തൈത്തിരീയ ഉപനിഷദ് – ഭൃഗുവല്ലീ

(തൈ.ആ.9.1.1)

ഓം സ॒ഹ നാ॑വവതു । സ॒ഹ നൌ॑ ഭുനക്തു । സ॒ഹ വീ॒ര്യ॑-ങ്കരവാവഹൈ । തേ॒ജ॒സ്വിനാ॒വധീ॑തമസ്തു॒ മാ വി॑ദ്വിഷാ॒വഹൈ᳚ । ഓം ശാന്തി॒-ശ്ശാന്തി॒-ശ്ശാന്തിഃ॑ ॥

ഭൃഗു॒ർവൈ വാ॑രു॒ണിഃ । വരു॑ണ॒-മ്പിത॑ര॒മുപ॑സസാര । അധീ॑ഹി ഭഗവോ॒ ബ്രഹ്മേതി॑ । തസ്മാ॑ ഏ॒തത്പ്രോ॑വാച । അന്ന॑-മ്പ്രാ॒ണ-ഞ്ചക്ഷു॒ശ്ശ്രോത്ര॒-മ്മനോ॒ വാച॒മിതി॑ । തഗ്​മ് ഹോ॑വാച । യതോ॒ വാ ഇ॒മാനി॒ ഭൂതാ॑നി॒ ജായ॑ന്തേ । യേന॒ ജാതാ॑നി॒ ജീവ॑ന്തി । യത്പ്രയ॑ന്ത്യ॒ഭിസം​വിഁ ॑ശന്തി । തദ്വിജി॑ജ്ഞാസസ്വ । തദ്ബ്രഹ്മേതി॑ । സ തപോ॑-ഽതപ്യത । സ തപ॑സ്ത॒പ്ത്വാ ॥ 1 ॥
ഇതി പ്രഥമോ-ഽനുവാകഃ ॥

അന്ന॒-മ്ബ്രഹ്മേതി॒ വ്യ॑ജാനാത് । അ॒ന്നാദ്ധ്യേ॑വ ഖല്വി॒മാനി॒ ഭൂതാ॑നി॒ ജായ॑ന്തേ । അന്നേ॑ന॒ ജാതാ॑നി॒ ജീവ॑ന്തി । അന്ന॒-മ്പ്രയ॑ന്ത്യ॒ഭിസം​വിഁ ॑ശ॒ന്തീതി॑ । തദ്വി॒ജ്ഞായ॑ । പുന॑രേ॒വ വരു॑ണ॒-മ്പിത॑ര॒മുപ॑സസാര । അധീ॑ഹി ഭഗവോ॒ ബ്രഹ്മേതി॑ । തഗ്​മ് ഹോ॑വാച । തപ॑സാ॒ ബ്രഹ്മ॒ വിജി॑ജ്ഞാസസ്വ । തപോ॒ ബ്രഹ്മേതി॑ । സ തപോ॑-ഽതപ്യത । സ തപ॑സ്ത॒പ്ത്വാ ॥ 1 ॥
ഇതി ദ്വിതീയോ-ഽനുവാകഃ ॥

പ്രാ॒ണോ ബ്ര॒ഹ്മേതി॒ വ്യ॑ജാനാത് । പ്രാ॒ണാദ്ധ്യേ॑വ ഖല്വി॒മാനി॒ ഭൂതാ॑നി॒ ജായ॑ന്തേ । പ്രാ॒ണേന॒ ജാതാ॑നി॒ ജീവ॑ന്തി । പ്രാ॒ണ-മ്പ്രയ॑ന്ത്യ॒ഭിസം​വിഁ ॑ശ॒ന്തീതി॑ । തദ്വി॒ജ്ഞായ॑ । പുന॑രേ॒വ വരു॑ണ॒-മ്പിത॑ര॒മുപ॑സസാര । അധീ॑ഹി ഭഗവോ॒ ബ്രഹ്മേതി॑ । തഗ്​മ് ഹോ॑വാച । തപ॑സാ॒ ബ്രഹ്മ॒ വിജി॑ജ്ഞാസസ്വ । തപോ॒ ബ്രഹ്മേതി॑ । സ തപോ॑-ഽതപ്യത । സ തപ॑സ്ത॒പ്ത്വാ ॥ 1 ॥
ഇതി തൃതീയോ-ഽനുവാകഃ ॥

