ଭର୍ତୃହରେଃ ଶତକ ତ୍ରିଶତି – ଶୃଂଗାର ଶତକମ୍
ଶଂଭୁସ୍ଵୟଂଭୁହରୟୋ ହରିଣେକ୍ଷଣାନାଂ
ୟେନାକ୍ରିୟଂତ ସତତଂ ଗୃହକୁଂଭଦାସାଃ ।
ଵାଚାଂ ଅଗୋଚରଚରିତ୍ରଵିଚିତ୍ରିତାୟ
ତସ୍ମୈ ନମୋ ଭଗଵତେ ମକରଧ୍ଵଜାୟ ॥ 2.1 ॥
ସ୍ମିତେନ ଭାଵେନ ଚ ଲଜ୍ଜୟା ଭିୟା
ପରାଣ୍ମୁଖୈରର୍ଧକଟାକ୍ଷଵୀକ୍ଷଣୈଃ ।
ଵଚୋଭିରୀର୍ଷ୍ୟାକଲହେନ ଲୀଲୟା
ସମସ୍ତଭାଵୈଃ ଖଲୁ ବଂଧନଂ ସ୍ତ୍ରିୟଃ ॥ 2.2 ॥
ଭ୍ରୂଚାତୁର୍ୟାତ୍କୁଂଚିତାକ୍ଷାଃ କଟାକ୍ଷାଃ
ସ୍ନିଗ୍ଧା ଵାଚୋ ଲଜ୍ଜିତାଂତାଶ୍ଚ ହାସାଃ ।
ଲୀଲାମଂଦଂ ପ୍ରସ୍ଥିତଂ ଚ ସ୍ଥିତଂ ଚ
ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଏତଦ୍ଭୂଷଣଂ ଚାୟୁଧଂ ଚ ॥ 2.3 ॥
କ୍ଵଚିତ୍ସଭ୍ରୂଭଂଗୈଃ କ୍ଵଚିଦପି ଚ ଲଜ୍ଜାପରିଗତୈଃ
କ୍ଵଚିଦ୍ଭୂରିତ୍ରସ୍ତୈଃ କ୍ଵଚିଦପି ଚ ଲୀଲାଵିଲଲିତୈଃ ।
କୁମାରୀଣାଂ ଏତୈର୍ମଦନସୁଭଗୈର୍ନେତ୍ରଵଲିତୈଃ
ସ୍ଫୁରନ୍ନୀଲାବ୍ଜାନାଂ ପ୍ରକରପରିକୀର୍ଣା ଇଵ ଦିଶଃ ॥ 2.4 ॥
ଵକ୍ତ୍ରଂ ଚଂଦ୍ରଵିକାସି ପଂକଜପରୀହାସକ୍ଷମେ ଲୋଚନେ
ଵର୍ଣଃ ସ୍ଵର୍ଣଂ ଅପାକରିଷ୍ଣୁରଲିନୀଜିଷ୍ଣୁଃ କଚାନାଂ ଚୟଃ ।
ଵକ୍ଷୋଜାଵିଭକୁଂଭଵିଭ୍ରମହରୌ ଗୁର୍ଵୀ ନିତଂବସ୍ଥଲୀ
ଵାଚାଂ ହାରି ଚ ମାର୍ଦଵଂ ୟୁଵତୀଷୁ ସ୍ଵାଭାଵିକଂ ମଂଡନମ୍ ॥ 2.5 ॥
ସ୍ମିତକିଂଚିନ୍ମୁଗ୍ଧଂ ସରଲତରଲୋ ଦୃଷ୍ଟିଵିଭଵଃ
ପରିସ୍ପଂଦୋ ଵାଚାଂ ଅଭିନଵଵିଲାସୋକ୍ତିସରସଃ ।
ଗତାନାଂ ଆରଂଭଃ କିସଲୟିତଲୀଲାପରିକରଃ
ସ୍ପୃଶଂତ୍ୟାସ୍ତାରୁଣ୍ୟଂ କିଂ ଇଵ ନ ହି ରମ୍ୟଂ ମୃଗଦୃଶଃ ॥ 2.6 ॥
ଦ୍ରଷ୍ଟଵ୍ୟେଷୁ କିଂ ଉତ୍ତମଂ ମୃଗଦୃଶଃ ପ୍ରେମପ୍ରସନ୍ନଂ ମୁଖଂ
ଘ୍ରାତଵ୍ୟେଷ୍ଵପି କିଂ ତଦ୍ଆସ୍ୟପଵନଃ ଶ୍ରଵ୍ୟେଷୁ କିଂ ତଦ୍ଵଚଃ ।
କିଂ ସ୍ଵାଦ୍ୟେଷୁ ତଦ୍ଓଷ୍ଠପଲ୍ଲଵରସଃ ସ୍ପୃଶ୍ୟେଷୁ କିଂ ତଦ୍ଵପୁର୍ଧ୍ୟେୟଂ
କିଂ ନଵୟୌଵନେ ସହୃଦୟୈଃ ସର୍ଵତ୍ର ତଦ୍ଵିଭ୍ରମାଃ ॥ 2.7 ॥
ଏତାଶ୍ଚଲଦ୍ଵଲୟସଂହତିମେଖଲୋତ୍ଥଝଂକାର
ନୂପୁରପରାଜିତରାଜହଂସ୍ୟଃ ।
କୁର୍ଵଂତି କସ୍ୟ ନ ମନୋ ଵିଵଶଂ ତରୁଣ୍ୟୋ
ଵିତ୍ରସ୍ତମୁଗ୍ଧହରିଣୀସଦୃଶୈଃ କଟାକ୍ଷୈଃ ॥ 2.8 ॥
କୁଂକୁମପଂକକଲଂକିତଦେହା
ଗୌରପୟୋଧରକଂପିତହାରା ।
ନୂପୁରହଂସରଣତ୍ପଦ୍ମା
କଂ ନ ଵଶୀକୁରୁତେ ଭୁଵି ରାମା ॥ 2.9 ॥
ନୂନଂ ହି ତେ କଵିଵରା ଵିପରୀତଵାଚୋ
ୟେ ନିତ୍ୟଂ ଆହୁରବଲା ଇତି କାମିନୀସ୍ତାଃ ।
ୟାଭିର୍ଵିଲୋଲିତରତାରକଦୃଷ୍ଟିପାତୈଃ
ଶକ୍ରାଦୟୋଽପି ଵିଜିତାସ୍ତ୍ଵବଲାଃ କଥଂ ତାଃ ॥ 2.10 ॥
ନୂନଂ ଆଜ୍ଞାକରସ୍ତସ୍ୟାଃ ସୁଭ୍ରୁଵୋ ମକରଧ୍ଵଜଃ ।
ୟତସ୍ତନ୍ନେତ୍ରସଂଚାରସୂଚିତେଷୁ ପ୍ରଵର୍ତତେ ॥ 2.11 ॥
କେଶାଃ ସଂୟମିନଃ ଶ୍ରୁତେରପି ପରଂ ପାରଂ ଗତେ ଲୋଚନେ
ଅଂତର୍ଵକ୍ତ୍ରଂ ଅପି ସ୍ଵଭାଵଶୁଚିଭୀଃ କୀର୍ଣଂ ଦ୍ଵିଜାନାଂ ଗଣୈଃ ।
ମୁକ୍ତାନାଂ ସତତାଧିଵାସରୁଚିରୌ ଵକ୍ଷୋଜକୁଂଭାଵିମାଵିତ୍ଥଂ
ତନ୍ଵି ଵପୁଃ ପ୍ରଶାଂତଂ ଅପି ତେରାଗଂ କରୋତ୍ୟେଵ ନଃ ॥ 2.12 ॥
ମୁଗ୍ଧେ ଧାନୁଷ୍କତା କେୟଂ ଅପୂର୍ଵା ତ୍ଵୟି ଦୃଶ୍ୟତେ ।
ୟୟା ଵିଧ୍ୟସି ଚେତାଂସି ଗୁଣୈରେଵ ନ ସାୟକୈଃ ॥ 2.13 ॥
ସତି ପ୍ରଦୀପେ ସତ୍ୟଗ୍ନୌ ସତ୍ସୁ ତାରାରଵୀଂଦୁଷୁ ।
ଵିନା ମେ ମୃଗଶାଵାକ୍ଷ୍ୟା ତମୋଭୂତଂ ଇଦଂ ଜଗତ୍ ॥ 2.14 ॥
ଉଦ୍ଵୃତ୍ତଃ ସ୍ତନଭାର ଏଷ ତରଲେ ନେତ୍ରେ ଚଲେ ଭ୍ରୂଲତେ
