॑ଷିଞ୍ଚେ-ତ୍ପ॒ଶୁକା॑ମସ୍ୟ । ଶା॒ନ୍ତମି॑ଵ॒ ହି ପ॑ଶ॒ଵ୍ୟ᳚ମ୍ ॥ ନ ପ୍ରତି॑ଷିଞ୍ଚେ-ଦ୍ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସକା॑ମସ୍ୟ । ସମି॑ଦ୍ଧମିଵ॒ ହି ବ୍ର॑ହ୍ମଵର୍ଚ॒ସମ୍ ॥ ଅଥୋ॒ ଖଲୁ॑ । ପ୍ର॒ତି॒ଷିଚ୍ୟ॑ମେ॒ଵ । ୟତ୍-ପ୍ର॑ତିଷି॒ଞ୍ଚତି॑ ॥ 17 ॥
ତତ୍-ପ॑ଶ॒ଵ୍ୟ᳚ମ୍ । ୟଜ୍ଜୁ॒ହୋତି॑ । ତଦ୍ବ୍ର॑ହ୍ମଵର୍ଚ॒ସି । ଉ॒ଭୟ॑ମେ॒ଵାକଃ॑ ॥ ପ୍ରଚ୍ୟୁ॑ତଂ॒-ଵାଁ ଏ॒ତଦ॒ସ୍ମା-ଲ୍ଲୋ॒କାତ୍ । ଅଗ॑ତ-ନ୍ଦେଵଲୋ॒କମ୍ । ୟଚ୍ଛୃ॒ତଗ୍ମ୍ ହ॒ଵିରନ॑ଭିଘାରିତମ୍ । ଅ॒ଭିଦ୍ୟୋ॑ତୟତି । ଅ॒ଭ୍ୟେ॑ଵୈନ॑ଦ୍ଘାରୟତି । ଅଥୋ॑ ଦେଵ॒ତ୍ରୈଵୈନ॑-ଦ୍ଗମୟତି ॥ 18 ॥
ପର୍ୟ॑ଗ୍ନି କରୋତି । ରକ୍ଷ॑ସା॒-ମପ॑ହତ୍ୟୈ ॥ ତ୍ରିଃ ପର୍ୟ॑ଗ୍ନି କରୋତି । ତ୍ର୍ୟା॑ଵୃ॒ଦ୍ଧି ୟ॒ଜ୍ଞଃ । ଅଥୋ॑ ମେଦ୍ଧ୍ୟ॒ତ୍ଵାୟ॑ ॥ ୟତ୍-ପ୍ରା॒ଚୀନ॑-ମୁଦ୍ଵା॒ସୟେ᳚ତ୍ । ୟଜ॑ମାନଗ୍ମ୍ ଶୁ॒ଚା ଽର୍ପ॑ୟେତ୍ । ୟ-ଦ୍ଦ॑କ୍ଷି॒ଣା । ପି॒ତୃ॒ଦେ॒ଵ॒ତ୍ୟଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ୟାତ୍ । ୟତ୍-ପ୍ର॒ତ୍ୟକ୍ ॥ 19 ॥
ପତ୍ନୀଗ୍ମ୍॑ ଶୁ॒ଚା ଽର୍ପ॑ୟେତ୍ । ଉ॒ଦୀ॒ଚୀନ॒-ମୁଦ୍ଵା॑ସୟତି । ଏ॒ଷା ଵୈ ଦେ॑ଵମନୁ॒ଷ୍ୟାଣାଗ୍ମ୍॑ ଶା॒ନ୍ତା ଦିକ୍ । ତାମେ॒ଵୈନ॒ଦନୂ-ଦ୍ଵା॑ସୟତି॒ ଶାନ୍ତ୍ୟୈ᳚ ॥ ଵର୍ତ୍ମ॑ କରୋତି । ୟ॒ଜ୍ଞସ୍ୟ॒ ସନ୍ତ॑ତ୍ୟୈ ॥ ନିଷ୍ଟ॑ପତି । ଉପୈ॒ଵ ତଥ୍ସ୍ତୃ॑ଣାତି ॥ ଚ॒ତୁରୁନ୍ନ॑ୟତି । ଚତୁ॑ଷ୍ପାଦଃ ପ॒ଶଵଃ॑ ॥ 20 ॥
ପ॒ଶୂନେ॒ଵା-ଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ ସର୍ଵା᳚ନ୍-ପୂ॒ର୍ଣାନୁନ୍ନ॑ୟତି । ସର୍ଵେ॒ ହି ପୁଣ୍ୟା॑ ରା॒ଦ୍ଧାଃ ॥ ଅ॒ନୂଚ॒ ଉନ୍ନ॑ୟତି । ପ୍ର॒ଜାୟା॑ ଅନୂଚୀନ॒ତ୍ଵାୟ॑ । ଅ॒ନୂଚ୍ୟେ॒ଵାସ୍ୟ॑ ପ୍ର॒ଜା ଽର୍ଧୁ॑କା ଭଵତି ॥ ସ-ମ୍ମୃ॑ଶତି॒ ଵ୍ୟାଵୃ॑ତ୍ତ୍ୟୈ ॥ ନାହୋ᳚ଷ୍ୟ॒ନ୍ନୁପ॑ ସାଦୟେତ୍ । ୟଦହୋ᳚ଷ୍ୟନ୍ନୁପ ସା॒ଦୟେ᳚ତ୍ । ୟଥା॒ ଽନ୍ୟସ୍ମା॑ ଉପନି॒ଧାୟ॑ ॥ 21 ॥
ଅ॒ନ୍ୟସ୍ମୈ᳚ ପ୍ର॒ୟଚ୍ଛ॑ତି । ତା॒ଦୃଗେ॒ଵ ତତ୍ । ଆ-ଽସ୍ମୈ॑ ଵୃଶ୍ଚ୍ୟେତ । ୟଦେ॒ଵ ଗାର୍ହ॑ପତ୍ୟେ-ଽଧି॒ଶ୍ରୟ॑ତି । ତେନ॒ ଗାର୍ହ॑ପତ୍ୟ-ମ୍ପ୍ରୀଣାତି ॥ ଅ॒ଗ୍ନିର॑ବିଭେତ୍ । ଆହୁ॑ତୟୋ॒ ମା-ଽତ୍ୟେ᳚ଷ୍ୟ॒ନ୍ତୀତି॑ । ସ ଏ॒ତାଗ୍ମ୍ ସ॒ମିଧ॑-ମପଶ୍ୟତ୍ । ତାମା-ଽଧ॑ତ୍ତ । ତତୋ॒ ଵା ଅ॒ଗ୍ନାଵାହୁ॑ତୟୋ-ଽଦ୍ଧ୍ରିୟନ୍ତ ॥ 22 ॥
ୟଦେ॑ନଗ୍ମ୍ ସ॒ମୟ॑ଚ୍ଛତ୍ । ତଥ୍ସ॒ମିଧ॑-ସ୍ସମି॒ତ୍ତ୍ଵମ୍ । ସ॒ମିଧ॒ମାଦ॑ଧାତି । ସମେ॒ଵୈନଂ॑-ୟଁଚ୍ଛତି । ଆହୁ॑ତୀନା॒-ନ୍ଧୃତ୍ୟୈ᳚ । ଅଥୋ॑ ଅଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରମେ॒ଵେଦ୍ଧ୍ମଵ॑ତ୍-କରୋତି । ଆହୁ॑ତୀନା॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ୍ୟୈ ॥ ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତି । ୟଦେକାଗ୍ମ୍॑ ସ॒ମିଧ॑ମା॒ଧାୟ॒ ଦ୍ଵେ ଆହୁ॑ତୀ ଜୁ॒ହୋତି॑ । ଅଥ॒ କସ୍ୟାଗ୍ମ୍॑ ସ॒ମିଧି॑ ଦ୍ଵି॒ତୀୟା॒-ମାହୁ॑ତି-ଞ୍ଜୁହୋ॒ତୀତି॑ ॥ 23 ॥
ୟ-ଦ୍ଦ୍ଵେ ସ॒ମିଧା॑ଵାଦ॒ଦ୍ଧ୍ୟାତ୍ । ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ୟମସ୍ମୈ ଜନୟେତ୍ । ଏକାଗ୍ମ୍॑ ସ॒ମିଧ॑ମା॒ଧାୟ॑ । ୟଜୁ॑ଷା॒ ଽନ୍ୟାମାହୁ॑ତି-ଞ୍ଜୁହୋତି । ଉ॒ଭେ ଏ॒ଵ ସ॒ମିଦ୍ଵ॑ତୀ॒ ଆହୁ॑ତୀ ଜୁହୋତି । ନାସ୍ମୈ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ୟ-ଞ୍ଜନୟତି ॥ ଆଦୀ᳚ପ୍ତାୟା-ଞ୍ଜୁହୋତି । ସମି॑ଦ୍ଧମିଵ॒ ହି ବ୍ର॑ହ୍ମଵର୍ଚ॒ସମ୍ । ଅଥୋ॒ ୟଥା-ଽତି॑ଥି॒-ଞ୍ଜ୍ୟୋତି॑ଷ୍କୃ॒ତ୍ଵା ପ॑ରି॒ଵେଵେ᳚ଷ୍ଟି । ତା॒ଦୃଗେ॒ଵ ତତ୍ ॥ ଚ॒ତୁରୁନ୍ନ॑ୟତି । ଦ୍ଵିର୍ଜୁ॑ହୋତି । ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ଦ୍ଵି॒ପା-ଚ୍ଚତୁ॑ଷ୍ପାଦମତ୍ତି । ଅଥୋ᳚ ଦ୍ଵି॒ପଦ୍ୟେ॒ଵ ଚତୁ॑ଷ୍ପଦଃ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠାପୟତି ॥ 24 ॥