മനോ॒ ബ്രഹ്മേതി॒ വ്യ॑ജാനാത് । മന॑സോ॒ ഹ്യേ॑വ ഖല്വി॒മാനി॒ ഭൂതാ॑നി॒ ജായ॑ന്തേ । മന॑സാ॒ ജാതാ॑നി॒ ജീവ॑ന്തി । മനഃ॒ പ്രയ॑ന്ത്യ॒ഭിസം​വിഁ ॑ശ॒ന്തീതി॑ । തദ്വി॒ജ്ഞായ॑ । പുന॑രേ॒വ വരു॑ണ॒-മ്പിത॑ര॒മുപ॑സസാര । അധീ॑ഹി ഭഗവോ॒ ബ്രഹ്മേതി॑ । തഗ്​മ് ഹോ॑വാച । തപ॑സാ॒ ബ്രഹ്മ॒ വിജി॑ജ്ഞാസസ്വ । തപോ॒ ബ്രഹ്മേതി॑ । സ തപോ॑-ഽതപ്യത । സ തപ॑സ്ത॒പ്ത്വാ ॥ 1 ॥
ഇതി ചതുര്ഥോ-ഽനുവാകഃ ॥

വി॒ജ്ഞാന॒-മ്ബ്രഹ്മേതി॒ വ്യ॑ജാനാത് । വി॒ജ്ഞാനാ॒ദ്ധ്യേ॑വ ഖല്വി॒മാനി॒ ഭൂതാ॑നി॒ ജായ॑ന്തേ । വി॒ജ്ഞാനേ॑ന॒ ജാതാ॑നി॒ ജീവ॑ന്തി । വി॒ജ്ഞാന॒-മ്പ്രയ॑ന്ത്യ॒ഭിസം​വിഁ ॑ശ॒ന്തീതി॑ । തദ്വി॒ജ്ഞായ॑ । പുന॑രേ॒വ വരു॑ണ॒-മ്പിത॑ര॒മുപ॑സസാര । അധീ॑ഹി ഭഗവോ॒ ബ്രഹ്മേതി॑ । തഗ്​മ് ഹോ॑വാച । തപ॑സാ॒ ബ്രഹ്മ॒ വിജി॑ജ്ഞാസസ്വ । തപോ॒ ബ്രഹ്മേതി॑ । സ തപോ॑-ഽതപ്യത । സ തപ॑സ്ത॒പ്ത്വാ ॥ 1 ॥
ഇതി പഞ്ചമോ-ഽനുവാകഃ ॥

ആ॒ന॒ന്ദോ ബ്ര॒ഹ്മേതി॒ വ്യ॑ജാനാത് । ആ॒നന്ദാ॒ദ്ധ്യേ॑വ ഖല്വി॒മാനി॒ ഭൂതാ॑നി॒ ജായ॑ന്തേ । ആ॒ന॒ന്ദേന॒ ജാതാ॑നി॒ ജീവ॑ന്തി । ആ॒ന॒ന്ദ-മ്പ്രയ॑ന്ത്യ॒ഭിസം​വിഁ ॑ശ॒ന്തീതി॑ । സൈഷാ ഭാ᳚ര്ഗ॒വീ വാ॑രു॒ണീ വി॒ദ്യാ । പ॒ര॒മേ വ്യോ॑മ॒ന്പ്രതി॑ഷ്ഠിതാ । സ യ ഏ॒വം-വേഁദ॒ പ്രതി॑തിഷ്ഠതി । അന്ന॑വാനന്നാ॒ദോ ഭ॑വതി । മ॒ഹാന്ഭ॑വതി പ്ര॒ജയാ॑ പ॒ശുഭി॑ര്ബ്രഹ്മവര്ച॒സേന॑ । മ॒ഹാന്കീ॒ര്ത്യാ ॥ 1 ॥
ഇതി ഷഷ്ഠോ-ഽനുവാകഃ ॥

അന്ന॒-ന്ന നി॑ന്ദ്യാത് । തദ്വ്ര॒തമ് । പ്രാ॒ണോ വാ അന്നമ്᳚ । ശരീ॑രമന്നാ॒ദമ് । പ്രാ॒ണേ ശരീ॑ര॒-മ്പ്രതി॑ഷ്ഠിതമ് । ശരീ॑രേ പ്രാ॒ണഃ പ്രതി॑ഷ്ഠിതഃ । തദേ॒തദന്ന॒മന്നേ॒ പ്രതി॑ഷ്ഠിതമ് । സ യ ഏ॒തദന്ന॒മന്നേ॒ പ്രതി॑ഷ്ഠിതം॒-വേഁദ॒ പ്രതി॑തിഷ്ഠതി । അന്ന॑വാനന്നാ॒ദോ ഭ॑വതി । മ॒ഹാന്ഭ॑വതി പ്ര॒ജയാ॑ പ॒ശുഭി॑ര്ബ്രഹ്മവര്ച॒സേന॑ । മ॒ഹാന്കീ॒ര്ത്യാ ॥ 1 ॥
ഇതി സപ്തമോ-ഽനുവാകഃ ॥

