ମହାନାରାୟଣ ଉପନିଷଦ୍
ତୈତ୍ତିରୀୟ ଅରଣ୍ୟକ – ଚତୁର୍ଥଃ ପ୍ରଶ୍ନଃ
ଓଂ ସ॒ହ ନା॑ ଵଵତୁ । ସ॒ହ ନୌ॑ ଭୁନକ୍ତୁ ।
ସ॒ହ ଵୀ॒ର୍ୟଂ॑ କରଵାଵହୈ । ତେ॒ଜ॒ସ୍ଵିନା॒ ଵଧୀ॑ତମସ୍ତୁ॒ ମା ଵି॑ଦ୍ଵିଷା॒ଵହୈ᳚ ॥
ଓଂ ଶାଂତିଃ॒ ଶାଂତିଃ॒ ଶାଂତିଃ॑ ॥
ଅଂଭସ୍ୟପାରେ (4.1)
ଅଂଭ॑ସ୍ୟ ପା॒ରେ ଭୁଵ॑ନସ୍ୟ॒ ମଦ୍ଧ୍ୟେ॒ ନାକ॑ସ୍ୟ ପୃ॒ଷ୍ଠେ ମ॑ହ॒ତୋ ମହୀ॑ୟାନ୍ ।
ଶୁ॒କ୍ରେଣ॒ ଜ୍ୟୋତୀଗ୍ମ୍॑ଷି ସମନୁ॒ପ୍ରଵି॑ଷ୍ଟଃ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଶ୍ଚରତି॒ ଗର୍ଭେ॑ ଅଂ॒ତଃ ।
ୟସ୍ମି॑ନ୍ନି॒ଦଗ୍ମ୍ ସଂଚ॒ ଵିଚୈତି॒ ସର୍ଵଂ॒-ୟଁସ୍ମି॑ନ୍ ଦେ॒ଵା ଅଧି॒ ଵିଶ୍ଵେ॑ ନିଷେ॒ଦୁଃ ।
ତଦେ॒ଵ ଭୂ॒ତଂ ତଦୁ॒ ଭଵ୍ୟ॑ମା ଇ॒ଦଂ ତଦ॒କ୍ଷରେ॑ ପର॒ମେ ଵ୍ୟୋ॑ମନ୍ନ୍ ।
ୟେନା॑ ଵୃ॒ତଂ ଖଂଚ॒ ଦିଵଂ॑ ମ॒ହୀଂଚ॒ ୟେନା॑ଦି॒ତ୍ୟ-ସ୍ତପ॑ତି॒ ତେଜ॑ସା॒ ଭ୍ରାଜ॑ସା ଚ ।
ୟମଂ॒ତଃ ସ॑ମୁ॒ଦ୍ରେ କ॒ଵୟୋ॒ ଵୟଂ॑ତି॒ ୟଦ॒କ୍ଷରେ॑ ପର॒ମେ ପ୍ର॒ଜାଃ ।
ୟତଃ॑ ପ୍ରସୂ॒ତା ଜ॒ଗତଃ॑ ପ୍ରସୂତୀ॒ ତୋୟେ॑ନ ଜୀ॒ଵାନ୍ ଵ୍ୟଚ॑ସର୍ଜ॒ (ଵ୍ୟସ॑ସର୍ଜ॒) ଭୂମ୍ୟା᳚ମ୍ ।
ୟଦୋଷ॑ଧୀଭିଃ ପୁ॒ରୁଷା᳚ନ୍ ପ॒ଶୂଗ୍ଗ୍ଶ୍ଚ॒ ଵିଵେ॑ଶ ଭୂ॒ତାନି॑ ଚରାଚ॒ରାଣି॑ ।
ଅତଃ॑ ପରଂ॒ ନାନ୍ୟ॒-ଦଣୀ॑ୟସହି॒ ପରା᳚ତ୍ ପରଂ॒-ୟଁନ୍ ମହ॑ତୋ ମ॒ହାଂତ᳚ମ୍ ।
ୟଦେ॑କ-ମ॒ଵ୍ୟକ୍ତ॒-ମନଂ॑ତରୂପଂ॒-ଵିଁଶ୍ଵଂ॑ ପୁରା॒ଣଂ ତମ॑ସଃ॒ ପର॑ସ୍ତାତ୍ ॥ 1.5 (ତୈ. ଅର. 6.1.1)
ତଦେ॒ଵର୍ତଂ ତଦୁ॑ ସ॒ତ୍ୟମା॑ହୁ॒-ସ୍ତଦେ॒ଵ ବ୍ରହ୍ମ॑ ପର॒ମଂ କ॑ଵୀ॒ନାମ୍ ।
ଇ॒ଷ୍ଟା॒ପୂ॒ର୍ତଂ ବ॑ହୁ॒ଧା ଜା॒ତଂ ଜାୟ॑ମାନଂ-ଵିଁ॒ଶ୍ଵଂ ବି॑ଭର୍ତି॒ ଭୁଵ॑ନସ୍ୟ॒ ନାଭିଃ॑ ।
ତଦେ॒ଵାଗ୍ନି-ସ୍ତଦ୍ଵା॒ୟୁ-ସ୍ତଥ୍ସୂର୍ୟ॒ସ୍ତଦୁ॑ ଚଂ॒ଦ୍ରମାଃ᳚ ।
ତଦେ॒ଵ ଶୁ॒କ୍ରମ॒ମୃତଂ॒ ତଦ୍ବ୍ରହ୍ମ॒ ତଦାପଃ॒ ସ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ।
ସର୍ଵେ॑ ନିମେ॒ଷା ଜ॒ଜ୍ଞିରେ॑ ଵି॒ଦ୍ୟୁତଃ॒ ପୁରୁ॑ଷା॒ଦଧି॑ ।
କ॒ଲା ମୁ॑ହୂ॒ର୍ତାଃ କାଷ୍ଠା᳚ଶ୍ଚାହୋ-ରା॒ତ୍ରାଶ୍ଚ॑ ସର୍ଵ॒ଶଃ ।
ଅ॒ର୍ଧ॒ମା॒ସା ମାସା॑ ଋ॒ତଵଃ॑ ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରଶ୍ଚ॑ କଲ୍ପଂତାମ୍ ।
ସ ଆପଃ॑ ପ୍ରଦୁ॒ଘେ ଉ॒ଭେ ଇ॒ମେ ଅଂ॒ତରି॑କ୍ଷ॒-ମଥୋ॒ ସୁଵଃ॑ ।
ନୈନ॑-ମୂ॒ର୍ଧ୍ଵଂ ନ ତି॒ର୍ୟଂ ଚ॒ ନ ମଦ୍ଧ୍ୟେ॒ ପରି॑ଜଗ୍ରଭତ୍ ।
ନ ତସ୍ୟେ॑ଶେ॒ କଶ୍ଚ॒ନ ତସ୍ୟ॑ ନାମ ମ॒ହଦ୍ୟଶଃ॑ ॥ 1.10 (ତୈ. ଅର. 6.1.2)
ନ ସ॒ଦୃଂଶେ॑ ତିଷ୍ଠତି॒ ରୂପ॑ମସ୍ୟ॒ ନ ଚକ୍ଷୁ॑ଷା ପଶ୍ୟତି॒ କଶ୍ଚ॒ନୈନ᳚ମ୍ ।
ହୃ॒ଦା ମ॑ନୀ॒ଷା ମନ॑ସା॒ଽଭି କ୍ଲୃ॑ପ୍ତୋ॒ ୟ ଏ॑ନଂ-ଵିଁ॒ଦୁ-ରମୃ॑ତା॒ସ୍ତେ ଭ॑ଵଂତି ।
ଅ॒ଦ୍ଭ୍ୟଃ ସଂଭୂ॑ତୋ ହିରଣ୍ୟଗ॒ର୍ଭ ଇତ୍ୟ॒ଷ୍ଟୌ ।
ଏ॒ଷ ହି ଦେ॒ଵଃ ପ୍ର॒ଦିଶୋଽନୁ॒ ସର୍ଵାଃ॒ ପୂର୍ଵୋ॑ ହି ଜା॒ତଃ ସ ଉ॒ ଗର୍ଭେ॑ ଅଂ॒ତଃ ।
ସ ଵି॒ଜାୟ॑ମାନଃ ସଜନି॒ଷ୍ୟମା॑ଣଃ ପ୍ର॒ତ୍ୟଂ-ମୁଖା᳚ ସ୍ତିଷ୍ଠତି ଵି॒ଶ୍ଵତୋ॑ମୁଖଃ ।
ଵି॒ଶ୍ଵତ॑ଶ୍ଚ-କ୍ଷୁରୁ॒ତ ଵି॒ଶ୍ଵତୋ॑ ମୁଖୋ ଵି॒ଶ୍ଵତୋ॑ ହସ୍ତ ଉ॒ତ ଵି॒ଶ୍ଵତ॑ସ୍ପାତ୍ ।
ସଂ ବା॒ହୁଭ୍ୟାଂ॒ ନମ॑ତି॒ ସଂ ପତ॑ତ୍ରୈ॒-ର୍ଦ୍ୟାଵା॑ ପୃଥି॒ଵୀ ଜ॒ନୟ॑ନ୍ ଦେ॒ଵ ଏକଃ॑ ।
ଵେ॒ନସ୍ତତ୍ ପଶ୍ୟ॒ନ୍. ଵିଶ୍ଵା॒ ଭୁଵ॑ନାନି ଵି॒ଦ୍ଵାନ୍. ୟତ୍ର॒ ଵିଶ୍ଵଂ॒ ଭଵ॒ତ୍ୟେକ॑-ନୀଳମ୍ ।
ୟସ୍ମି॑ନ୍ନି॒ଦଗ୍ମ୍ ସଂଚ॒ ଵିଚୈକ॒ଗ୍ମ୍॒ ସ ଓତଃ॒ ପ୍ରୋତ॑ଶ୍ଚ ଵି॒ଭୁଃ ପ୍ର॒ଜାସୁ॑ ।
ପ୍ରତଦ୍ଵୋ॑ଚେ ଅ॒ମୃତ॒ନ୍ନୁ ଵି॒ଦ୍ଵାନ୍ ଗଂ॑ଧ॒ର୍ଵୋ ନାମ॒ ନିହି॑ତଂ॒ ଗୁହା॑ସୁ ॥ 1.15 (ତୈ. ଅର. 6.1.3)
ତ୍ରୀଣି॑ ପ॒ଦା ନିହି॑ତା॒ ଗୁହା॑ସୁ॒ ୟସ୍ତଦ୍ଵେଦ॑ ସଵି॒ତୁଃ ପି॒ତାଽସ॑ତ୍ ।
ସ ନୋ॒ ବଂଧୁ॑-ର୍ଜନି॒ତା ସ ଵି॑ଧା॒ତା ଧାମା॑ନି॒ ଵେଦ॒ ଭୁଵ॑ନାନି॒ ଵିଶ୍ଵା᳚ ।
ୟତ୍ର॑ ଦେ॒ଵା ଅ॒ମୃତ॑ମାନ-ଶା॒ନାସ୍ତୃ॒ତୀୟେ॒ ଧାମା᳚ନ୍ୟ॒-ଭ୍ୟୈର॑ୟଂତ ।
ପରି॒ ଦ୍ୟାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ ୟଂ॑ତି ସ॒ଦ୍ୟଃ ପରି॑ ଲୋ॒କାନ୍ ପରି॒ ଦିଶଃ॒ ପରି॒ ସୁଵଃ॑ ।
ଋ॒ତସ୍ୟ॒ ତଂତୁଂ॑-ଵିଁତତଂ-ଵିଁ॒ଚୃତ୍ୟ॒ ତଦ॑ପଶ୍ୟ॒ତ୍ ତଦ॑ଭଵତ୍ ପ୍ର॒ଜାସୁ॑ ।
ପ॒ରୀତ୍ୟ॑ ଲୋ॒କାନ୍ ପ॒ରୀତ୍ୟ॑ ଭୂ॒ତାନି॑ ପ॒ରୀତ୍ୟ॒ ସର୍ଵାଃ᳚ ପ୍ର॒ଦିଶୋ॒ ଦିଶ॑ଶ୍ଚ ।
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ପ୍ରଥମ॒ଜା ଋ॒ତସ୍ୟା॒ତ୍ମନା॒-ଽଽତ୍ମାନ॑-ମ॒ଭି-ସଂବ॑ଭୂଵ ।
ସଦ॑ସ॒ସ୍ପତି॒-ମଦ୍ଭୁ॑ତଂ ପ୍ରି॒ୟମିଂଦ୍ର॑ସ୍ୟ॒ କାମ୍ୟ᳚ମ୍ ।
ସନିଂ॑ ମେ॒ଧା ମ॑ୟାସିଷମ୍ ।
ଉଦ୍ଦୀ᳚ପ୍ୟସ୍ଵ ଜାତଵେଦୋ ଽପ॒ଘ୍ନନ୍ନିର୍ଋ॑ତିଂ॒ ମମ॑ ॥ 1.19 (ତୈ. ଅର. 6.1.4)
ପ॒ଶୂଗ୍ଗ୍ଶ୍ଚ॒ ମହ୍ୟ॒ମାଵ॑ହ॒ ଜୀଵ॑ନଂଚ॒ ଦିଶୋ॑ ଦିଶ ।
ମାନୋ॑ ହିଗ୍ମ୍ସୀ ଜ୍ଜାତଵେଦୋ॒ ଗାମଶ୍ଵଂ॒ ପୁରୁ॑ଷଂ॒ ଜଗ॑ତ୍ ।
ଅବି॑ଭ୍ର॒ଦଗ୍ନ॒ ଆଗ॑ହି ଶ୍ରି॒ୟା ମା॒ ପରି॑ପାତୟ ॥ 1.21 (ତୈ. ଅର. 6.1.5)
ଗାୟତ୍ରୀ ମଂତ୍ରାଃ (4.2)
ପୁରୁ॑ଷସ୍ୟ ଵିଦ୍ମ ସହସ୍ରା॒କ୍ଷସ୍ୟ॑ ମହାଦେ॒ଵସ୍ୟ॑ ଧୀମହି । ତନ୍ନୋ॑ ରୁଦ୍ରଃ ପ୍ରଚୋ॒ଦୟା᳚ତ୍ ॥
ତତ୍ପୁରୁ॑ଷାୟ ଵି॒ଦ୍ମହେ॑ ମହାଦେ॒ଵାୟ॑ ଧୀମହି । ତନ୍ନୋ॑ ରୁଦ୍ରଃ ପ୍ରଚୋ॒ଦୟା᳚ତ୍ ॥
ତତ୍ପୁରୁ॑ଷାୟ ଵି॒ଦ୍ମହେ॑ ଵକ୍ରତୁଂ॒ଡାୟ॑ ଧୀମହି । ତନ୍ନୋ॑ ଦଂତିଃ ପ୍ରଚୋ॒ଦୟା᳚ତ୍ ॥
ତତ୍ପୁରୁ॑ଷାୟ ଵି॒ଦ୍ମହେ॑ ଚକ୍ରତୁଂ॒ଡାୟ॑ ଧୀମହି । ତନ୍ନୋ॑ ନଂଦିଃ ପ୍ରଚୋ॒ଦୟା᳚ତ୍ ॥
ତତ୍ପୁରୁ॑ଷାୟ ଵି॒ଦ୍ମହେ॑ ମହାସେ॒ନାୟ॑ ଧୀମହି । ତନ୍ନଃ॑ ଷଣ୍ମୁଖଃ ପ୍ରଚୋ॒ଦୟା᳚ତ୍ ॥
ତତ୍ପୁରୁ॑ଷାୟ ଵି॒ଦ୍ମହେ॑ ସୁଵର୍ଣପ॒କ୍ଷାୟ॑ ଧୀମହି । ତନ୍ନୋ॑ ଗରୁଡଃ ପ୍ରଚୋ॒ଦୟା᳚ତ୍ ॥
ଵେ॒ଦା॒ତ୍ମ॒ନାୟ॑ ଵି॒ଦ୍ମହେ॑ ହିରଣ୍ୟଗ॒ର୍ଭାୟ॑ ଧୀମହି । ତନ୍ନୋ᳚ ବ୍ରହ୍ମ ପ୍ରଚୋ॒ଦୟା᳚ତ୍ ॥
ନା॒ରା॒ୟ॒ଣାୟ॑ ଵି॒ଦ୍ମହେ॑ ଵାସୁଦେ॒ଵାୟ॑ ଧୀମହି । ତନ୍ନୋ॑ ଵିଷ୍ଣୁଃ ପ୍ରଚୋ॒ଦୟା᳚ତ୍ ॥
ଵ॒ଜ୍ର॒ନ॒ଖାୟ॑ ଵି॒ଦ୍ମହେ॑ ତୀକ୍ଷ୍ଣ-ଦ॒ଗ୍ଗ୍॒ଷ୍ଟ୍ରାୟ॑ ଧୀମହି । ତନ୍ନୋ॑ ନାରସିଗ୍ମ୍ହଃ ପ୍ରଚୋ॒ଦୟା᳚ତ୍ ॥
ଭା॒ସ୍କ॒ରାୟ॑ ଵି॒ଦ୍ମହେ॑ ମହଦ୍ଦ୍ୟୁତିକ॒ରାୟ॑ ଧୀମହି । ତନ୍ନୋ॑ ଆଦିତ୍ୟଃ ପ୍ରଚୋ॒ଦୟା᳚ତ୍ ॥
ଵୈ॒ଶ୍ଵା॒ନ॒ରାୟ॑ ଵି॒ଦ୍ମହେ॑ ଲାଲୀ॒ଲାୟ॑ ଧୀମହି । ତନ୍ନୋ॑ ଅଗ୍ନିଃ ପ୍ରଚୋ॒ଦୟା᳚ତ୍ ॥
କା॒ତ୍ୟା॒ୟ॒ନାୟ॑ ଵି॒ଦ୍ମହେ॑ କନ୍ୟକୁ॒ମାରି॑ ଧୀମହି । ତନ୍ନୋ॑ ଦୁର୍ଗିଃ ପ୍ରଚୋ॒ଦୟା᳚ତ୍ ॥ 1.33 (ତୈ. ଅର. 6.1.5-7)
ଦୂର୍ଵା ସୂକ୍ତଂ (4.3)
ସ॒ହ॒ସ୍ର॒ପର॑ମା ଦେ॒ଵୀ॒ ଶ॒ତମୂ॑ଲା ଶ॒ତାଂକୁ॑ରା ।
ସର୍ଵଗ୍ମ୍॑ ହରତୁ॑ ମେ ପା॒ପଂ॒ ଦୂ॒ର୍ଵା ଦୁଃ॑ସ୍ଵପ୍ନ॒ ନାଶ॑ନୀ ।
କାଂଡା᳚ତ୍ କାଂଡାତ୍ ପ୍ର॒ରୋହଂ॑ତୀ॒ ପରୁ॑ଷଃ ପରୁଷଃ॒ ପରି॑ ।
ଏ॒ଵା ନୋ॑ ଦୂର୍ଵେ॒ ପ୍ରତ॑ନୁ ସ॒ହସ୍ରେ॑ଣ ଶ॒ତେନ॑ ଚ ।
ୟା ଶ॒ତେନ॑ ପ୍ରତ॒ନୋଷି॑ ସ॒ହସ୍ରେ॑ଣ ଵି॒ରୋହ॑ସି ।
ତସ୍ୟା᳚ସ୍ତେ ଦେଵୀଷ୍ଟକେ ଵି॒ଧେମ॑ ହ॒ଵିଷା॑ ଵ॒ୟମ୍ ।
ଅଶ୍ଵ॑କ୍ରାଂ॒ତେ ର॑ଥକ୍ରାଂ॒ତେ॒ ଵି॒ଷ୍ଣୁକ୍ରାଂ᳚ତେ ଵ॒ସୁଂଧ॑ରା ।
ଶିରସା॑ ଧାର॑ୟିଷ୍ୟା॒ମି॒ ର॒କ୍ଷ॒ସ୍ଵ ମାଂ᳚ ପଦେ॒ ପଦେ ॥ 1.37 (ତୈ. ଅର. 6.1.8)
ମୃତ୍ତିକା ସୂକ୍ତମ୍ (4.4)
ଭୂମି-ର୍ଧେନୁ-ର୍ଧରଣୀ ଲୋ॑କଧା॒ରିଣୀ ।
ଉ॒ଧୃତା॑ଽସି ଵ॑ରାହେ॒ଣ॒ କୃ॒ଷ୍ଣେ॒ନ ଶ॑ତ ବା॒ହୁନା ।
ମୃ॒ତ୍ତିକେ॑ ହନ॑ ମେ ପା॒ପଂ॒-ୟଁ॒ନ୍ମ॒ୟା ଦୁ॑ଷ୍କୃତଂ॒ କୃତମ୍ ।
ମୃ॒ତ୍ତିକେ᳚ ବ୍ରହ୍ମ॑ଦତ୍ତା॒ଽସି॒ କା॒ଶ୍ୟପେ॑ନାଭି॒ମଂତ୍ରି॑ତା ।
ମୃ॒ତ୍ତିକେ॑ ଦେହି॑ ମେ ପୁ॒ଷ୍ଟିଂ॒ ତ୍ଵ॒ୟି ସ॑ର୍ଵଂ ପ୍ର॒ତିଷ୍ଠି॑ତମ୍ ॥ 1.39
ମୃ॒ତ୍ତିକେ᳚ ପ୍ରତିଷ୍ଠି॑ତେ ସ॒ର୍ଵଂ॒ ତ॒ନ୍ମେ ନି॑ର୍ଣୁଦ॒ ମୃତ୍ତି॑କେ ।
ତୟା॑ ହ॒ତେନ॑ ପାପେ॒ନ॒ ଗ॒ଚ୍ଛା॒ମି ପ॑ରମାଂ॒ ଗତିମ୍ ॥ 1.40 (ତୈ. ଅର. 6.1.9)
ଶତ୍ରୁଜୟ ମଂତ୍ରାଃ (4.5)
ୟତ॑ ଇଂଦ୍ର॒ ଭୟା॑ମହେ॒ ତତୋ॑ ନୋ॒ ଅଭ॑ୟଂ କୃଧି ।
ମଘ॑ଵନ୍ ଛ॒ଗ୍ଧି ତଵ॒ ତନ୍ନ॑ ଊ॒ତୟେ॒ ଵିଦ୍ଵିଷୋ॒ ଵିମୃଧୋ॑ ଜହି ।
ସ୍ଵ॒ସ୍ତି॒ଦା ଵି॒ଶସ୍ପତି॑-ର୍ଵୃତ୍ର॒ହା ଵିମୃଧୋ॑ ଵ॒ଶୀ ।
ଵୃଷେଂଦ୍ରଃ॑ ପୁ॒ର ଏ॑ତୁ ନଃ ସ୍ଵସ୍ତି॒ଦା ଅ॑ଭୟଂକ॒ରଃ ।
ସ୍ଵ॒ସ୍ତି ନ॒ ଇଂଦ୍ରୋ॑ ଵୃ॒ଦ୍ଧଶ୍ର॑ଵାଃ ସ୍ଵ॒ସ୍ତି ନଃ॑ ପୂ॒ଷା ଵି॒ଶ୍ଵଵେ॑ଦାଃ ।
ସ୍ଵ॒ସ୍ତି ନ॒ସ୍ତାର୍କ୍ଷ୍ୟୋ॒ ଅରି॑ଷ୍ଟନେମିଃ ସ୍ଵ॒ସ୍ତି ନୋ॒ ବୃହ॒ସ୍ପତି॑-ର୍ଦଧାତୁ ।
ଆପାଂ᳚ତ-ମନ୍ୟୁସ୍ତୃ॒ପଲ॑ପ୍ରଭର୍ମା॒ ଧୁନିଃ॒ ଶିମୀ॑ଵାଂ॒-ଛରୁ॑ମାଗ୍ମ୍ ଋଜୀ॒ଷୀ ।
ସୋମୋ॒ ଵିଶ୍ଵା᳚ନ୍ୟତ॒ସା ଵନା॑ନି॒ ନାର୍ଵାଗିଂଦ୍ରଂ॑ ପ୍ରତି॒ମାନା॑ନି ଦେଭୁଃ ॥ 1.44
ବ୍ରହ୍ମ॑ ଜଜ୍ଞା॒ନଂ ପ୍ର॑ଥ॒ମଂ ପୁ॒ରସ୍ତା॒ଦ୍-ଵିସୀ॑ମ॒ତଃ ସୁ॒ରୁଚୋ॑ ଵେ॒ନ ଆ॑ଵଃ ।
ସ ବୁ॒ଧ୍ନିୟା॑ ଉପ॒ମା ଅ॑ସ୍ୟ ଵି॒ଷ୍ଠାଃ ସ॒ତଶ୍ଚ॒ ୟୋନି॒-ମସ॑ତଶ୍ଚ॒ ଵିଵଃ॑ ।
ସ୍ୟୋ॒ନା ପୃ॑ଥିଵି॒ ଭଵା॑ ନୃକ୍ଷ॒ରା ନି॒ଵେଶ॑ନୀ । ୟଚ୍ଛା॑ ନଃ॒ ଶର୍ମ॑ ସ॒ପ୍ରଥାଃ᳚ ।
ଗଂ॒ଧ॒ଦ୍ଵା॒ରାଂ ଦୁ॑ରାଧ॒ର୍ଷାଂ॒ ନି॒ତ୍ୟପୁ॑ଷ୍ଟାଂ କରୀ॒ଷିଣୀ᳚ମ୍ ।
ଈ॒ଶ୍ଵରୀଗ୍ମ୍॑ ସର୍ଵ॑ଭୂତା॒ନାଂ॒ ତାମି॒ହୋପ॑ହ୍ଵୟେ॒ ଶ୍ରିୟମ୍ ।
ଶ୍ରୀ᳚ର୍ମେ ଭ॒ଜତୁ । ଅଲକ୍ଷ୍ମୀ᳚ର୍ମେ ନ॒ଶ୍ୟତୁ ।
ଵିଷ୍ଣୁ॑ମୁଖା॒ ଵୈ ଦେ॒ଵାଃ ଛଂଦୋ॑-ଭିରି॒ମାଂଲ୍ଲୋଁ॒କା-ନ॑ନପଜ॒ୟ୍ୟ-ମ॒ଭ୍ୟ॑ଜୟନ୍ନ୍ ।