(ଭ॒ଵ॒ତି॒ – ପ୍ର॒ତି॒ଷି॒ଞ୍ଚତି॑ – ଗମୟତି – ପ୍ର॒ତ୍ୟକ୍ – ପ॒ଶଵ॑ – ଉପନି॒ଧା – ୟା᳚ଦ୍ଘ୍ରିୟ॒ନ୍ – ତେତି॒ – ତଚ୍ଚ॒ତ୍ଵାରି॑ ଚ) (ଅ. 3)
ଅନୁଵାକଂ 4 – ଉପୟୁକ୍ତସ୍ୟ ହଵିଷ-ସ୍ସଂସ୍କାରଃ
ଉ॒ତ୍ତ॒ରାଵ॑ତୀଂ॒-ଵୈଁ ଦେ॒ଵା ଆହୁ॑ତି॒ମଜୁ॑ହଵୁଃ । ଅଵା॑ଚୀ॒ମସୁ॑ରାଃ । ତତୋ॑ ଦେ॒ଵା ଅଭ॑ଵନ୍ନ୍ । ପରା-ଽସୁ॑ରାଃ । ୟ-ଙ୍କା॒ମୟେ॑ତ॒ ଵସୀ॑ୟାନ୍-ଥ୍ସ୍ୟା॒ଦିତି॑ । କନୀ॑ୟ॒ସ୍ତସ୍ୟ॒ ପୂର୍ଵଗ୍ମ୍॑ ହୁ॒ତ୍ଵା । ଉତ୍ତ॑ର॒-ମ୍ଭୂୟୋ॑ ଜୁହୁୟାତ୍ । ଏ॒ଷା ଵା ଉ॑ତ୍ତ॒ରାଵ॒ତ୍ୟାହୁ॑ତିଃ । ତା-ନ୍ଦେ॒ଵା ଅ॑ଜୁହଵୁଃ । ତତ॒ସ୍ତେ॑-ଽଭଵନ୍ନ୍ ॥ 25 ॥
ୟସ୍ୟୈ॒ଵ-ଞ୍ଜୁହ୍ଵ॑ତି । ଭଵ॑ତ୍ୟେ॒ଵ ॥ ୟ-ଙ୍କା॒ମୟେ॑ତ॒ ପାପୀ॑ୟାନ୍-ଥ୍ସ୍ୟା॒ଦିତି॑ । ଭୂୟ॒ସ୍ତସ୍ୟ॒ ପୂର୍ଵଗ୍ମ୍॑ ହୁ॒ତ୍ଵା । ଉତ୍ତ॑ର॒-ଙ୍କନୀ॑ୟୋ ଜୁହୁୟାତ୍ । ଏ॒ଷା ଵା ଅଵା॒ଚ୍ୟାହୁ॑ତିଃ । ତାମସୁ॑ରା ଅଜୁହଵୁଃ । ତତ॒ସ୍ତେ ପରା॑-ଽଭଵନ୍ନ୍ । ୟସ୍ୟୈ॒ଵ-ଞ୍ଜୁହ୍ଵ॑ତି । ପରୈ॒ଵ ଭ॑ଵତି ॥ 26 ॥
ହୁ॒ତ୍ଵୋପ॑ ସାଦୟ॒ତ୍ୟଜା॑ମିତ୍ଵାୟ । ଅଥୋ॒ ଵ୍ୟାଵୃ॑ତ୍ତ୍ୟୈ ॥ ଗାର୍ହ॑ପତ୍ୟ॒-ମ୍ପ୍ରତୀ᳚କ୍ଷତେ । ଅନ॑ନୁଦ୍ଧ୍ୟାୟିନ-ମେ॒ଵୈନ॑-ଙ୍କରୋତି ॥ ଅ॒ଗ୍ନି॒ହୋ॒ତ୍ରସ୍ୟ॒ ଵୈ ସ୍ଥା॒ଣୁର॑ସ୍ତି । ତଂ-ୟଁ ଋ॒ଚ୍ଛେତ୍ । ୟ॒ଜ୍ଞ॒ସ୍ଥା॒ଣୁମୃ॑ଚ୍ଛେତ୍ । ଏ॒ଷ ଵା ଅ॑ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରସ୍ୟ॑ ସ୍ଥା॒ଣୁଃ । ୟତ୍-ପୂର୍ଵା-ଽଽହୁ॑ତିଃ । ତାଂ-ୟଁଦୁତ୍ତ॑ରୟା॒-ଽଭି ଜୁ॑ହୁ॒ୟାତ୍ ॥ 27 ॥
ୟ॒ଜ୍ଞ॒ସ୍ଥା॒ଣୁ-ମୃ॑ଚ୍ଛେତ୍ । ଅ॒ତି॒ହାୟ॒ ପୂର୍ଵା॒ମାହୁ॑ତି-ଞ୍ଜୁହୋତି । ୟ॒ଜ୍ଞ॒ସ୍ଥା॒ଣୁମେ॒ଵ ପରି॑ ଵୃଣକ୍ତି । ଅଥୋ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ୟମେ॒ଵାପ୍ତ୍ଵା ଽତି॑କ୍ରାମତି ॥ ଅ॒ଵା॒ଚୀନଗ୍ମ୍॑ ସା॒ୟମୁପ॑ ମାର୍ଷ୍ଟି । ରେତ॑ ଏ॒ଵ ତ-ଦ୍ଦ॑ଧାତି । ଊ॒ର୍ଧ୍ଵ-ମ୍ପ୍ରା॒ତଃ । ପ୍ର ଜ॑ନୟତ୍ୟେ॒ଵ ତତ୍ ॥ ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତି । ଚ॒ତୁରୁନ୍ନ॑ୟତି ॥ 28 ॥
ଦ୍ଵିର୍ଜୁ॑ହୋତି । ଅଥ॒ କ୍ଵ॑ ଦ୍ଵେ ଆହୁ॑ତୀ ଭଵତ॒ ଇତି॑ । ଅ॒ଗ୍ନୌ ଵୈ᳚ଶ୍ଵାନ॒ର ଇତି॑ ବ୍ରୂୟାତ୍ । ଏ॒ଷ ଵା ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଵୈ᳚ଶ୍ଵାନ॒ରଃ । ୟଦ୍ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣଃ । ହୁ॒ତ୍ଵା ଦ୍ଵିଃ ପ୍ରାଶ୍ଞା॑ତି । ଅ॒ଗ୍ନାଵେ॒ଵ ଵୈ᳚ଶ୍ଵାନ॒ରେ ଦ୍ଵେ ଆହୁ॑ତୀ ଜୁହୋତି ॥ ଦ୍ଵିର୍ଜୁ॒ହୋତି॑ । ଦ୍ଵିର୍ନିମା᳚ର୍ଷ୍ଟି । ଦ୍ଵିଃ ପ୍ରାଶ୍ଞା॑ତି ॥ 29 ॥
ଷଟ୍-ଥ୍ସମ୍ପ॑ଦ୍ୟନ୍ତେ । ଷଡ୍ଵା ଋ॒ତଵଃ॑ । ଋ॒ତୂନେ॒ଵ ପ୍ରୀ॑ଣାତି । ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତି । କି॒-ନ୍ଦେ॒ଵ॒ତ୍ୟ॑-ମଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରମିତି॑ । ଵୈ॒ଶ୍ଵ॒ଦେ॒ଵମିତି॑ ବ୍ରୂୟାତ୍ । ୟ-ଦ୍ୟଜୁ॑ଷା ଜୁ॒ହୋତି॑ । ତଦୈ᳚ନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନମ୍ । ୟତ୍-ତୂ॒ଷ୍ଣୀମ୍ । ତତ୍-ପ୍ରା॑ଜାପ॒ତ୍ୟମ୍ ॥ 30 ॥
ୟନ୍ନି॒ମାର୍ଷ୍ଟି॑ । ତଦୋଷ॑ଧୀନାମ୍ । ୟଦ୍ଦ୍ଵି॒ତୀୟ᳚ମ୍ । ତତ୍-ପି॑ତୃ॒ଣାମ୍ । ୟତ୍-ପ୍ରାଶ୍ଞା॑ତି । ତ-ଦ୍ଗର୍ଭା॑ଣାମ୍ । ତସ୍ମା॒-ଦ୍ଗର୍ଭା॒ ଅନ॑ଶ୍ନନ୍ତୋ ଵର୍ଧନ୍ତେ । ୟଦା॒ଚାମ॑ତି । ତନ୍ମ॑ନୁ॒ଷ୍ୟା॑ଣାମ୍ ॥ ଉଦ॑ମ୍ପର୍ୟା॒ଵୃତ୍ୟାଚା॑ମତି ॥ 31 ॥
ଆ॒ତ୍ମନୋ॑ ଗୋପୀ॒ଥାୟ॑ ॥ ନିର୍ଣେ॑ନେକ୍ତି॒ ଶୁଦ୍ଧ୍ୟୈ᳚ ॥ ନିଷ୍ଟ॑ପତି ସ୍ଵ॒ଗାକୃ॑ତ୍ୟୈ । ଉ-ଦ୍ଦି॑ଶତି । ସ॒ପ୍ତ॒ର୍॒ଷୀନେ॒ଵ ପ୍ରୀ॑ଣାତି ॥ ଦ॒କ୍ଷି॒ଣା ପ॒ର୍ୟାଵ॑ର୍ତତେ । ସ୍ଵମେ॒ଵ ଵୀ॒ର୍ୟ॑ମନୁ॑ ପ॒ର୍ୟାଵ॑ର୍ତତେ । ତସ୍ମା॒-ଦ୍ଦକ୍ଷି॒ଣୋ-ଽର୍ଧ॑ ଆ॒ତ୍ମନୋ॑ ଵୀ॒ର୍ୟା॑ଵତ୍ତରଃ । ଅଥୋ॑ ଆଦି॒ତ୍ୟସ୍ୟୈ॒ଵାଵୃତ॒ମନୁ॑ ପ॒ର୍ୟାଵ॑ର୍ତତେ ॥ ହୁ॒ତ୍ଵୋପ॒ ସମି॑ନ୍ଧେ ॥ 32 ॥
ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵ॒ର୍ଚ॒ସସ୍ୟ॒ ସମି॑ଦ୍ଧ୍ୟୈ ॥ ନ ବ॒ର॒ଃଇରନୁ॒ ପ୍ର ହ॑ରେତ୍ । ଅସଗ୍ଗ୍॑ସ୍ଥିତୋ॒ ଵା ଏ॒ଷ ୟ॒ଜ୍ଞଃ । ୟଦ॑ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରମ୍ । ୟଦ॑ନୁ ପ୍ର॒ହରେ᳚ତ୍ । ୟ॒ଜ୍ଞଂ-ଵିଁଚ୍ଛି॑ନ୍ଦ୍ୟାତ୍ । ତସ୍ମା॒ନ୍ନାନୁ॑ ପ୍ର॒ହୃତ୍ୟ᳚ମ୍ । ୟ॒ଜ୍ଞସ୍ୟ॒ ସନ୍ତ॑ତ୍ୟୈ ॥ ଅ॒ପୋ ନି ନ॑ୟତି । ଅ॒ଵ॒ଭୃ॒ଥସ୍ୟୈ॒ଵ ରୂ॒ପମ॑କଃ ॥ 33 ॥
(ଅ॒ଭ॒ଵ॒ନ୍ – ଭ॒ଵ॒ତି॒ – ଜୁ॒ହୁ॒ୟାନ୍ – ନ॑ୟତି – ମାର୍ଷ୍ଟି॒ ଦ୍ଵିଃ ପ୍ରାଶ୍ଞା॑ତି – ପ୍ରାଜାପ॒ତ୍ୟ – ମାଚା॑ମତୀ – ନ୍ଧେ – ଽକଃ) (ଅ. 4)
ଅନୁଵାକଂ 5 – କାମ୍ୟାନି ହୋମଦ୍ରଵ୍ୟାଣି
ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତି । ଅ॒ଗ୍ନି॒ହୋ॒ତ୍ରପ୍ରା॑ୟଣା ୟ॒ଜ୍ଞାଃ । କି-ମ୍ପ୍ରା॑ୟଣ-ମଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରମିତି॑ । ଵ॒ଥ୍ସୋ ଵା ଅ॑ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରସ୍ୟ॒ ପ୍ରାୟ॑ଣମ୍ । ଅ॒ଗ୍ନି॒ହୋ॒ତ୍ରଂ-ୟଁ॑ଜ୍ଞାନା᳚ମ୍ ॥ ତସ୍ୟ॑ ପୃଥି॒ଵୀ ସଦଃ॑ । ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒-ମାଗ୍ନୀ᳚ଦ୍ଧ୍ରମ୍ । ଦ୍ୟୌର୍-ହ॑ଵି॒ର୍ଧାନ᳚ମ୍ । ଦି॒ଵ୍ୟା ଆପଃ॒ ପ୍ରୋକ୍ଷ॑ଣୟଃ । ଓଷ॑ଧୟୋ ବ॒ର॒ଃଇଃ ॥ 34 ॥
ଵନ॒ସ୍ପତ॑ୟ ଇ॒ଦ୍ଧ୍ମଃ । ଦିଶଃ॑ ପରି॒ଧୟଃ॑ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟୋ ୟୂପଃ॑ । ୟଜ॑ମାନଃ ପ॒ଶୁଃ । ସ॒ମୁ॒ଦ୍ରୋ॑-ଽଵଭୃ॒ଥଃ । ସଂ॒ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ର-ସ୍ସ୍ଵ॑ଗାକା॒ରଃ । ତସ୍ମା॒ଦାହି॑ତାଗ୍ନେ॒-ସ୍ସର୍ଵ॑ମେ॒ଵ ବ॑ର୍ହି॒ଷ୍ୟ॑-ନ୍ଦ॒ତ୍ତ-ମ୍ଭ॑ଵତି । ୟ-ଥ୍ସା॒ୟ-ଞ୍ଜୁ॒ହୋତି॑ । ରାତ୍ରି॑ମେ॒ଵ ତେନ॑ ଦକ୍ଷି॒ଣ୍ୟା᳚-ଙ୍କୁରୁତେ । ୟତ୍-ପ୍ରା॒ତଃ ॥ 35 ॥
ଅହ॑ରେ॒ଵ ତେନ॑ ଦକ୍ଷି॒ଣ୍ୟ॑-ଙ୍କୁରୁତେ । ୟତ୍-ତତୋ॒ ଦଦା॑ତି । ସା ଦକ୍ଷି॑ଣା ॥ ୟାଵ॑ନ୍ତୋ॒ ଵୈ ଦେ॒ଵା ଅହୁ॑ତ॒ମାଦନ୍ନ୍॑ । ତେ ପରା॑-ଽଭଵନ୍ନ୍ । ତ ଏ॒ତଦ॑ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରଗ୍ମ୍ ସର୍ଵ॑ସ୍ୟୈ॒ଵ ସ॑ମଵ॒ଦାୟା॑ଜୁହଵୁଃ । ତସ୍ମା॑ଦାହୁଃ । ଅ॒ଗ୍ନି॒ହୋ॒ତ୍ରଂ-ଵୈଁ ଦେ॒ଵା ଗୃ॒ହାଣା॒-ନ୍ନିଷ୍କୃ॑ତି-ମପଶ୍ୟ॒ନ୍ନିତି॑ । ୟ-ଥ୍ସା॒ୟ-ଞ୍ଜୁ॒ହୋତି॑ । ରାତ୍ରି॑ୟା ଏ॒ଵ ତଦ୍ଧୁ॒ତାଦ୍ୟା॑ୟ ॥ 36 ॥
ୟଜ॑ମାନ॒ସ୍ୟା-ପ॑ରାଭାଵାୟ । ୟତ୍-ପ୍ରା॒ତଃ । ଅହ୍ନ॑ ଏ॒ଵ ତଦ୍ଧୁ॒ତାଦ୍ୟା॑ୟ । ୟଜ॑ମାନ॒ସ୍ୟା-ପ॑ରାଭାଵାୟ । ୟତ୍-ତତୋ॒-ଽଶ୍ନାତି॑ । ହୁ॒ତମେ॒ଵ ତତ୍ ॥ ଦ୍ଵୟୋଃ॒ ପୟ॑ସା ଜୁହୁୟାତ୍-ପ॒ଶୁକା॑ମସ୍ୟ । ଏ॒ତଦ୍ଵା ଅ॑ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ର-ମ୍ମି॑ଥୁ॒ନମ୍ । ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ପ୍ର ପ୍ର॒ଜୟା॑ ପ॒ଶୁଭି॑-ର୍ମିଥୁ॒ନୈ-ର୍ଜା॑ୟତେ ॥ 37 ॥
ଇ॒ମାମେ॒ଵ ପୂର୍ଵ॑ୟା ଦୁ॒ହେ । ଅ॒ମୂମୁତ୍ତ॑ରୟା । ଅ॒ଧି॒ଶ୍ରିତ୍ୟୋତ୍ତ॑ର॒ମା ନ॑ୟତି । ୟୋନା॑ଵେ॒ଵ ତ-ଦ୍ରେତ॑-ସ୍ସିଞ୍ଚତି ପ୍ର॒ଜନ॑ନେ ॥ ଆଜ୍ୟେ॑ନ ଜୁହୁୟା॒ତ୍-ତେଜ॑ସ୍କାମସ୍ୟ । ତେଜୋ॒ ଵା ଆଜ୍ୟ᳚ମ୍ । ତେ॒ଜ॒ସ୍ଵ୍ୟେ॑ଵ ଭ॑ଵତି । ପୟ॑ସା ପ॒ଶୁକା॑ମସ୍ୟ । ଏ॒ତଦ୍ଵୈ ପ॑ଶୂ॒ନାଗ୍ମ୍ ରୂ॒ପମ୍ । ରୂ॒ପେଣୈ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ପ॒ଶୂନଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ॥ 38 ॥
ପ॒ଶୁ॒ମାନେ॒ଵ ଭ॑ଵତି । ଦ॒ଦ୍ଧ୍ନେନ୍ଦ୍ରି॒ୟ କା॑ମସ୍ୟ । ଇ॒ନ୍ଦ୍ରି॒ୟଂ-ଵୈଁ ଦଧି॑ । ଇ॒ନ୍ଦ୍ରି॒ୟା॒ଵ୍ୟେ॑ଵ ଭ॑ଵତି । ୟ॒ଵା॒ଗ୍ଵା᳚ ଗ୍ରାମ॑କାମସ୍ୟୌଷ॒ଧା ଵୈ ମ॑ନୁ॒ଷ୍ୟାଃ᳚ । ଭା॒ଗ॒ଧେୟେ॑ନୈ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ସଜା॒ତାନଵ॑-ରୁନ୍ଧେ । ଗ୍ରା॒ମ୍ୟେ॑ଵ ଭ॑ଵତି ॥
ଅୟ॑ଜ୍ଞୋ॒ ଵା ଏ॒ଷଃ । ୟୋ॑ସା॒ମା ॥ 39 ॥