അന്ന॒-ന്ന പരി॑ചക്ഷീത । തദ്വ്ര॒തമ് । ആപോ॒ വാ അന്നമ്᳚ । ജ്യോതി॑രന്നാ॒ദമ് । അ॒പ്സു ജ്യോതിഃ॒ പ്രതി॑ഷ്ഠിതമ് । ജ്യോതി॒ഷ്യാപഃ॒ പ്രതി॑ഷ്ഠിതാഃ । തദേ॒തദന്ന॒മന്നേ॒ പ്രതി॑ഷ്ഠിതമ് । സ യ ഏ॒തദന്ന॒മന്നേ॒ പ്രതി॑ഷ്ഠിതം॒-വേഁദ॒ പ്രതി॑തിഷ്ഠതി । അന്ന॑വാനന്നാ॒ദോ ഭ॑വതി । മഹാ॒ന്ഭ॑വതി പ്ര॒ജയാ॑ പ॒ശുഭി॑ര്ബ്രഹ്മവര്ച॒സേന॑ । മ॒ഹാന്കീ॒ര്ത്യാ ॥ 1 ॥
ഇത്യഷ്ടമോ-ഽനുവാകഃ ॥

അന്ന॑-മ്ബ॒ഹു കു॑ർവീത । തദ്വ്ര॒തമ് । പൃ॒ഥി॒വീ വാ അന്നമ്᳚ । ആ॒കാ॒ശോ᳚-ഽന്നാ॒ദഃ । പൃ॒ഥി॒വ്യാമാ॑കാ॒ശഃ പ്രതി॑ഷ്ഠിതഃ । ആ॒കാ॒ശേ പൃ॑ഥി॒വീ പ്രതി॑ഷ്ഠിതാ । തദേ॒തദന്ന॒മന്നേ॒ പ്രതി॑ഷ്ഠിതമ് । സ യ ഏ॒തദന്ന॒മന്നേ॒ പ്രതി॑ഷ്ഠിതം॒-വേഁദ॒ പ്രതി॑തിഷ്ഠതി । അന്ന॑വാനന്നാ॒ദോ ഭ॑വതി । മ॒ഹാന്ഭ॑വതി പ്ര॒ജയാ॑ പ॒ശുഭി॑ര്ബ്രഹ്മവര്ച॒സേന॑ । മ॒ഹാന്കീ॒ര്ത്യാ ॥ 1 ॥
ഇതി നവമോ-ഽനുവാകഃ ॥