ମ॒ହାଗ୍ମ୍ ଇଂଦ୍ରୋ॒ ଵଜ୍ର॑ବାହୁଃ ଷୋଡ॒ଶୀ ଶର୍ମ॑ ୟଚ୍ଛତୁ ॥ 1.48 (ତୈ. ଅର. 6.1.10)
ସ୍ଵ॒ସ୍ତି ନୋ॑ ମ॒ଘଵା॑ କରୋତୁ॒ ହଂତୁ॑ ପା॒ପ୍ମାନଂ॒-ୟୋଁ᳚ଽସ୍ମାନ୍ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॑ ।
ସୋ॒ମାନ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵର॑ଣଂ କୃଣୁ॒ହି ବ୍ର॑ହ୍ମଣସ୍ପତେ ।
କ॒କ୍ଷୀଵଂ॑ତଂ॒-ୟଁ ଔ॑ଶି॒ଜମ୍ ।
ଶରୀ॑ରଂ-ୟଁଜ୍ଞଶମ॒ଲଂ କୁସୀ॑ଦଂ॒ ତସ୍ମି᳚ନ୍ ଥ୍ସୀଦତୁ॒ ୟୋ᳚ଽସ୍ମାନ୍ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॑ ।
ଚର॑ଣଂ ପ॒ଵିତ୍ରଂ॒-ଵିଁତ॑ତଂ ପୁରା॒ଣଂ-ୟେଁନ॑ ପୂ॒ତ-ସ୍ତର॑ତି ଦୁଷ୍କୃ॒ତାନି॑ ।
ତେନ॑ ପ॒ଵିତ୍ରେ॑ଣ ଶୁ॒ଦ୍ଧେନ॑ ପୂ॒ତା ଅତି॑ ପା॒ପ୍ମାନ॒-ମରା॑ତିଂ ତରେମ ।
ସ॒ଜୋଷା॑ ଇଂଦ୍ର॒ ସଗ॑ଣୋ ମ॒ରୁଦ୍ଭିଃ॒ ସୋମଂ॑ ପିବ ଵୃତ୍ରହଂଛୂର ଵି॒ଦ୍ଵାନ୍ ।
ଜ॒ହି ଶତ୍ରୂ॒ଗ୍ମ୍॒ ରପ॒ ମୃଧୋ॑ ନୁଦ॒ସ୍ଵାଥାଭ॑ୟଂ କୃଣୁହି ଵି॒ଶ୍ଵତୋ॑ ନଃ ।
ସୁ॒ମି॒ତ୍ରା ନ॒ ଆପ॒ ଓଷ॑ଧୟଃ ସଂତୁ ଦୁର୍ମି॒ତ୍ରାସ୍ତସ୍ମୈ॑ ଭୂୟାସୁ॒-ର୍ୟା᳚ଽସ୍ମାନ୍ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ୟଂଚ॑ ଵ॒ୟଂ ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମଃ । 1.53 (ତୈ. ଅର. 6.1.11)
ଆପୋ॒ ହିଷ୍ଠା ମ॑ୟୋ॒ ଭୁଵ॒ସ୍ତା ନ॑ ଊ॒ର୍ଜେ ଦ॑ଧାତନ ।
ମ॒ହେରଣା॑ୟ॒ ଚକ୍ଷ॑ସେ ।
ୟୋ ଵଃ॑ ଶି॒ଵତ॑ମୋ॒ ରସ॒-ସ୍ତସ୍ୟ॑ ଭାଜୟତେ॒ ହ ନଃ॑ ।
ଉ॒ଶ॒ତୀ-ରି॑ଵ ମା॒ତରଃ॑ ।
ତସ୍ମା॒ ଅରଂ॑ଗମାମଵୋ॒ ୟସ୍ୟ॒ କ୍ଷୟା॑ୟ॒ ଜିନ୍ଵ॑ଥ ।
ଆପୋ॑ ଜ॒ନୟ॑ଥା ଚ ନଃ ॥ 1.54 (ତୈ. ଅର. 6.1.12)
ଅଘମର୍ଷଣ ସୂକ୍ତମ୍ (4.6)
ହିର॑ଣ୍ୟଶୃଂଗଂ॒-ଵଁରୁ॑ଣଂ॒ ପ୍ରପ॑ଦ୍ୟେ ତୀ॒ର୍ଥଂ ମେ॑ ଦେହି॒ ୟାଚି॑ତଃ ।
ୟ॒ନ୍ମୟା॑ ଭୁ॒କ୍ତ-ମ॒ସାଧୂ॑ନାଂ ପା॒ପେଭ୍ୟ॑ଶ୍ଚ ପ୍ର॒ତିଗ୍ର॑ହଃ ।
ୟନ୍ମେ॒ ମନ॑ସା ଵା॒ଚା॒ କ॒ର୍ମ॒ଣା ଵା ଦୁ॑ଷ୍କୃତଂ॒ କୃତମ୍ ।
ତନ୍ନ॒ ଇଂଦ୍ରୋ॒ ଵରୁ॑ଣୋ॒ ବୃହ॒ସ୍ପତିଃ॑ ସଵି॒ତା ଚ॑ ପୁନଂତୁ॒ ପୁନଃ॑ ପୁନଃ ।
ନମୋ॒ଽଗ୍ନୟେ᳚-ଽଫ୍ସୁ॒ମତେ॒ ନମ॒ ଇଂଦ୍ରା॑ୟ॒ ନମୋ॒ ଵରୁ॑ଣାୟ॒ ନମୋ ଵାରୁଣ୍ୟୈ॑ ନମୋ॒ଽଦ୍ଭ୍ୟଃ ॥ 1.57
ୟଦ॒ପାଂ କ୍ରୂ॒ରଂ-ୟଁଦ॑ମେ॒ଦ୍ଧ୍ୟଂ-ୟଁଦ॑ଶାଂ॒ତଂ ତଦପ॑ଗଚ୍ଛତାତ୍ ।
ଅ॒ତ୍ୟା॒ଶ॒ନା-ଦ॑ତୀପା॒ନା॒-ଦ୍ୟ॒ଚ୍ଚ ଉ॒ଗ୍ରାତ୍ ପ୍ର॑ତି॒ଗ୍ରହା᳚ତ୍ ।
ତନ୍ନୋ॒ ଵରୁ॑ଣୋ ରା॒ଜା॒ ପା॒ଣିନା᳚ ହ୍ୟଵ॒ମର୍ଶ॑ତୁ ।
ସୋ॑ଽହମ॑ପା॒ପୋ ଵି॒ରଜୋ॒ ନିର୍ମୁ॒କ୍ତୋ ମୁ॑କ୍ତକି॒ଲ୍ବିଷଃ ।
ନାକ॑ସ୍ୟ ପୃ॒ଷ୍ଠମାରୁ॑ହ୍ୟ॒ ଗଚ୍ଛେ॒-ଦ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ସଲୋ॒କତାମ୍ ।
ୟଶ୍ଚା॒॑ଫ୍ସୁ ଵରୁ॑ଣଃ॒ ସ ପୁ॒ନାତ୍ଵ॑ଘମର୍ଷ॒ଣଃ ।
ଇ॒ମଂ ମେ॑ ଗଂଗେ ୟମୁନେ ସରସ୍ଵତି॒ ଶୁତୁ॑ଦ୍ରି॒ ସ୍ତୋମଗ୍ମ୍॑ ସଚତା॒ ପରୁ॒ଷ୍ଣିୟା ।
ଅ॒ସି॒କ୍ନି॒ୟା ମ॑ରୁଦ୍ଵୃଧେ ଵି॒ତସ୍ତ॒ୟା-ଽଽର୍ଜୀ॑କୀୟେ ଶୃଣୁ॒ହ୍ୟା ସୁ॒ଷୋମ॑ୟା ।
ଋ॒ତଂଚ॑ ସ॒ତ୍ୟଂଚା॒-ଭୀ᳚ଦ୍ଧା॒ ତ୍ତପ॒ସୋଽଦ୍ଧ୍ୟ॑ଜାୟତ ।
ତତୋ॒ ରାତ୍ରି॑-ରଜାୟତ॒ ତତଃ॑ ସମୁ॒ଦ୍ରୋ ଅ॑ର୍ଣ॒ଵଃ ॥ 1.63 (ତୈ. ଅର. 6.1.13)
ସ॒ମୁ॒ଦ୍ରା-ଦ॑ର୍ଣ॒ଵା-ଦଧି॑ ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରୋ ଅ॑ଜାୟତ ।
ଅ॒ହୋ॒ରା॒ତ୍ରାଣି॑ ଵି॒ଦଧ॒-ଦ୍(ମି॒ଦଧ॒ଦ୍) ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ୟ ମିଷ॒ତୋ ଵ॒ଶୀ ।
ଊ॒ର୍ୟା॒ଚଂ॒ଦ୍ର॒ମସୌ॑ ଧା॒ତା ୟ॑ଥା ପୂ॒ର୍ଵ ମ॑କଲ୍ପୟତ୍ ।
ଦିଵଂ॑ଚ ପୃଥି॒ଵୀଂ ଚାଂ॒ତରି॑କ୍ଷ॒ ମଥୋ॒ ସୁଵଃ॑ ।
ୟତ୍ ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ୟାଗ୍ମ୍ ରଜ॑ସ୍ସ୍ଵ॒ ମାଂତରି॑କ୍ଷେ ଵି॒ରୋଦ॑ସୀ ।
ଇ॒ମାଗ୍ଗ୍ ସ୍ତଦା॒ପୋ ଵ॑ରୁଣଃ ପୁ॒ନାତ୍ଵ॑ଘମର୍ଷ॒ଣଃ ।
ପୁ॒ନଂତୁ॒ ଵସ॑ଵଃ ପୁ॒ନାତୁ॒ ଵରୁ॑ଣଃ ପୁ॒ନାତ୍ଵ॑ଘମର୍ଷ॒ଣଃ ।
ଏ॒ଷ ଭୂ॒ତସ୍ୟ॑ ମ॒ଦ୍ଧ୍ୟେ ଭୁଵ॑ନସ୍ୟ ଗୋ॒ପ୍ତା ।
ଏ॒ଷ ପୁ॒ଣ୍ୟକୃ॑ତାଂ-ଲୋଁ॒କା॒ନେ॒ଷ ମୃ॒ତ୍ୟୋ-ର୍ହି॑ର॒ଣ୍ମୟ᳚ମ୍ ।
ଦ୍ୟାଵା॑ପୃଥି॒ଵ୍ୟୋ-ର୍ହି॑ର॒ଣ୍ମୟ॒ଗ୍ମ୍॒ ସଗ୍ଗ୍ଶ୍ରି॑ତ॒ଗ୍ମ୍॒ ସୁଵଃ॑ । 1.66 (ତୈ. ଅର. 6.1.14)
ସ ନଃ॒ ସୁଵଃ॒ ସଗ୍ମ୍ ଶି॑ଶାଧି ।
ଆର୍ଦ୍ରଂ॒ ଜ୍ଵଲ॑ତି॒ ଜ୍ୟୋତି॑-ର॒ହମ॑ସ୍ମି ।
ଜ୍ୟୋତି॒-ର୍ଜ୍ଵଲ॑ତି॒ ବ୍ରହ୍ମା॒ହମ॑ସ୍ମି ।
ୟୋ॑ଽହମ॑ସ୍ମି॒ ବ୍ରହ୍ମା॒ହମ॑ସ୍ମି ।
ଅ॒ହମ॑ସ୍ମି॒ ବ୍ରହ୍ମା॒ହମ॑ସ୍ମି ।
ଅ॒ହମେ॒ଵାହଂ ମାଂ ଜୁ॑ହୋମି॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ଅ॒କା॒ର୍ୟ॒-କା॒ର୍ୟ॑ଵ କୀ॒ର୍ଣୀ ସ୍ତେ॒ନୋ ଭ୍ରୂ॑ଣ॒ହା ଗୁ॑ରୁତ॒ଲ୍ପଗଃ ।
ଵରୁ॑ଣୋ॒-ଽପାମ॑ଘମର୍ଷ॒ଣ-ସ୍ତସ୍ମା᳚ତ୍ ପା॒ପାତ୍ ପ୍ରମୁ॑ଚ୍ୟତେ ।
ର॒ଜୋଭୂମି॑ସ୍ତ୍ଵ॒ମାଗ୍ମ୍ ରୋଦ॑ୟସ୍ଵ॒ ପ୍ରଵ॑ଦଂତି॒ ଧୀରାଃ᳚ ।
ଆକ୍ରାଂ᳚ଥ୍-ସମୁ॒ଦ୍ରଃ ପ୍ର॑ଥ॒ମେ ଵିଧ॑ର୍ମ-ଂଜ॒ନୟ॑ନ୍ ପ୍ର॒ଜା ଭୁଵ॑ନସ୍ୟ॒ ରାଜା᳚ ।
ଵୃଷା॑ ପ॒ଵିତ୍ରେ॒ ଅଧି॒ସାନୋ॒ ଅଵ୍ୟେ॑ ବୃ॒ହଥ୍ ସୋମୋ॑ ଵାଵୃଧେ ସୁଵା॒ନ ଇଂଦୁଃ॑ ॥ 1.70
(ପୁର॑ସ୍ତା॒-ଦ୍- ୟଶୋ॒ – ଗୁହା॑ସୁ॒ – ମମ॑ – ଚକ୍ରତୁଂ॒ଡାୟ॑ ଧୀମହି – ତୀକ୍ଷଦ॒ଗ୍ଗ୍॒ଷ୍ଠ୍ରାୟ॑ ଧୀମହି॒ – ପରି॑ – ପ୍ର॒ତିଷ୍ଠି॑ତଂ – ଦେଭୁ–ର୍ ୟଚ୍ଛତୁ – ଦଧାତନା॒- ଦ୍ଭ୍ୟୋ᳚ – ଽର୍ଣ॒ଵଃ – ସୁଵୋ॒ – ରାଜୈକଂ॑ ଚ) (ଆ1)
ଦୁର୍ଗା ସୂକ୍ତମ୍ (4.7)
ଜା॒ତଵେ॑ଦସେ ସୁନଵାମ॒ ସୋମ॑-ମରାତୀୟ॒ତୋ ନିଦ॑ହାତି॒ ଵେଦଃ॑ ।
ସ ନଃ॑ ପର୍ଷ॒ଦତି॑ ଦୁ॒ର୍ଗାଣି॒ ଵିଶ୍ଵା॑ ନା॒ଵେଵ॒ ସିଂଧୁଂ॑ ଦୁରି॒ତାଽତ୍ୟ॒ଗ୍ନିଃ ।
ତାମ॒ଗ୍ନିଵ॑ର୍ଣାଂ॒ ତପ॑ସା ଜ୍ଵଲଂ॒ତୀଂ-ଵୈଁ॑ରୋଚ॒ନୀଂ କ॑ର୍ମଫ॒ଲେଷୁ॒ ଜୁଷ୍ଟା᳚ମ୍ ।
ଦୁ॒ର୍ଗାଂ ଦେ॒ଵୀଗ୍ମ୍ ଶର॑ଣମ॒ହଂ ପ୍ରପ॑ଦ୍ୟେ ସୁ॒ତର॑ସି ତରସେ॒ ନମଃ॑ ।
ଅଗ୍ନେ॒ ତ୍ଵଂ ପା॑ରୟା॒ ନଵ୍ୟୋ॑ ଅ॒ସ୍ମାଂଥ୍ ସ୍ଵ॒ସ୍ତି-ଭି॒ରତି॑ ଦୁ॒ର୍ଗାଣି॒ ଵିଶ୍ଵା᳚ ।
ପୂଶ୍ଚ॑ ପୃ॒ଥ୍ଵୀ ବ॑ହୁ॒ଲା ନ॑ ଉ॒ର୍ଵୀ ଭଵା॑ ତୋ॒କାୟ॒ ତନ॑ୟାୟ॒ ଶଂୟୋଁଃ ।
ଵିଶ୍ଵା॑ନି ନୋ ଦୁ॒ର୍ଗହା॑ ଜାତଵେଦଃ॒ ସିଂଧୁଂ॒ ନ ନା॒ଵା ଦୁ॑ରି॒ତାଽତି॑ପର୍ଷି ।
ଅଗ୍ନେ॑ ଅତ୍ରି॒ଵନ୍ ମନ॑ସା ଗୃଣା॒ନୋ᳚ଽସ୍ମାକଂ॑ ବୋଦ୍ଧ୍ୟଵି॒ତା ତ॒ନୂନା᳚ମ୍ ।
ପୃ॒ତ॒ନା॒ଜିତ॒ଗ୍ମ୍॒ ସହ॑ମାନ-ମୁ॒ଗ୍ରମ॒ଗ୍ନିଗ୍ମ୍ ହୁ॑ଵେମ ପର॒ମାଥ୍ ସ॒ଧସ୍ଥା᳚ତ୍ ।
ସ ନଃ॑ ପର୍ଷ॒ଦତି॑ ଦୁ॒ର୍ଗାଣି॒ ଵିଶ୍ଵା॒ କ୍ଷାମ॑ଦ୍ଦେ॒ଵୋ ଅତି॑ ଦୁରି॒ତାଽତ୍ୟ॒ଗ୍ନିଃ ।
ପ୍ର॒ତ୍ନୋଷି॑-କ॒ମୀଡ୍ୟୋ॑ ଅଦ୍ଧ୍ଵ॒ରେଷୁ॑ ସ॒ନାଚ୍ଚ॒ ହୋତା॒ ନଵ୍ୟ॑ଶ୍ଚ॒ ସଥ୍ସି॑ ।
ସ୍ଵାଂଚା᳚ଗ୍ନେ ତ॒ନୁଵଂ॑ ପି॒ପ୍ରୟ॑ସ୍ଵା॒ସ୍ମଭ୍ୟଂ॑ଚ॒ ସୌଭ॑ଗ॒ମାୟ॑ଜସ୍ଵ ।
ଗୋଭି॒-ର୍ଜୁଷ୍ଟ॑ମ॒ୟୁଜୋ॒ ନିଷି॑କ୍ତଂ॒ ତଵେଂ᳚ଦ୍ର ଵିଷ୍ଣୋ॒-ରନୁ॒ସଂଚ॑ରେମ ।
ନାକ॑ସ୍ୟ ପୃ॒ଷ୍ଠମ॒ଭି ସଂ॒ଵଁସା॑ନୋ॒ ଵୈଷ୍ଣ॑ଵୀଂ-ଲୋଁ॒କ ଇ॒ହ ମା॑ଦୟଂତାମ୍ ॥ 2.7 (ଦୁ॒ରି॒ତାଽତ୍ୟ॒ଗ୍ନିଶ୍ଚ॒ତ୍ଵାରି॑ ଚ) (ତୈ. ଅର. 6.2.1)
[ ଓଂ କା॒ତ୍ୟା॒ୟ॒ନାୟ॑ ଵି॒ଦ୍ମହେ॑ କନ୍ୟକୁ॒ମାରି॑ ଧୀମହି । ତନ୍ନୋ॑ ଦୁର୍ଗିଃ ପ୍ରଚୋ॒ଦୟା᳚ତ୍ ॥ ]
ଵ୍ୟାହୃତି ହୋମ ମଂତ୍ରାଃ (4.8)
ଭୂ-ରନ୍ନ॑-ମ॒ଗ୍ନୟେ॑ ପୃଥି॒ଵ୍ୟୈ ସ୍ଵାହା॒, ଭୁଵୋଽନ୍ନଂ॑-ଵାଁ॒ୟଵେ॒ଽଂତରି॑କ୍ଷାୟ॒ ସ୍ଵାହା॒, ସୁଵ॒ରନ୍ନ॑-ମାଦି॒ତ୍ୟାୟ॑ ଦି॒ଵେ ସ୍ଵାହା॒, ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵ॒-ରନ୍ନଂ॑ ଚଂ॒ଦ୍ରମ॑ସେ ଦି॒ଗ୍ଭ୍ୟଃ ସ୍ଵାହା॒, ନମୋ॑ ଦେ॒ଵେଭ୍ୟଃ॑ ସ୍ଵ॒ଧା ପି॒ତୃଭ୍ୟୋ॒ ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵ॒-ରନ୍ନ॒ମୋମ୍ ॥ 3.1 (ତୈ. ଅର. 6.3.1)
ଭୂ-ର॒ଗ୍ନୟେ॑ ପୃଥି॒ଵ୍ୟୈ ସ୍ଵାହା॒, ଭୁଵୋ॑ ଵା॒ୟଵେ॒ଽଂତରି॑କ୍ଷାୟ॒ ସ୍ଵାହା॒ ,
ସୁଵ॑ରାଦି॒ତ୍ୟାୟ॑ ଦି॒ଵେ ସ୍ଵାହା॒, ଭୂ-ର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵ॑-ଶ୍ଚଂ॒ଦ୍ରମ॑ସେ ଦି॒ଗ୍ଭ୍ୟଃ ସ୍ଵାହା॒,
ନମୋ॑ ଦେ॒ଵେଭ୍ୟଃ॑ ସ୍ଵ॒ଧା ପି॒ତୃଭ୍ୟୋ॒ ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵ॒-ରଗ୍ନ॒ ଓମ୍ ॥ 4.1
ଭୂ-ର॒ଗ୍ନୟେ॑ ଚ ପୃଥି॒ଵ୍ୟୈ ଚ॑ ମହ॒ତେ ଚ॒ ସ୍ଵାହା॒,
ଭୁଵୋ॑ ଵା॒ୟଵେ॑ ଚାଂ॒ତରି॑କ୍ଷାୟ ଚ ମହ॒ତେ ଚ॒ ସ୍ଵାହା॒,
ସୁଵ॑ରାଦି॒ତ୍ୟାୟ॑ ଚ ଦି॒ଵେ ଚ॑ ମହ॒ତେ ଚ॒ ସ୍ଵାହା॒,
ଭୂ-ର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵ॑-ଶ୍ଚଂ॒ଦ୍ରମ॑ସେ ଚ॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ରେଭ୍ୟଶ୍ଚ ଦି॒ଗ୍ଭ୍ୟଶ୍ଚ॑ ମହ॒ତେ ଚ॒ ସ୍ଵାହା॒,
ନମୋ॑ ଦେ॒ଵେଭ୍ୟଃ॑ ସ୍ଵ॒ଧା ପି॒ତୃଭ୍ୟୋ॒ ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵ॒-ର୍ମହ॒ରୋମ୍ ॥ 5.1 (ତୈ. ଅର. 6.4.1)
ଜ୍ଞାନପ୍ରାପ୍ତ୍ୟର୍ଥା ହୋମମଂତ୍ରାଃ (4.9)
ପାହି ନୋ ଅଗ୍ନ ଏନ॑ସେ ସ୍ଵା॒ହା ।
ପାହି ନୋ ଵିଶ୍ଵଵେଦ॑ସେ ସ୍ଵା॒ହା ।
ୟଜ୍ଞଂ ପାହି ଵିଭାଵ॑ସୋ ସ୍ଵା॒ହା ।
ସର୍ଵଂ ପାହି ଶତକ୍ର॑ତୋ ସ୍ଵା॒ହା ॥ 6.1 (ତୈ. ଅର. 6.7.1)
ପା॒ହି ନୋ॑ ଅଗ୍ନ॒ ଏକ॑ୟା ।