ରାଗାଧିଷ୍ଠିତଂ ଓଷ୍ଠପଲ୍ଲଵଂ ଇଦଂ କୁର୍ଵଂତୁ ନାମ ଵ୍ୟଥାମ୍ ।
ସୌଭାଗ୍ୟାକ୍ଷରମାଲିକେଵ ଲିଖିତା ପୁଷ୍ପାୟୁଧେନ ସ୍ଵୟଂ
ମଧ୍ୟସ୍ଥାପି କରୋତି ତାପଂ ଅଧିକଂ ରୋମାଵଲିଃ କେନ ସା ॥ 2.15 ॥
ମୁଖେନ ଚଂଦ୍ରକାଂତେନ ମହାନୀଲୈଃ ଶିରୋରୁହୈଃ ।
କରାଭ୍ୟାଂ ପଦ୍ମରାଗାଭ୍ୟାଂ ରେଜେ ରତ୍ନମୟୀଵ ସା ॥ 2.16 ॥
ଗୁରୁଣା ସ୍ତନଭାରେଣ ମୁଖଚଂଦ୍ରେଣ ଭାସ୍ଵତା ।
ଶନୈଶ୍ଚରାଭ୍ୟାଂ ପାଦାଭ୍ୟାଂ ରେଜେ ଗ୍ରହମୟୀଵ ସା ॥ 2.17 ॥
ତସ୍ୟାଃ ସ୍ତନୌ ୟଦି ଘନୌ ଜଘନଂ ଚ ହାରି
ଵକ୍ତ୍ରଂ ଚ ଚାରୁ ତଵ ଚିତ୍ତ କିଂ ଆକୁଲତ୍ଵମ୍ ।
ପୁଣ୍ୟଂ କୁରୁଷ୍ଵ ୟଦି ତେଷୁ ତଵାସ୍ତି ଵାଂଛା
ପୁଣ୍ୟୈର୍ଵିନା ନ ହି ଭଵଂତି ସମୀହିତାର୍ଥାଃ ॥ 2.18 ॥
ଇମେ ତାରୁଣ୍ୟଶ୍ରୀନଵପରିମଲାଃ ପ୍ରୌଢସୁରତପ୍ରତାପ
ପ୍ରାରଂଭାଃ ସ୍ମରଵିଜୟଦାନପ୍ରତିଭୁଵଃ ।
ଚିରଂ ଚେତଶ୍ଚୋରା ଅଭିନଵଵିକାରୈକଗୁରଵୋ
ଵିଲାସଵ୍ୟାପାରାଃ କିଂ ଅପି ଵିଜୟଂତେ ମୃଗଦୃଶାମ୍ ॥ 2.19 ॥
ପ୍ରଣୟମଧୁରାଃ ପ୍ରେମୋଦ୍ଗାରା ରସାଶ୍ରୟତାଂ ଗତାଃ
ଫଣିତିମଧୁରା ମୁଗ୍ଧପ୍ରାୟାଃ ପ୍ରକାଶିତସମ୍ମଦାଃ ।
ପ୍ରକୃତିସୁଭଗା ଵିସ୍ରଂଭାର୍ଦ୍ରାଃ ସ୍ମରୋଦୟଦାୟିନୋ
ରହସି କିଂ ଅପି ସ୍ଵୈରାଲାପା ହରଂତି ମୃଗୀଦୃଶାମ୍ ॥ 2.20 ॥
ଵିଶ୍ରମ୍ୟ ଵିଶ୍ରମ୍ୟ ଵନଦ୍ରୁମାଣାଂ
ଛାୟାସୁ ତନ୍ଵୀ ଵିଚଚାର କାଚିତ୍ ।
ସ୍ତନୋତ୍ତରୀୟେଣ କରୋଦ୍ଧୃତେନ
ନିଵାରୟଂତୀ ଶଶିନୋ ମୟୂଖାନ୍ ॥ 2.21 ॥
ଅଦର୍ଶନେ ଦର୍ଶନମାତ୍ରକାମା
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପରିଷ୍ଵଂଗସୁଖୈକଲୋଲା ।
ଆଲିଂଗିତାୟାଂ ପୁନରାୟତାକ୍ଷ୍ୟାମାଶାସ୍ମହେ
ଵିଗ୍ରହୟୋରଭେଦମ୍ ॥ 2.22 ॥
ମାଲତୀ ଶିରସି ଜୃଂଭଣଂ ମୁଖେ
ଚଂଦନଂ ଵପୁଷି କୁଂକୁମାଵିଲମ୍ ।
ଵକ୍ଷସି ପ୍ରିୟତମା ମଦାଲସା
ସ୍ଵର୍ଗ ଏଷ ପରିଶିଷ୍ଟ ଆଗମଃ ॥ 2.23 ॥
ପ୍ରାଙ୍ମାଂ ଏତି ମନାଗନାଗତରସଂ ଜାତାଭିଲାଷଂ ତତଃ
ସଵ୍ରୀଡଂ ତଦନୁ ଶ୍ଲଥୋଦ୍ୟମଂ ଅଥ ପ୍ରଧ୍ଵସ୍ତଧୈର୍ୟଂ ପୁନଃ ।
ପ୍ରେମାର୍ଦ୍ରଂ ସ୍ପୃହଣୀୟନିର୍ଭରରହଃ କ୍ରୀଡାପ୍ରଗଲ୍ଭଂ ତତୋ
ନିଃସଂଗାଂଗଵିକର୍ଷଣାଧିକସୁଖରମ୍ୟଂ କୁଲସ୍ତ୍ରୀରତମ୍ ॥ 2.24 ॥
ଉରସି ନିପତିତାନାଂ ସ୍ରସ୍ତଧମ୍ମିଲ୍ଲକାନାଂ
ମୁକୁଲିତନୟନାନାଂ କିଂଚିଦ୍ଉନ୍ମୀଲିତାନାମ୍ ।
ଉପରି ସୁରତଖେଦସ୍ଵିନ୍ନଗଂଡସ୍ଥଲାନାମଧର
ମଧୁ ଵଧୂନାଂ ଭାଗ୍ୟଵଂତଃ ପିବଂତି ॥ 2.25 ॥
ଆମୀଲିତନୟନାନାଂ ୟଃ
ସୁରତରସୋଽନୁ ସଂଵିଦଂ ଭାତି ।
ମିଥୁରୈର୍ମିଥୋଽଵଧାରିତମଵିତଥମ୍
ଇଦଂ ଏଵ କାମନିର୍ବର୍ହଣମ୍ ॥ 2.26 ॥
ଇଦଂ ଅନୁଚିତଂ ଅକ୍ରମଶ୍ଚ ପୁଂସାଂ
ୟଦିହ ଜରାସ୍ଵପି ମନ୍ମଥା ଵିକାରାଃ ।
ତଦପି ଚ ନ କୃତଂ ନିତଂବିନୀନାଂ
ସ୍ତନପତନାଵଧି ଜୀଵିତଂ ରତଂ ଵା ॥ 2.27 ॥
ରାଜସ୍ତୃଷ୍ଣାଂବୁରାଶେର୍ନ ହି ଜଗତି ଗତଃ କଶ୍ଚିଦେଵାଵସାନଂ
କୋ ଵାର୍ଥୋଽର୍ଥୈଃ ପ୍ରଭୂତୈଃ ସ୍ଵଵପୁଷି ଗଲିତେ ୟୌଵନେ ସାନୁରାଗେ ।
ଗଚ୍ଛାମଃ ସଦ୍ମ ୟାଵଦ୍ଵିକସିତନୟନେଂଦୀଵରାଲୋକିନୀନାମାକ୍ରମ୍ୟାକ୍ରମ୍ୟ
ରୂପଂ ଝଟିତି ନ ଜରୟା ଲୁପ୍ୟତେ ପ୍ରେୟସୀନାମ୍ ॥ 2.28 ॥
ରାଗସ୍ୟାଗାରଂ ଏକଂ ନରକଶତମହାଦୁଃଖସଂପ୍ରାପ୍ତିହେତୁର୍ମୋହସ୍ୟୋତ୍ପତ୍ତି
ବୀଜଂ ଜଲଧରପଟଲଂ ଜ୍ଞାନତାରାଧିପସ୍ୟ ।
କଂଦର୍ପସ୍ୟୈକମିତ୍ରଂ ପ୍ରକଟିତଵିଵିଧସ୍ପଷ୍ଟଦୋଷପ୍ରବଂଧଂ