ଚ॒ତୁରୁନ୍ନ॑ୟତି । ଚତୁ॑ରକ୍ଷରଗ୍ମ୍ ରଥନ୍ତ॒ରମ୍ । ର॒ଥ॒ନ୍ତ॒ରସ୍ୟୈ॒ଷ ଵର୍ଣଃ॑ । ଉ॒ପରୀ॑ଵ ହରତି । ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷଂ-ଵାଁମଦେ॒ଵ୍ୟମ୍ । ଵା॒ମ॒ଦେ॒ଵ୍ୟସ୍ୟୈ॒ଷ ଵର୍ଣଃ॑ । ଦ୍ଵିର୍ଜୁ॑ହୋତି । ଦ୍ଵ୍ୟ॑କ୍ଷର-ମ୍ବୃ॒ହତ୍ । ବୃ॒ହ॒ତ ଏ॒ଷ ଵର୍ଣଃ॑ । ଅ॒ଗ୍ନି॒ହୋ॒ତ୍ରମେ॒ଵ ତ-ଥ୍ସାମ॑ନ୍ଵତ୍-କରୋତି ॥ 40 ॥
ୟୋ ଵା ଅ॑ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରସ୍ୟୋ॑ପ॒ସଦୋ॒ ଵେଦ॑ । ଉପୈ॑ନମୁପ॒ସଦୋ॑ ନମନ୍ତି । ଵି॒ନ୍ଦତ॑ ଉପସ॒ତ୍ତାର᳚ମ୍ । ଉ॒ନ୍ନୀୟୋପ॑ ସାଦୟତି । ପୃ॒ଥି॒ଵୀମେ॒ଵ ପ୍ରୀ॑ଣାତି । ହୋ॒ଷ୍ୟନ୍ନୁପ॑ ସାଦୟତି । ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷମେ॒ଵ ପ୍ରୀ॑ଣାତି । ହୁ॒ତ୍ଵୋପ॑ ସାଦୟତି । ଦିଵ॑ମେ॒ଵ ପ୍ରୀ॑ଣାତି । ଏ॒ତା ଵା ଅ॑ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରସ୍ୟୋ॑ପ॒ସଦଃ॑ ॥ 41 ॥
ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ଉପୈ॑ନ-ମୁପ॒ସଦୋ॑ ନମନ୍ତି । ଵି॒ନ୍ଦତ॑ ଉପସ॒ତ୍ତାର᳚ମ୍ ॥ ୟୋ ଵା ଅ॑ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରସ୍ୟାଶ୍ରା॑ଵିତ-ମ୍ପ୍ର॒ତ୍ୟାଶ୍ରା॑ଵିତ॒ଗ୍ମ୍॒ ହୋତା॑ର-ମ୍ବ୍ର॒ହ୍ମାଣଂ॑-ଵଁଷଟ୍କା॒ରଂ-ଵେଁଦ॑ । ତସ୍ୟ॒ ତ୍ଵେ॑ଵ ହୁ॒ତମ୍ । ପ୍ରା॒ଣୋ ଵା ଅ॑ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରସ୍ୟାଶ୍ରା॑ଵିତମ୍ । ଅ॒ପା॒ନଃ ପ୍ର॒ତ୍ୟାଶ୍ରା॑ଵିତମ୍ । ମନୋ॒ ହୋତା᳚ । ଚକ୍ଷୁ॑-ର୍ବ୍ର॒ହ୍ମା । ନି॒ମେ॒ଷୋ ଵ॑ଷଟ୍କା॒ରଃ ॥ 42 ॥
ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ତସ୍ୟ॒ ତ୍ଵେ॑ଵ ହୁ॒ତମ୍ ॥ ସା॒ୟଂ॒-ୟାଁଵା॑ନଶ୍ଚ॒ ଵୈ ଦେ॒ଵାଃ ପ୍ରା॑ତ॒ର୍ୟାଵା॑ଣଶ୍ଚା-ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରିଣୋ॑ ଗୃ॒ହମାଗ॑ଚ୍ଛନ୍ତି । ତାନ୍. ୟନ୍ନ ତ॒ର୍ପୟେ᳚ତ୍ । ପ୍ର॒ଜୟା᳚-ଽସ୍ୟ ପ॒ଶୁଭି॒ର୍ଵି ତି॑ଷ୍ଠେରନ୍ନ୍ । ୟତ୍ତ॒ର୍ପୟେ᳚ତ୍ । ତୃ॒ପ୍ତା ଏ॑ନ-ମ୍ପ୍ର॒ଜୟା॑ ପ॒ଶୁଭି॑ସ୍ତର୍ପୟେୟୁଃ ॥ ସ॒ଜୂର୍ଦେ॒ଵୈ-ସ୍ସା॒ୟଂ-ୟାଁଵ॑ଭି॒ରିତି॑ ସା॒ୟଗ୍ମ୍ ସ-ମ୍ମୃ॑ଶତି । ସ॒ଜୂର୍ଦେ॒ଵୈଃ ପ୍ରା॒ତର୍ୟାଵ॑ଭି॒ରିତି॑ ପ୍ରା॒ତଃ । ୟେ ଚୈ॒ଵ ଦେ॒ଵା-ସ୍ସା॑ୟଂ॒-ୟାଁଵା॑ନୋ॒ ୟେ ଚ॑ ପ୍ରାତ॒ର୍ୟାଵା॑ଣଃ ॥ 43 ॥
ତାନେ॒ଵୋଭୟାଗ୍॑ ସ୍ତର୍ପୟତି । ତ ଏ॑ନ-ନ୍ତୃ॒ପ୍ତାଃ ପ୍ର॒ଜୟା॑ ପ॒ଶୁଭି॑ ସ୍ତର୍ପୟନ୍ତି ॥ ଅ॒ରୁ॒ଣୋ ହ॑ ସ୍ମା॒ହୌପ॑ଵେଶିଃ । ଅ॒ଗ୍ନି॒ହୋ॒ତ୍ର ଏ॒ଵାହଗ୍ମ୍ ସା॒ୟ-ମ୍ପ୍ରା॑ତ॒ର୍ଵଜ୍ର॒-ମ୍ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ୟେଭ୍ୟଃ॒ ପ୍ର ହ॑ରାମି । ତସ୍ମା॒-ନ୍ମତ୍ପାପୀ॑ୟାଗ୍ମ୍ସୋ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ୟା॒ ଇତି॑ । ଚ॒ତୁରୁନ୍ନ॑ୟତି । ଦ୍ଵିର୍ଜୁ॑ହୋତି । ସ॒ମି-ଥ୍ସ॑ପ୍ତ॒ମୀ । ସ॒ପ୍ତପ॑ଦା॒ ଶକ୍ଵ॑ରୀ । ଶା॒କ୍ଵ॒ରୋ ଵଜ୍ରଃ॑ । ଅ॒ଗ୍ନି॒ହୋ॒ତ୍ର ଏ॒ଵ ତଥ୍ସା॒ୟ-ମ୍ପ୍ରା॑ତ॒ର୍ଵଜ୍ରଂ॒-ୟଁଜ॑ମାନୋ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ୟାୟ॒ ପ୍ର ହ॑ରତି । ଭଵ॑ତ୍ୟା॒ତ୍ମନା᳚ । ପରା᳚-ଽସ୍ୟ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ୟୋ ଭଵତି ॥ 44 ॥
(ବ॒ର୍॒ହିଃ – ପ୍ରା॒ତ–ର୍ ହୁ॒ତାଦ୍ୟା॑ୟ – ଜାୟତେ – ରୁନ୍ଧେ – ଽସା॒ମା – କ॑ରୋ – ତ୍ୟେ॒ତା ଵା ଅ॑ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରସ୍ୟୋ॑ ପ॒ସଦୋ॑ – ଵଷଟ୍କା॒ର – ଶ୍ଚ॑ ପ୍ରାତ॒ର୍ୟାଵା॑ଣୋ॒ – ଵଜ୍ର॒ସ୍ତ୍ରୀଣି॑ ଚ) (ଅ. 5)
ଅନୁଵାକଂ 6 – ଅଭ୍ୟୁଦ୍ଦ୍ରଵଣମ୍, ହୋମାଭାଵପ୍ରତୀକାରଶ୍ଚ