ପା॒ହ୍ୟୁ॑ତ ଦ୍ଵି॒ତୀୟ॑ୟା ।
ପା॒ହ୍ୟୂର୍ଜଂ॑ ତୃ॒ତୀୟ॑ୟା ।
ପା॒ହି ଗୀ॒ର୍ଭି-ଶ୍ଚ॑ତ॒ସୃଭି॑-ର୍ଵସୋ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 7.1 (ତୈ. ଅର. 6.6.1)
ଵେଦାଵିସ୍ମରଣାୟ ଜପମଂତ୍ରାଃ (4.10)
ୟଃ ଛଂଦ॑ସା-ମୃଷ॒ଭୋ ଵି॒ଶ୍ଵରୂ॑ପଃ॒ ଛଂଦୋ᳚ଭ୍ୟଃ॒ ଛଂଦାଗ୍ଗ୍॑ସ୍ୟା ଵି॒ଵେଶ॑ ।
ସଚାଗ୍ମ୍ ଶିକ୍ୟଃ ପୁରୋ ଵାଚୋ॑ପନି॒ଷ-ଦିଂଦ୍ରୋ᳚ ଜ୍ୟେ॒ଷ୍ଠ ଇଂ॑ଦ୍ରି॒ୟାୟ॒ ଋଷି॑ଭ୍ୟୋ॒ ନମୋ॑ ଦେ॒ଵେଭ୍ୟଃ॑ ସ୍ଵ॒ଧା ପି॒ତୃଭ୍ୟୋ॒ ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵଃ॒ ଛଂଦ॒ ଓମ୍ ॥ 8.1 (ତୈ. ଅର. 6.8.1)
ନମୋ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣେ ଧା॒ରଣଂ॑ ମେ ଅ॒ସ୍ତ୍ଵ-ନି॑ରାକରଣଂ-ଧା॒ରୟି॑ତା ଭୂୟାସଂ॒ କର୍ଣ॑ୟୋଃ ଶ୍ରୁ॒ତଂ ମାଚ୍ୟୋ᳚ଢ୍ଵଂ॒ ମମା॒ମୁଷ୍ୟ॒ ଓମ୍ ॥ 9.1 (ତୈ. ଅର. 6.9.1)
ତପଃ ପ୍ରଶଂସା (4.11)
ଋ॒ତଂ ତପଃ॑ ସ॒ତ୍ୟଂ ତପଃ॑ ଶ୍ରୁ॒ତଂ ତପଃ॑ ଶାଂ॒ତଂ ତପୋ॒ ଦମ॒ ସ୍ତପଃ॒ ଶମ॒ସ୍ତପୋ॒ ଦାନଂ॒ ତପୋ॒ ୟଜ୍ଞଂ॒ ତପୋ॒ ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵ॒-ର୍ବ୍ରହ୍ମୈ॒-ତଦୁପା᳚ସ୍ୟୈ॒-ତତ୍ତପଃ॑ ॥ 10.1 (ତୈ. ଅର. 6.10.1)
ଵିହିତାଚରଣ ପ୍ରଶଂସା ନିଷିଦ୍ଧାଚରଣ ନିଂଦା ଚ (4.12)
ୟଥା॑ ଵୃ॒କ୍ଷସ୍ୟ॑ ସ॒ପୁଂଷ୍ପି॑ତସ୍ୟ ଦୂ॒ରା-ଦ୍ଗଂ॒ଧୋ ଵା᳚ତ୍ୟେ॒ଵଂ ପୁଣ୍ୟ॑ସ୍ୟ କ॒ର୍ମଣୋ॑ ଦୂ॒ରା-ଦ୍ଗଂ॒ଧୋ ଵା॑ତି॒ ୟଥା॑ଽସିଧା॒ରାଂ କ॒ର୍ତେଽଵ॑ହିତା-ମଵ॒କ୍ରାମେ॒ ୟଦ୍ୟୁଵେ॒ ୟୁଵେ॒ ହଵା॑ ଵି॒ହ୍ଵୟି॑ଷ୍ୟାମି କ॒ର୍ତଂ ପ॑ତିଷ୍ୟା॒ମୀତ୍ୟେ॒ଵ-ମ॒ମୃତା॑-ଦା॒ତ୍ମାନଂ॑ ଜୁ॒ଗୁଫ୍ସେ᳚ତ୍ ॥ 11.1 (ତୈ. ଅର. 6.11.1)
ଦହର ଵିଦ୍ୟା (4.13)
ଅ॒ଣୋ-ରଣୀ॑ୟାନ୍ ମହ॒ତୋ ମହୀ॑ୟା-ନା॒ତ୍ମା ଗୁହା॑ୟାଂ॒ ନିହି॑ତୋଽସ୍ୟ ଜଂ॒ତୋଃ ।
ତମ॑କ୍ରତୁଂ ପଶ୍ୟତି ଵୀତଶୋ॒କୋ ଧା॒ତୁଃ ପ୍ର॒ସାଦା᳚ନ୍-ମହି॒ମାନ॑ମୀଶମ୍ ।
ସ॒ପ୍ତ ପ୍ରା॒ଣାଃ ପ୍ର॒ଭଵଂ॑ତି॒ ତସ୍ମା᳚ଥ୍ ସ॒ପ୍ତାର୍ଚିଷଃ॑ ସ॒ମିଧଃ॑ ସ॒ପ୍ତ ଜି॒ହ୍ଵାଃ ।
ସ॒ପ୍ତ ଇ॒ମେ ଲୋ॒କା ୟେଷୁ॒ ଚରଂ॑ତି ପ୍ରା॒ଣା ଗୁ॒ହାଶ॑ୟା॒-ନ୍ନିହି॑ତାଃ ସ॒ପ୍ତ ସ॑ପ୍ତ ।
ଅତଃ॑ ସମୁ॒ଦ୍ରା ଗି॒ରୟ॑ଶ୍ଚ॒ ସର୍ଵେ॒ଽସ୍ମାଥ୍ ସ୍ୟଂଦଂ॑ତେ॒ ସିଂଧ॑ଵଃ॒ ସର୍ଵ॑ରୂପାଃ ।
ଅତ॑ଶ୍ଚ॒ ଵିଶ୍ଵା॒ ଓଷ॑ଧୟୋ॒ ରସା᳚ଚ୍ଚ॒ ୟେନୈ॑ଷ ଭୂ॒ତ-ସ୍ତି॑ଷ୍ଠତ୍ୟଂତରା॒ତ୍ମା ।
ବ୍ର॒ହ୍ମା ଦେ॒ଵାନାଂ᳚ ପଦ॒ଵୀଃ କ॑ଵୀ॒ନା-ମୃଷି॒-ର୍ଵିପ୍ରା॑ଣାଂ ମହି॒ଷୋ ମୃ॒ଗାଣା᳚ମ୍ ।
ଶ୍ୟେ॒ନୋ ଗୃଧ୍ରା॑ଣା॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵଧି॑ତି॒-ର୍ଵନା॑ନା॒ଗ୍ମ୍॒ ସୋମଃ॑ ପ॒ଵିତ୍ର॒ ମତ୍ୟେ॑ତି॒ ରେଭନ୍ନ୍॑ ।
ଅ॒ଜା ମେକାଂ॒-ଲୋଁହି॑ତ-ଶୁକ୍ଲ-କୃ॒ଷ୍ଣାଂ ବ॒ହ୍ଵୀଂ ପ୍ର॒ଜାଂ ଜ॒ନୟଂ॑ତୀ॒ଗ୍ମ୍॒ ସରୂ॑ପାମ୍ ।
ଅ॒ଜୋ ହ୍ୟେକୋ॑ ଜୁ॒ଷମା॑ଣୋଽନୁ॒ଶେତେ॒ ଜହା᳚ତ୍ୟେନାଂ ଭୁ॒କ୍ତ-ଭୋ॑ଗା॒ମଜୋ᳚ଽନ୍ୟଃ ॥ 12.5 (ତୈ. ଅର. 6.12.1)
ହ॒ଗ୍ମ୍॒ସ-ଶ୍ଶୁ॑ଚି॒ଷ-ଦ୍ଵସୁ॑-ରଂତରିକ୍ଷ॒-ସଦ୍ଧୋତା॑ ଵେଦି॒ଷ-ଦତି॑ଥି-ର୍ଦୁରୋଣ॒ସତ୍ ।
ନୃ॒ଷ-ଦ୍ଵ॑ର॒ସ-ଦୃ॑ତ॒ସ-ଦ୍ଵ୍ୟୋ॑ମ॒ସ-ଦ॒ବ୍ଜା ଗୋ॒ଜା ଋ॑ତ॒ଜା ଅ॑ଦ୍ରି॒ଜା ଋ॒ତଂ ବୃ॒ହତ୍ ।
ଘୃ॒ତଂ ମି॑ମିକ୍ଷିରେ ଘୃ॒ତମ॑ସ୍ୟ॒ ୟୋନି॑-ର୍ଘୃ॒ତେ ଶ୍ରି॒ତୋ ଘୃ॒ତମୁ॑ଵସ୍ୟ॒ ଧାମ॑ ।
ଅ॒ନୁ॒ଷ୍ଵ॒ଧମାଵ॑ହ ମା॒ଦୟ॑ସ୍ଵ॒ ସ୍ଵାହା॑ କୃତଂ-ଵୃଁଷଭ ଵକ୍ଷି ହ॒ଵ୍ୟମ୍ ।
ସ॒ମୁ॒ଦ୍ରା ଦୂ॒ର୍ମି-ର୍ମଧୁ॑ମା॒ଗ୍ମ୍॒ ଉଦା॑ର-ଦୁପା॒ଗ୍ମ୍॒ଶୁନା॒ ସମ॑ମୃତ॒ତ୍ଵ ମା॑ନଟ୍ ।
ଘୃ॒ତସ୍ୟ॒ ନାମ॒ ଗୁହ୍ୟଂ॒-ୟଁଦସ୍ତି॑ ଜି॒ହ୍ଵା ଦେ॒ଵାନା॑-ମ॒ମୃତ॑ସ୍ୟ॒ ନାଭିଃ॑ ।
ଵ॒ୟଂ ନାମ॒ ପ୍ରବ୍ର॑ଵାମା ଘୃ॒ତେନା॒ସ୍ମିନ୍. ୟ॒ଜ୍ଞେ ଧା॑ରୟାମା॒ ନମୋ॑ଭିଃ ।
ଉପ॑ ବ୍ର॒ହ୍ମା ଶୃ॑ଣଵଚ୍ଛ॒ସ୍ୟମା॑ନଂ॒ ଚତୁଃ॑ ଶୃଂଗୋ ଽଵମୀ-ଦ୍ଗୌ॒ର ଏ॒ତତ୍ ।
ଚ॒ତ୍ଵାରି॒ ଶୃଂଗା॒ ତ୍ରୟୋ॑ ଅସ୍ୟ॒ ପାଦା॒ ଦ୍ଵେ ଶୀ॒ର॒.ଷେ ସ॒ପ୍ତ ହସ୍ତା॑ସୋ ଅ॒ସ୍ୟ ।
ତ୍ରିଧା॑ ବ॒ଦ୍ଧୋ ଵୃ॑ଷ॒ଭୋ ରୋ॑ରଵୀତି ମ॒ହୋ ଦେ॒ଵୋ ମର୍ତ୍ୟା॒ଗ୍ମ୍॒ ଆଵି॑ଵେଶ ॥ 12.10 (ତୈ. ଅର. 6.12.2)
ତ୍ରିଧା॑ ହି॒ତଂ ପ॒ଣିଭି॑-ର୍ଗୁ॒ହ୍ୟମା॑ନଂ॒ ଗଵି॑-ଦେ॒ଵାସୋ॑ ଘୃ॒ତମନ୍ଵ॑ଵିଂଦନ୍ନ୍ ।
ଇଂଦ୍ର॒ ଏକ॒ଗ୍ମ୍॒ ସୂର୍ୟ॒ ଏକଂ॑ ଜଜାନ ଵେ॒ନା ଦେକଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ଵ॒ଧୟା॒ ନିଷ୍ଟ॑ତକ୍ଷୁଃ ।
ୟୋ ଦେ॒ଵାନାଂ᳚ ପ୍ରଥ॒ମଂ ପୁ॒ରସ୍ତା॒-ଦ୍ଵିଶ୍ଵା॒ଧିୟୋ॑ ରୁ॒ଦ୍ରୋ ମ॒ହର୍ଷିଃ॑ ।
ହି॒ର॒ଣ୍ୟ॒ଗ॒ର୍ଭଂ ପ॑ଶ୍ୟତ॒ ଜାୟ॑ମାନ॒ଗ୍ମ୍॒ ସନୋ॑ ଦେ॒ଵଃ ଶୁ॒ଭୟା॒ ସ୍ମୃତ୍ୟା॒ ସଂୟୁଁ॑ନକ୍ତୁ ।
ୟସ୍ମା॒ତ୍ପରଂ॒ ନାପ॑ର॒ ମସ୍ତି॒ କିଂଚି॒ଦ୍ୟସ୍ମା॒ନ୍ ନାଣୀ॑ୟୋ॒ ନ ଜ୍ୟାୟୋ᳚ଽସ୍ତି॒ କଶ୍ଚି॑ତ୍ ।
ଵୃ॒କ୍ଷ ଇ॑ଵ ସ୍ତବ୍ଧୋ ଦି॒ଵି ତି॑ଷ୍ଠ॒-ତ୍ୟେକ॒ସ୍ତେନେ॒ଦଂ ପୂ॒ର୍ଣଂ ପୁରୁ॑ଷେଣ॒ ସର୍ଵ᳚ମ୍ ॥ 12.13
(ସନ୍ୟାସ ସୂକ୍ତମ୍)
ନ କର୍ମ॑ଣା ନ ପ୍ର॒ଜୟା॒ ଧନେ॑ନ॒ ତ୍ୟାଗେ॑ନୈକେ ଅମୃତ॒ତ୍ଵ-ମା॑ନ॒ଶୁଃ ।
ପରେ॑ଣ॒ ନାକଂ॒ ନିହି॑ତଂ॒ ଗୁହା॑ୟାଂ-ଵିଁ॒ଭ୍ରାଜ॑ଦେ॒ତ-ଦ୍ୟତ॑ୟୋ ଵି॒ଶଂତି॑ ॥
ଵେ॒ଦାଂ॒ତ॒ ଵି॒ଜ୍ଞାନ॒-ସୁନି॑ଶ୍ଚିତା॒ର୍ଥାଃ ସନ୍ୟା॑ସ ୟୋ॒ଗାଦ୍ୟତ॑ୟଃ ଶୁଦ୍ଧ॒ ସତ୍ତ୍ଵାଃ᳚ ।
ତେ ବ୍ର॑ହ୍ମଲୋ॒କେ ତୁ॒ ପରାଂ᳚ତକାଲେ॒ ପରା॑ମୃତା॒ତ୍ ପରି॑ମୁଚ୍ୟଂତି॒ ସର୍ଵେ᳚ ।
ଦ॒ହ୍ରଂ॒-ଵିଁ॒ପା॒ପଂ ପ॒ରମେ᳚ଶ୍ମ ଭୂତଂ॒-ୟଁତ୍ ପୁଂ॑ଡରୀ॒କଂ ପୁ॒ରମ॑ଦ୍ଧ୍ୟ ସ॒ଗ୍ଗ୍॒ସ୍ଥମ୍ ।
ତ॒ତ୍ରା॒ପି॒ ଦ॒ହ୍ରଂ ଗ॒ଗନଂ॑-ଵିଁଶୋକ॒-ସ୍ତସ୍ମି॑ନ୍. ୟଦଂ॒ତସ୍ତ-ଦୁପା॑ସିତ॒ଵ୍ୟମ୍ ॥
ୟୋ ଵେଦାଦୌ ସ୍ଵ॑ରଃ ପ୍ରୋ॒କ୍ତୋ॒ ଵେ॒ଦାଂତେ॑ ଚ ପ୍ର॒ତିଷ୍ଠି॑ତଃ ।
ତସ୍ୟ॑ ପ୍ର॒କୃତି॑-ଲୀନ॒ସ୍ୟ॒ ୟଃ॒ ପରଃ॑ ସ॒ ମ॒ହେଶ୍ଵ॑ରଃ ॥ 12.17 (ତୈ. ଅର. 6.12.3)
(ଅଜୋ᳚ଽନ୍ୟ॒ – ଆଵି॑ଵେଶ॒ – ସର୍ଵେ॑ ଚ॒ତ୍ଵାରି॑ ଚ)
ନାରାୟଣ ସୂକ୍ତଂ (4.14)
ସ॒ହ॒ସ୍ର॒ଶୀର୍ଷଂ॑ ଦେ॒ଵଂ॒-ଵିଁ॒ଶ୍ଵାକ୍ଷଂ॑-ଵିଁ॒ଶ୍ଵ ଶଂ॑ ଭୁଵମ୍ ।
ଵିଶ୍ଵଂ॑ ନା॒ରାୟ॑ଣଂ ଦେ॒ଵ॒ମ॒କ୍ଷରଂ॑ ପର॒ମଂ ପ॒ଦମ୍ ।
ଵି॒ଶ୍ଵତଃ॒ ପର॑ମାନ୍ନି॒ତ୍ୟଂ॒-ଵିଁ॒ଶ୍ଵଂ ନା॑ରାୟ॒ଣଗ୍ମ୍ ହ॑ରିମ୍ ।
ଵିଶ୍ଵ॑ମେ॒ଵେଦଂ ପୁରୁ॑ଷ॒-ସ୍ତ-ଦ୍ଵିଶ୍ଵ॒ମୁପ॑ଜୀଵତି ।
ପତିଂ॒-ଵିଁଶ୍ଵ॑ସ୍ୟା॒ତ୍ମେଶ୍ଵ॑ର॒ଗ୍ମ୍॒ ଶାଶ୍ଵ॑ତଗ୍ମ୍ ଶି॒ଵମ॑ଚ୍ୟୁତମ୍ ।
ନା॒ରାୟ॒ଣଂ ମ॑ହାଜ୍ଞେ॒ୟଂ॒-ଵିଁ॒ଶ୍ଵାତ୍ମା॑ନଂ ପ॒ରାୟ॑ଣମ୍ ।
ନା॒ରାୟ॒ଣ ପ॑ରୋ ଜ୍ୟୋ॒ତି॒ରା॒ତ୍ମା ନା॑ରୟ॒ଣଃ ପ॑ରଃ ।
ନା॒ରାୟ॒ଣ ପ॑ରଂ ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ ତ॒ତ୍ତ୍ଵଂ ନା॑ରାୟ॒ଣଃ ପ॑ରଃ ।
ନା॒ରାୟ॒ଣ ପ॑ରୋ ଧ୍ୟା॒ତା॒ ଧ୍ୟା॒ନଂ ନା॑ରାୟ॒ଣଃ ପ॑ରଃ ।
ୟଚ୍ଚ॑ କିଂ॒ଚିଜ୍-ଜ॑ଗଥ୍ ସ॒ର୍ଵଂ॒ ଦୃ॒ଶ୍ୟତେ᳚ ଶ୍ରୂୟ॒ତେଽପି॑ ଵା । 13.4 (ତୈ. ଅର. 6.13.1)
ଅଂତ॑-ର୍ବ॒ହିଶ୍ଚ॑ ତଥ୍ ସ॒ର୍ଵଂ॒-ଵ୍ୟାଁ॒ପ୍ୟ ନା॑ରାୟ॒ଣଃ ସ୍ଥି॑ତଃ ।
ଅନଂ॑ତ॒ ମଵ୍ୟ॑ୟଂ କ॒ଵିଗ୍ମ୍ ସ॑ମୁ॒ଦ୍ରେଽଂତଂ॑-ଵିଁ॒ଶ୍ଵ ଶ॑ଭୁଂଵଁମ୍ ।
ପ॒ଦ୍ମ॒କୋ॒ଶ-ପ୍ର॑ତୀକା॒ଶ॒ଗ୍ମ୍॒ ହୃ॒ଦୟଂ॑ ଚାପ୍ୟ॒ଧୋମୁ॑ଖମ୍ ।
ଅଧୋ॑ ନି॒ଷ୍ଟ୍ୟା ଵି॑ତସ୍ତ୍ୟାଂ॒ତେ॒ ନା॒ଭ୍ୟାମୁ॑ପରି॒ ତିଷ୍ଠ॑ତି ।
ଜ୍ଵା॒ଲ॒ମା॒ଲା କୁ॑ଲଂ ଭା॒ତୀ॒ ଵି॒ଶ୍ଵସ୍ୟା॑ୟତ॒ନଂ ମ॑ହତ୍ ।
ସଂତ॑ତଗ୍ମ୍ ଶି॒ଲାଭି॑ସ୍ତୁ॒ ଲଂବ॑ତ୍ୟା କୋଶ॒ସନ୍ନି॑ଭମ୍ ।
ତସ୍ୟାଂତେ॑ ସୁଷି॒ରଗ୍ମ୍ ସୂ॒କ୍ଷ୍ମଂ ତସ୍ମିଂ᳚ଥ୍ ସ॒ର୍ଵଂ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତମ୍ ।
ତସ୍ୟ॒ ମଦ୍ଧ୍ୟେ॑ ମ॒ହାନ॑ଗ୍ନି-ର୍ଵି॒ଶ୍ଵାର୍ଚି॑-ର୍ଵି॒ଶ୍ଵତୋ॑ ମୁଖଃ ।
ସୋଽଗ୍ର॑ଭୁ॒ଗ୍ ଵିଭ॑ଜନ୍ ତି॒ଷ୍ଠ॒ନ୍-ନାହା॑ର-ମଜ॒ରଃ କ॒ଵିଃ ।
ତି॒ର୍ୟ॒ଗୂ॒ର୍ଧ୍ଵ ମ॑ଧଃ ଶା॒ୟୀ॒ ର॒ଶ୍ମୟ॑ସ୍ତସ୍ୟ॒ ସଂତ॑ତା ।
ସଂ॒ତା॒ପୟ॑ତି ସ୍ଵଂ ଦେ॒ହମାପା॑ଦତଲ॒ ମସ୍ତ॑କଃ ।
ତସ୍ୟ॒ ମଦ୍ଧ୍ୟେ॒ ଵହ୍ନି॑ଶିଖା ଅ॒ଣୀୟୋ᳚ର୍ଧ୍ଵା ଵ୍ୟ॒ଵସ୍ଥି॑ତଃ ।
ନୀ॒ଲତୋ॑ ୟଦ॑ ମଦ୍ଧ୍ୟ॒ସ୍ଥା॒-ଦ୍ଵି॒ଦ୍ୟୁଲ୍ଲେ॑ଖେଵ॒ ଭାସ୍ଵ॑ରା ।
ନୀ॒ଵାର॒ ଶୂକ॑ଵତ୍ତ॒ନ୍ଵୀ॒ ପୀ॒ତା ଭା᳚ସ୍ଵତ୍ୟ॒ଣୂପ॑ମା ।
ତସ୍ୟାଃ᳚ ଶିଖା॒ୟା ମ॑ଦ୍ଧ୍ୟେ ପ॒ରମା᳚ତ୍ମା ଵ୍ୟ॒ଵସ୍ଥି॑ତଃ ।
ସ ବ୍ରହ୍ମ॒ ସ ଶିଵଃ॒ ସ ହରିଃ॒ ସେଂଦ୍ରଃ॒ ସୋଽକ୍ଷ॑ରଃ ପର॒ମଃ ସ୍ଵ॒ରାଟ୍ ॥ 13.12 (ତୈ. ଅର. 6.13.2)
(ଅପି॑ ଵା॒ – ସଂତ॑ତା॒ ଷଟ୍ ଚ॑)
ଆଦିତ୍ୟ ମଂଡଲେ ପରବ୍ରହ୍ମୋପାସନଂ (4.15)
ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟୋ ଵା ଏ॒ଷ ଏ॒ତନ୍ ମଂ॒ଡଲଂ॒ ତପ॑ତି॒ ତତ୍ର॒ ତା ଋଚ॒ସ୍ତଦୃ॒ଚା ମଂ॑ଡଲ॒ଗ୍ମ୍॒ ସ ଋ॒ଚାଂ-ଲୋଁ॒କୋଽଥ॒ୟ ଏ॒ଷ ଏ॒ତସ୍ମି॑ନ୍ ମଂ॒ଡଲେ॒ଽର୍ଚି-ର୍ଦୀ॒ପ୍ୟତେ॒ ତାନି॒ ସାମା॑ନି॒ ସ ସା॒ମ୍ନାଂ-ଲୋଁ॒କୋଽଥ॒ ୟ ଏ॒ଷ ଏ॒ତସ୍ମି॑ନ୍ ମଂ॒ଡଲେ॒ଽର୍ଚିଷି॒ ପୁରୁ॑ଷ॒ସ୍ତାନି॒ ୟଜୂଗ୍ମ୍॑ଷି॒ ସ ୟଜୁ॑ଷା ମଂଡଲ॒ଗ୍ମ୍॒ ସ ୟଜୁ॑ଷାଂ-ଲୋଁ॒କଃ ସୈଷା ତ୍ର॒ୟ୍ୟେଵ॑ ଵି॒ଦ୍ୟା ତ॑ପତି॒ ୟ ଏ॒ଷୋ᳚ଽଂତ-ରା॑ଦି॒ତ୍ୟେ ହି॑ର॒ଣ୍ମୟଃ॒ ପୁରୁ॑ଷଃ ॥ 14.1 (ତୈ. ଅର. 6.14.1)
ଆଦିତ୍ୟପୁରୁଷସ୍ୟ ସର୍ଵାତ୍ମକତ୍ଵ ପ୍ରଦର୍ଶନଂ (4.16)
ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟୋ ଵୈ ତେଜ॒ ଓଜୋ॒ ବଲଂ॒-ୟଁଶ॒-ଶ୍ଚକ୍ଷୁଃ॒ ଶ୍ରୋତ୍ର॑ମା॒ତ୍ମା ମନୋ॑ ମ॒ନ୍ୟୁ-ର୍ମନୁ॑-ର୍ମୃ॒ତ୍ୟୁଃ ସ॒ତ୍ୟୋ ମି॒ତ୍ରୋ ଵା॒ୟୁରା॑କା॒ଶଃ ପ୍ରା॒ଣୋ ଲୋ॑କପା॒ଲଃ କଃ କିଂ କଂ ତଥ୍ ସ॒ତ୍ୟମନ୍ନ॑-ମ॒ମୃତା॑ ଜୀ॒ଵୋ ଵିଶ୍ଵଃ॑ କତ॒ମଃ ସ୍ଵ॑ୟ॒ଭୁଂ ବ୍ରହ୍ମୈ॒ ତଦମୃ॑ତ ଏ॒ଷ ପୁରୁ॑ଷ ଏ॒ଷ ଭୂ॒ତାନା॒-ମଧି॑ପତି॒-ର୍ବ୍ରହ୍ମ॑ଣଃ॒ ସାୟୁ॑ଜ୍ୟଗ୍ମ୍ ସଲୋ॒କତା॑-ମାପ୍ନୋ-ତ୍ୟେ॒ତାସା॑ମେ॒ଵ ଦେ॒ଵତା॑ନା॒ଗ୍ମ୍॒ ସାୟୁ॑ଜ୍ୟଗ୍ମ୍ ସା॒ର୍ଷ୍ଟିତାଗ୍ମ୍॑ ସମାନ ଲୋ॒କତା॑-ମାପ୍ନୋତି॒ ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦେ᳚ତ୍ୟୁପ॒ନିଷତ୍ ॥ 15.1 (ତୈ. ଅର. 6.15.1)
ଶିଵୋପାସନ ମଂତ୍ରାଃ (4.17)
ନିଧ॑ନପତୟେ॒ ନମଃ । ନିଧ॑ନପତାଂତିକାୟ॒ ନମଃ ।
ଊର୍ଧ୍ଵାୟ॒ ନମଃ । ଊର୍ଧ୍ଵଲିଂଗାୟ॒ ନମଃ ।
ହିରଣ୍ୟାୟ॒ ନମଃ । ହିରଣ୍ୟଲିଂଗାୟ॒ ନମଃ ।
ସୁଵର୍ଣାୟ॒ ନମଃ । ସୁଵର୍ଣଲିଂଗାୟ॒ ନମଃ ।
ଦିଵ୍ୟାୟ॒ ନମଃ । ଦିଵ୍ୟଲିଂଗାୟ॒ ନମଃ । 16.1 (ତୈ. ଅର. 6.16.1)
ଭଵାୟ॒ ନମଃ । ଭଵଲିଂଗାୟ॒ ନମଃ ।
ଶର୍ଵାୟ॒ ନମଃ । ଶର୍ଵଲିଂଗାୟ॒ ନମଃ ।
ଶିଵାୟ॒ ନମଃ । ଶିଵଲିଂଗାୟ॒ ନମଃ ।
ଜ୍ଵଲାୟ॒ ନମଃ । ଜ୍ଵଲଲିଂଗାୟ॒ ନମଃ ।
ଆତ୍ମାୟ॒ ନମଃ । ଆତ୍ମଲିଂଗାୟ॒ ନମଃ ।
ପରମାୟ॒ ନମଃ । ପରମଲିଂଗାୟ॒ ନମଃ ।
ଏତଥ୍ସୋମସ୍ୟ॑ ସୂର୍ୟ॒ସ୍ୟ॒ ସର୍ଵଲିଂଗଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ଥାପ॒ୟ॒ତି॒ ପାଣିମଂତ୍ରଂ॑ ପଵି॒ତ୍ରମ୍ ॥ 16.1 (ତୈ. ଅର. 6.16.2)
ପଶ୍ଚିମଵକ୍ତ୍ର ପ୍ରତିପାଦକ ମଂତ୍ରଃ (4.18)
ତୈ. ଅର. 6.17.1
ସ॒ଦ୍ୟୋଜା॒ତଂ ପ୍ର॑ପଦ୍ୟା॒ମି॒ ସ॒ଦ୍ୟୋଜା॒ତାୟ॒ ଵୈ ନମୋ॒ ନମଃ॑ ।
ଭ॒ଵେ ଭ॑ଵେ॒ ନାତି॑ଭଵେ ଭଵସ୍ଵ॒ ମାମ୍ । ଭ॒ଵୋଦ୍ଭ॑ଵାୟ॒ ନମଃ॑ ॥ 17.1
ଉତ୍ତର ଵକ୍ତ୍ର ପ୍ରତିପାଦକ ମଂତ୍ରଃ (4.19)
ଵା॒ମ॒ଦେ॒ଵାୟ॒ ନମୋ᳚ ଜ୍ୟେ॒ଷ୍ଠାୟ॒ ନମଃ॑ ଶ୍ରେ॒ଷ୍ଠାୟ॒ ନମୋ॑ ରୁ॒ଦ୍ରାୟ॒ ନମଃ॒ କାଲା॑ୟ॒ ନମଃ॒ କଲ॑ଵିକରଣାୟ॒ ନମୋ॒ ବଲ॑ଵିକରଣାୟ॒ ନମୋ॒ ବଲା॑ୟ॒ ନମୋ॒ ବଲ॑ପ୍ରମଥନାୟ॒ ନମଃ॒ ସର୍ଵ॑ଭୂତଦମନାୟ॒ ନମୋ॑ ମ॒ନୋନ୍ମ॑ନାୟ॒ ନମଃ॑ ॥ 18.1 (ତୈ. ଅର. 6.18.1)
ଦକ୍ଷିଣ ଵକ୍ତ୍ର ପ୍ରତିପାଦକ ମଂତ୍ରଃ (4.20)
ଅ॒ଘୋରେ᳚ଭ୍ୟୋଽଥ॒ ଘୋରେ᳚ଭ୍ୟୋ॒ ଘୋର॒ଘୋର॑ତରେଭ୍ୟଃ ।
ସର୍ଵେ᳚ଭ୍ୟଃ ସର୍ଵ॒ ଶର୍ଵେ᳚ଭ୍ୟୋ॒ ନମ॑ସ୍ତେ ଅସ୍ତୁ ରୁ॒ଦ୍ରରୂ॑ପେଭ୍ୟଃ ॥ 19.1 (ତୈ. ଅର. 6.19.1)
ପ୍ରାଗ୍ଵକ୍ତ୍ର ପ୍ରତିପାଦକ ମଂତ୍ରଃ (4.21)
ତତ୍ପୁରୁ॑ଷାୟ ଵି॒ଦ୍ମହେ॑ ମହାଦେ॒ଵାୟ॑ ଧୀମହି । ତନ୍ନୋ॑ ରୁଦ୍ରଃ ପ୍ରଚୋ॒ଦୟା᳚ତ୍ ॥ 20.1 (ତୈ. ଅର. 6.20.1)
ଊର୍ଧ୍ଵ ଵକ୍ତ୍ର ପ୍ରତିପାଦକ ମଂତ୍ରଃ (4.22)
ଈଶାନଃ ସର୍ଵ॑ଵିଦ୍ୟା॒ନା॒- ମୀଶ୍ଵରଃ ସର୍ଵ॑ଭୂତା॒ନାଂ॒ ବ୍ରହ୍ମାଧି॑ପତି॒-ର୍ବ୍ରହ୍ମ॒ଣୋଽଧି॑ପତି॒-ର୍ବ୍ରହ୍ମା॑ ଶି॒ଵୋ ମେ॑ ଅସ୍ତୁ ସଦାଶି॒ଵୋମ୍ ॥ 21.1 (ତୈ. ଅର. 6.21.1)
ନମସ୍କାରାର୍ଥ ମଂତ୍ରାଃ (4.23)
ନମୋ ହିରଣ୍ୟବାହଵେ ହିରଣ୍ୟଵର୍ଣାୟ ହିରଣ୍ୟରୂପାୟ ହିରଣ୍ୟପତୟେ ଽବିଂକାପତୟ ଉମାପତୟେ ପଶୁପତୟେ॑ ନମୋ॒ ନମଃ ॥ 22.1 (ତୈ. ଅର. 6.22.1)
ଋ॒ତଗ୍ମ୍ ସ॒ତ୍ୟଂ ପ॑ରଂ ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ ପୁ॒ରୁଷଂ॑ କୃଷ୍ଣ॒ପିଂଗ॑ଲମ୍ ।
ଊ॒ର୍ଧ୍ଵରେ॑ତଂ-ଵିଁ॑ରୂପା॒କ୍ଷଂ॒-ଵିଁ॒ଶ୍ଵରୂ॑ପାୟ॒ ଵୈ ନମୋ॒ ନମଃ॑ ॥ 23.1 (ତୈ. ଅର. 6.23.1)
ସର୍ଵୋ॒ ଵୈ ରୁ॒ଦ୍ରସ୍ତସ୍ମୈ॑ ରୁ॒ଦ୍ରାୟ॒ ନମୋ॑ ଅସ୍ତୁ ।
ପୁରୁ॑ଷୋ॒ ଵୈ ରୁ॒ଦ୍ରଃ ସନ୍ମ॒ହୋ ନମୋ॒ ନମଃ॑ ।
ଵିଶ୍ଵଂ॑ ଭୂ॒ତଂ ଭୁଵ॑ନଂ ଚି॒ତ୍ରଂ ବ॑ହୁ॒ଧା ଜା॒ତଂ ଜାୟ॑ମାନଂ ଚ॒ ୟତ୍ ।
ସର୍ଵୋ॒ ହ୍ୟେ॑ଷ ରୁ॒ଦ୍ରସ୍ତସ୍ମୈ॑ ରୁ॒ଦ୍ରାୟ॒ ନମୋ॑ ଅସ୍ତୁ ॥ 24.1 (ତୈ. ଅର. 6.24.1)
କଦ୍ରୁ॒ଦ୍ରାୟ॒ ପ୍ରଚେ॑ତସେ ମୀ॒ଢୁଷ୍ଟ॑ମାୟ॒ ତଵ୍ୟ॑ସେ ।
ଵୋ॒ଚେମ॒ ଶଂତ॑ମଗ୍ମ୍ ହୃ॒ଦେ ॥
ସର୍ଵୋ॒ହ୍ୟେ॑ଷ ରୁ॒ଦ୍ରସ୍ତସ୍ମୈ॑ ରୁ॒ଦ୍ରାୟ॒ ନମୋ॑ ଅସ୍ତୁ ॥ 25.1 (ତୈ. ଅର. 6.25.1)
ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ହଵଣ୍ୟାଃ ଉପୟୁକ୍ତସ୍ୟ ଵୃକ୍ଷ ଵିଶେଷ-ସ୍ୟାଭିଧାନମ୍ (4.24-25)
ୟସ୍ୟ॒ ଵୈ କଂ॑କତ୍ୟଗ୍ନି-ହୋତ୍ର॒ହଵ॑ଣୀ ଭଵତି॒ ପ୍ରତ୍ୟେ॒ଵା-ସ୍ୟାହୁ॑ତୟ-ସ୍ତିଷ୍ଠଂ॒ତ୍ୟଥୋ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ୍ୟୈ ॥ 26.1 (ତୈ. ଅର. 6.26.1)
ଭୂଦେଵତାକ ମଂତ୍ରଃ (4.26)
କ୍R॒ଣୁ॒ଷ୍ଵ ପାଜ॒ ଇତି॒ ପଂଚ॑ ।
ଅଦି॑ତି-ର୍ଦେ॒ଵା ଗଂ॑ଧ॒ର୍ଵା ମ॑ନୁ॒ଷ୍ୟାଃ᳚ ପି॒ତରୋ-ଽସୁ॑ରା॒-ସ୍ତେଷାଗ୍ମ୍॑ ସର୍ଵ ଭୂ॒ତାନାଂ᳚ ମା॒ତା ମେ॒ଦିନୀ॑ ମହ॒ତା ମ॒ହୀ ସା॑ଵି॒ତ୍ରୀ ଗା॑ୟ॒ତ୍ରୀ ଜଗ॑ତ୍ୟୁ॒ର୍ଵୀ ପୃ॒ଥ୍ଵୀ ବ॑ହୁ॒ଲା ଵିଶ୍ଵା॑ ଭୂ॒ତା କ॑ତ॒ମା କାୟା ସା ସ॒ତ୍ୟେ-ତ୍ୟ॒ମୃତେତି॑ ଵସି॒ଷ୍ଠଃ ॥ 28.1 (ତୈ. ଅର. 6.28.1)
ସର୍ଵା ଦେଵତା ଆପଃ (4.27)
ଆପୋ॒ ଵା ଇ॒ଦଗ୍ମ୍ ସର୍ଵଂ॒-ଵିଁଶ୍ଵା॑ ଭୂ॒ତାନ୍ୟାପଃ॑ ପ୍ରା॒ଣା ଵା ଆପଃ॑ ପ॒ଶଵ॒ ଆପୋଽନ୍ନ॒ମାପୋ -ଽମୃ॑ତ॒ମାପଃ॑ ସ॒ମ୍ରାଡାପୋ॑ ଵି॒ରାଡାପଃ॑ ସ୍ଵ॒ରାଡାପଃ॒
ଛଂଦା॒ଗ୍ଗ୍॒ସ୍ୟାପୋ॒ ଜ୍ୟୋତୀ॒ଗ୍ଗ୍॒ଷ୍ୟାପୋ॒ ୟଜୂ॒ଗ୍ଗ୍॒ଷ୍ୟାପଃ॑ ସ॒ତ୍ୟମାପଃ॒ ସର୍ଵା॑ ଦେ॒ଵତା॒ ଆପୋ॒ ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵ॒ରାପ॒ ଓମ୍ ॥ 29.1 (ତୈ. ଅର. 6.29.1)
ସଂଧ୍ୟାଵଂଦନ ମଂତ୍ରାଃ (4.28)
ଆପଃ॑ ପୁନଂତୁ ପୃଥି॒ଵୀଂ ପୃ॑ଥି॒ଵୀ ପୂ॒ତା ପୁ॑ନାତୁ॒ ମାମ୍ ।
ପୁ॒ନଂତୁ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ॒ସ୍ପତି॒-ର୍ବ୍ରହ୍ମ॑ ପୂ॒ତା ପୁ॑ନାତୁ॒ ମାମ୍ ।
ୟଦୁଚ୍ଛି॑ଷ୍ଟ॒-ମଭୋ᳚ଜ୍ୟଂ॒-ୟଁଦ୍ଵା॑ ଦୁ॒ଶ୍ଚରି॑ତଂ॒ ମମ॑ ।
ସର୍ଵଂ॑ ପୁନଂତୁ॒ ମାମାପୋ॑-ଽସ॒ତାଂଚ॑ ପ୍ରତି॒ଗ୍ରହ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 30.2 (ତୈ. ଅର. 6.30.1)
ଅଗ୍ନିଶ୍ଚ ମା ମନ୍ୟୁଶ୍ଚ ମନ୍ୟୁପତୟଶ୍ଚ ମନ୍ୟୁ॑କୃତେ॒ଭ୍ୟଃ ।
ପାପେଭ୍ୟୋ॑ ରକ୍ଷଂ॒ତାମ୍ । ୟଦହ୍ନା ପାପ॑ମକା॒ର୍॒ଷମ୍ ।
ମନସା ଵାଚା॑ ହସ୍ତା॒ଭ୍ୟାମ୍ । ପଦ୍ଭ୍ୟା-ମୁଦରେ॑ଣ ଶି॒ଶ୍ନା ।
ଅହ॒ସ୍ତଦ॑ଵଲୁ॒ପଂତୁ । ୟତ୍କିଂଚ॑ ଦୁରି॒ତଂ ମୟି॑ ।
ଇଦମହ-ମାମମୃ॑ତ ୟୋ॒ନୌ । ସତ୍ୟେ ଜ୍ୟୋତିଷି ଜୁହୋ॑ମି ସ୍ଵା॒ହା ॥ 31.1 (ତୈ. ଅର. 6.31.1)
ସୂର୍ୟଶ୍ଚ ମା ମନ୍ୟୁଶ୍ଚ ମନ୍ୟୁପତୟଶ୍ଚ ମନ୍ୟୁ॑କୃତେ॒ଭ୍ୟଃ ।
ପାପେଭ୍ୟୋ॑ ରକ୍ଷଂ॒ତାମ୍ । ୟଦ୍ରାତ୍ରିୟା ପାପ॑ମକା॒ର୍॒ଷମ୍ ।
ମନସା ଵାଚା॑ ହସ୍ତା॒ଭ୍ୟାମ୍ । ପଦ୍ଭ୍ୟା-ମୁଦରେ॑ଣ ଶି॒ଶ୍ନା ।
ରାତ୍ରି॒-ସ୍ତଦ॑ଵଲୁ॒ପଂତୁ । ୟତ୍କିଂଚ॑ ଦୁରି॒ତଂ ମୟି॑ ।
ଇଦମହ-ମାମମୃ॑ତ ୟୋ॒ନୌ । ସୂର୍ୟେ ଜ୍ୟୋତିଷି ଜୁହୋ॑ମି ସ୍ଵା॒ହା ॥ 32.1 (ତୈ. ଅର. 6.32.1)
ପ୍ରଣଵସ୍ୟ ଋଷ୍ୟାଦି ଵିଵରଣଂ (4.29)
ଓମିତ୍ୟେକାକ୍ଷ॑ରଂ ବ୍ର॒ହ୍ମ । ଅଗ୍ନିର୍ଦେଵତା ବ୍ରହ୍ମ॑ ଇତ୍ୟା॒ର୍ଷମ୍ ।
ଗାୟତ୍ରଂ ଛଂଦଂ ପରମାତ୍ମଂ॑ ସରୂ॒ପମ୍ । ସାୟୁଜ୍ୟଂ-ଵିଁ॑ନିୟୋ॒ଗମ୍ ॥ 33.1 (ତୈ. ଅର. 6.33.1)
ଗାୟତ୍ର୍ୟାଵାହନ ମଂତ୍ରାଃ (4.30)
ଆୟା॑ତୁ॒ ଵର॑ଦା ଦେ॒ଵୀ॒ ଅ॒କ୍ଷରଂ॑ ବ୍ରହ୍ମ॒ ସଂମି॑ତମ୍ ।
ଗା॒ୟ॒ତ୍ରୀଂ᳚ ଛଂଦ॑ସାଂ ମା॒ତେଦଂ ବ୍ର॑ହ୍ମ ଜୁ॒ଷସ୍ଵ॑ ମେ ।
ୟଦହ୍ନା᳚ତ୍ କୁରୁ॑ତେ ପା॒ପଂ॒ ତଦହ୍ନା᳚ତ୍ ପ୍ରତି॒ମୁଚ୍ୟ॑ତେ ।
ୟ-ଦ୍ରାତ୍ରିୟା᳚ତ୍ କୁରୁ॑ତେ ପା॒ପଂ॒ ତ-ଦ୍ରାତ୍ରିୟା᳚ତ୍ ପ୍ରତି॒ମୁଚ୍ୟ॑ତେ ।
ସର୍ଵ॑ ଵ॒ର୍ଣେ ମ॑ହାଦେ॒ଵି॒ ସଂ॒ଧ୍ୟା ଵି॑ଦ୍ୟେ ସ॒ରସ୍ଵ॑ତି ॥ 34.2 (ତୈ. ଅର. 6.34.1)
ଓଜୋ॑ଽସି॒ ସହୋ॑ଽସି॒ ବଲ॑ମସି॒ ଭ୍ରାଜୋ॑ଽସି ଦେ॒ଵାନାଂ॒ ଧାମ॒ନାମା॑॑ଽସି॒ ଵିଶ୍ଵ॑ମସି ଵି॒ଶ୍ଵାୟୁଃ॒ ସର୍ଵ॑ମସି ସ॒ର୍ଵାୟୁ-ରଭିଭୂରୋଂ-ଗାୟତ୍ରୀ-ମାଵା॑ହୟା॒ମି॒ ସାଵିତ୍ରୀ-ମାଵା॑ହୟା॒ମି॒ ସରସ୍ଵତୀ-ମାଵା॑ହୟା॒ମି॒ ଛଂଦର୍ଷୀ-ନାଵା॑ହୟା॒ମି॒ ଶ୍ରିୟ-ମାଵା॑ହୟା॒ମି॒ ଗାୟତ୍ରିୟା ଗାୟତ୍ରୀ ଛଂଦୋ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ର ଋଷିଃ ସଵିତା ଦେଵତାଽଗ୍ନିର୍ମୁଖଂ ବ୍ରହ୍ମା ଶିରୋ ଵିଷ୍ଣୁର୍ହୃଦୟଗ୍ମ୍ ରୁଦ୍ରଃ ଶିଖା ପୃଥିଵୀୟୋନିଃ ପ୍ରାଣାପାନ-ଵ୍ୟାନୋଦାନ-ସମାନା ସପ୍ରାଣା ଶ୍ଵେତଵର୍ଣା ସାଂଖ୍ୟାୟନ-ସଗୋତ୍ରା ଗାୟତ୍ରୀ ଚତୁର୍ଵିଗ୍ମ୍ଶତ୍ୟକ୍ଷରା ତ୍ରିପଦା॑ ଷଟ୍କୁ॒କ୍ଷିଃ॒ ପଂଚ ଶୀର୍ଷୋପନୟନେ ଵି॑ନିୟୋ॒ଗଃ॒-
ଓଂ ଭୂଃ । ଓଂ ଭୁଵଃ । ଓଗ୍ମ୍ ସୁଵଃ । ଓଂ ମହଃ । ଓଂ ଜନଃ । ଓଂ ତପଃ । ଓଗ୍ମ୍ ସ॒ତ୍ୟମ୍ । ଓଂ ତଥ୍ ସ॑ଵି॒ତୁର୍ଵରେ᳚ଣ୍ୟଂ॒ ଭର୍ଗୋ॑ ଦେ॒ଵସ୍ୟ॑ ଧୀମହି । ଧିୟୋ॒ ୟୋ ନଃ॑ ପ୍ରଚୋ॒ଦୟା᳚ତ୍ । ଓମାପୋ॒ ଜ୍ୟୋତୀ॒ ରସୋ॒ଽମୃତଂ॒ ବ୍ରହ୍ମ॒ ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵ॒ରୋମ୍ ॥ 35.2 (ତୈ. ଅର. 6.35.1)
ଗାୟତ୍ରୀ ଉପସ୍ଥାନ ମଂତ୍ରାଃ (4.31)
ଉ॒ତ୍ତମେ॑ ଶିଖ॑ରେ ଜା॒ତେ॒ ଭୂ॒ମ୍ୟାଂ ପ॑ର୍ଵତ॒ ମୂର୍ଧ॑ନି ।
ବ୍ରା॒ହ୍ମଣେ᳚ଭ୍ୟୋ-ଽଭ୍ୟ॑ନୁଜ୍ଞା॒ତା॒ ଗ॒ଚ୍ଛ ଦେ॑ଵି ୟ॒ଥାସୁ॑ଖମ୍ ।