ଲୋକେଽସ୍ମିନ୍ନ ହ୍ୟର୍ଥଵ୍ରଜକୁଲଭଵନୟୌଵନାଦନ୍ୟଦସ୍ତି ॥ 2.29 ॥
ଶୃଂଗାରଦ୍ରୁମନୀରଦେ ପ୍ରସୃମରକ୍ରୀଡାରସସ୍ରୋତସି
ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନପ୍ରିୟବାଂଧଵେ ଚତୁରଵାଙ୍ମୁକ୍ତାଫଲୋଦନ୍ଵତି ।
ତନ୍ଵୀନେତ୍ରଚକୋରପାଵନଵିଧୌ ସୌଭାଗ୍ୟଲକ୍ଷ୍ମୀନିଧୌ
ଧନ୍ୟଃ କୋଽପି ନ ଵିକ୍ରିୟାଂ କଲୟତି ପ୍ରାପ୍ତେ ନଵେ ୟୌଵନେ ॥ 2.30 ॥
ସଂସାରେଽସ୍ମିନ୍ନସାରେ କୁନୃପତିଭଵନଦ୍ଵାରସେଵାକଲଂକଵ୍ୟାସଂଗ
ଵ୍ୟସ୍ତଧୈର୍ୟଂ କଥଂ ଅମଲଧିୟୋ ମାନସଂ ସଂଵିଦଧ୍ୟୁଃ ।
ୟଦ୍ୟେତାଃ ପ୍ରୋଦ୍ୟଦ୍ଇଂଦୁଦ୍ୟୁତିନିଚୟଭୃତୋ ନ ସ୍ୟୁରଂଭୋଜନେତ୍ରାଃ
ପ୍ରେଂଖତ୍କାଂଚୀକଲାପାଃ ସ୍ତନଭରଵିନମନ୍ମଧ୍ୟଭାଜସ୍ତରୁଣ୍ୟଃ ॥ 2.31 ॥
ସିଦ୍ଧାଧ୍ୟାସିତକଂଦରେ ହରଵୃଷସ୍କଂଧାଵରୁଗ୍ଣଦ୍ରୁମେ
ଗଂଗାଧୌତଶିଲାତଲେ ହିମଵତଃ ସ୍ଥାନେ ସ୍ଥିତେ ଶ୍ରେୟସି ।
କଃ କୁର୍ଵୀତ ଶିରଃ ପ୍ରଣାମମଲିନଂ ମ୍ଲାନଂ ମନସ୍ଵୀ ଜନୋ
ୟଦ୍ଵିତ୍ରସ୍ତକୁରଂଗଶାଵନୟନା ନ ସ୍ୟୁଃ ସ୍ମରାସ୍ତ୍ରଂ ସ୍ତ୍ରିୟଃ ॥ 2.32 ॥
ସଂସାର ତଵ ପର୍ୟଂତପଦଵୀ ନ ଦଵୀୟସୀ ।
ଅଂତରା ଦୁସ୍ତରା ନ ସ୍ୟୁର୍ୟଦି ତେ ମଦିରେକ୍ଷଣାମ୍ ॥ 2.33 ॥
ଦିଶ ଵନହରିଣୀଭ୍ୟୋ ଵଂଶକାଂଡଚ୍ଛଵୀନାଂ
କଵଲଂ ଉପଲକୋଟିଚ୍ଛିନ୍ନମୂଲଂ କୁଶାନାମ୍ ।
ଶକୟୁଵତିକପୋଲାପାଂଡୁତାଂବୂଲଵଲ୍ଲୀଦଲମ୍
ଅରୁଣନଖାଗ୍ରୈଃ ପାଟିତଂ ଵା ଵଧୂଭ୍ୟଃ ॥ 2.34 ॥
ଅସାରାଃ ସର୍ଵେ ତେ ଵିରତିଵିରସାଃ ପାପଵିଷୟା
ଜୁଗୁପ୍ସ୍ୟଂତାଂ ୟଦ୍ଵା ନନୁ ସକଲଦୋଷାସ୍ପଦଂ ଇତି ।
ତଥାପ୍ୟେତଦ୍ଭୂମୌ ନହି ପରହିତାତ୍ପୁଣ୍ୟଂ ଅଧିକଂ
ନ ଚାସ୍ମିନ୍ସଂସାରେ କୁଵଲୟଦୃଶୋ ରମ୍ୟଂ ଅପରମ୍ ॥ 2.35 ॥
ଏତତ୍କାମଫଲୋ ଲୋକେ ୟଦ୍ଦ୍ଵୟୋରେକଚିତ୍ତତା ।
ଅନ୍ୟଚିତ୍ତକୃତେ କାମେ ଶଵୟୋରିଵ ସଂଗମଃ ॥ 2.35.1 ॥
ମାତ୍ସର୍ୟଂ ଉତ୍ସାର୍ୟ ଵିଚାର୍ୟ କାର୍ୟମାର୍ୟାଃ
ସମର୍ୟାଦଂ ଇଦଂ ଵଦଂତୁ ।
ସେଵ୍ୟା ନିତଂବାଃ କିଂ ଉ ଭୂଧରାଣାମୁତ
ସ୍ମରସ୍ମେରଵିଲାସିନୀନାମ୍ ॥ 2.36 ॥
ସଂସାରେ ସ୍ଵପ୍ନସାରେ ପରିଣତିତରଲେ ଦ୍ଵେ ଗତୀ ପଂଡିତାନାଂ
ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞାନାମୃତାଂଭଃପ୍ଲଵଲଲିତଧିୟାଂ ୟାତୁ କାଲଃ କଥଂଚିତ୍ ।
ନୋ ଚେନ୍ମୁଗ୍ଧାଂଗନାନାଂ ସ୍ତନଜଘନଘନାଭୋଗସଂଭୋଗିନୀନାଂ
ସ୍ଥୂଲୋପସ୍ଥସ୍ଥଲୀଷୁ ସ୍ଥଗିତକରତଲସ୍ପର୍ଶଲୀଲୋଦ୍ୟମାନାମ୍ ॥ 2.37 ॥
ଆଵାସଃ କ୍ରିୟତାଂ ଗାଂଗେ ପାପହାରିଣି ଵାରିଣି ।
ସ୍ତନଦ୍ଵୟେ ତରୁଣ୍ୟା ଵା ମନୋହାରିଣି ହାରିଣି ॥ 2.38 ॥
କିଂ ଇହ ବହୁଭିରୁକ୍ତୈର୍ୟୁକ୍ତିଶୂନ୍ୟୈଃ ପ୍ରଲାପୈର୍ଦ୍ଵୟମ୍
ଇହ ପୁରୁଷାଣାଂ ସର୍ଵଦା ସେଵନୀୟମ୍ ।
ଅଭିନଵମଦଲୀଲାଲାଲସଂ ସୁଂଦରୀଣାଂ
ସ୍ତନଭରପରିଖିନ୍ନଂ ୟୌଵନଂ ଵା ଵନଂ ଵା ॥ 2.39 ॥
ସତ୍ୟଂ ଜନା ଵଚ୍ମି ନ ପକ୍ଷପାତାଲ୍
ଲୋକେଷୁ ସପ୍ତସ୍ଵପି ତଥ୍ୟଂ ଏତତ୍ ।
ନାନ୍ୟନ୍ମନୋହାରି ନିତଂବିନୀଭ୍ୟୋ
ଦୁଃଖୈକହେତୁର୍ନ ଚ କଶ୍ଚିଦନ୍ୟଃ ॥ 2.40 ॥
କାଂତେତ୍ୟୁତ୍ପଲଲୋଚନେତି ଵିପୁଲଶ୍ରୋଣୀଭରେତ୍ୟୁନ୍ନମତ୍ପୀନୋତ୍ତୁଂଗ
ପୟୋଧରେତି ସୁମୁଖାଂଭୋଜେତି ସୁଭ୍ରୂରିତି ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମାଦ୍ୟତି ମୋଦତେଽଭିରମତେ ପ୍ରସ୍ତୌତି ଵିଦ୍ଵାନପି
ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷାଶୁଚିଭସ୍ତ୍ରିକାଂ ସ୍ତ୍ରିୟଂ ଅହୋ ମୋହସ୍ୟ ଦୁଶ୍ଚେଷ୍ଟିତମ୍ ॥ 2.41 ॥
ସ୍ମୃତା ଭଵତି ତାପାୟ ଦୃଷ୍ଟା ଚୋନ୍ମାଦକାରିଣୀ ।
ସ୍ପୃଷ୍ଟା ଭଵତି ମୋହାୟ ସା ନାମ ଦୟିତା କଥମ୍ ॥ 2.42 ॥
ତାଵଦେଵାମୃତମୟୀ ୟାଵଲ୍ଲୋଚନଗୋଚରା ।
ଚକ୍ଷୁଷ୍ପଥାଦତୀତା ତୁ ଵିଷାଦପ୍ୟତିରିଚ୍ୟତେ ॥ 2.43 ॥
ନାମୃତଂ ନ ଵିଷଂ କିଂଚିଦେତାଂ ମୁକ୍ତ୍ଵା ନିତଂବିନୀମ୍ ।
ସୈଵାମୃତଲତା ରକ୍ତା ଵିରକ୍ତା ଵିଷଵଲ୍ଲରୀ ॥ 2.44 ॥
ଆଵର୍ତଃ ସଂଶୟାନାଂ ଅଵିନୟଭୁଵନଂ ପଟ୍ଟଣଂ ସାହସାନାଂ
ଦୋଷାଣାଂ ସନ୍ନିଧାନଂ କପଟଶତମୟଂ କ୍ଷେତ୍ରଂ ଅପ୍ରତ୍ୟୟାନାମ୍ ।
ସ୍ଵର୍ଗଦ୍ଵାରସ୍ୟ ଵିଘ୍ନୋ ନରକପୁରମୁଖଂ ସର୍ଵମାୟାକରଂଡଂ
ସ୍ତ୍ରୀୟଂତ୍ରଂ କେନ ସୃଷ୍ଟଂ ଵିଷଂ ଅମୃତମୟଂ ପ୍ରାଣିଲୋକସ୍ୟ ପାଶଃ ॥ 2.45 ॥
ନୋ ସତ୍ୟେନ ମୃଗାଂକ ଏଷ ଵଦନୀଭୂତୋ ନ ଚେଂଦୀଵରଦ୍ଵଂଦ୍ଵଂ
ଲୋଚନତାଂ ଗତ ନ କନକୈରପ୍ୟଂଗୟଷ୍ଟିଃ କୃତା ।
କିଂତ୍ଵେଵଂ କଵିଭିଃ ପ୍ରତାରିତମନାସ୍ତତ୍ତ୍ଵଂ ଵିଜାନନ୍ନପି
ତ୍ଵଙ୍ମାଂସାସ୍ଥିମୟଂ ଵପୁର୍ମୃଗଦୃଶାଂ ମଂଦୋ ଜନଃ ସେଵତେ ॥ 2.46 ॥
ଲୀଲାଵତୀନାଂ ସହଜା ଵିଲାସାସ୍ତ
ଏଵ ମୂଢସ୍ୟ ହୃଦି ସ୍ଫୁରଂତି ।
ରାଗୋ ନଲିନ୍ୟା ହି ନିସର୍ଗସିଦ୍ଧସ୍ତତ୍ର
ଭ୍ରମତ୍ୟେଵ ଵୃଥା ଷଡ୍ଅଂଘ୍ରିଃ ॥ 2.47 ॥
ସଂମୋହୟଂତି ମଦୟଂତି ଵିଡଂବୟଂତି
ନିର୍ଭର୍ତ୍ସୟଂତି ରମୟଂତି ଵିଷାଦୟଂତି ।
ଏତାଃ ପ୍ରଵିଶ୍ୟ ସଦୟଂ ହୃଦୟଂ ନରାଣାଂ
କିଂ ନାମ ଵାମନୟନା ନ ସମାଚରଂତି ॥ 2.47.1 ॥
ୟଦେତତ୍ପୂର୍ଣେଂଦୁଦ୍ୟୁତିହରଂ ଉଦାରାକୃତି ପରଂ
ମୁଖାବ୍ଜଂ ତନ୍ଵଂଗ୍ୟାଃ କିଲ ଵସତି ୟତ୍ରାଧରମଧୁ ।
ଇଦଂ ତତ୍କିଂ ପାକଦ୍ରୁମଫଲଂ ଇଦାନୀଂ ଅତିରସଂ
ଵ୍ୟତୀତେଽସ୍ମିନ୍ କାଲେ ଵିଷଂ ଇଵ ଭଵିଷ୍ୟତ୍ୟସୁଖଦମ୍ ॥ 2.48 ॥
ଉନ୍ମୀଲତ୍ତ୍ରିଵଲୀତରଂଗନିଲୟା ପ୍ରୋତ୍ତୁଂଗପୀନସ୍ତନଦ୍ଵଂଦ୍ଵେନୋଦ୍ଗତ
ଚକ୍ରଵାକୟୁଗଲା ଵକ୍ତ୍ରାଂବୁଜୋଦ୍ଭାସିନୀ ।
କାଂତାକାରଧରା ନଦୀୟଂ ଅଭିତଃ କ୍ରୂରାତ୍ର ନାପେକ୍ଷତେ
ସଂସାରାର୍ଣଵମଜ୍ଜନଂ ୟଦି ତଦା ଦୂରେଣ ସଂତ୍ୟଜ୍ୟତାମ୍ ॥ 2.49 ॥
ଜଲ୍ପଂତି ସାର୍ଧଂ ଅନ୍ୟେନ ପଶ୍ୟଂତ୍ୟନ୍ୟଂ ସଵିଭ୍ରମାଃ ।
ହୃଦ୍ଗତଂ ଚିଂତୟଂତ୍ୟନ୍ୟଂ ପ୍ରିୟଃ କୋ ନାମ ୟୋଷିତାମ୍ ॥ 2.50 ॥
ମଧୁ ତିଷ୍ଠତି ଵାଚି ୟୋଷିତାଂ ହୃଦି ହାଲାହଲଂ ଏଵ କେଵଲମ୍ ।
ଅତଏଵ ନିପୀୟତେଽଧରୋ ହୃଦୟଂ ମୁଷ୍ଟିଭିରେଵ ତାଡ୍ୟତେ ॥ 2.51 ॥
ଅପସର ସଖେ ଦୂରାଦସ୍ମାତ୍କଟାକ୍ଷଵିଷାନଲାତ୍
ପ୍ରକୃତିଵିଷମାଦ୍ୟୋଷିତ୍ସର୍ପାଦ୍ଵିଲାସଫଣାଭୃତଃ ।
ଇତରଫଣିନା ଦଷ୍ଟଃ ଶକ୍ୟଶ୍ଚିକିତ୍ସିତୁଂ ଔଷଧୈଶ୍ଚତୁର୍
ଵନିତାଭୋଗିଗ୍ରସ୍ତଂ ହି ମଂତ୍ରିଣଃ ॥ 2.52 ॥
ଵିସ୍ତାରିତଂ ମକରକେତନଧୀଵରେଣ
ସ୍ତ୍ରୀସଂଜ୍ଞିତଂ ବଡିଶଂ ଅତ୍ର ଭଵାଂବୁରାଶୌ ।
ୟେନାଚିରାତ୍ତଦ୍ଅଧରାମିଷଲୋଲମର୍ତ୍ୟ
ମତ୍ସ୍ୟାନ୍ଵିକୃଷ୍ୟ ଵିପଚତ୍ୟନୁରାଗଵହ୍ନୌ ॥ 2.53 ॥
କାମିନୀକାୟକାଂତାରେ କୁଚପର୍ଵତଦୁର୍ଗମେ ।
ମା ସଂଚର ମନଃ ପାଂଥ ତତ୍ରାସ୍ତେ ସ୍ମରତସ୍କରଃ ॥ 2.54 ॥
ଵ୍ୟାଦୀର୍ଘେଣ ଚଲେନ ଵକ୍ରଗତିନା ତେଜସ୍ଵିନା ଭୋଗିନା
ନୀଲାବ୍ଜଦ୍ୟୁତିନାଽହିନା ଵରଂ ଅହଂ ଦଷ୍ଟୋ ନ ତଚ୍ଚକ୍ଷୁଷା ।
ଦଷ୍ଟେ ସଂତି ଚିକିତ୍ସକା ଦିଶି ଦିଶି ପ୍ରାୟେଣ ଧନାର୍ଥିନୋ [ଧର୍ମାର୍ଥିନୋ]
