ଚାଣକ୍ୟ ନୀତି – ନଵମୋଽଧ୍ୟାୟଃ

ମୁକ୍ତିମିଚ୍ଛସି ଚେତ୍ତାତ ଵିଷୟାନ୍ଵିଷଵତ୍ତ୍ୟଜ ।
କ୍ଷମାର୍ଜଵଦୟାଶୌଚଂ ସତ୍ୟଂ ପୀୟୂଷଵତ୍ପିବ ॥ 01 ॥

ପରସ୍ପରସ୍ୟ ମର୍ମାଣି ୟେ ଭାଷଂତେ ନରାଧମାଃ ।
ତ ଏଵ ଵିଲୟଂ ୟାଂତି ଵଲ୍ମୀକୋଦରସର୍ପଵତ୍ ॥ 02 ॥

ଗଂଧଃ ସୁଵର୍ଣେ ଫଲମିକ୍ଷୁଦଂଡେ
ନାକରି ପୁଷ୍ପଂ ଖଲୁ ଚଂଦନସ୍ୟ ।
ଵିଦ୍ଵାଂଧନାଢ୍ୟଶ୍ଚ ନୃପଶ୍ଚିରାୟୁଃ
ଧାତୁଃ ପୁରା କୋଽପି ନ ବୁଦ୍ଧିଦୋଽଭୂତ୍ ॥ 03 ॥

ସର୍ଵୌଷଧୀନାମମୃତା ପ୍ରଧାନା
ସର୍ଵେଷୁ ସୌଖ୍ୟେଷ୍ଵଶନଂ ପ୍ରଧାନମ୍ ।
ସର୍ଵେଂଦ୍ରିୟାଣାଂ ନୟନଂ ପ୍ରଧାନଂ
ସର୍ଵେଷୁ ଗାତ୍ରେଷୁ ଶିରଃ ପ୍ରଧାନମ୍ ॥ 04 ॥

ଦୂତୋ ନ ସଂଚରତି ଖେ ନ ଚଲେଚ୍ଚ ଵାର୍ତା
ପୂର୍ଵଂ ନ ଜଲ୍ପିତମିଦଂ ନ ଚ ସଂଗମୋଽସ୍ତି ।
ଵ୍ୟୋମ୍ନି ସ୍ଥିତଂ ରଵିଶାଶିଗ୍ରହଣଂ ପ୍ରଶସ୍ତଂ
ଜାନାତି ୟୋ ଦ୍ଵିଜଵରଃ ସ କଥଂ ନ ଵିଦ୍ଵାନ୍ ॥ 05 ॥

ଵିଦ୍ୟାର୍ଥୀ ସେଵକଃ ପାଂଥଃ କ୍ଷୁଧାର୍ତୋ ଭୟକାତରଃ ।
ଭାଂଡାରୀ ପ୍ରତିହାରୀ ଚ ସପ୍ତ ସୁପ୍ତାନ୍ପ୍ରବୋଧୟେତ୍ ॥ 06 ॥

ଅହିଂ ନୃପଂ ଚ ଶାର୍ଦୂଲଂ ଵୃଦ୍ଧଂ ଚ ବାଲକଂ ତଥା ।
ପରଶ୍ଵାନଂ ଚ ମୂର୍ଖଂ ଚ ସପ୍ତ ସୁପ୍ତାନ୍ନ ବୋଧୟେତ୍ ॥ 07 ॥

ଅର୍ଧାଧୀତାଶ୍ଚ ୟୈର୍ଵେଦାସ୍ତଥା ଶୂଦ୍ରାନ୍ନଭୋଜନାଃ ।
ତେ ଦ୍ଵିଜାଃ କିଂ କରିଷ୍ୟଂତି ନିର୍ଵିଷା ଇଵ ପନ୍ନଗାଃ ॥ 08 ॥

ୟସ୍ମିନ୍ରୁଷ୍ଟେ ଭୟଂ ନାସ୍ତି ତୁଷ୍ଟେ ନୈଵ ଧନାଗମଃ ।
ନିଗ୍ରହୋଽନୁଗ୍ରହୋ ନାସ୍ତି ସ ରୁଷ୍ଟଃ କିଂ କରିଷ୍ୟତି ॥ 09 ॥

ନିର୍ଵିଷେଣାପି ସର୍ପେଣ କର୍ତଵ୍ୟା ମହତୀ ଫଣା ।
ଵିଷମସ୍ତୁ ନ ଚାପ୍ୟସ୍ତୁ ଘଟାଟୋପୋ ଭୟଂକରଃ ॥ 10 ॥

ପ୍ରାତର୍ଦ୍ୟୂତପ୍ରସଂଗେନ ମଧ୍ୟାହ୍ନେ ସ୍ତ୍ରୀପ୍ରସଂଗତଃ ।
ରାତ୍ରୌ ଚୌରପ୍ରସଂଗେନ କାଲୋ ଗଚ୍ଛଂତି ଧୀମତାମ୍ ॥ 11 ॥

ସ୍ଵହସ୍ତଗ୍ରଥିତା ମାଲା ସ୍ଵହସ୍ତଘୃଷ୍ଟଚଂଦନମ୍ ।
ସ୍ଵହସ୍ତଲିଖିତଂ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ଶକ୍ରସ୍ୟାପି ଶ୍ରିୟଂ ହରେତ୍ ॥ 12 ॥

ଇକ୍ଷୁଦଂଡାସ୍ତିଲାଃ ଶୂଦ୍ରାଃ କାଂତା ହେମ ଚ ମେଦିନୀ ।
ଚଂଦନଂ ଦଧି ତାଂବୂଲଂ ମର୍ଦନଂ ଗୁଣଵର୍ଧନମ୍ ॥ 13 ॥

ଦହ୍ୟମାନାଃ ସୁତୀଵ୍ରେଣ ନୀଚାଃ ପରୟଶୋଽଗ୍ନିନା
ଅଶକ୍ତାସ୍ତତ୍ପଦଂ ଗଂତୁଂ ତତୋ ନିଂଦାଂ ପ୍ରକୁର୍ଵତେ ।
ଦରିଦ୍ରତା ଧୀରତୟା ଵିରାଜତେକୁଵସ୍ତ୍ରତା ଶୁଭ୍ରତୟା ଵିରାଜତେ
କଦନ୍ନତା ଚୋଷ୍ଣତୟା ଵିରାଜତେ କୁରୂପତା ଶୀଲତୟା ଵିରାଜତେ ॥ 14 ॥