ସ୍ତୁତୋ ମୟା ଵରଦା ଵେ॑ଦମା॒ତା॒ ପ୍ରଚୋଦୟଂତୀ ପଵନେ᳚ ଦ୍ଵିଜା॒ତା ।
ଆୟୁଃ ପୃଥିଵ୍ୟାଂ-ଦ୍ରଵିଣଂ ବ୍ର॑ହ୍ମଵ॒ର୍ଚ॒ସଂ॒ ମହ୍ୟଂ ଦତ୍ଵା ପ୍ରଜାତୁଂ ବ୍ର॑ହ୍ମଲୋ॒କମ୍ ॥ 36.2 (ତୈ. ଅର. 6.36.1)
ଆଦିତ୍ୟଦେଵତା ମଂତ୍ରଃ (4.32)
ଘୃଣିଃ॒ ସୂର୍ୟ॑ ଆଦି॒ତ୍ୟୋ ନ ପ୍ରଭା॑-ଵା॒ତ୍ୟକ୍ଷ॑ରମ୍ ।
ମଧୁ॑କ୍ଷରଂତି॒ ତ-ଦ୍ର॑ସମ୍ ।
ସ॒ତ୍ୟଂ-ଵୈଁ ତ-ଦ୍ରସ॒-ମାପୋ॒ ଜ୍ୟୋତୀ॒ରସୋ॒ଽମୃତଂ॒ ବ୍ରହ୍ମ॒ ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵ॒ରୋମ୍ ॥ 37.1 (ତୈ. ଅର. 6.37.1)
ତ୍ରିସୁପର୍ଣମଂତ୍ରାଃ (4.33)
ବ୍ରହ୍ମ॑ ମେତୁ॒ ମାମ୍ । ମଧୁ॑ ମେତୁ॒ ମାମ୍ । ବ୍ରହ୍ମ॑-ମେ॒ଵ ମଧୁ॑ ମେତୁ॒ ମାମ୍ ।
ୟାସ୍ତେ॑ ସୋମ ପ୍ର॒ଜାଵ॒ଥ୍ସୋ-ଽଭି॒ସୋ ଅ॒ହମ୍ । ଦୁଃଷ୍ଵ॑ପ୍ନ॒ହନ୍ ଦୁ॑ରୁଷ୍ଵହ ।
ୟାସ୍ତେ॑ ସୋମ ପ୍ରା॒ଣାଗ୍ଗ୍ସ୍ତାଂ ଜୁ॑ହୋମି । ତ୍ରିସୁ॑ପର୍ଣ॒ ମୟା॑ଚିତଂ ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣାୟ॑ ଦଦ୍ୟାତ୍ ।
ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ହ॒ତ୍ୟାଂ-ଵାଁ ଏ॒ତେ ଘ୍ନଂ॑ତି । ୟେ ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣା-ସ୍ତ୍ରିସୁ॑ପର୍ଣଂ॒ ପଠଂ॑ତି ।
ତେ ସୋମଂ॒ ପ୍ରାପ୍ନୁ॑ଵଂତି । ଆ॒ସ॒ହ॒ସ୍ରାତ୍ ପ॒କ୍ତିଂ ପୁନଂ॑ତି । ଓମ୍ ॥ 38.1 (ତୈ. ଅର. 6.38.1)
ବ୍ରହ୍ମ॑ ମେ॒ଧୟା᳚ । ମଧୁ॑ ମେ॒ଧୟା᳚ ।
ବ୍ରହ୍ମ॑ମେ॒ଵ ମଧୁ॑ ମେ॒ଧୟା᳚ । ଅ॒ଦ୍ୟା ନୋ॑ ଦେଵ ସଵିତଃ ପ୍ର॒ଜାଵ॑ଥ୍ସାଵୀଃ॒ ସୌଭ॑ଗମ୍ ।
ପରା॑ ଦୁଃ॒ଷ୍ଵପ୍ନି॑ୟଗ୍ମ୍ ସୁଵ । ଵିଶ୍ଵା॑ନି ଦେଵ ସଵିତ-ର୍ଦୁରି॒ତାନି॒ ପରା॑ସୁଵ ।
ୟ-ଦ୍ଭ॒ଦ୍ରଂ ତନ୍ମ॒ ଆସୁ॑ଵ । ମଧୁ॒ଵାତା॑ ଋତାୟ॒ତେ ମଧୁ॑କ୍ଷରଂତି॒ ସିଂଧ॑ଵଃ ।
ମାଦ୍ଧ୍ଵୀ᳚ର୍ନଃ ସଂ॒ତ୍ଵୋଷ॑ଧୀଃ । ମଧୁ॒ନକ୍ତ॑ ମୁ॒ତୋଷସି॒ ମଧୁ॑ମ॒ତ୍ ପାର୍ଥି॑ଵ॒ଗ୍ମ୍॒ ରଜଃ॑ ।
ମଧୁ॒ଦ୍ୟୌର॑ସ୍ତୁ ନଃ ପି॒ତା । ମଧୁ॑ମାନ୍ନୋ॒ ଵନ॒ସ୍ପତି॒-ର୍ମଧୁ॑ମାଗ୍ମ୍ ଅସ୍ତୁ॒ ସୂର୍ୟଃ॑ ।
ମାଦ୍ଧ୍ଵୀ॒ ର୍ଗାଵୋ॑ ଭଵଂତୁ ନଃ । ୟ ଇ॒ମଂ ତ୍ରିସୁ॑ପର୍ଣ॒-ମୟା॑ଚିତଂ ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣାୟ॑ ଦଦ୍ୟାତ୍ ।
ଭ୍ରୂ॒ଣ॒ହ॒ତ୍ୟାଂ-ଵାଁ ଏ॒ତେ ଘ୍ନଂ॑ତି । ୟେ ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣା-ସ୍ତ୍ରିସୁ॑ପର୍ଣଂ॒ ପଠଂ॑ତି ।
ତେ ସୋମଂ॒ ପ୍ରାପ୍ନୁ॑ଵଂତି । ଆ॒ସ॒ହ॒ସ୍ରାତ୍ ପ॒କ୍ତିଂ ପୁନଂ॑ତି । ଓମ୍ ॥ 39.7 (ତୈ. ଅର. 6.39.1)
ବ୍ରହ୍ମ॑ ମେ॒ଧଵା᳚ । ମଧୁ॑ ମେ॒ଧଵା᳚ । ବ୍ରହ୍ମ॑ମେ॒ଵ ମଧୁ॑ ମେ॒ଧଵା᳚ ।
ବ୍ର॒ହ୍ମା ଦେ॒ଵାନାଂ᳚ ପଦ॒ଵୀଃ କ॑ଵୀ॒ନା-ମୃଷି॒-ର୍ଵିପ୍ରା॑ଣାଂ ମହି॒ଷୋ ମୃ॒ଗାଣା᳚ମ୍ ।
ଶ୍ୟେ॒ନୋ ଗୃଦ୍ଧ୍ରା॑ଣା॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵଧି॑ତି॒-ର୍ଵନା॑ନା॒ଗ୍ମ୍॒ ସୋମଃ॑ ପ॒ଵିତ୍ର॒-ମତ୍ୟେ॑ତି॒ ରେଭନ୍ନ୍॑ ।
ହ॒ଗ୍ମ୍॒ସଃ ଶୁ॑ଚି॒ଷ-ଦ୍ଵସୁ॑ରଂତରିକ୍ଷ॒ ସଦ୍ଧୋତା॑- ଵେଦି॒ଷ-ଦତି॑ଥି-ର୍ଦୁରୋଣ॒ସତ୍ ।
ନୃ॒ଷଦ୍ଵ॑ର॒-ସଦୃ॑ତ॒-ସ-ଦ୍ଵ୍ୟୋ॑ମ॒-ସଦ॒ବ୍ଜା- ଗୋ॒ଜା ଋ॑ତ॒ଜା ଅ॑ଦ୍ରି॒ଜା ଋ॒ତଂ ବୃ॒ହତ୍ ।
ଋ॒ଚେତ୍ଵା॑ ରୁ॒ଚେତ୍ଵା॒ ସମିଥ୍ ସ୍ର॑ଵଂତି ସ॒ରିତୋ॒ ନ ଧେନାଃ᳚ ।
ଅଂ॒ତ-ର୍ହୃ॒ଦା ମନ॑ସା ପୂ॒ୟମା॑ନାଃ ।
ଘୃ॒ତସ୍ୟ॒ ଧାରା॑ ଅ॒ଭିଚା॑କଶୀମି ।
ହି॒ର॒ଣ୍ୟୟୋ॑ ଵେତ॒ସୋ ମଦ୍ଧ୍ୟ॑ ଆସାମ୍ ।
ତସ୍ମିଂ᳚ଥ୍ ସୁପ॒ର୍ଣୋ ମ॑ଧୁ॒କୃତ୍ କୁ॑ଲା॒ୟୀ ଭଜ॑ନ୍ନାସ୍ତେ॒ ମଧୁ॑ ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ୟଃ ।
ତସ୍ୟା॑ ସତେ॒ ହର॑ୟଃ ସ॒ପ୍ତତୀରେ᳚ ସ୍ଵ॒ଧାଂ ଦୁହା॑ନା ଅ॒ମୃତ॑ସ୍ୟ॒ ଧାରା᳚ମ୍ ।
ୟ ଇ॒ଦଂ ତ୍ରିସୁ॑ପର୍ଣ॒-ମୟା॑ଚିତଂ ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣାୟ॑ ଦଦ୍ୟାତ୍ ।
ଵୀ॒ର॒ହ॒ତ୍ୟାଂ-ଵାଁ ଏ॒ତେ ଘ୍ନଂ॑ତି । ୟେ ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣା-ସ୍ତ୍ରିସୁ॑ପର୍ଣଂ॒ ପଠଂ॑ତି ।
ତେ ସୋମଂ॒ ପ୍ରାପ୍ନୁ॑ଵଂତି । ଆ॒ସ॒ହ॒ସ୍ରାତ୍ ପଂ॒କ୍ତିଂ ପୁନଂ॑ତି । ଓମ୍ ॥ 40.6 (ତୈ. ଅର. 6.40.1)
ମେଧା ସୂକ୍ତଂ (4.34)
ମେ॒ଧାଦେ॒ଵୀ ଜୁ॒ଷମା॑ଣା ନ॒ ଆଗା᳚-ଦ୍ଵି॒ଶ୍ଵାଚୀ॑ ଭ॒ଦ୍ରା ସୁ॑ମନ॒ସ୍ୟ ମା॑ନା ।
ତ୍ଵୟା॒ ଜୁଷ୍ଟା॑ ନୁ॒ଦମା॑ନା ଦୁ॒ରୁକ୍ତା᳚ନ୍ ବୃ॒ହଦ୍ଵ॑ଦେମ ଵି॒ଦଥେ॑ ସୁ॒ଵୀରାଃ᳚ ।
ତ୍ଵୟା॒ ଜୁଷ୍ଟ॑ ଋ॒ଷି-ର୍ଭ॑ଵତି ଦେଵି॒ ତ୍ଵୟା॒ ବ୍ରହ୍ମା॑ଽଽଗ॒ତଶ୍ରୀ॑ ରୁ॒ତ ତ୍ଵୟା᳚ ।
ତ୍ଵୟା॒ ଜୁଷ୍ଟ॑ଶ୍ଚି॒ତ୍ରଂ-ଵିଁଂ॑ଦତେ ଵସୁ॒ ସା ନୋ॑ ଜୁଷସ୍ଵ॒ ଦ୍ରଵି॑ଣୋ ନମେଧେ ॥ 41.1 (ତୈ. ଅର. 6.41.1)
ମେ॒ଧାଂ ମ॒ ଇଂଦ୍ରୋ॑ ଦଦାତୁ ମେ॒ଧାଂ ଦେ॒ଵୀ ସର॑ସ୍ଵତୀ ।
ମେ॒ଧାଂ ମେ॑ ଅ॒ଶ୍ଵିନା॑-ଵୁ॒ଭାଵାଧ॑ତ୍ତାଂ॒ ପୁଷ୍କ॑ରସ୍ରଜା ॥
ଅ॒ଫ୍ସ॒ରାସୁ॑ ଚ॒ ୟା ମେ॒ଧା ଗଂ॑ଧ॒ର୍ଵେଷୁ॑ ଚ॒ ୟନ୍ମନଃ॑ ।
ଦୈଵୀଂ᳚ ମେ॒ଧା ସର॑ସ୍ଵତୀ॒ ସା ମାଂ᳚ ମେ॒ଧା ସୁ॒ରଭି॑-ର୍ଜୁଷତା॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 42.1 (ତୈ. ଅର. 6.42.1)
ଆମାଂ᳚ ମେ॒ଧା ସୁ॒ରଭି॑-ର୍ଵି॒ଶ୍ଵରୂ॑ପା॒ ହିର॑ଣ୍ୟଵର୍ଣା॒ ଜଗ॑ତୀ ଜଗ॒ମ୍ୟା ।
ଊର୍ଜ॑ସ୍ଵତୀ॒ ପୟ॑ସା॒ ପିନ୍ଵ॑ମାନା॒ ସା ମାଂ᳚ ମେ॒ଧା ସୁ॒ପ୍ରତୀ॑କା ଜୁଷଂତାମ୍ ॥ 43.1 (ତୈ. ଅର. 6.43.1)
ମୟି॑ ମେ॒ଧାଂ ମୟି॑ ପ୍ର॒ଜାଂ ମୟ୍ୟ॒ଗ୍ନିସ୍ତେଜୋ॑ ଦଧାତୁ॒ ମୟି॑ ମେ॒ଧାଂ ମୟି॑ ପ୍ର॒ଜାଂ ମୟୀଂଦ୍ର॑ ଇଂଦ୍ରି॒ୟଂ ଦ॑ଧାତୁ॒ ମୟି॑ ମେ॒ଧାଂ ମୟି॑ ପ୍ର॒ଜାଂ ମୟି॒ ସୂର୍ୟୋ॒ ଭ୍ରାଜୋ॑ ଦଧାତୁ ॥ 44.1 (ତୈ. ଅର. 6.44.1)
ମୃତ୍ୟୁନିଵାରଣ ମଂତ୍ରାଃ (4.35)
ଅପୈ॑ତୁ ମୃ॒ତ୍ୟୁ-ର॒ମୃତ॑ନ୍ନ॒ ଆଗ॑ନ୍. ଵୈଵସ୍ଵ॒ତୋ ନୋ॒ ଅଭ॑ୟଂକୃଣୋତୁ ।
ପ॒ର୍ଣଂ-ଵଁନ॒ସ୍ପତେ॑ ରିଵା॒ଭିନଃ॑ ଶୀୟତାଗ୍ମ୍ ର॒ୟିଃ ସଚ॑ତାନ୍ନଃ॒ ଶଚୀ॒ପତିଃ॑ ॥ 45.1 (ତୈ. ଅର. 6.45.1)
ପରଂ॑ ମୃତ୍ୟୋ॒ ଅନୁ॒ ପରେ॑ହି॒ ପଂଥାଂ॒-ୟଁସ୍ତେ॒ସ୍ଵ ଇତ॑ରୋ ଦେଵ॒ୟାନା᳚ତ୍ ।
ଚକ୍ଷୁ॑ଷ୍ମତେ ଶୃଣ୍ଵ॒ତେ ତେ᳚ ବ୍ରଵୀମି॒ ମାନଃ॑ ପ୍ର॒ଜାଗ୍ମ୍ ରୀ॑ରିଷୋ॒ ମୋତ ଵୀ॒ରାନ୍ ॥ 46.1 (ତୈ. ଅର. 6.46.1)
ଵାତଂ॑ ପ୍ରା॒ଣଂ ମନ॑ସା॒ ନ୍ଵାର॑ଭାମହେ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଂ॒-ୟୋଁ ଭୁଵ॑ନସ୍ୟ ଗୋ॒ପାଃ ।
ସନୋ॑ ମୃ॒ତ୍ୟୋ ସ୍ତ୍ରା॑ୟତାଂ॒ ପାତ୍ଵଗ୍ମ୍ହ॑ସୋ॒ ଜ୍ୟୋଗ୍ ଜୀ॒ଵା ଜ॒ରାମ॑ଶୀମହି ॥ 47.1 (ତୈ. ଅର. 6.47.1)
ଅ॒ମୁ॒ତ୍ର॒ ଭୂୟା॒ଦଧ॒ ୟଦ୍ୟ॒ମସ୍ୟ॒ ବୃହ॑ସ୍ପତେ ଅ॒ଭିଶ॑ସ୍ତେ॒ର ମୁଂ॑ଚଃ ।
ପ୍ରତ୍ୟୌ॑ହତା ମ॒ଶ୍ଵିନା॑ ମୃ॒ତ୍ୟୁ ମ॑ସ୍ମା-ଦ୍ଦେ॒ଵାନା॑ମଗ୍ନେ ଭି॒ଷଜା॒ ଶଚୀ॑ଭିଃ ॥ 48.1 (ତୈ. ଅର. 6.48.1)
ହରି॒ଗ୍ମ୍॒ ହରଂ॑ତ॒- ମନୁ॑ୟଂତି ଦେ॒ଵା ଵିଶ୍ଵ॒ସ୍ୟେଶା॑ନଂ-ଵୃଁଷ॒ଭଂ ମ॑ତୀ॒ନାମ୍ ।
ବ୍ରହ୍ମ॒ ସରୂ॑ପ॒-ମନୁ॑ମେ॒ଦମା॑ଗା॒-ଦୟ॑ନଂ॒ ମା ଵିଵ॑ଧୀ॒-ର୍ଵିକ୍ର॑ମସ୍ଵ ॥ 49.1 (ତୈ. ଅର. 6.49.1)
ଶଲ୍କୈ॑ର॒ଗ୍ନି-ମିଂ॑ଧା॒ନ ଉ॒ଭୌ ଲୋ॒କୌ ସ॑ନେମ॒ହମ୍ ।
ଉ॒ଭୟୋ᳚ ର୍ଲୋ॒କୟା॑-ର୍ଋ॒ଧ୍ଦ୍ଵାଽତି॑ ମୃ॒ତ୍ୟୁଂ ତ॑ରାମ୍ୟ॒ହମ୍ ॥ 50.1 (ତୈ. ଅର. 6.50.1)
ମା ଛି॑ଦୋ ମୃତ୍ୟୋ॒ ମା ଵ॑ଧୀ॒ର୍ମା ମେ॒ ବଲଂ॒-ଵିଁଵୃ॑ହୋ॒ ମା ପ୍ରମୋ॑ଷୀଃ ।
ପ୍ର॒ଜାଂ ମା ମେ॑ ରୀରିଷ॒ ଆୟୁ॑ରୁଗ୍ର ନୃ॒ଚକ୍ଷ॑ସଂ ତ୍ଵା ହ॒ଵିଷା॑ ଵିଧେମ ॥ 51.1 (ତୈ. ଅର. 6.51.1)
ମା ନୋ॑ ମ॒ହାଂତ॑ମୁ॒ତ ମା ନୋ॑ ଅର୍ଭ॒କଂ ମା ନ॒ ଉକ୍ଷଂ॑ତମୁ॒ତ ମା ନ॑ ଉକ୍ଷି॒ତମ୍ ।
ମା ନୋ॑ ଵଧୀଃ ପି॒ତରଂ॒ ମୋତ ମା॒ତରଂ॑ ପ୍ରି॒ୟା ମା ନ॑ସ୍ତ॒ନୁଵୋ॑ ରୁଦ୍ର ରୀରିଷଃ ॥ 52.1 (ତୈ. ଅର. 6.52.1)
ମା ନ॑ସ୍ତୋ॒କେ ତନ॑ୟେ॒ ମା ନ॒ ଆୟୁ॑ଷି॒ ମା ନୋ॒ ଗୋଷୁ॒ ମା ନୋ॒ ଅଶ୍ଵେ॑ଷୁ ରୀରିଷଃ ।
ଵୀ॒ରାନ୍ମା ନୋ॑ ରୁଦ୍ର ଭାମି॒ତୋଵ॑ଧୀ-ର୍ହ॒ଵିଷ୍ମଂ॑ତୋ॒ ନମ॑ସା ଵିଧେମ ତେ ॥ 53.1 (ତୈ. ଅର. 6.53.1)
ପ୍ରଜାପତି-ପ୍ରାର୍ଥନା ମଂତ୍ରଃ (4.36)
ପ୍ରଜା॑ପତେ॒ ନ ତ୍ଵଦେ॒ତା-ନ୍ୟ॒ନ୍ୟୋ ଵିଶ୍ଵା॑ ଜା॒ତାନି॒ ପରି॒ତା ବ॑ଭୂଵ ।
ୟତ୍ କା॑ମାସ୍ତେ ଜୁହୁ॒ମସ୍ତନ୍ନୋ॑ ଅସ୍ତୁ ଵ॒ୟଗ୍ଗ୍ ସ୍ୟା॑ମ॒ ପତ॑ୟୋ ରୟୀ॒ଣାମ୍ ॥ 54.1 (ତୈ. ଅର. 6.54.1)
ଇଂଦ୍ରପ୍ରାର୍ଥନା ମଂତ୍ରଃ (4.37)
ସ୍ଵ॒ସ୍ତି॒ଦା ଵି॒ଶସ୍ପତି॑-ର୍ଵୃତ୍ର॒ହା ଵିମୃଧୋ॑ ଵ॒ଶୀ ।
ଵୃଷେଂଦ୍ରଃ॑ ପୁ॒ର ଏ॑ତୁ ନସ୍ସ୍ଵସ୍ତି॒ଦା ଅ॑ଭୟଂ କ॒ରଃ ॥ 55.1 (ତୈ. ଅର. 6.55.1)
ମୃତ୍ୟୁଂଜୟ ମଂତ୍ରାଃ (4.38)
ତ୍ର୍ୟଂ॑ବକଂ-ୟଁଜାମହେ ସୁଗଂ॒ଧିଂ ପୁ॑ଷ୍ଟି॒ଵର୍ଧ॑ନମ୍ ।
ଉ॒ର୍ଵା॒ରୁ॒କମି॑ଵ॒ ବଂଧ॑ନାନ୍-ମୃ॒ତ୍ୟୋ-ର୍ମୁ॑କ୍ଷୀୟ॒ ମାଽମୃତା᳚ତ୍ ॥ 56.1 (ତୈ. ଅର. 6.56.1)
ୟେ ତେ॑ ସ॒ହସ୍ର॑ମ॒ୟୁତଂ॒ ପାଶା॒ ମୃତ୍ୟୋ॒ ମର୍ତ୍ୟା॑ୟ॒ ହଂତ॑ଵେ ।
ତାନ୍. ୟ॒ଜ୍ଞସ୍ୟ॑ ମା॒ୟୟା॒ ସର୍ଵା॒ନଵ॑ ୟଜାମହେ । ମୃ॒ତ୍ୟଵେ॒ ସ୍ଵାହା॑ ମୃ॒ତ୍ୟଵେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 58.1 (ତୈ. ଅର. 6.57-58)
ପାପନିଵାରକା ମଂତ୍ରାଃ (4.39)