ମୁଗ୍ଧାକ୍ଷୀକ୍ଷଣଵୀକ୍ଷିତସ୍ୟ ନ ହି ମେ ଵୈଦ୍ୟୋ ନ ଚାପ୍ୟୌଷଧମ୍ ॥ 2.55 ॥
ଇହ ହି ମଧୁରଗୀତଂ ନୃତ୍ୟଂ ଏତଦ୍ରସୋଽୟଂ
ସ୍ଫୁରତି ପରିମଲୋଽସୌ ସ୍ପର୍ଶ ଏଷ ସ୍ତନାନାମ୍ ।
ଇତି ହତପରମାର୍ଥୈରିଂଦ୍ରିୟୈର୍ଭ୍ରାମ୍ୟମାଣଃ
ସ୍ଵହିତକରଣଧୂର୍ତୈଃ ପଂଚଭିର୍ଵଂଚିତୋଽସ୍ମି ॥ 2.56 ॥
ନ ଗମ୍ୟୋ ମଂତ୍ରାଣାଂ ନ ଚ ଭଵତି ଭୈଷଜ୍ୟଵିଷୟୋ
ନ ଚାପି ପ୍ରଧ୍ଵଂସଂ ଵ୍ରଜତି ଵିଵିଧୈଃ ଶାଂତିକଶତୈଃ ।
ଭ୍ରମାଵେଶାଦଂଗେ କଂ ଅପି ଵିଦଧଦ୍ଭଂଗଂ ଅସକୃତ୍
ସ୍ମରାପସ୍ମାରୋଽୟଂ ଭ୍ରମୟତି ଦୃଶଂ ଘୂର୍ଣୟତି ଚ ॥ 2.57 ॥
ଜାତ୍ୟ୍ଅଂଧାୟ ଚ ଦୁର୍ମୁଖାୟ ଚ ଜରାଜୀର୍ଣାଖିଲାଂଗାୟ ଚ
ଗ୍ରାମୀଣାୟ ଚ ଦୁଷ୍କୁଲାୟ ଚ ଗଲତ୍କୁଷ୍ଠାଭିଭୂତାୟ ଚ ।
ୟଚ୍ଛଂତୀଷୁ ମନୋହରଂ ନିଜଵପୁଲକ୍ଷ୍ମୀଲଵଶ୍ରଦ୍ଧୟା
ପଣ୍ୟସ୍ତ୍ରୀଷୁ ଵିଵେକକଲ୍ପଲତିକାଶସ୍ତ୍ରୀଷୁ ରଜ୍ୟେତ କଃ ॥ 2.58 ॥
ଵେଶ୍ୟାସୌ ମଦନଜ୍ଵାଲା
ରୂପେଂଧନଵିଵର୍ଧିତା ।
କାମିଭିର୍ୟତ୍ର ହୂୟଂତେ
ୟୌଵନାନି ଧନାନି ଚ ॥ 2.59 ॥
କଶ୍ଚୁଂବତି କୁଲପୁରୁଷୋ ଵେଶ୍ୟାଧରପଲ୍ଲଵଂ ମନୋଜ୍ଞଂ ଅପି ।
ଚାରଭଟଚୋରଚେଟକନଟଵିଟନିଷ୍ଠୀଵନଶରାଵମ୍ ॥ 2.60 ॥
ଧନ୍ୟାସ୍ତ ଏଵ ଧଵଲାୟତଲୋଚନାନାଂ
ତାରୁଣ୍ୟଦର୍ପଘନପୀନପୟୋଧରାଣାମ୍ ।
କ୍ଷାମୋଦରୋପରି ଲସତ୍ତ୍ରିଵଲୀଲତାନାଂ
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାକୃତିଂ ଵିକୃତିଂ ଏତି ମନୋ ନ ୟେଷାମ୍ ॥ 2.61 ॥
ବାଲେ ଲୀଲାମୁକୁଲିତଂ ଅମୀ ମଂଥରା ଦୃଷ୍ଟିପାତାଃ
କିଂ କ୍ଷିପ୍ୟଂତେ ଵିରମଵିରମ ଵ୍ୟର୍ଥ ଏଷ ଶ୍ରମସ୍ତେ ।
ସଂପ୍ରତ୍ୟନ୍ୟେ ଵୟଂ ଉପରତଂ ବାଲ୍ୟଂ ଆସ୍ଥା ଵନାଂତେ
କ୍ଷୀଣୋ ମୋହସ୍ତୃଣଂ ଇଵ ଜଗଜ୍ଜାଲଂ ଆଲୋକୟାମଃ ॥ 2.62 ॥
ଇୟଂ ବାଲା ମାଂ ପ୍ରତ୍ୟନଵରତଂ ଇଂଦୀଵରଦଲ
ପ୍ରଭାଚୋରଂ ଚକ୍ଷୁଃ କ୍ଷିପତି କିଂ ଅଭିପ୍ରେତଂ ଅନୟା ।
ଗତୋ ମୋହୋଽସ୍ମାକଂ ସ୍ମରଶବରବାଣଵ୍ୟତିକରଜ୍ଵର
ଜ୍ଵାଲା ଶାଂତା ତଦପି ନ ଵରାକୀ ଵିରମତି ॥ 2.63 ॥
କିଂ କଂଦର୍ପ କରଂ କଦର୍ଥୟସି ରେ କୋଦଂଡଟଂକାରିତଂ
ରେ ରେ କୋକିଲ କୋମଲଂ କଲରଵଂ କିଂ ଵା ଵୃଥା ଜଲ୍ପସି ।
ମୁଗ୍ଧେ ସ୍ନିଗ୍ଧଵିଦଗ୍ଧଚାରୁମଧୁରୈର୍ଲୋଲୈଃ କଟାକ୍ଷୈରଲଂ
ଚେତଶ୍ଚୁଂବିତଚଂଦ୍ରଚୂଡଚରଣଧ୍ୟାନାମୃତଂ ଵର୍ତତେ ॥ 2.64 ॥
ଵିରହେଽପି ସଂଗମଃ ଖଲୁ
ପରସ୍ପରଂ ସଂଗତଂ ମନୋ ୟେଷାମ୍ ।
ହୃଦୟଂ ଅପି ଵିଘଟ୍ଟିତଂ ଚେତ୍
ସଂଗୀ ଵିରହଂ ଵିଶେଷୟତି ॥ 2.65 ॥
କିଂ ଗତେନ ୟଦି ସା ନ ଜୀଵତି
ପ୍ରାଣିତି ପ୍ରିୟତମା ତଥାପି କିମ୍ ।
ଇତ୍ୟୁଦୀକ୍ଷ୍ୟ ନଵମେଘମାଲିକାଂ
ନ ପ୍ରୟାତି ପଥିକଃ ସ୍ଵମଂଦିରମ୍ ॥ 2.66 ॥
ଵିରମତ ବୁଧା ୟୋଷିତ୍ସଂଗାତ୍ସୁଖାତ୍କ୍ଷଣଭଂଗୁରାତ୍
କୁରୁତ କରୁଣାମୈତ୍ରୀପ୍ରଜ୍ଞାଵଧୂଜନସଂଗମମ୍ ।
ନ ଖଲୁ ନରକେ ହାରାକ୍ରାଂତଂ ଘନସ୍ତନମଂଡଲଂ
ଶରଣଂ ଅଥଵା ଶ୍ରୋଣୀବିଂବଂ ରଣନ୍ମଣିମେଖଲମ୍ ॥ 2.67 ॥
ୟଦା ୟୋଗାଭ୍ୟାସଵ୍ୟସନକୃଶୟୋରାତ୍ମମନସୋରଵିଚ୍ଛିନ୍ନା
ମୈତ୍ରୀ ସ୍ଫୁରତି କୃତିନସ୍ତସ୍ୟ କିଂ ଉ ତୈଃ ।
ପ୍ରିୟାଣାଂ ଆଲାପୈରଧରମଧୁଭିର୍ଵକ୍ତ୍ରଵିଧୁଭିଃ
ସନିଶ୍ଵାସାମୋଦୈଃ ସକୁଚକଲଶାଶ୍ଲେଷସୁରତୈଃ ॥ 2.68 ॥
ୟଦାସୀଦଜ୍ଞାନଂ ସ୍ମରତିମିରସଂଚାରଜନିତଂ
ତଦା ଦୃଷ୍ଟନାରୀମୟଂ ଇଦଂ ଅଶେଷଂ ଜଗଦିତି ।