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ରକାମୟ-ତାତ୍ମ॒ନ୍ ଵନ୍ମେ॑ ଜାୟେ॒ତେତି॑ । ସୋ॑-ଽଜୁହୋତ୍ । ତସ୍ୟା᳚ତ୍ମ॒ନ୍ ଵଦ॑ଜାୟତ । ଅ॒ଗ୍ନି-ର୍ଵା॒ୟୁରା॑-ଦି॒ତ୍ୟଃ । ତେ᳚-ଽବ୍ରୁଵନ୍ନ୍ । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ରହୌଷୀ-ଦାତ୍ମ॒ନ୍-ଵନ୍ମେ॑ ଜାୟେ॒ତେତି॑ । ତସ୍ୟ॑ ଵ॒ୟମ॑ଜନିଷ୍ମହି । ଜାୟ॑ତା-ନ୍ନ ଆତ୍ମ॒ନ୍-ଵଦିତି॒ ତେ॑-ଽଜୁହଵୁଃ । ପ୍ରା॒ଣାନା॑ମ॒ଗ୍ନିଃ । ତ॒ନୁଵୈ॑ ଵା॒ୟୁଃ ॥ 45 ॥
ଚକ୍ଷୁ॑ଷ ଆଦି॒ତ୍ୟଃ । ତେଷାଗ୍ମ୍॑ ହୁ॒ତାଦ॑ଜାୟତ॒ ଗୌରେ॒ଵ ॥ ତସ୍ୟୈ॒ ପୟ॑ସି॒ ଵ୍ୟାୟ॑ଚ୍ଛନ୍ତ । ମମ॑ ହୁ॒ତାଦ॑ଜନି॒ ମମେତି॑ । ତେ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ମ୍ପ୍ର॒ଶ୍ନମା॑ୟନ୍ନ୍ । ସ ଆ॑ଦି॒ତ୍ୟୋ᳚-ଽଗ୍ନି-ମ॑ବ୍ରଵୀତ୍ । ୟ॒ତ॒ରୋ ନୌ॒ ଜୟା᳚ତ୍ । ତନ୍ନୌ॑ ସ॒ହାସ॒ଦିତି॑ । କସ୍ୟୈ କୋ-ଽହୌ॑ଷୀ॒ଦିତି॑ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ରବ୍ରଵୀ॒ତ୍-କସ୍ୟୈ କ॒ ଇତି॑ । ପ୍ରା॒ଣାନା॑ମ॒ହମିତ୍ୟ॒ଗ୍ନିଃ ॥ 46 ॥
ତ॒ନୁଵା॑ ଅ॒ହମିତି॑ ଵା॒ୟୁଃ । ଚକ୍ଷୁ॑ଷୋ॒-ଽହମିତ୍ୟା॑ଦି॒ତ୍ୟଃ । ୟ ଏ॒ଵ ପ୍ରା॒ଣାନା॒ମହୌ॑ଷୀତ୍ । ତସ୍ୟ॑ ହୁ॒ତାଦ॑ଜ॒ନୀତି॑ । ଅ॒ଗ୍ନେର୍-ହୁ॒ତାଦ॑ଜ॒ନୀତି॑ । ତଦ॑ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରସ୍ୟା᳚-ଗ୍ନିହୋତ୍ର॒ତ୍ଵମ୍ । ଗୌର୍ଵା ଅ॑ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରମ୍ । ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॒ ଗୌର॑ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରମିତି॑ । ପ୍ରା॒ଣା॒ପା॒ନାଭ୍ୟା॑-ମେ॒ଵାଗ୍ନିଗ୍ମ୍ ସମ॑ର୍ଧୟତି । ଅଵ୍ୟ॑ର୍ଧୁକଃ ପ୍ରାଣାପା॒ନାଭ୍ୟା᳚-ମ୍ଭଵତି ॥ 47 ॥
ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ ତୌ ଵା॒ୟୁର॑ବ୍ରଵୀତ୍ । ଅନୁ॒ ମା ଭ॑ଜତ॒ମିତି॑ । ୟଦେ॒ଵ ଗାର୍ହ॑ପତ୍ୟେ-ଽଧି॒ଶ୍ରିତ୍ୟା॑-ହଵ॒ନୀୟ॑-ମ॒ଭ୍ୟୁ॑ଦ୍ଦ୍ରଵାନ୍॑ । ତେନ॒ ତ୍ଵା-ମ୍ପ୍ରୀ॑ଣା॒ନିତ୍ୟ॑-ବ୍ରୂତାମ୍ । ତସ୍ମା॒-ଦ୍ୟ-ଦ୍ଗାର୍ହ॑ପତ୍ୟେ-ଽଧି॒-ଶ୍ରିତ୍ୟା॑ହଵ॒ନୀୟ॑-ମ॒ଭ୍ୟୁ॑ଦ୍ଦ୍ରଵ॑ତି । ଵା॒ୟୁମେ॒ଵ ତେନ॑ ପ୍ରୀଣାତି ॥ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ର୍ଦେ॒ଵତା᳚-ସ୍ସୃ॒ଜମା॑ନଃ । ଅ॒ଗ୍ନିମେ॒ଵ ଦେ॒ଵତା॑ନା-ମ୍ପ୍ରଥ॒ମ-ମ॑ସୃଜତ । ସୋ᳚-ଽନ୍ୟଦା॑ଲ॒ମ୍-ଭ୍ୟ॑ମଵି॑ତ୍ତ୍ଵା ॥ 48 ॥
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିମ॒ଭି ପ॒ର୍ୟାଵ॑ର୍ତତ । ସ ମୃ॒ତ୍ୟୋ-ର॑ବିଭେତ୍ । ସୋ॑-ଽମୁମା॑ଦି॒ତ୍ୟ-ମା॒ତ୍ମନୋ॒ ନିର॑ମିମୀତ । ତଗ୍ମ୍ହୁ॒ତ୍ଵା ପରା᳚ମ୍ପ॒ର୍ୟାଵ॑ର୍ତତ । ତତୋ॒ ଵୈ ସ ମୃ॒ତ୍ୟୁମପା॑ଜୟତ୍ । ଅପ॑ ମୃ॒ତ୍ୟୁ-ଞ୍ଜ॑ୟତି । ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ ତସ୍ମା॒-ଦ୍ୟସ୍ୟୈ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦୁଷଃ॑ । ଉ॒ତୈକା॒ହମୁ॒ତ ଦ୍ଵ୍ୟ॒ହ-ନ୍ନ ଜୁହ୍ଵ॑ତି । ହୁ॒ତମେ॒ଵାସ୍ୟ॑ ଭଵତି । ଅ॒ସୌ ହ୍ୟା॑ଦି॒ତ୍ୟୋ᳚-ଽଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରମ୍ ॥ 49 ॥
(ତ॒ନୁଵୈ॑ ଵା॒ୟୁ – ର॒ଗ୍ନି–ର୍ ଭ॑ଵ॒ – ତ୍ୟଵି॑ତ୍ତ୍ଵା – ଭଵ॒ତ୍ୟେକ॑-ଞ୍ଚ) (ଅ. 6)
ଅନୁଵାକଂ 7 – ହଵିଷ-ସ୍ସର୍ଵଦେଵତାସମ୍ବନ୍ଧେନ ପ୍ରଶଂସା
ରୌ॒ଦ୍ର-ଙ୍ଗଵି॑ । ଵା॒ୟ॒ଵ୍ୟ॑-ମୁପ॑ସୃଷ୍ଟମ୍ । ଆ॒ଶ୍ଵି॒ନ-ନ୍ଦୁ॒ହ୍ୟମା॑ନମ୍ । ସୌ॒ମ୍ୟ-ନ୍ଦୁ॒ଗ୍ଧମ୍ । ଵା॒ରୁ॒ଣମଧି॑ଶ୍ରିତମ୍ । ଵୈ॒ଶ୍ଵ॒ଦେ॒ଵା ଭି॒ନ୍ଦଵଃ॑ । ପୌ॒ଷ୍ଣମୁଦ॑ନ୍ତମ୍ । ସା॒ର॒ସ୍ଵ॒ତଂ-ଵିଁ॒ଷ୍ୟନ୍ଦ॑ମାନମ୍ । ମୈ॒ତ୍ରଗ୍ମ୍ ଶରଃ॑ । ଧା॒ତୁରୁଦ୍ଵା॑ସିତମ୍ । ବୃହ॒ସ୍ପତେ॒ରୁନ୍ନୀ॑ତମ୍ । ସ॒ଵି॒ତୁଃ ପ୍ରକ୍ରା᳚ନ୍ତମ୍ । ଦ୍ୟା॒ଵା॒ପୃ॒ଥି॒ଵ୍ୟଗ୍ଗ୍॑ ହ୍ରି॒ୟମା॑ଣମ୍ । ଐ॒ନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନ-ମୁପ॑ସନ୍ନମ୍ । ଅ॒ଗ୍ନେଃ ପୂର୍ଵା ଽଽହୁ॑ତିଃ । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତେ॒-ରୁତ୍ତ॑ରା । ଐ॒ନ୍ଦ୍ରଗ୍ମ୍ ହୁ॒ତମ୍ ॥ 50 ॥