ଦେ॒ଵକୃ॑ତ॒ସ୍ୟୈନ॑ସୋ-ଽଵ॒ୟଜ॑ନମସି॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ମ॒ନୁ॒ଷ୍ୟ॑କୃତ॒ସ୍ୟୈନ॑ସୋ ଽଵ॒ୟଜ॑ନମସି॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ପି॒ତୃକୃ॑ତ॒ସ୍ୟୈନ॑ସୋ ଽଵ॒ୟଜ॑ନମସି॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ଆ॒ତ୍ମକୃ॑ତ॒ସ୍ୟୈନ॑ସୋ ଽଵ॒ୟଜ॑ନମସି॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ଅ॒ନ୍ୟକୃ॑ତ॒ସ୍ୟୈନ॑ସୋ ଽଵ॒ୟଜ॑ନମସି॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ଅ॒ସ୍ମତ୍କୃ॑ତ॒ସ୍ୟୈନ॑ସୋ ଽଵ॒ୟଜ॑ନମସି॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ୟଦ୍ଦି॒ଵା ଚ॒ ନକ୍ତଂ॒ ଚୈନ॑ଶ୍ଚକୃ॒ମ ତସ୍ୟା॑ ଵ॒ୟଜ॑ନମସି॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ୟଥ୍ ସ୍ଵ॒ପଂତ॑ଶ୍ଚ॒ ଜାଗ୍ର॑ତ॒-ଶ୍ଚୈନ॑ଶ୍ଚ-କୃ॒ମ ତସ୍ୟା॑ ଵ॒ୟଜ॑ନମସି॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ୟଥ୍ ସୁ॒ଷୁପ୍ତ॑ଶ୍ଚ॒ ଜାଗ୍ର॑ତ॒-ଶ୍ଚୈନ॑ଶ୍ଚ-କୃ॒ମ ତସ୍ୟା॑ ଵ॒ୟଜ॑ନମସି॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ୟ-ଦ୍ଵି॒ଦ୍ଵାଗ୍ମ୍ସ॒ଶ୍ଚା ଵି॑ଦ୍ଵାଗ୍ମ୍ସ॒ଶ୍ଚୈନ॑ଶ୍ଚ-କୃ॒ମ ତସ୍ୟା॑ ଵ॒ୟଜ॑ନମସି॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ଏନସ ଏନସୋ ଵୟଜନମ॑ସି ସ୍ଵା॒ହା ॥ 59.1 (ତୈ. ଅର. 6.59.1)
ଵସୁ-ପ୍ରାର୍ଥନା ମଂତ୍ରଃ (4.40)
ୟଦ୍ଵୋ॑ ଦେଵାଶ୍ଚକୃ॒ମ ଜି॒ହ୍ଵୟା॑ ଗୁ॒ରୁମନ॑ସୋ ଵା॒ ପ୍ରୟୁ॑ତୀ ଦେଵ॒ ହେଡ॑ନମ୍ ।
ଅରା॑ଵା॒ୟୋ ନୋ॑ ଅ॒ଭିଦୁ॑ଚ୍ଛୁନା॒ୟତେ॒ ତସ୍ମି॒ନ୍ ତଦେନୋ॑ ଵସଵୋ॒ ନିଧେ॑ତନ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 60.1 (ତୈ. ଅର. 6.60.1)
କାମୋଽକାର୍ଷୀତ୍ – ମନ୍ୟୁରକାର୍ଷୀତ୍ ମଂତ୍ରଃ (4.41)
କାମୋଽକାର୍ଷୀ᳚ନ୍ ନମୋ॒ ନମଃ ।
କାମୋଽକାର୍ଷୀତ୍ କାମଃ କରୋତି ନାହଂ କରୋମି କାମଃ କର୍ତା ନାହଂ କର୍ତା କାମଃ॑ କାର॒ୟିତା ନାହଂ॑ କାର॒ୟିତା ଏଷ ତେ କାମ କାମା॑ୟ ସ୍ଵା॒ହା ॥ 61.1 (ତୈ. ଅର. 6.61.1)
ମନ୍ୟୁରକାର୍ଷୀ᳚ନ୍ ନମୋ॒ ନମଃ ।
ମନ୍ୟୁରକାର୍ଷୀନ୍ ମନ୍ୟୁଃ କରୋତି ନାହଂ କରୋମି ମନ୍ୟୁଃ କର୍ତା ନାହଂ କର୍ତା ମନ୍ୟୁଃ॑ କାର॒ୟିତା ନାହଂ॑ କାର॒ୟିତା ଏଷ ତେ ମନ୍ୟୋ ମନ୍ୟ॑ଵେ ସ୍ଵା॒ହା ॥ 62.1 (ତୈ. ଅର. 6.62.1)
ଵିରଜା ହୋମ ମଂତ୍ରାଃ (4.42)
ତିଲାଂଜୁହୋମି ସରସାଗ୍ମ୍ ସପିଷ୍ଟାନ୍ ଗଂଧାର ମମ ଚିତ୍ତେ ରମଂ॑ତୁ ସ୍ଵା॒ହା ।
ଗାଵୋ ହିରଣ୍ୟଂ ଧନମନ୍ନପାନଗ୍ମ୍ ସର୍ଵେଷାଗ୍ଗ୍ ଶ୍ରି॑ୟୈ ସ୍ଵା॒ହା ।
ଶ୍ରିୟଂଚ ଲକ୍ଷ୍ମିଂଚ ପୁଷ୍ଟିଂଚ କୀର୍ତିଂ॑ ଚା ନୃ॒ଣ୍ୟତାମ୍ । ବ୍ରହ୍ମଣ୍ୟଂ ବ॑ହୁପୁ॒ତ୍ରତାମ୍ ।
ଶ୍ରଦ୍ଧାମେଧେ ପ୍ରଜାଃ ସଂଦଦା॑ତୁ ସ୍ଵା॒ହା ॥ 63.3 (ତୈ. ଅର. 6.63.1)
ତିଲାଃ କୃଷ୍ଣା-ସ୍ତି॑ଲାଃ ଶ୍ଵେ॒ତା॒-ସ୍ତିଲାଃ ସୌମ୍ୟା ଵ॑ଶାନୁ॒ଗାଃ ।
ତିଲାଃ ପୁନଂତୁ॑ ମେ ପା॒ପଂ॒-ୟଁତ୍କିଂଚି-ଦ୍ଦୁରିତଂ ମ॑ୟି ସ୍ଵା॒ହା ।
ଚୋର॒ସ୍ୟାନ୍ନଂ ନ॑ଵଶ୍ରା॒ଦ୍ଧଂ॒ ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ହା ଗୁ॑ରୁତ॒ଲ୍ପଗଃ ।
ଗୋସ୍ତେୟଗ୍ମ୍ ସ॑ରାପା॒ନଂ॒ ଭ୍ରୂଣହତ୍ୟା ତିଲା ଶାଂତିଗ୍ମ୍ ଶମୟଂ॑ତୁ ସ୍ଵା॒ହା ।
ଶ୍ରୀଶ୍ଚ ଲକ୍ଷ୍ମୀଶ୍ଚ ପୁଷ୍ଟୀଶ୍ଚ କୀର୍ତିଂ॑ ଚା ନୃ॒ଣ୍ୟତାମ୍ ।
ବ୍ରହ୍ମଣ୍ୟଂ ବ॑ହୁପୁ॒ତ୍ରତାମ୍ ।
ଶ୍ରଦ୍ଧାମେଧେ ପ୍ରଜ୍ଞାତୁ ଜାତଵେଦଃ ସଂଦଦା॑ତୁ ସ୍ଵା॒ହା ॥ 64.3 (ତୈ. ଅର. 6.64.1)
ପ୍ରାଣାପାନ-ଵ୍ୟାନୋଦାନ-ସମାନା ମେ॑ ଶୁଦ୍ଧ୍ୟଂ॒ତାଂ॒ ଜ୍ୟୋତି॑ ର॒ହଂ-ଵିଁ॒ରଜା॑ ଵିପା॒ପ୍ମା ଭୂ॑ୟାସ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ଵାଂ-ମନ-ଶ୍ଚକ୍ଷୁଃ-ଶ୍ରୋତ୍ର-ଜିହ୍ଵା-ଘ୍ରାଣ-ରେତୋ-ବୁଦ୍ଧ୍ୟାକୂତିଃ ସଂକଲ୍ପା ମେ॑ ଶୁଦ୍ଧ୍ୟଂ॒ତାଂ॒ ଜ୍ୟୋତି॑ ର॒ହଂ-ଵିଁ॒ରଜା॑ ଵିପା॒ପ୍ମା ଭୂ॑ୟାସ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ତ୍ଵକ୍-ଚର୍ମ-ମାଗ୍ମ୍ସ-ରୁଧିର-ମେଦୋ-ମଜ୍ଜା-ସ୍ନାୟଵୋ-ଽସ୍ଥୀନି ମେ॑ ଶୁଦ୍ଧ୍ୟଂ॒ତାଂ॒ ଜ୍ୟୋତି॑ ର॒ହଂ-ଵିଁ॒ରଜା॑ ଵିପା॒ପ୍ମା ଭୂ॑ୟାସ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ଶିରଃ ପାଣି ପାଦ ପାର୍ଶ୍ଵ ପୃଷ୍ଠୋ-ରୂଦର-ଜଂଘ-ଶିଶ୍ର୍ନୋପସ୍ଥ ପାୟଵୋ ମେ॑ ଶୁଦ୍ଧ୍ୟଂ॒ତାଂ॒ ଜ୍ୟୋତି॑ ର॒ହଂ-ଵିଁ॒ରଜା॑ ଵିପା॒ପ୍ମା ଭୂ॑ୟାସ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ଉତ୍ତିଷ୍ଠ ପୁରୁଷ ହରିତ-ପିଂଗଲ ଲୋହିତାକ୍ଷି ଦେହି ଦେହି ଦଦାପୟିତା ମେ॑ ଶୁଦ୍ଧ୍ୟଂ॒ତାଂ॒ ଜ୍ୟୋତି॑ ର॒ହଂ-ଵିଁ॒ରଜା॑ ଵିପା॒ପ୍ମା ଭୂ॑ୟାସ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 65.5 (ତୈ. ଅର. 6.65.1)
ପୃଥିଵ୍ୟାପ ସ୍ତେଜୋ ଵାୟୁ-ରାକାଶା ମେ॑ ଶୁଦ୍ଧ୍ୟଂ॒ତାଂ॒ ଜ୍ୟୋତି॑ ର॒ହଂ-ଵିଁ॒ରଜା॑ ଵିପା॒ପ୍ମା ଭୂ॑ୟାସ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ଶବ୍ଦ-ସ୍ପର୍ଶ-ରୂପରସ-ଗଂଧା ମେ॑ ଶୁଦ୍ଧ୍ୟଂ॒ତାଂ॒ ଜ୍ୟୋତି॑ ର॒ହଂ-ଵିଁ॒ରଜା॑ ଵିପା॒ପ୍ମା ଭୂ॑ୟାସ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ମନୋ-ଵାକ୍-କାୟ-କର୍ମାଣି ମେ॑ ଶୁଦ୍ଧ୍ୟଂ॒ତାଂ॒ ଜ୍ୟୋତି॑ ର॒ହଂ-ଵିଁ॒ରଜା॑ ଵିପା॒ପ୍ମା ଭୂ॑ୟାସ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ଅଵ୍ୟକ୍ତଭାଵୈ-ର॑ହଂକା॒ର॒-ର୍ଜ୍ୟୋତି॑ ର॒ହଂ-ଵିଁ॒ରଜା॑ ଵିପା॒ପ୍ମା ଭୂ॑ୟାସ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ଆତ୍ମା ମେ॑ ଶୁଦ୍ଧ୍ୟଂ॒ତାଂ॒ ଜ୍ୟୋତି॑ ର॒ହଂ-ଵିଁ॒ରଜା॑ ଵିପା॒ପ୍ମା ଭୂ॑ୟାସ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ଅଂତରାତ୍ମା ମେ॑ ଶୁଦ୍ଧ୍ୟଂ॒ତାଂ॒ ଜ୍ୟୋତି॑ ର॒ହଂ-ଵିଁ॒ରଜା॑ ଵିପା॒ପ୍ମା ଭୂ॑ୟାସ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ପରମାତ୍ମା ମେ॑ ଶୁଦ୍ଧ୍ୟଂ॒ତାଂ॒ ଜ୍ୟୋତି॑ ର॒ହଂ-ଵିଁ॒ରଜା॑ ଵିପା॒ପ୍ମା ଭୂ॑ୟାସ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
କ୍ଷୁ॒ଧେ ସ୍ଵାହା᳚ । କ୍ଷୁତ୍ପି॑ପାସାୟ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ଵିଵି॑ଟ୍ୟୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ଋଗ୍ଵି॑ଧାନାୟ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । କ॒ଷୋ᳚ତ୍କାୟ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
କ୍ଷୁ॒ତ୍ପି॒ପା॒ସାମ॑ଲଂ ଜ୍ୟେ॒ଷ୍ଠା॒ମ॒ଲ॒କ୍ଷ୍ମୀ-ର୍ନା॑ଶୟା॒ମ୍ୟହମ୍ ।
ଅଭୂ॑ତି॒-ମସ॑ମୃଦ୍ଧିଂ॒ଚ॒ ସର୍ଵାଂ (ସର୍ଵା) ନିର୍ଣୁଦ ମେ ପାପ୍ମା॑ନଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵା॒ହା ।
ଅନ୍ନମୟ-ପ୍ରାଣମୟ-ମନୋମୟ-ଵିଜ୍ଞାନମୟ-ମାନଂଦମୟ-ମାତ୍ମା ମେ॑ ଶୁଦ୍ଧ୍ୟଂ॒ତାଂ॒ ଜ୍ୟୋତି॑ ର॒ହଂ-ଵିଁ॒ରଜା॑ ଵିପା॒ପ୍ମା ଭୂ॑ୟାସ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 66.10 (ତୈ. ଅର. 6.66.1)
ଵୈଶ୍ଵଦେଵ ମଂତ୍ରାଃ (4.43)
ଅ॒ଗ୍ନୟେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ଵିଶ୍ଵେ᳚ଭ୍ୟୋ ଦେ॒ଵେଭ୍ୟଃ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ଧ୍ରୁ॒ଵାୟ॑ ଭୂ॒ମାୟ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ଧ୍ରୁ॒ଵ॒କ୍ଷିତ॑ୟେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ଅ॒ଚ୍ୟୁ॒ତ॒କ୍ଷିତ॑ୟେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ଅ॒ଗ୍ନୟେ᳚ ସ୍ଵିଷ୍ଟ॒କୃତେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ଧର୍ମା॑ୟ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ଅଧ॑ର୍ମାୟ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ଅ॒ଦ୍ଭ୍ୟଃ ସ୍ଵାହା᳚ । ଓ॒ଷ॒ଧି॒ଵ॒ନ॒ସ୍ପ॒ତିଭ୍ୟଃ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । 67.1 (ତୈ. ଅର. 6.67.1)
ର॒କ୍ଷୋ॒ଦେ॒ଵ॒ଜ॒ନେଭ୍ୟଃ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ଗୃହ୍ୟା᳚ଭ୍ୟଃ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ଅ॒ଵ॒ସାନେ᳚ଭ୍ୟଃ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ଅ॒ଵ॒ସାନ॑ପତିଭ୍ୟଃ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ସ॒ର୍ଵ॒ଭୂ॒ତେଭ୍ୟଃ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ଆମା॑ୟ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ଅଂ॒ତରି॑କ୍ଷାୟ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ୟଦେଜ॑ତି॒ ଜଗ॑ତି॒ ୟଚ୍ଚ॒ ଚେଷ୍ଟ॑ତି॒ ନାମ୍ନୋ॑ ଭା॒ଗୋଽୟଂ ନାମ୍ନେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ପୃ॒ଥି॒ଵ୍ୟୈ ସ୍ଵାହା᳚ । ଅଂ॒ତରି॑କ୍ଷାୟ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । 67.2 (ତୈ. ଅର. 6.67.2)