ଇଦାନୀଂ ଅସ୍ମାକଂ ପଟୁତରଵିଵେକାଂଜନଜୁଷାଂ
ସମୀଭୂତା ଦୃଷ୍ଟିସ୍ତ୍ରିଭୁଵନଂ ଅପି ବ୍ରହ୍ମ ମନୁତେ ॥ 2.69 ॥
ତାଵଦେଵ କୃତିନାଂ ଅପି ସ୍ଫୁରତ୍ୟେଷ
ନିର୍ମଲଵିଵେକଦୀପକଃ ।
ୟାଵଦେଵ ନ କୁରଂଗଚକ୍ଷୁଷାଂ
ତାଡ୍ୟତେ ଚଟୁଲଲୋଚନାଂଚଲୈଃ ॥ 2.70 ॥
ଵଚସି ଭଵତି ସଂଗତ୍ୟାଗଂ ଉଦ୍ଦିଶ୍ୟ ଵାର୍ତା
ଶ୍ରୁତିମୁଖରମୁଖାନାଂ କେଵଲଂ ପଂଡିତାନାମ୍ ।
ଜଘନଂ ଅରୁଣରତ୍ନଗ୍ରଂଥିକାଂଚୀକଲାପଂ
କୁଵଲୟନୟନାନାଂ କୋ ଵିହାତୁଂ ସମର୍ଥଃ ॥ 2.71 ॥
ସ୍ଵପରପ୍ରତାରକୋଽସୌ
ନିଂଦତି ୟୋଽଲୀକପଂଡିତୋ ୟୁଵତୀଃ ।
ୟସ୍ମାତ୍ତପସୋଽପି ଫଲଂ
ସ୍ଵର୍ଗଃ ସ୍ଵର୍ଗେଽପି ଚାପ୍ସରସଃ ॥ 2.72 ॥
ମତ୍ତେଭକୁଂଭଦଲନେ ଭୁଵି ସଂତି ଧୀରାଃ
କେଚିତ୍ପ୍ରଚଂଡମୃଗରାଜଵଧେଽପି ଦକ୍ଷାଃ ।
କିଂତୁ ବ୍ରଵୀମି ବଲିନାଂ ପୁରତଃ ପ୍ରସହ୍ୟ
କଂଦର୍ପଦର୍ପଦଲନେ ଵିରଲା ମନୁଷ୍ୟାଃ ॥ 2.73 ॥
ସନ୍ମାର୍ଗେ ତାଵଦାସ୍ତେ ପ୍ରଭଵତି ଚ ନରସ୍ତାଵଦେଵେଂଦ୍ରିୟାଣାଂ
ଲଜ୍ଜାଂ ତାଵଦ୍ଵିଧତ୍ତେ ଵିନୟଂ ଅପି ସମାଲଂବତେ ତାଵଦେଵ ।
ଭ୍ରୂଚାପାକୃଷ୍ଟମୁକ୍ତାଃ ଶ୍ରଵଣପଥଗତା ନୀଲପକ୍ଷ୍ମାଣ ଏତେ
ୟାଵଲ୍ଲୀଲାଵତୀନାଂ ହୃଦି ନ ଧୃତିମୁଷୋ ଦୃଷ୍ଟିବାଣାଃ ପତଂତି ॥ 2.74 ॥
ଉନ୍ମତ୍ତପ୍ରେମସଂରଂଭାଦ୍
ଆରଭଂତେ ୟଦ୍ଅଂଗନାଃ ।
ତତ୍ର ପ୍ରତ୍ୟୂହଂ ଆଧାତୁଂ
ବ୍ରହ୍ମାପି ଖଲୁ କାତରଃ ॥ 2.75 ॥
ତାଵନ୍ମହତ୍ତ୍ଵଂ ପାଂଡିତ୍ୟଂ
କୁଲୀନତ୍ଵଂ ଵିଵେକିତା ।
ୟାଵଜ୍ଜ୍ଵଲତି ନାଂଗେଷୁ
ହତଃ ପଂଚେଷୁପାଵକଃ ॥ 2.76 ॥
ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞୋଽପି ପ୍ରଥିତଵିନୟୋଽପ୍ୟାତ୍ମବୋଧୋଽପି ବାଢଂ
ସଂସାରେଽସ୍ମିନ୍ଭଵତି ଵିରଲୋ ଭାଜନଂ ସଦ୍ଗତୀନାମ୍ ।
ୟେନୈତସ୍ମିନ୍ନିରୟନଗରଦ୍ଵାରଂ ଉଦ୍ଘାଟୟଂତୀ
ଵାମାକ୍ଷୀଣାଂ ଭଵତି କୁଟିଲା ଭ୍ରୂଲତା କୁଂଚିକେଵ ॥ 2.77 ॥
କୃଶଃ କାଣଃ ଖଂଜଃ ଶ୍ରଵଣରହିତଃ ପୁଚ୍ଛଵିକଲୋ
ଵ୍ରଣୀ ପୂୟକ୍ଲିନ୍ନଃ କୃମିକୁଲଶତୈରାଵୃତତନୁଃ ।
କ୍ଷୁଧା କ୍ଷାମୋ ଜୀର୍ଣଃ ପିଠରକକପାଲାର୍ପିତଗଲଃ
ଶୁନୀଂ ଅନ୍ଵେତି ଶ୍ଵା ହତଂ ଅପି ଚ ହଂତ୍ୟେଵ ମଦନଃ ॥ 2.78 ॥
ସ୍ତ୍ରୀମୁଦ୍ରାଂ କୁସୁମାୟୁଧସ୍ୟ ଜୟିନୀଂ ସର୍ଵାର୍ଥସଂପତ୍କରୀଂ
ୟେ ମୂଢାଃ ପ୍ରଵିହାୟ ୟାଂତି କୁଧିୟୋ ମିଥ୍ୟାଫଲାନ୍ଵେଷିଣଃ ।
ତେ ତେନୈଵ ନିହତ୍ୟ ନିର୍ଦୟତରଂ ନଗ୍ନୀକୃତା ମୁଂଡିତାଃ
କେଚିତ୍ପଂଚଶିଖୀକୃତାଶ୍ଚ ଜଟିଲାଃ କାପାଲିକାଶ୍ଚାପରେ ॥ 2.79 ॥
ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରପରାଶରପ୍ରଭୃତୟୋ ଵାତାଂବୁପର୍ଣାଶନାସ୍ତେଽପି
ସ୍ତ୍ରୀମୁଖପଂକଜଂ ସୁଲଲିତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୈଵ ମୋହଂ ଗତାଃ ।
ଶାଲ୍ୟନ୍ନଂ ସଘୃତଂ ପୟୋଦଧିୟୁତଂ ୟେ ଭୁଂଜତେ ମାନଵାସ୍ତେଷାମ୍
ଇଂଦ୍ରିୟନିଗ୍ରହୋ ୟଦି ଭଵେଦ୍ଵିଂଧ୍ୟଃ ପ୍ଲଵେତ୍ସାଗରେ ॥ 2.80 ॥
ପରିମଲଭୃତୋ ଵାତାଃ ଶାଖା ନଵାଂକୁରକୋଟୟୋ
ମଧୁରଵିରୁତୋତ୍କଂଠା ଵାଚଃ ପ୍ରିୟାଃ ପିକପକ୍ଷିଣାମ୍ ।
ଵିରଲସୁରତସ୍ଵେଦୋଦ୍ଗାରା ଵଧୂଵଦନେଂଦଵଃ
ପ୍ରସରତି ମଧୌ ରାତ୍ର୍ୟାଂ ଜାତୋ ନ କସ୍ୟ ଗୁଣୋଦୟଃ ॥ 2.81 ॥
ମଧୁରୟଂ ମଧୁରୈରପି କୋକିଲା
କଲରଵୈର୍ମଲୟସ୍ୟ ଚ ଵାୟୁଭିଃ ।
ଵିରହିଣଃ ପ୍ରହିଣସ୍ତି ଶରୀରିଣୋ