(ଉଦ୍ଵା॑ସିତଗ୍ମ୍ ସ॒ପ୍ତ ଚ॑) (ଅ. 7)
ଅନୁଵାକଂ 8 – ଦୋହନପ୍ରକାରୋ-ଽଗ୍ନିହୋତ୍ରହୋତ୍ରଶ୍ଚ
ଦ॒କ୍ଷି॒ଣ॒ତ ଉପ॑ ସୃଜତି । ପି॒ତୃ॒ଲୋ॒କମେ॒ଵ ତେନ॑ ଜୟତି ॥ ପ୍ରାଚୀ॒ମାଵ॑ର୍ତୟତି । ଦେ॒ଵ॒ଲୋ॒କମେ॒ଵ ତେନ॑ ଜୟତି । ଉଦୀ॑ଚୀମା॒ଵୃତ୍ୟ॑ ଦୋଗ୍ଧି । ମ॒ନୁ॒ଷ୍ୟ॒ଲୋ॒କମେ॒ଵ ତେନ॑ ଜୟତି ॥ ପୂର୍ଵୌ॑ ଦୁହ୍ୟାଜ୍ଜ୍ୟେ॒ଷ୍ଠସ୍ୟ॑ ଜ୍ୟୈଷ୍ଠିନେ॒ୟସ୍ୟ॑ । ୟୋ ଵା॑ ଗ॒ତଶ୍ରୀ॒-ସ୍ସ୍ୟାତ୍ । ଅପ॑ରୌ ଦୁହ୍ୟାତ୍-କନି॒ଷ୍ଠସ୍ୟ॑ କାନିଷ୍ଠିନେ॒ୟସ୍ୟ॑ । ୟୋ ଵା॒ ବୁଭୂ॑ଷେତ୍ ॥ 51 ॥
ନ ସ-ମ୍ମୃ॑ଶତି । ପା॒ପ॒ଵ॒ସ୍ୟ॒ସସ୍ୟ॒ ଵ୍ୟାଵୃ॑ତ୍ତ୍ୟୈ ॥ ଵା॒ୟ॒ଵ୍ୟଂ॑-ଵାଁ ଏ॒ତଦୁପ॑ସୃଷ୍ଟମ୍ । ଆ॒ଶ୍ଵି॒ନ-ନ୍ଦୁ॒ହ୍ୟମା॑ନମ୍ । ମୈ॒ତ୍ର-ନ୍ଦୁ॒ଗ୍ଧମ୍ । ଅ॒ର୍ୟ॒ମ୍ଣ ଉ॑ଦ୍ଵା॒ସ୍ୟମା॑ନମ୍ । ତ୍ଵା॒ଷ୍ଟ୍ର-ମୁ॑ନ୍ନୀ॒ୟମା॑ନମ୍ । ବୃହ॒ସ୍ପତେ॒-ରୁନ୍ନୀ॑ତମ୍ । ସ॒ଵି॒ତୁଃ ପ୍ରକ୍ରା᳚ନ୍ତମ୍ । ଦ୍ୟା॒ଵା॒ପୃ॒ଥି॒ଵ୍ୟଗ୍ଗ୍॑ ହ୍ରି॒ୟମା॑ଣମ୍ ॥ 52 ॥
ଐ॒ନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନମୁପ॑ ସାଦିତମ୍ । ସର୍ଵା᳚ଭ୍ୟୋ॒ ଵା ଏ॒ଷ ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ୟୋ ଜୁହୋତି । ୟୋ᳚-ଽଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ର-ଞ୍ଜୁ॒ହୋତି॑ ॥ ୟଥା॒ ଖଲୁ॒ ଵୈ ଧେ॒ନୁ-ନ୍ତୀ॒ର୍ଥେ ତ॒ର୍ପୟ॑ତି । ଏ॒ଵମ॑ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରୀ ୟଜ॑ମାନ-ନ୍ତର୍ପୟତି । ତୃପ୍ୟ॑ତି ପ୍ର॒ଜୟା॑ ପ॒ଶୁଭିଃ॑ । ପ୍ରସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କ-ଞ୍ଜା॑ନାତି । ପଶ୍ୟ॑ତି ପୁ॒ତ୍ରମ୍ । ପଶ୍ୟ॑ତି॒ ପୌତ୍ର᳚ମ୍ । ପ୍ର ପ୍ର॒ଜୟା॑ ପ॒ଶୁଭି॑-ର୍ମିଥୁ॒ନୈ-ର୍ଜା॑ୟତେ । ୟସ୍ୟୈ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦୁଷୋ᳚-ଽଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ର-ଞ୍ଜୁହ୍ଵ॑ତି । ୟ ଉ॑ ଚୈନ ଦେ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ 53 ॥
(ବଭୂ॑ଷେ- ଦ୍ଧ୍ରି॒ୟମା॑ଣଂ – ଜାୟତେ॒ ଦ୍ଵେ ଚ॑) (ଅ. 8)
ଅନୁଵାକଂ 9 – ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରସ୍ୟାସଂସୃଷ୍ଟହୋମମନ୍ତ୍ରୌ
ତ୍ରୟୋ॒ ଵୈ ପ୍ରୈ॑ୟମେ॒ଧା ଆ॑ସନ୍ନ୍ । ତେଷା॒-ନ୍ତ୍ରିରେକୋ᳚-ଽଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ର-ମ॑ଜୁହୋତ୍ । ଦ୍ଵିରେକଃ॑ । ସ॒କୃଦେକଃ॑ । ତେଷାଂ॒-ୟଁସ୍ତ୍ରିରଜୁ॑ହୋତ୍ । ସ ଋ॒ଚା-ଽଜୁ॑ହୋତ୍ । ୟୋ ଦ୍ଵିଃ । ସ ୟଜୁ॑ଷା । ୟ-ସ୍ସ॒କୃତ୍ । ସ ତୂ॒ଷ୍ଣୀମ୍ ॥ 54 ॥
ୟଶ୍ଚ॒ ୟଜୁ॒ଷା ଽଜୁ॑ହୋ॒ଦ୍ୟଶ୍ଚ॑ ତୂ॒ଷ୍ଣୀମ୍ । ତାଵୁ॒ଭାଵା᳚ର୍ଧ୍ନୁତାମ୍ । ତସ୍ମା॒-ଦ୍ୟଜୁ॒ଷା ଽଽହୁ॑ତିଃ॒ ପୂର୍ଵା॑ ହୋତ॒ଵ୍ୟା᳚ । ତୂ॒ଷ୍ଣୀମୁତ୍ତ॑ରା । ଉ॒ଭେ ଏ॒ଵର୍ଧୀ ଅଵ॑ରୁନ୍ଧେ । ଅ॒ଗ୍ନି-ର୍ଜ୍ୟୋତି॒-ର୍ଜ୍ୟୋତି॑ର॒ଗ୍ନି-ସ୍ସ୍ଵାହେତି॑ ସା॒ୟ-ଞ୍ଜୁ॑ହୋତି । ରେତ॑ ଏ॒ଵ ତ-ଦ୍ଦ॑ଧାତି । ସୂର୍ୟୋ॒ ଜ୍ୟୋତି॒-ର୍ଜ୍ୟୋତି॒-ସ୍ସୂର୍ୟ॒-ସ୍ସ୍ଵାହେତି॑ ପ୍ରା॒ତଃ । ରେତ॑ ଏ॒ଵ ହି॒ତ-ମ୍ପ୍ର ଜ॑ନୟତି ॥ ରେତୋ॒ ଵା ଏ॒ତସ୍ୟ॑ ହି॒ତ-ନ୍ନ ପ୍ର ଜା॑ୟତେ ॥ 55 ॥
ୟସ୍ୟା᳚ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରମହୁ॑ତ॒ଗ୍ମ୍॒ ସୂର୍ୟୋ॒-ଽଭ୍ୟୁ॑ଦେତି॑ । ୟ-ଦ୍ୟନ୍ତେ॒ ସ୍ୟାତ୍ । ଉ॒ନ୍ନୀୟ॒ ପ୍ରାଂଉ॒ଦାଦ୍ର॑ଵେତ୍ । ସ ଉ॑ପ॒ସାଦ୍ୟାତମି॑ତୋ-ରାସୀତ । ସ ୟ॒ଦା ତାମ୍ୟେ᳚ତ୍ । ଅଥ॒ ଭୂ-ସ୍ସ୍ଵାହେତି॑ ଜୁହୁୟାତ୍ । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ର୍ଵୈ ଭୂ॒ତଃ । ତମେ॒ଵୋ-ପା॑ସରତ୍ । ସ ଏ॒ଵୈନ॒-ନ୍ତତ॒ ଉନ୍ନ॑ୟତି । ନାର୍ତି॒ମାର୍ଚ୍ଛ॑ତି॒ ୟଜ॑ମାନଃ ॥ 56 ॥