ଦି॒ଵେ ସ୍ଵାହା᳚ । ସୂର୍ୟା॑ୟ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ଚଂ॒ଦ୍ରମ॑ସେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ନକ୍ଷ॑ତ୍ରେଭ୍ୟଃ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ଇଂଦ୍ରା॑ୟ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ବୃହ॒ସ୍ପତ॑ୟେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତୟେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ବ୍ରହ୍ମ॑ଣେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ସ୍ଵ॒ଧା ପି॒ତୃଭ୍ୟଃ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ନମୋ॑ ରୁ॒ଦ୍ରାୟ॑ ପଶୁ॒ପତ॑ୟେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । 67.3 (ତୈ. ଅର. 6.67.3)
ଦେ॒ଵେଭ୍ୟଃ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ପି॒ତୃଭ୍ୟଃ॑ ସ୍ଵ॒ଧାଽସ୍ତୁ॑ ।
ଭୂ॒ତେଭ୍ୟୋ॒ ନମଃ॑ । ମ॒ନୁ॒ଷ୍ୟେ᳚ଭ୍ୟୋ॒ ହଂତା᳚ ।
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତୟେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ପ॒ର॒ମେ॒ଷ୍ଠିନେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ୟଥା କୂ॑ପଃ ଶ॒ତଧା॑ରଃ ସ॒ହସ୍ର॑ଧାରୋ॒ ଅକ୍ଷି॑ତଃ ।
ଏ॒ଵା ମେ॑ ଅସ୍ତୁ ଧା॒ନ୍ୟଗ୍ମ୍ ସ॒ହସ୍ର॑ଧାର॒-ମକ୍ଷି॑ତମ୍ ।
ଧନ॑ଧାନ୍ୟୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ ୟେ ଭୂ॒ତାଃ ପ୍ର॒ଚରଂ॑ତି॒ ଦିଵା॒ନକ୍ତଂ॒ ବଲି॑-ମି॒ଚ୍ଛଂତୋ॑ ଵି॒ତୁଦ॑ସ୍ୟ॒ ପ୍ରେଷ୍ୟାଃ᳚ ।
ତେଭ୍ୟୋ॑ ବ॒ଲିଂ ପୁ॑ଷ୍ଟି॒କାମୋ॑ ହରାମି॒ ମୟି॒ ପୁଷ୍ଟିଂ॒ ପୁଷ୍ଟି॑ପତି-ର୍ଦଧାତୁ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 67.4 (ତୈ. ଅର. 6.67.4)
(ଓ॒ଷ॒ଧି॒ଵ॒ନ॒ସ୍ପ॒ତିଭ୍ୟଃ॒ ସ୍ଵାହା॒ – ଽଂତରି॑କ୍ଷାୟ॒ ସ୍ଵାହା॒ – ନମୋ॑ ରୁ॒ଦ୍ରାୟ॑ ପଶୁ॒ପତ॑ୟେ॒ ସ୍ଵାହା॑ – ଵି॒ତୁଦ॑ସ୍ୟ॒ ପ୍ରେଷ୍ୟା॒ ଏକଂ॑ ଚ)
ଓଂ᳚ ତ-ଦ୍ବ୍ର॒ହ୍ମ । ଓଂ᳚ ତ-ଦ୍ଵା॒ୟୁଃ ।
ଓଂ᳚ ତଦା॒ତ୍ମା । ଓଂ᳚ ତଥ୍ ସ॒ତ୍ୟମ୍ ।
ଓଂ᳚ ତଥ୍ ସର୍ଵ᳚ମ୍ । ଓଂ᳚ ତତ୍ ପୁରୋ॒-ର୍ନମଃ ।
ଅଂତଶ୍ଚରତି॑ ଭୂତେ॒ଷୁ॒ ଗୁହାୟାଂ-ଵିଁ॑ଶ୍ଵ ମୂ॒ର୍ତିଷୁ ।
ତ୍ଵଂ-ୟଁଜ୍ଞସ୍ତ୍ଵଂ-ଵଁଷଟ୍କାରସ୍ତ୍ଵ-ମିଦ୍ରସ୍ତ୍ଵଗ୍ମ୍ ରୁଦ୍ରସ୍ତ୍ଵଂଵିଁଷ୍ଣୁସ୍ତ୍ଵଂ ବ୍ରହ୍ମତ୍ଵଂ॑ ପ୍ରଜା॒ପତିଃ ।
ତ୍ଵଂ ତ॑ଦାପ॒ ଆପୋ॒ ଜ୍ୟୋତୀ॒ ରସୋ॒ଽମୃତଂ॒ ବ୍ରହ୍ମ॒ ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵ॒ରୋମ୍ ॥ 68.2 (ତୈ. ଅର. 6.68.1)
4.44 ପ୍ରାଣାହୁତି ମଂତ୍ରାଃ
ଶ୍ର॒ଦ୍ଧାୟାଂ᳚ ପ୍ରା॒ଣେ ନିଵି॑ଷ୍ଟୋ॒ଽମୃତଂ॑ ଜୁହୋମି ।
ଶ୍ର॒ଦ୍ଧାୟା॑ମପା॒ନେ ନିଵି॑ଷ୍ଟୋ॒ଽମୃତଂ॑ ଜୁହୋମି ।
ଶ୍ର॒ଦ୍ଧାୟାଂ᳚-ଵ୍ୟାଁ॒ନେ ନିଵି॑ଷ୍ଟୋ॒ଽମୃତଂ॑ ଜୁହୋମି ।
ଶ୍ର॒ଦ୍ଧାୟା॑ମୁଦା॒ନେ ନିଵି॑ଷ୍ଟୋ॒ଽମୃତଂ॑ ଜୁହୋମି ।
ଶ୍ର॒ଦ୍ଧାୟାଗ୍ମ୍॑ ସମା॒ନେ ନିଵି॑ଷ୍ଟୋ॒ଽମୃତଂ॑ ଜୁହୋମି ।
ବ୍ରହ୍ମ॑ଣି ମ ଆ॒ତ୍ମାଽମୃ॑ତ॒ତ୍ଵାୟ॑ ॥
ଅ॒ମୃ॒ତୋ॒ପ॒ସ୍ତର॑ଣମସି ॥
ଶ୍ର॒ଦ୍ଧାୟାଂ᳚ ପ୍ରା॒ଣେ ନିଵି॑ଷ୍ଟୋ॒ଽମୃତଂ॑ ଜୁହୋମି ।
ଶି॒ଵୋ ମା॑ ଵି॒ଶାପ୍ର॑ଦାହାୟ । ପ୍ରା॒ଣାୟ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ଶ୍ର॒ଦ୍ଧାୟା॑ମପା॒ନେ ନିଵି॑ଷ୍ଟୋ॒ଽମୃତଂ॑ ଜୁହୋମି ।
ଶି॒ଵୋ ମା॑ ଵି॒ଶାପ୍ର॑ଦାହାୟ । ଅ॒ପା॒ନାୟ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ଶ୍ର॒ଦ୍ଧାୟାଂ᳚-ଵ୍ୟାଁ॒ନେ ନିଵି॑ଷ୍ଟୋ॒ଽମୃତଂ॑ ଜୁହୋମି ।
ଶି॒ଵୋ ମା॑ ଵି॒ଶାପ୍ର॑ଦାହାୟ । ଵ୍ୟା॒ନାୟ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ଶ୍ର॒ଦ୍ଧାୟା॑-ମୁଦା॒ନେ ନିଵି॑ଷ୍ଟୋ॒ଽମୃତଂ॑ ଜୁହୋମି ।
ଶି॒ଵୋ ମା॑ ଵି॒ଶାପ୍ର॑ଦାହାୟ । ଉ॒ଦା॒ନାୟ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ଶ୍ର॒ଦ୍ଧାୟାଗ୍ମ୍॑ ସମା॒ନେ ନିଵି॑ଷ୍ଟୋ॒ଽମୃତଂ॑ ଜୁହୋମି ।
ଶି॒ଵୋ ମା॑ ଵି॒ଶାପ୍ର॑ଦାହାୟ । ସ॒ମା॒ନାୟ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ବ୍ରହ୍ମ॑ଣି ମ ଆ॒ତ୍ମାଽମୃ॑ତ॒ତ୍ଵାୟ॑ ॥
ଅ॒ମୃ॒ତା॒ପି॒ଧା॒ନମ॑ସି ॥ 69.4 (ତୈ. ଅର. 6.69.1)
ଭୁକ୍ତାନ୍ନାଭିମଂତ୍ରଣ ମଂତ୍ରାଃ (4.45)
ଶ୍ର॒ଦ୍ଧାୟାଂ᳚ ପ୍ରା॒ଣେ ନିଵି॑ଶ୍ୟା॒ଽମୃତଗ୍ମ୍॑ ହୁ॒ତମ୍ । ପ୍ରା॒ଣ ମନ୍ନେ॑ନାପ୍ୟାୟସ୍ଵ ।
ଶ୍ର॒ଦ୍ଧାୟା॑ମପା॒ନେ ନିଵି॑ଶ୍ୟା॒ଽମୃତଗ୍ମ୍॑ ହୁ॒ତମ୍ । ଅ॒ପା॒ନ ମନ୍ନେ॑ନାପ୍ୟାୟସ୍ଵ ।
ଶ୍ର॒ଦ୍ଧାୟାଂ᳚-ଵ୍ୟାଁ॒ନେ ନିଵି॑ଶ୍ୟା॒ଽମୃତଗ୍ମ୍॑ ହୁ॒ତମ୍ । ଵ୍ୟା॒ନ ମନ୍ନେ॑ନାପ୍ୟାୟସ୍ଵ ।
ଶ୍ର॒ଦ୍ଧାୟା॑-ମୁଦା॒ନେ ନିଵି॑ଶ୍ୟା॒ଽମୃତଗ୍ମ୍॑ ହୁ॒ତମ୍ । ଉ॒ଦା॒ନ ମନ୍ନେ॑ନାପ୍ୟାୟସ୍ଵ ।
ଶ୍ର॒ଦ୍ଧାୟାଗ୍ମ୍॑ ସମା॒ନେ ନିଵି॑ଶ୍ୟା॒ଽମୃତଗ୍ମ୍॑ ହୁ॒ତମ୍ । ସ॒ମାନ॒ ମନ୍ନେ॑ନାପ୍ୟାୟସ୍ଵ ॥ 70.1 (ତୈ. ଅର0.1)
ଭୋଜନାଂତେ ଆତ୍ମାନୁସଂଧାନ ମଂତ୍ରାଃ (4.46)
ଅଂଗୁଷ୍ଠମାତ୍ରଃ ପୁରୁଷୋଽଂଗୁଷ୍ଠଂଚ॑ ସମା॒ଶ୍ରିତଃ । ଈଶଃ ସର୍ଵସ୍ୟ ଜଗତଃ ପ୍ରଭୁଃ ପ୍ରୀଣାତି॑ ଵିଶ୍ଵ॒ଭୁକ୍ ॥ 71.1 (ତୈ. ଅର. 6.71.1)
ଅଵୟଵସ୍ଵସ୍ଥତା ପ୍ରାର୍ଥନା ମଂତ୍ରଃ (4.47)
ଵାଂମ॑ ଆ॒ସନ୍ନ୍ । ନ॒ସୋଃ ପ୍ରା॒ଣଃ । ଅ॒କ୍ଷ୍ୟୋ-ଶ୍ଚକ୍ଷୁଃ॑ ।
କର୍ଣ॑ୟୋଃ॒ ଶ୍ରୋତ୍ର᳚ମ୍ । ବା॒ହୁ॒ଵୋ-ର୍ବଲ᳚ମ୍ । ଊ॒ରୁ॒ଵୋ ରୋଜଃ॑ ।
ଅରି॑ଷ୍ଟା॒ ଵିଶ୍ଵା॒ନ୍ୟଂଗା॑ନି ତ॒ନୂଃ । ତ॒ନୁଵା॑ ମେ ସ॒ହ ନମ॑ସ୍ତେ ଅସ୍ତୁ॒ ମା ମା॑ ହିଗ୍ମ୍ସୀଃ ॥ 72.1 (ତୈ. ଅର. 6.72.1)
ଇଂଦ୍ର ସପ୍ତର୍ଷି ସଂଵାଁଦ ମଂତ୍ରଃ (4.48)
ଵୟଃ॑ ସୁପ॒ର୍ଣା ଉପ॑ସେଦୁ॒ରିଂଦ୍ରଂ॑ ପ୍ରି॒ୟ ମେ॑ଧା॒ ଋଷ॑ୟୋ॒ ନାଧ॑ମାନାଃ ।
ଅପ॑ଦ୍ଧ୍ଵାଂ॒ତ ମୂ᳚ର୍ଣୁ॒ହି ପୂ॒ର୍ଧି ଚକ୍ଷୁ॑-ର୍ମୁମୁ॒ଗ୍ଧ୍ୟ॑ସ୍ମାନ୍ ନି॒ଧୟେ॑ ଽଵବ॒ଦ୍ଧାନ୍ ॥ 73.1 (ତୈ. ଅର. 6.73.1)
ହୃଦୟାଲଂଭନ ମଂତ୍ରଃ (4.49)
ପ୍ରାଣାନାଂ ଗ୍ରଂଥିରସି ରୁଦ୍ରୋ ମା॑ ଵିଶାଂ॒ତକଃ । ତେନାନ୍ନେନା᳚-ପ୍ୟାୟ॒ସ୍ଵ ॥ 74.1 (ତୈ. ଅର. 6.74.1)
ଦେଵତା ପ୍ରାଣନିରୂପଣ ମଂତ୍ରଃ (4.50)
ନମୋ ରୁଦ୍ରାୟ ଵିଷ୍ଣଵେ ମୃତ୍ୟୁ॑ର୍ମେ ପା॒ହି ॥ 75.1 (ତୈ. ଅର. 6.75.1)
ଅଗ୍ନି ସ୍ତୁତି ମଂତ୍ରଃ (4.51)
ତ୍ଵମ॑ଗ୍ନେ॒ ଦ୍ୟୁଭି॒-ସ୍ତ୍ଵମା॑ଶୁ-ଶୁ॒କ୍ଷଣି॒-ସ୍ତ୍ଵମ॒ଦ୍ଭ୍ୟ-ସ୍ତ୍ଵମଶ୍ମ॑ନ॒ସ୍ପରି॑ ।
ତ୍ଵଂ-ଵଁନେ᳚ଭ୍ୟ॒-ସ୍ତ୍ଵମୋଷ॑ଧୀଭ୍ୟ॒-ସ୍ତ୍ଵଂ ନୃ॒ଣାଂ ନୃ॑ପତେ ଜାୟସେ॒ ଶୁଚିଃ॑ ॥ 76.1 (ତୈ. ଅର. 6.76.1)
ଅଭୀଷ୍ଟ ୟାଚନା ମଂତ୍ରଃ (4.52)
ଶି॒ଵେନ॑ ମେ॒ ସଂତି॑ଷ୍ଠସ୍ଵ ସ୍ୟୋ॒ନେନ॑ ମେ॒ ସଂତି॑ଷ୍ଠସ୍ଵ ସୁଭୂ॒ତେନ॑ ମେ॒ ସଂତି॑ଷ୍ଠସ୍ଵ ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସେନ॑ ମେ॒ ସଂତି॑ଷ୍ଠସ୍ଵ ୟ॒ଜ୍ଞସ୍ୟର୍ଧି॒ ମନୁ॒ ସଂତି॑ଷ୍ଠ॒ ସ୍ଵୋପ॑ ତେ ୟଜ୍ଞ॒ ନମ॒ ଉପ॑ ତେ॒ ନମ॒ ଉପ॑ ତେ॒ ନମଃ॑ ॥ 77.1 (ତୈ. ଅର. 6.77.1)
ପର ତତ୍ତ୍ଵ ନିରୂପଣଂ (4.53)
ସ॒ତ୍ୟଂ ପରଂ॒ ପରଗ୍ମ୍॑ ସ॒ତ୍ୟଗ୍ମ୍ ସ॒ତ୍ୟେନ॒ ନ ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗା-ଲ୍ଲୋ॒କାଚ୍ଚ୍ୟ॑ଵଂତେ କ॒ଦାଚ॒ନ ସ॒ତାଗ୍ମ୍ ହି ସ॒ତ୍ୟଂ ତସ୍ମା᳚ଥ୍ ସ॒ତ୍ୟେ ର॑ମଂତେ॒,
ତପ॒ ଇତି॒ ତପୋ॒ ନାନଶ॑ନା॒ତ୍ ପରଂ॒-ୟଁଦ୍ଧି ପରଂ॒ ତପ॒ସ୍ତ-ଦ୍ଦୁଧ॑ର୍ଷଂ॒ ତ-ଦ୍ଦୁରା॑ଧର୍ଷଂ॒ ତସ୍ମା॒ତ୍ ତପ॑ସି ରମଂତେ॒,
ଦମ॒ ଇତି॒ ନିୟ॑ତଂ ବ୍ରହ୍ମଚା॒ରିଣ॒-ସ୍ତସ୍ମା॒-ଦ୍ଦମେ॑ ରମଂତେ॒,
ଶମ॒ ଇତ୍ୟର॑ଣ୍ୟେ ମୁ॒ନୟ॒-ସ୍ତସ୍ମା॒ଚ୍ଛମେ॑ ରମଂତେ,
ଦା॒ନମିତି॒ ସର୍ଵା॑ଣି ଭୂ॒ତାନି॑ ପ୍ର॒ଶଗ୍ମ୍ସଂ॑ତି ଦା॒ନାନ୍ନାତି॑ ଦୁ॒ଶ୍ଚରଂ॒ ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ଦା॒ନେ ର॑ମଂତେ,
ଧ॒ର୍ମ ଇତି॒ ଧର୍ମେ॑ଣ॒ ସର୍ଵ॑ମି॒ଦଂ ପରି॑ଗୃହୀତଂ ଧ॒ର୍ମାନ୍ନାତି॑-ଦୁ॒ଷ୍କରଂ॒ ତସ୍ମା᳚-ଦ୍-ଧ॒ର୍ମେ ର॑ମଂତେ,
ପ୍ର॒ଜନ॒ ଇତି॒ ଭୂୟାଗ୍ମ୍॑॑ସ॒-ସ୍ତସ୍ମା॒-ଦ୍ଭୂୟି॑ଷ୍ଠାଃ॒ ପ୍ରଜା॑ୟଂତେ॒ ତସ୍ମା॒-ଦ୍ଭୂୟି॑ଷ୍ଠାଃ ॑ନେ ରମଂତେ॒,
ଽଗ୍ନୟ॒ ଇତ୍ୟା॑ହ॒ ତସ୍ମା॑-ଦ॒ଗ୍ନୟ॒ ଆଧା॑ତଵ୍ୟା ଅଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ର-ମିତ୍ୟା॑ହ॒ ତସ୍ମା॑-ଦଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରେ ର॑ମଂତେ,
ୟ॒ଜ୍ଞ ଇତି॑ ୟ॒ଜ୍ଞୋ ହି ଦେ॒ଵା ସ୍ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ୟ॒ଜ୍ଞେ ର॑ମଂତେ,