ଵିପଦି ହଂତ ସୁଧାପି ଵିଷାୟତେ ॥ 2.82 ॥
ଆଵାସଃ କିଲକିଂଚିତସ୍ୟ ଦୟିତାପାର୍ଶ୍ଵେ ଵିଲାସାଲସାଃ [ଦୟିତାଃ ପାର୍ଶ୍ଵେ]
କର୍ଣେ କୋକିଲକାମିନୀକଲରଵଃ ସ୍ମେରୋ ଲତାମଂଡପଃ ।
ଗୋଷ୍ଠୀ ସତ୍କଵିଭିଃ ସମଂ କତିପୟୈର୍ମୁଗ୍ଧାଃ ସୁଧାଂଶୋଃ କରାଃ
କେଷାଂଚିତ୍ସୁଖୟଂତି ଚାତ୍ର ହୃଦୟଂ ଚୈତ୍ରେ ଵିଚିତ୍ରାଃ କ୍ଷପାଃ ॥ 2.83 ॥
ପାଂଥ ସ୍ତ୍ରୀଵିରହାନଲାହୁତିକଲାଂ ଆତନ୍ଵତୀ ମଂଜରୀମାକଂଦେଷୁ
ପିକାଂଗନାଭିରଧୁନା ସୋତ୍କଂଠଂ ଆଲୋକ୍ୟତେ ।
ଅପ୍ୟେତେ ନଵପାଟଲାପରିମଲପ୍ରାଗ୍ଭାରପାଟଚ୍ଚରା
ଵାଂତିକ୍ଲାଂତିଵିତାନତାନଵକୃତଃ ଶ୍ରୀଖଂଡଶୈଲାନିଲାଃ ॥ 2.84 ॥
ପ୍ରଥିତଃ ପ୍ରଣୟଵତୀନାଂ
ତାଵତ୍ପଦଂ ଆତନୋତୁ ହୃଦି ମାନଃ ।
ଭଵତି ନ ୟାଵଚ୍ଚଂଦନତରୁ
ସୁରଭିର୍ମଲୟପଵମାନଃ ॥ 2.85 ॥
ସହକାରକୁସୁମକେସରନିକର
ଭରାମୋଦମୂର୍ଚ୍ଛିତଦିଗ୍ଅଂତେ ।
ମଧୁରମଧୁରଵିଧୁରମଧୁପେ
ମଧୌ ଭଵେତ୍କସ୍ୟ ନୋତ୍କଂଠା ॥ 2.86 ॥
ଅଚ୍ଛାଚ୍ଛଚଂଦନରସାର୍ଦ୍ରତରା ମୃଗାକ୍ଷ୍ୟୋ
ଧାରାଗୃହାଣି କୁସୁମାନି ଚ କୌମୁଦୀ ଚ ।
ମଂଦୋ ମରୁତ୍ସୁମନସଃ ଶୁଚି ହର୍ମ୍ୟପୃଷ୍ଠଂ
ଗ୍ରୀଷ୍ମେ ମଦଂ ଚ ମଦନଂ ଚ ଵିଵର୍ଧୟଂତି ॥ 2.87 ॥
ସ୍ରଜୋ ହୃଦ୍ୟାମୋଦା ଵ୍ୟଜନପଵନଶ୍ଚଂଦ୍ରକିରଣାଃ
ପରାଗଃ କାସାରୋ ମଲୟଜରଜଃ ଶୀଧୁ ଵିଶଦମ୍ ।
ଶୁଚିଃ ସୌଧୋତ୍ସଂଗଃ ପ୍ରତନୁ ଵସନଂ ପଂକଜଦୃଶୋ
ନିଦାଘଋତାଵେତଦ୍ଵିଲସତି ଲଭଂତେ ସୁକୃତିନଃ ॥ 2.88 ॥
ସୁଧାଶୁଭ୍ରଂ ଧାମ ସ୍ଫୁରଦ୍ଅମଲରଶ୍ମିଃ ଶଶଧରଃ
ପ୍ରିୟାଵକ୍ତ୍ରାଂଭୋଜଂ ମଲୟଜରଜଶ୍ଚାତିସୁରଭିଃ ।
ସ୍ରଜୋ ହୃଦ୍ୟାମୋଦାସ୍ତଦିଦଂ ଅଖିଲଂ ରାଗିଣି ଜନେ
କରୋତ୍ୟଂତଃ କ୍ଷୋଭଂ ନ ତୁ ଵିଷୟସଂସର୍ଗଵିମୁଖେ ॥ 2.89 ॥
ତରୁଣୀଵେଷୋଦ୍ଦୀପିତକାମା
ଵିକସଜ୍ଜାତୀପୁଷ୍ପସୁଗଂଧିଃ ।
ଉନ୍ନତପୀନପୟୋଧରଭାରା
ପ୍ରାଵୃଟ୍ତନୁତେ କସ୍ୟ ନ ହର୍ଷମ୍ ॥ 2.90 ॥
ଵିୟଦ୍ଉପଚିତମେଘଂ ଭୂମୟଃ କଂଦଲିନ୍ୟୋ
ନଵକୁଟଜକଦଂବାମୋଦିନୋ ଗଂଧଵାହାଃ ।
ଶିଖିକୁଲକଲକେକାରାଵରମ୍ୟା ଵନାଂତାଃ
ସୁଖିନଂ ଅସୁଖିନଂ ଵା ସର୍ଵଂ ଉତ୍କଂଠୟଂତି ॥ 2.91 ॥
ଉପରି ଘନଂ ଘନପଟଲଂ
ତିର୍ୟଗ୍ଗିରୟୋଽପି ନର୍ତିତମୟୂରାଃ ।
କ୍ଷିତିରପି କଂଦଲଧଵଲା
ଦୃଷ୍ଟିଂ ପଥିକଃ କ୍ଵ ପାତୟତି ॥ 2.92 ॥
ଇତୋ ଵିଦ୍ୟୁଦ୍ଵଲ୍ଲୀଵିଲସିତଂ ଇତଃ କେତକିତରୋଃ
ସ୍ଫୁରନ୍ଗଂଧଃ ପ୍ରୋଦ୍ୟଜ୍ଜଲଦନିନଦସ୍ଫୂର୍ଜିତଂ ଇତଃ ।
ଇତଃ କେକିକ୍ରୀଡାକଲକଲରଵଃ ପକ୍ଷ୍ମଲଦୃଶାଂ
କଥଂ ୟାସ୍ୟଂତ୍ୟେତେ ଵିରହଦିଵସାଃ ସଂଭୃତରସାଃ ॥ 2.93 ॥
ଅସୂଚୀସଂଚାରେ ତମସି ନଭସି ପ୍ରୌଢଜଲଦଧ୍ଵନିପ୍ରୟେ
ତସ୍ମିନ୍ ପତତି ଦୃଶଦାଂ ନୀରନିଚୟେ ।
ଇଦଂ ସୌଦାମିନ୍ୟାଃ କନକକମନୀୟଂ ଵିଲସିତଂ
ମୁଦଂ ଚ ଗ୍ଲାନିଂ ଚ ପ୍ରଥୟତି ପଥିଷ୍ଵେଵ ସୁଦୃଶାମ୍ ॥ 2.94 ॥
ଆସାରେଣ ନ ହର୍ମ୍ୟତଃ ପ୍ରିୟତମୈର୍ୟାତୁଂ ବହିଃ ଶକ୍ୟତେ
ଶୀତୋତ୍କଂପନିମିତ୍ତଂ ଆୟତଦୃଶା ଗାଢଂ ସମାଲିଂଗ୍ୟତେ ।
ଜାତାଃ ଶୀକରଶୀତଲାଶ୍ଚ ମରୁତୋରତ୍ୟଂତଖେଦଚ୍ଛିଦୋ
ଧନ୍ୟାନାଂ ବତ ଦୁର୍ଦିନଂ ସୁଦିନତାଂ ୟାତି ପ୍ରିୟାସଂଗମେ ॥ 2.95 ॥
ଅର୍ଧଂ ସୁପ୍ତ୍ଵା ନିଶାୟାଃ ସରଭସସୁରତାୟାସସନ୍ନଶ୍ଲଥାଂଗପ୍ରୋଦ୍ଭୂତାସହ୍ୟ
ତୃଷ୍ଣୋ ମଧୁମଦନିରତୋ ହର୍ମ୍ୟପୃଷ୍ଠେ ଵିଵିକ୍ତେ ।
ସଂଭୋଗକ୍ଲାଂତକାଂତାଶିଥିଲଭୁଜଲତାଵର୍ଜିତଂ କର୍କରୀତୋ
ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନାଭିନ୍ନାଚ୍ଛଧାରଂ ପିବତି ନ ସଲିଲଂ ଶାରଦଂ ମଂଦପୁଣ୍ୟଃ ॥ 2.96 ॥
ହେମଂତେ ଦଧିଦୁଗ୍ଧସର୍ପିରଶନା ମାଂଜିଷ୍ଠଵାସୋଭୃତଃ
କାଶ୍ମୀରଦ୍ରଵସାଂଦ୍ରଦିଗ୍ଧଵପୁଷଶ୍ଛିନ୍ନା ଵିଚିତ୍ରୈ ରତୈଃ । [ଵପୁଷଃ ଖିନ୍ନା]
ଵୃତ୍ତୋରୁସ୍ତନକାମିନୀଜନକୃତାଶ୍ଲେଷା ଗୃହାଭ୍ୟଂତରେ
ତାଂବୂଲୀଦଲପୂଗପୂରିତମୁଖା ଧନ୍ୟାଃ ସୁଖଂ ଶେରତେ ॥ 2.97 ॥
ପ୍ରୋଦ୍ୟତ୍ପ୍ରୌଢପ୍ରିୟଂଗୁଦ୍ୟୁତିଭୃତି ଵିକସତ୍କୁଂଦମାଦ୍ୟଦ୍ଦ୍ଵିରେଫେ
କାଲେ ପ୍ରାଲେୟଵାତପ୍ରଚଲଵିଲସିତୋଦାରମଂଦାରଧାମ୍ନି ।
ୟେଷାଂ ନୋ କଂଠଲଗ୍ନା କ୍ଷଣଂ ଅପି ତୁହିନକ୍ଷୋଦଦକ୍ଷା ମୃଗାକ୍ଷୀ
ତେଷାଂ ଆୟାମୟାମା ୟମସଦନସମା ୟାମିନୀ ୟାତି ୟୂନାମ୍ ॥ 2.98 ॥
ଚୁଂବଂତୋ ଗଂଡଭିତ୍ତୀରଲକଵତି ମୁଖେ ସୀତ୍କୃତାନ୍ୟାଦଧାନା
ଵକ୍ଷଃସୂତ୍କଂଚୁକେଷୁ ସ୍ତନଭରପୁଲକୋଦ୍ଭେଦଂ ଆପାଦୟଂତଃ ।
ଊରୂନାକଂପୟଂତଃ ପୃଥୁଜଘନତଟାତ୍ସ୍ରଂସୟଂତୋଽଂଶୁକାନି
ଵ୍ୟକ୍ତଂ କାଂତାଜନାନାଂ ଵିଟଚରିତଭୃତଃ ଶୈଶିରା ଵାଂତି ଵାତାଃ ॥ 2.99 ॥
କେଶାନାକୁଲୟଂଦୃଶୋ ମୁକୁଲୟନ୍ଵାସୋ ବଲାଦାକ୍ଷିପନ୍ନାତନ୍ଵନ୍
ପୁଲକୋଦ୍ଗମଂ ପ୍ରକଟୟନ୍ନାଵେଗକଂପଂ ଶନୈଃ ।
ଵାରଂ ଵାରଂ ଉଦାରସୀତ୍କୃତକୃତୋ ଦଂତଚ୍ଛଦାନ୍ପୀଡୟନ୍
ପ୍ରାୟଃ ଶୈଶିର ଏଷ ସଂପ୍ରତି ମରୁତ୍କାଂତାସୁ କାଂତାୟତେ ॥ 2.100 ॥
ୟଦ୍ୟସ୍ୟ ନାସ୍ତି ରୁଚିରଂ ତସ୍ମିଂସ୍ତସ୍ୟ ସ୍ପୃହା ମନୋଜ୍ଞେଽପି ।
ରମଣୀୟେଽପି ସୁଧାଂଶୌ ନ ମନଃକାମଃ ସରୋଜିନ୍ୟାଃ ॥ 2.101 ॥
ଵୈରାଗ୍ୟେ ସଂଚରତ୍ୟେକୋ ନୀତୌ ଭ୍ରମତି ଚାପରଃ ।
ଶୃଂଗାରେ ରମତେ କଶ୍ଚିଦ୍ଭୁଵି ଭେଦାଃ ପରସ୍ପରମ୍ ॥ 2.102 ॥
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
What is ଭର୍ତୃହରେଃ ଶତକ ତ୍ରିଶତି - ଶୃଂଗାର ଶତକମ୍?
ଭର୍ତୃହରେଃ ଶତକ ତ୍ରିଶତି - ଶୃଂଗାର ଶତକମ୍ is a devotional text available on Bhakti Granth in the selected language or script.
Which language or script is this version in?
This edition is published in Odia. Use the language selector to view another available edition.
Can I read ଭର୍ତୃହରେଃ ଶତକ ତ୍ରିଶତି - ଶୃଂଗାର ଶତକମ୍ online?
Yes. The imported text is available directly on this page for online reading and recitation.
Can I download ଭର୍ତୃହରେଃ ଶତକ ତ୍ରିଶତି - ଶୃଂଗାର ଶତକମ୍ as a PDF?
If a verified PDF resource was found on the source page, a PDF download button is automatically connected to this page.
How can I share this page?
Use Copy Link, WhatsApp or Facebook in the sticky sharing bar provided by the Bhakti Granth theme.
Are there related devotional texts on Bhakti Granth?
Yes. The Bhakti Granth theme automatically connects texts through language and topic relationships to strengthen navigation and topical coverage.