(ତୂ॒ଷ୍ଣୀଂ – ଜା॑ୟତେ॒ – ୟଜ॑ମାନଃ) (ଅ. 9)
ଅନୁଵାକଂ 10 – ଵହ୍ନେରଵସ୍ଥାଵିଶେଷାନୁସାରେଣ ହୋମଃ
ୟଦ॒ଗ୍ନି-ମୁ॒ଦ୍ଧର॑ତି । ଵସ॑ଵ॒ସ୍ତର୍ହ୍ୟ॒ଗ୍ନିଃ । ତସ୍ମି॒ନ୍॒. ୟସ୍ୟ॒ ତଥା॑ଵିଧେ॒ ଜୁହ୍ଵ॑ତି । ଵସୁ॑ଷ୍ଵେ॒ଵାସ୍ୟା᳚ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରଗ୍ମ୍ ହୁ॒ତ-ମ୍ଭ॑ଵତି ॥ ନିହି॑ତୋ ଧୂପା॒ୟଞ୍ଛେ॑ତେ । ରୁ॒ଦ୍ରାସ୍ତହ୍ୟ॒ର୍ଗ୍ନିଃ । ତସ୍ମି॒ନ୍.॒ ୟସ୍ୟ॒ ତଥା॑ଵିଧେ॒ ଜୁହ୍ଵ॑ତି । ରୁ॒ଦ୍ରେଷ୍ଵେ॒ଵାସ୍ୟା᳚ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରଗ୍ମ୍ ହୁ॒ତ-ମ୍ଭ॑ଵତି ॥ ପ୍ର॒ଥ॒ମମି॒ଦ୍ଧ୍ମମ॒ର୍ଚିରା ଲ॑ଭତେ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟାସ୍ତର୍ହ୍ୟ॒ଗ୍ନିଃ ॥ 57 ॥
ତସ୍ମି॒ନ୍॒. ୟସ୍ୟ॒ ତଥା॑ଵିଧେ॒ ଜୁହ୍ଵ॑ତି । ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟେଷ୍ଵେ॒ଵାସ୍ୟା᳚ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରଗ୍ମ୍ ହୁ॒ତ-ମ୍ଭ॑ଵତି ॥ ସର୍ଵ॑ ଏ॒ଵ ସ॑ର୍ଵ॒ଶ ଇ॒ଦ୍ଧ୍ମ ଆଦୀ᳚ପ୍ତୋ ଭଵତି । ଵିଶ୍ଵେ॑ ଦେ॒ଵାସ୍ତହ୍ୟ॒ର୍ଗ୍ନିଃ । ତସ୍ମି॒ନ୍॒. ୟସ୍ୟ॒ ତଥା॑ଵିଧେ॒ ଜୁହ୍ଵ॑ତି । ଵିଶ୍ଵେ᳚ଷ୍ଵେ॒ଵାସ୍ୟ॑ ଦେ॒ଵେଷ୍ଵ॑ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରଗ୍ମ୍ ହୁ॒ତ-ମ୍ଭ॑ଵତି ॥ ନି॒ତ॒ରାମ॒ର୍ଚିରୁ॒ପାଵୈ॑ତି ଲୋହି॒ନୀକେ॑ଵ ଭଵତି । ଇନ୍ଦ୍ର॒ସ୍ତର୍ହ୍ୟ॒ଗ୍ନିଃ । ତସ୍ମି॒ନ୍॒. ୟସ୍ୟ॒ ତଥା॑ଵିଧେ॒ ଜୁହ୍ଵ॑ତି । ଇନ୍ଦ୍ର॑ ଏ॒ଵାସ୍ୟା᳚ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରଗ୍ମ୍ ହୁ॒ତ-ମ୍ଭ॑ଵତି ॥ 58 ॥
ଅଙ୍ଗା॑ରା ଭଵନ୍ତି । ତେଭ୍ୟୋ-ଽଙ୍ଗା॑ରେଭ୍ୟୋ॒-ଽର୍ଚିରୁଦେ॑ତି । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ସ୍ତର୍ହ୍ୟ॒ଗ୍ନିଃ । ତସ୍ମି॒ନ୍॒. ୟସ୍ୟ॒ ତଥା॑ଵିଧେ॒ ଜୁହ୍ଵ॑ତି । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତାଵେ॒ଵାସ୍ୟା᳚ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରଗ୍ମ୍ ହୁ॒ତ-ମ୍ଭ॑ଵତି ॥ ଶରୋ-ଽଙ୍ଗା॑ରା॒ ଅଦ୍ଧ୍ୟୂ॑ହନ୍ତେ । ବ୍ରହ୍ମ॒-ତର୍ହ୍ୟ॒ଗ୍ନିଃ । ତସ୍ମି॒ନ୍.॒ ୟସ୍ୟ॒ ତଥା॑ଵିଧେ॒ ଜୁହ୍ଵ॑ତି । ବ୍ରହ୍ମ॑ନ୍ନେ॒ଵାସ୍ୟା᳚ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରଗ୍ମ୍ ହୁ॒ତ-ମ୍ଭ॑ଵତି ॥ ଵସୁ॑ଷୁ ରୁ॒ଦ୍ରେଷ୍ଵା॑ଦି॒ତ୍ୟେଷୁ॒ ଵିଶ୍ଵେ॑ଷୁ ଦେ॒ଵେଷୁ॑ । ଇନ୍ଦ୍ରେ᳚ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତୌ॒ ବ୍ରହ୍ମନ୍ନ୍॑ । ଅପ॑ରିଵର୍ଗମେ॒ଵାସ୍ୟୈ॒ତାସୁ॑ ଦେ॒ଵତା॑ସୁ ହୁ॒ତ-ମ୍ଭ॑ଵତି । ୟସ୍ୟୈ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦୁଷୋ᳚-ଽଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ର-ଞ୍ଜୁହ୍ଵ॑ତି । ୟ ଉ॑ ଚୈନ ଦେ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ 59 ॥
(ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟାସ୍ତର୍ହ୍ୟ॒ଗ୍ନି–ର୍ ଇନ୍ଦ୍ର॑ ଏ॒ଵାସ୍ୟା᳚ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରଗ୍ମ୍ ହୁ॒ତ-ମ୍ଭ॑ଵତି – ଦେ॒ଵେଷୁ॑ ଚ॒ତ୍ଵାରି॑ ଚ) (ଅ. 10)
(ୟଦ॒ଗ୍ନି-ନ୍ନିହି॑ତଃ ପ୍ରଥ॒ମଗ୍ମ୍ ସର୍ଵ॑ ଏ॒ଵ ନି॑ତ॒ରାମଙ୍ଗା॑ରା॒-ଶ୍ଶରୋ-ଽଙ୍ଗା॑ରା॒
ବ୍ରହ୍ମ॒ଵସୁ॑ଷ୍ଵ॒ଷ୍ଟୌ)
ଅନୁଵାକଂ 11 – କାଲଭେଦେନ ସମନ୍ତ୍ରକ-ମ୍ପରିଷେଚନମ୍
