മാംഡൂക്യ ഉപനിഷദ്

ഓം ഭ॒ദ്രം കര്ണേ॑ഭിഃ ശൃണു॒യാമ॑ ദേവാഃ । ഭ॒ദ്രം പ॑ശ്യേമാ॒ക്ഷഭി॒-ര്യജ॑ത്രാഃ । സ്ഥി॒രൈരംഗൈ᳚സ്തുഷ്ടു॒വാഗ്​മ് സ॑സ്ത॒നൂഭിഃ॑ । വ്യശേ॑മ ദേ॒വഹി॑തം॒-യഁദായുഃ॑ । സ്വ॒സ്തി ന॒ ഇംദ്രോ॑ വൃ॒ദ്ധശ്ര॑വാഃ । സ്വ॒സ്തി നഃ॑ പൂ॒ഷാ വി॒ശ്വവേ॑ദാഃ । സ്വ॒സ്തി ന॒സ്താര്ക്ഷ്യോ॒ അരി॑ഷ്ടനേമിഃ । സ്വ॒സ്തി നോ॒ ബൃഹ॒സ്പതി॑-ര്ദധാതു ॥
ഓം ശാംതിഃ॒ ശാംതിഃ॒ ശാംതിഃ॑ ॥

॥ അഥ മാംഡൂക്യോപനിഷത് ॥

ഹരിഃ ഓമ് ।
ഓമിത്യേതദക്ഷരമിദഗ്​മ് സർവം തസ്യോപവ്യാഖ്യാനം
ഭൂതം ഭവദ് ഭവിഷ്യദിതി സർവമോംകാര ഏവ
യച്ചാന്യത് ത്രികാലാതീതം തദപ്യോംകാര ഏവ ॥ 1 ॥

സർവഗ്​മ് ഹ്യേതദ് ബ്രഹ്മായമാത്മാ ബ്രഹ്മ സോഽയമാത്മാ ചതുഷ്പാത് ॥ 2 ॥

ജാഗരിതസ്ഥാനോ ബഹിഷ്പ്രജ്ഞഃ സപ്താംഗ ഏകോനവിംശതിമുഖഃ
സ്ഥൂലഭുഗ്വൈശ്വാനരഃ പ്രഥമഃ പാദഃ ॥ 3 ॥

സ്വപ്നസ്ഥാനോഽംതഃപ്രജ്ഞഃ സപ്താംഗ ഏകോനവിംശതിമുഖഃ
പ്രവിവിക്തഭുക്തൈജസോ ദ്വിതീയഃ പാദഃ ॥ 4 ॥

യത്ര സുപ്തോ ന കംചന കാമം കാമയതേ ന കംചന സ്വപ്നം
പശ്യതി തത് സുഷുപ്തമ് । സുഷുപ്തസ്ഥാന ഏകീഭൂതഃ പ്രജ്ഞാനഘന
ഏവാനംദമയോ ഹ്യാനംദഭുക് ചേതോമുഖഃ പ്രാജ്ഞസ്തൃതീയഃ പാദഃ ॥ 5 ॥

ഏഷ സർവേശ്വരഃ ഏഷ സർവജ്ഞ ഏഷോഽംതര്യാമ്യേഷ യോനിഃ സർവസ്യ
പ്രഭവാപ്യയൌ ഹി ഭൂതാനാമ് ॥ 6 ॥

നാംതഃപ്രജ്ഞം ന ബഹിഷ്പ്രജ്ഞം നോഭയതഃപ്രജ്ഞം ന പ്രജ്ഞാനഘനം
ന പ്രജ്ഞം നാപ്രജ്ഞമ് । അദൃഷ്ടമവ്യവഹാര്യമഗ്രാഹ്യമലക്ഷണം
അചിംത്യമവ്യപദേശ്യമേകാത്മപ്രത്യയസാരം പ്രപംചോപശമം
ശാംതം ശിവമദ്വൈതം ചതുര്ഥം മന്യംതേ സ ആത്മാ സ വിജ്ഞേയഃ ॥ 7 ॥

സോഽയമാത്മാധ്യക്ഷരമോംകാരോഽധിമാത്രം പാദാ മാത്രാ മാത്രാശ്ച പാദാ
അകാര ഉകാരോ മകാര ഇതി ॥ 8 ॥

ജാഗരിതസ്ഥാനോ വൈശ്വാനരോഽകാരഃ പ്രഥമാ മാത്രാഽഽപ്തേരാദിമത്ത്വാദ്
വാഽഽപ്നോതി ഹ വൈ സർവാന് കാമാനാദിശ്ച ഭവതി യ ഏവം-വേഁദ ॥ 9 ॥

സ്വപ്നസ്ഥാനസ്തൈജസ ഉകാരോ ദ്വിതീയാ മാത്രോത്കര്​ഷാത്
ഉഭയത്വാദ്വോത്കര്​ഷതി ഹ വൈ ജ്ഞാനസംതതിം സമാനശ്ച ഭവതി
നാസ്യാബ്രഹ്മവിത്കുലേ ഭവതി യ ഏവം-വേഁദ ॥ 10 ॥

സുഷുപ്തസ്ഥാനഃ പ്രാജ്ഞോ മകാരസ്തൃതീയാ മാത്രാ മിതേരപീതേർവാ
മിനോതി ഹ വാ ഇദം സർവമപീതിശ്ച ഭവതി യ ഏവം-വേഁദ ॥ 11 ॥

അമാത്രശ്ചതുര്ഥോഽവ്യവഹാര്യഃ പ്രപംചോപശമഃ ശിവോഽദ്വൈത
ഏവമോംകാര ആത്മൈവ സം​വിഁശത്യാത്മനാഽഽത്മാനം-യഁ ഏവം-വേഁദ ॥ 12 ॥

॥ ഇതി മാംഡൂക്യോപനിഷത് സമാപ്താ ॥