ന കഞ്ചന വസതൌ പ്രത്യാ॑ചക്ഷീ॒ത । തദ്വ്ര॒തമ് । തസ്മാദ്യയാ കയാ ച വിധയാ ബഹ്വ॑ന്ന-മ്പ്രാ॒പ്നുയാത് । അരാധ്യസ്മാ അന്നമി॑ത്യാച॒ക്ഷതേ । ഏതദ്വൈ മുഖതോ᳚-ഽന്നഗ്​മ് രാ॒ദ്ധമ് । മുഖതോ-ഽസ്മാ അ॑ന്നഗ്​മ് രാ॒ധ്യതേ । ഏതദ്വൈ മധ്യതോ᳚-ഽന്നഗ്​മ് രാ॒ദ്ധമ് । മധ്യതോ-ഽസ്മാ അ॑ന്നഗ്​മ് രാ॒ധ്യതേ । ഏതദ്വാ അന്തതോ᳚-ഽന്നഗ്​മ് രാ॒ദ്ധമ് । അന്തതോ-ഽസ്മാ അ॑ന്നഗ്​മ് രാ॒ധ്യതേ ॥ 1 ॥
യ ഏ॑വം-വേഁ॒ദ । ക്ഷേമ ഇ॑തി വാ॒ചി । യോഗക്ഷേമ ഇതി പ്രാ॑ണാപാ॒നയോഃ । കര്മേ॑തി ഹ॒സ്തയോഃ । ഗതിരി॑തി പാ॒ദയോഃ । വിമുക്തിരി॑തി പാ॒യൌ । ഇതി മാനുഷീ᳚സ്സമാ॒ജ്ഞാഃ । അഥ ദൈ॒വീഃ । തൃപ്തിരി॑തി വൃ॒ഷ്ടൌ । ബലമി॑തി വി॒ദ്യുതി ॥ 2 ॥
യശ ഇ॑തി പ॒ശുഷു । ജ്യോതിരിതി ന॑ക്ഷത്രേ॒ഷു । പ്രജാതിരമൃതമാനന്ദ ഇ॑ത്യുപ॒സ്ഥേ । സർവമി॑ത്യാകാ॒ശേ । തത്പ്രതിഷ്ഠേത്യു॑പാസീ॒ത । പ്രതിഷ്ഠാ॑വാന്ഭ॒വതി । തന്മഹ ഇത്യു॑പാസീ॒ത । മ॑ഹാന്ഭ॒വതി । തന്മന ഇത്യു॑പാസീ॒ത । മാന॑വാന്ഭ॒വതി ॥ 3 ॥
തന്നമ ഇത്യു॑പാസീ॒ത । നമ്യന്തേ᳚-ഽസ്മൈ കാ॒മാഃ । തദ്ബ്രഹ്മേത്യു॑പാസീ॒ത । ബ്രഹ്മ॑വാന്ഭ॒വതി । തദ്ബ്രഹ്മണഃ പരിമര ഇത്യു॑പാസീ॒ത । പര്യേണ-മ്മ്രിയന്തേ ദ്വിഷന്ത॑സ്സപ॒ത്നാഃ । പരി യേ᳚-ഽപ്രിയാ᳚ ഭ്രാതൃ॒വ്യാഃ । സ യശ്ചാ॑യ-മ്പു॒രുഷേ । യശ്ചാസാ॑വാദി॒ത്യേ । സ ഏകഃ॑ ॥ 4 ॥
സ യ॑ ഏവം॒-വിഁത് । അസ്മാം​ല്ലോഁ ॑കാത്പ്രേ॒ത്യ । ഏതമന്നമയ-മാത്മാനമുപ॑സങ്ക്ര॒മ്യ । ഏത-മ്പ്രാണമയ-മാത്മാനമുപ॑സങ്ക്ര॒മ്യ । ഏത-മ്മനോമയ-മാത്മാനമുപ॑സങ്ക്ര॒മ്യ । ഏതം-വിഁജ്ഞാനമയ-മാത്മാനമുപ॑സങ്ക്ര॒മ്യ । ഏതമാനന്ദമയ-മാത്മാനമുപ॑സങ്ക്ര॒മ്യ । ഇമാം​ല്ലോഁകാന്കാമാന്നീ -കാമരൂപ്യ॑നു-സ॒ഞ്ചരന്ന് । ഏതഥ്സാമ ഗാ॑യന്നാ॒സ്തേ । ഹാ(3) വു॒ ഹാ(3) വു॒ ഹാ(3) വു॑ ॥ 5 ॥
അ॒ഹമന്ന-മ॒ഹമന്ന-മ॒ഹമന്നമ് । അ॒ഹമന്നാ॒ദോ(3)-ഽ॒ഹമന്നാ॒ദോ(3)-ഽ॒ഹമന്നാ॒ദഃ । അ॒ഹഗ്ഗ് ശ്ലോക॒കൃദ॒ഹഗ്ഗ് ശ്ലോക॒കൃദ॒ഹഗ്ഗ് ശ്ലോക॒കൃത് । അ॒ഹമസ്മി പ്രഥമജാ ഋതാ(3) സ്യ॒ । പൂർവ-ന്ദേവേഭ്യോ അമൃതസ്യ നാ(3) ഭാ॒യി॒ । യോ മാ ദദാതി സ ഇദേവ മാ(3) വാഃ॒ । അ॒ഹമന്ന॒-മന്ന॑-മ॒ദന്ത॒മാ(3) ദ്മി॒ । അഹം॒-വിഁശ്വ॒-മ്ഭുവ॑ന॒-മഭ്യ॑ഭ॒വാമ് । സുവ॒ര്ന ജ്യോതീഃ᳚ । യ ഏ॒വം-വേഁദ॑ । ഇത്യു॑പ॒നിഷ॑ത് ॥ 6 ॥
ഇതി ദശമോ-ഽനുവാകഃ ॥

ഓം സ॒ഹ നാ॑വവതു । സ॒ഹ നൌ॑ ഭുനക്തു । സ॒ഹ വീ॒ര്യ॑-ങ്കരവാവഹൈ । തേ॒ജ॒സ്വിനാ॒വധീ॑തമസ്തു॒ മാ വി॑ദ്വിഷാ॒വഹൈ᳚ । ഓം ശാന്തി॒-ശ്ശാന്തി॒-ശ്ശാന്തിഃ॑ ॥

॥ ഹരിഃ॑ ഓമ് ॥
॥ ശ്രീ കൃഷ്ണാര്പണമസ്തു ॥