ଋ॒ତ-ନ୍ତ୍ଵା॑ ସ॒ତ୍ୟେନ॒ ପରି॑ଷିଞ୍ଚା॒ମୀତି॑ ସା॒ୟ-ମ୍ପରି॑ଷିଞ୍ଚତି । ସ॒ତ୍ୟ-ନ୍ତ୍ଵ॒ର୍ତେନ॒ ପରି॑ଷିଞ୍ଚା॒ମୀତି॑ ପ୍ରା॒ତଃ । ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଵା ଋ॒ତମ୍ । ଅ॒ସାଵା॑ଦି॒ତ୍ୟ-ସ୍ସ॒ତ୍ୟମ୍ । ଅ॒ଗ୍ନିମେ॒ଵ ତଦା॑ଦି॒ତ୍ୟେନ॑ ସା॒ୟ-ମ୍ପରି॑ଷିଞ୍ଚତି । ଅ॒ଗ୍ନିନା॑ ଽଽଦି॒ତ୍ୟ-ମ୍ପ୍ରା॒ତସ୍ସଃ । ୟାଵ॑ଦହୋରା॒ତ୍ରେ ଭଵ॑ତଃ । ତାଵ॑ଦସ୍ୟ ଲୋ॒କସ୍ୟ॑ । ନାର୍ତି॒ର୍ନ ରିଷ୍ଟିଃ॑ । ନାନ୍ତୋ॒ ନ ପ॑ର୍ୟ॒ନ୍ତୋ᳚-ଽସ୍ତି । ୟସ୍ୟୈ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦୁଷୋ᳚-ଽଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ର-ଞ୍ଜୁହ୍ଵ॑ତି । ୟ ଉ॑ ଚୈନ ଦେ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ 60 ॥
(ଅ॒ସ୍ତି॒ ଦ୍ଵେ ଚ॑) (ଅ. 11)
(ଅଙ୍ଗି॑ରସଃ – ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିର॒ଗ୍ନିଗ୍ମ୍ – ରୁ॒ଦ୍ର – ଉ॑ତ୍ତ॒ରାଵ॑ତୀଂ – ବ୍ରହ୍ମଵା॒ଦିନୋ᳚ ଽଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରପ୍ରା॑ୟଣା ୟ॒ଜ୍ଞାଃ – ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିରକାମୟତାତ୍ମ॒ନ୍ଵ-ଦ୍- ରୌ॒ଦ୍ର-ଙ୍ଗଵି॑ -ଦକ୍ଷିଣ॒ତ – ସ୍ତ୍ରୟୋ॒ ଵୈ – ୟଦ॒ଗ୍ନି – ମୃ॒ତ-ନ୍ତ୍ଵା॑ ସ॒ତ୍ୟେନୈକା॑ଦଶ)
(ଅଙ୍ଗି॑ରସଃ॒ – ପ୍ରୈଵ ତେନ॑ – ପ॒ଶୂନେ॒ଵ – ୟନ୍ନି॒ମାର୍ଷ୍ଟି॒ – ୟୋ ଵା ଅ॑ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରସ୍ୟୋ॑ପ॒ସଦୋ॑ – ଦକ୍ଷିଣ॒ତ-ଷ୍ଷ॑ଷ୍ଟିଃ )
(ଅଙ୍ଗି॑ରସୋ॒ – ୟ ଉ॑ ଚୈନ ଦେ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑)
॥ ହରିଃ॑ ଓମ୍ ॥
॥ କୃଷ୍ଣ ୟଜୁର୍ଵେଦୀୟ ତୈତ୍ତିରୀୟ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ଦ୍ଵିତୀୟାଷ୍ଟକେ ପ୍ରଥମଃ ପ୍ରପାଠକ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
What is 2.1 - ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରବ୍ରାହ୍ମଣମ୍ - କୃଷ୍ଣ ୟଜୁର୍ଵେଦ ତୈତ୍ତିରୀୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପାଠଃ - ଅଙ୍ଗିରସୋ ଵୈ?
2.1 - ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରବ୍ରାହ୍ମଣମ୍ - କୃଷ୍ଣ ୟଜୁର୍ଵେଦ ତୈତ୍ତିରୀୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପାଠଃ - ଅଙ୍ଗିରସୋ ଵୈ is a Sri Krishna Stotrams available on Bhakti Granth in the selected language or script.
Which language or script is this version in?
This edition is published in Odia. Use the language selector to view another available edition.
Can I read 2.1 - ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରବ୍ରାହ୍ମଣମ୍ - କୃଷ୍ଣ ୟଜୁର୍ଵେଦ ତୈତ୍ତିରୀୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପାଠଃ - ଅଙ୍ଗିରସୋ ଵୈ online?
Yes. The imported text is available directly on this page for online reading and recitation.
Can I download 2.1 - ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରବ୍ରାହ୍ମଣମ୍ - କୃଷ୍ଣ ୟଜୁର୍ଵେଦ ତୈତ୍ତିରୀୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପାଠଃ - ଅଙ୍ଗିରସୋ ଵୈ as a PDF?
If a verified PDF resource was found on the source page, a PDF download button is automatically connected to this page.
How can I share this page?
Use Copy Link, WhatsApp or Facebook in the sticky sharing bar provided by the Bhakti Granth theme.
Are there related devotional texts on Bhakti Granth?
Yes. The Bhakti Granth theme automatically connects texts through language and topic relationships to strengthen navigation and topical coverage.