ମାନ॒ସ-ମିତି॑ ଵି॒ଦ୍ଵାଗ୍ମ୍ସ॒-ସ୍ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ଵି॒ଦ୍ଵାଗ୍ମ୍ସ॑ ଏ॒ଵ ମା॑ନ॒ସେ ର॑ମଂତେ,
ନ୍ୟା॒ସ ଇତି॑ ବ୍ର॒ହ୍ମା ବ୍ର॒ହ୍ମା ହି ପରଃ॒ ପରୋ॑ ହି ବ୍ର॒ହ୍ମା ତାନି॒ ଵା ଏ॒ତାନ୍ୟଵ॑ରାଣି॒ ପରାଗ୍ମ୍॑ସି ନ୍ୟା॒ସ ଏ॒ଵାତ୍ୟ॑ରେଚୟ॒-ଦ୍ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦେ᳚ତ୍ୟୁପ॒ନିଷତ୍ ॥ 78.11 (ତୈ. ଅର. 6.78.1)
4.54 ଜ୍ଞାନ ସାଧନ ନିରୂପଣଂ
ପ୍ରା॒ଜା॒ପ॒ତ୍ୟୋ ହାରୁ॑ଣିଃ ସୁପ॒ର୍ଣେୟଃ॑ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଂ ପି॒ତର॒-ମୁପ॑ସସାର॒ କିଂ ଭ॑ଗଵଂ॒ତଃ ପ॑ର॒ମଂ-ଵଁ॑ଦଂ॒ତୀତି॒ ତସ୍ମୈ॒ ପ୍ରୋ॑ଵାଚ,
ସ॒ତ୍ୟେନ॑ ଵା॒ୟୁରାଵା॑ତି ସ॒ତ୍ୟେ-ନା॑ଦି॒ତ୍ୟୋ ରୋ॑ଚତେ ଦି॒ଵି ସ॒ତ୍ୟଂ-ଵାଁ॒ଚଃ ପ୍ର॑ତି॒ଷ୍ଠା ସ॒ତ୍ୟେ ସ॒ର୍ଵଂ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତଂ॒ ତସ୍ମା᳚ଥ୍ ସ॒ତ୍ୟଂ ପ॑ର॒ମଂ-ଵଁଦଂ॑ତି॒,
ତପ॑ସା ଦେ॒ଵା ଦେ॒ଵତା॒-ମଗ୍ର॑ ଆୟ॒ନ୍ ତପ॒ସର୍ଷ॑ୟଃ॒ ସୁଵ॒ରନ୍ଵ॑-ଵିଂଦ॒ନ୍ ତପ॑ସା ସ॒ପତ୍ନା॒ନ୍ ପ୍ରଣୁ॑ଦା॒-ମାରା॑ତୀ॒ ସ୍ତପ॑ସି ସ॒ର୍ଵଂ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତଂ॒ ତସ୍ମା॒ତ୍ ତପଃ॑ ପର॒ମଂ-ଵଁଦଂ॑ତି॒,
ଦମେ॑ନ ଦାଂ॒ତାଃ କି॒ଲ୍ବିଷ॑-ମଵଧୂ॒ନ୍ଵଂତି॒ ଦମେ॑ନ ବ୍ରହ୍ମଚା॒ରିଣଃ॒ ସୁଵ॑ରଗଚ୍ଛ॒ନ୍ ଦମୋ॑ ଭୂ॒ତାନାଂ᳚ ଦୁରା॒ଧର୍ଷଂ॒ ଦମେ॑ ସ॒ର୍ଵଂ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତଂ॒ ତସ୍ମା॒-ଦ୍ଦମଃ॑ ପର॒ମଂ-ଵଁଦଂ॑ତି॒,
ଶମେ॑ନ ଶାଂ॒ତାଃ ଶି॒ଵ-ମା॒ଚରଂ॑ତି॒ ଶମେ॑ନ ନା॒କଂ ମୁ॒ନୟୋ॒-ଽନ୍ଵଵିଂ॑ଦ॒ନ୍ ଛମୋ॑ ଭୂ॒ତାନାଂ᳚ ଦୁରା॒ଧର୍ଷଂ॒ ଛମେ॑ ସ॒ର୍ଵଂ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତଂ॒ ତସ୍ମା॒ଚ୍ଛମଃ॑ ପର॒ମଂ-ଵଁଦଂ॑ତି,
ଦା॒ନଂ-ୟଁ॒ଜ୍ଞାନାଂ॒-ଵଁରୂ॑ଥଂ॒ ଦକ୍ଷି॑ଣା ଲୋ॒କେ ଦା॒ତାରଗ୍ମ୍॑ ସର୍ଵ ଭୂ॒ତାନ୍ୟୁ॑ପଜୀ॒ଵଂତି॑ ଦା॒ନେନାରା॑ତୀ॒-ରପା॑ନୁଦଂତ ଦା॒ନେନ॑ ଦ୍ଵିଷଂ॒ତୋ ମି॒ତ୍ରା ଭ॑ଵଂତି ଦା॒ନେ ସ॒ର୍ଵଂ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତଂ॒ ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ଦା॒ନଂ ପ॑ର॒ମଂ-ଵଁଦଂ॑ତି,
ଧ॒ର୍ମୋ ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ୟ॒ ଜଗ॑ତଃ ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠା ଲୋ॒କେ ଧ॒ର୍ମିଷ୍ଠଂ॑ ପ୍ର॒ଜା ଉ॑ପସ॒ର୍ପଂତି॑ ଧ॒ର୍ମେଣ॑ ପା॒ପ-ମ॑ପ॒ନୁଦ॑ତି ଧ॒ର୍ମେ ସ॒ର୍ଵଂ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତଂ॒ ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ଧ॒ର୍ମଂ ପ॑ର॒ମଂ-ଵଁଦଂ॑ତି,
ପ୍ର॒ଜନ॑ନଂ॒-ଵୈଁ ପ୍ର॑ତି॒ଷ୍ଠା ଲୋ॒କେ ସା॒ଧୁ ପ୍ର॒ଜାୟା᳚ ସ୍ତଂ॒ତୁଂ-ତ॑ନ୍ଵା॒ନଃ ପି॑ତୃ॒ଣା ମ॑ନୃ॒ଣୋ ଭଵ॑ତି॒ ତଦେ॑ଵ ତ॒ସ୍ୟା ଅନୃ॑ଣଂ॒ ତସ୍ମା᳚ତ୍ ପ୍ର॒ଜନ॑ନଂ ପର॒ମଂ-ଵଁଦଂ॑ତ୍ୟ॒,
ଗ୍ନୟୋ॒ ଵୈ ତ୍ରୟୀ॑ ଵି॒ଦ୍ୟା ଦେ॑ଵ॒ୟାନଃ॒ ପଂଥା॑ ଗାର୍ହପ॒ତ୍ୟ ଋକ୍-ପୃ॑ଥି॒ଵୀ ର॑ଥଂତ॒ର-ମ॑ନ୍ଵାହା-ର୍ୟ॒ପଚ॑ନଂ॒-ୟଁଜୁ॑ରଂ॒ତରି॑କ୍ଷଂ-ଵାଁମଦେ॒ଵ୍ୟ ମା॑ହଵ॒ନୀୟଃ॒ ସାମ॑ସୁଵ॒ର୍ଗୋ ଲୋ॒କୋ ବୃ॒ହତ୍-ତସ୍ମା॑-ଦ॒ଗ୍ନୀନ୍ ପ॑ର॒ମଂ-ଵଁଦଂ॑ତ୍ୟ,
ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରଗ୍ମ୍ ସା॑ୟଂ ପ୍ରା॒ତ-ର୍ଗୃ॒ହାଣାଂ॒-ନିଷ୍କୃ॑ତିଃ॒ ସ୍ଵି॑ଷ୍ଟଗ୍ମ୍ ସୁହୁ॒ତଂ-ୟଁ॑ଜ୍ଞକ୍ରତୂ॒ନାଂ ପ୍ରାୟ॑ଣଗ୍ମ୍ ସୁଵ॒ର୍ଗସ୍ୟ॑ ଲୋ॒କସ୍ୟ॒ ଜ୍ୟୋତି॒-ସ୍ତସ୍ମା॑-ଦଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରଂ ପ॑ର॒ମଂ-ଵଁଦଂ॑ତି,
ୟ॒ଜ୍ଞ ଇତି॑ ୟ॒ଜ୍ଞେନ॒ ହି ଦେ॒ଵା ଦିଵଂ॑ ଗ॒ତା ୟ॒ଜ୍ଞେନାସୁ॑ରା॒-ନପା॑ନୁଦଂତ ୟ॒ଜ୍ଞେନ॑ ଦ୍ଵିଷଂ॒ତୋ ମି॒ତ୍ରା ଭ॑ଵଂତି ୟ॒ଜ୍ଞେ ସ॒ର୍ଵଂ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତଂ॒ ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ୟ॒ଜ୍ଞଂ ପ॑ର॒ମଂ-ଵଁଦଂ॑ତି,
ମାନ॒ସଂ-ଵୈଁ ପ୍ରା॑ଜାପ॒ତ୍ୟଂ ପ॒ଵିତ୍ରଂ॑ ମାନ॒ସେନ॒ ମନ॑ସା ସା॒ଧୁ ପ॑ଶ୍ୟତି ମାନ॒ସା ଋଷ॑ୟଃ ପ୍ର॒ଜା ଅ॑ସୃଜଂତ ମାନ॒ସେ ସ॒ର୍ଵଂ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତଂ॒ ତସ୍ମା᳚ନ୍ ମାନ॒ସଂ ପ॑ର॒ମଂ-ଵଁଦଂ॑ତି,
ନ୍ୟା॒ସ ଇ॒ତ୍ୟାହୁ॑-ର୍ମନୀ॒ଷିଣୋ᳚ ବ୍ର॒ହ୍ମାଣଂ॑ ବ୍ର॒ହ୍ମା ଵିଶ୍ଵଃ॑ କତ॒ମଃ ସ୍ଵ॑ୟ॒ଭୁଂଃ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ସଂଵଁଥ୍ସର॒ ଇତି॑, ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରୋ॑ ଽସାଵା॑ଦି॒ତ୍ୟୋ ୟ ଏ॒ଷ ଆ॑ଦି॒ତ୍ୟେ ପୁରୁ॑ଷଃ॒ ସ ପ॑ରମେ॒ଷ୍ଠୀ ବ୍ରହ୍ମା॒ତ୍ମା,
ୟାଭି॑ରାଦି॒ତ୍ୟ-ସ୍ତପ॑ତି ର॒ଶ୍ମିଭି॒ସ୍ତାଭିଃ॑ ପ॒ର୍ଜନ୍ୟୋ॑ ଵର୍ଷତି ପ॒ର୍ଜନ୍ୟେ॑-ନୌଷଧି-ଵନସ୍ପ॒ତୟଃ॒ ପ୍ରଜା॑ୟଂତ ଓଷଧି-ଵନସ୍ପ॒ତିଭି॒-ରନ୍ନଂ॑ ଭଵ॒ତ୍ୟନ୍ନେ॑ନ ପ୍ରା॒ଣାଃ ପ୍ରା॒ଣୈ-ର୍ବଲଂ॒ ବଲେ॑ନ॒ ତପ॒-ସ୍ତପ॑ସା ଶ୍ର॒ଦ୍ଧା ଶ୍ର॒ଦ୍ଧୟା॑ ମେ॒ଧା ମେ॒ଧୟା॑ ମନୀ॒ଷା ମ॑ନୀ॒ଷୟା॒ ମନୋ॒ ମନ॑ସା॒ ଶାଂତିଃ॒ ଶାଂତ୍ୟା॑ ଚି॒ତ୍ତଂ ଚି॒ତ୍ତେନ॒ ସ୍ମୃତି॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ମୃତ୍ୟା॒ ସ୍ମାର॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ମାରେ॑ଣ ଵି॒ଜ୍ଞାନଂ॑-ଵିଁ॒ଜ୍ଞାନେ॑-ନା॒ତ୍ମାନଂ॑-ଵେଁଦୟତି॒ ତସ୍ମା॑ଦ॒ନ୍ନଂ ଦଦଂ॒ଥ୍ ସର୍ଵା᳚ଣ୍ୟେ॒ତାନି॑ ଦଦା॒-ତ୍ୟନ୍ନା᳚ତ୍ ପ୍ରା॒ଣା ଭ॑ଵଂତି,
ଭୂ॒ତାନାଂ᳚ ପ୍ରା॒ଣୈ-ର୍ମନୋ॒ ମନ॑ସଶ୍ଚ ଵି॒ଜ୍ଞାନଂ॑-ଵିଁ॒ଜ୍ଞାନା॑-ଦାନଂ॒ଦୋ ବ୍ର॑ହ୍ମ ୟୋ॒ନିଃ ସ ଵା ଏ॒ଷ ପୁରୁ॑ଷଃ ପଂଚ॒ଧା ପଂ॑ଚା॒ତ୍ମା ୟେନ॒ ସର୍ଵ॑ମି॒ଦଂ ପ୍ରୋତଂ॑ ପୃଥି॒ଵୀ ଚାଂ॒ତରି॑କ୍ଷଂ ଚ॒ ଦ୍ୟୌଶ୍ଚ॒ ଦିଶ॑ଶ୍ଚାଵାଂତରଦି॒ଶାଶ୍ଚ॒ ସ ଵୈ ସର୍ଵ॑ମି॒ଦଂ ଜଗ॒ଥ୍ସ ସ॒ଭୂତଗ୍ମ୍॑ ସ ଭ॒ଵ୍ୟଂ ଜି॑ଜ୍ଞାସ କ୍ଲୃ॒ପ୍ତ ଋ॑ତ॒ଜା ରୟି॑ଷ୍ଠା,
ଶ୍ର॒ଦ୍ଧା ସ॒ତ୍ୟୋ ମହ॑ସ୍ଵାନ୍ ତ॒ପସୋ॒ ପରି॑ଷ୍ଠା॒ଦ୍ (ଵରି॑ଷ୍ଠା॒ଦ୍) ଜ୍ଞାତ୍ଵା॑ ତମେ॒ଵଂ ମନ॑ସା ହୃ॒ଦା ଚ॒ ଭୂୟୋ॑ ନ ମୃ॒ତ୍ୟୁ-ମୁପ॑ୟାହି ଵି॒ଦ୍ଵାନ୍ ତସ୍ମା᳚-ନ୍ନ୍ୟା॒ସ-ମେ॒ଷାଂ ତପ॑ସା-ମତିରିକ୍ତ॒ମାହୁ॑-ର୍ଵସୁର॒ଣ୍ଵୋ॑ ଵି॒ଭୂର॑ସି ପ୍ରା॒ଣେ ତ୍ଵମସି॑ ସଂଧା॒ତା
ବ୍ରହ୍ମ॑ନ୍ ତ୍ଵମସି॑ ଵିଶ୍ଵ॒ଧୃତ୍ତେ॑-ଜୋ॒ଦାସ୍ ତ୍ଵମ॑ସ୍ୟ॒ଗ୍ନି-ର॑ସି ଵର୍ଚୋ॒ଦା-ସ୍ତ୍ଵମ॑ସି॒ ସୂର୍ୟ॑ସ୍ୟ ଦ୍ୟୁମ୍ନୋ॒ଦା ସ୍ତ୍ଵମ॑ସି ଚଂ॒ଦ୍ରମ॑ସ ଉପୟା॒ମଗୃ॑ହୀତୋଽସି ବ୍ର॒ହ୍ମଣେ᳚ ତ୍ଵା॒ ମହସ॒,
ଓମିତ୍ୟା॒ତ୍ମାନଂ॑-ୟୁଂଁଜୀତୈ॒ତଦ୍ଵୈ ମ॑ହୋପ॒ନିଷ॑ଦଂ ଦେ॒ଵାନାଂ॒ ଗୁହ୍ୟଂ॒-ୟଁ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ବ୍ର॒ହ୍ମଣୋ॑ ମହି॒ମାନ॑-ମାପ୍ନୋତି॒ ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ବ୍ର॒ହ୍ମଣୋ॑ ମହି॒ମାନ॑-ମିତ୍ୟୁପ॒ନିଷତ୍ ॥ 79.20 (ତୈ. ଅର. 6.79.1)
ଜ୍ଞାନୟଜ୍ଞଃ (4.55)
ତସ୍ୟୈ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦୁଷୋ॑ ୟ॒ଜ୍ଞସ୍ୟା॒ତ୍ମା ୟଜ॑ମାନଃ-ଶ୍ର॒ଧ୍ଦାପତ୍ନୀ॒ ଶରୀ॑ର-ମି॒ଦ୍ଧ୍ମମୁରୋ॒ ଵେଦି॒-ର୍ଲୋମା॑ନି
ବ॒ର॒ଃଇ-ର୍ଵେ॒ଦଃ-ଶିଖା॒ ହୃଦ॑ୟଂ॒-ୟୂଁପଃ॒ କାମ॒ ଆଜ୍ୟଂ॑ ମ॒ନ୍ୟୁଃ ପ॒ଶୁ-ସ୍ତପୋ॒ଽଗ୍ନି-ର୍ଦମଃ॑ ଶମୟି॒ତା ଦକ୍ଷି॑ଣା॒-ଵାଗ୍ଘୋତା᳚ ପ୍ରା॒ଣ ଉ॑ଦ୍ଗ॒ତା
ଚକ୍ଷୁ॑ରଧ୍ଵ॒ର୍ୟୁ-ର୍ମନୋ॒ ବ୍ରହ୍ମା॒ ଶ୍ରୋତ୍ର॑ମ॒ଗ୍ନୀ-ଧ୍ୟାଵ॒ଧ୍ଦ୍ରିୟ॑ତେ॒
ସା ଦୀ॒କ୍ଷା ୟଦଶ୍ର୍ନା॑ତି॒ ତଧ୍ଦଵି॒-ର୍ୟତ୍ପିବ॑ତି॒ ତଦ॑ସ୍ୟ ସୋମପା॒ନଂ-ୟଁଦ୍ରମ॑ତେ॒
ତଦୁ॑ପ॒ସଦୋ॒ ୟଥ୍ ସଂ॒ଚର॑-ତ୍ୟୁପ॒ଵିଶ॑-ତ୍ୟୁ॒ତ୍ତିଷ୍ଠ॑ତେ ଚ॒ ସପ୍ର॑ଵ॒ର୍ଗ୍ୟୋ॑
ୟନ୍ମୁଖଂ॒ ତଦା॑ହଵ॒ନୀୟୋ॒ ୟା ଵ୍ୟାହୃ॑ତି-ରାହୁ॒ତି-ର୍ୟଦ॑ସ୍ୟ ଵି॒ଜ୍ଞାନଂ॒ ତଜ୍ଜୁ॒ହୋତି॒ ୟଥ୍ସା॒ୟଂ ପ୍ରା॒ତର॑ତ୍ତି॒ ତଥ୍ସ॒ମିଧଂ॒-ୟଁତ୍ପ୍ରା॒ତ-ର୍ମ॒ଦ୍ଧ୍ୟଂଦି॑ନଗ୍ମ୍ ସା॒ୟଂ ଚ॒ ତାନି॒ ସଵ॑ନାନି॒ ୟେ
ଅ॑ହୋରା॒ତ୍ରେ ତେ ଦ॑ର୍ଶପୂର୍ଣମା॒ସୌ ୟେ᳚ଽର୍ଧମା॒ସାଶ୍ଚ॒ ମାସା᳚ଶ୍ଚ॒ ତେ ଚା॑ତୁର୍ମା॒ସ୍ୟାନି॒ ୟ ଋ॒ତଵ॒ସ୍ତେ ପ॑ଶୁବଂ॒ଧା ୟେ ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରାଶ୍ଚ॑ ପରିଵଥ୍ସ॒ରାଶ୍ଚ॒ ତେଽହ॑ର୍ଗ॒ଣାଃ ସ॑ର୍ଵ ଵେଦ॒ସଂ-ଵାଁ
ଏ॒ତଥ୍ ସ॒ତ୍ରଂ-ୟଁନ୍ମର॑ଣଂ॒ ତଦ॑ଵ॒ଭୃଥ॑ ଏ॒ତଦ୍ଵୈ ଜ॑ରାମର୍ୟ-ମଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରଗ୍ମ୍ ସ॒ତ୍ରଂ-ୟଁ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵା-ନୁ॑ଦ॒ଗୟ॑ନେ ପ୍ର॒ମୀୟ॑ତେ
ଦେ॒ଵାନା॑ମେ॒ଵ ମ॑ହି॒ମାନଂ॑ ଗ॒ତ୍ଵାଽଽଦି॒ତ୍ୟସ୍ୟ॒ ସାୟୁ॑ଜ୍ୟଂ ଗଚ୍ଛ॒ତ୍ୟଥ॒ ୟୋ ଦ॑କ୍ଷି॒ଣେ ପ୍ର॒ମୀୟ॑ତେ
ପିତୃ॒ଣା-ମେ॒ଵ ମ॑ହି॒ମାନଂ॑ ଗ॒ତ୍ଵା ଚଂ॒ଦ୍ରମ॑ସଃ॒ ସାୟୁ॑ଜ୍ୟଗ୍ମ୍ ସଲୋ॒କତା॑-ମାପ୍ନୋତ୍ୟେ॒ତୌ ଵୈ ସୂ᳚ର୍ୟା ଚଂଦ୍ର॒ମସୌ᳚-ର୍ମହି॒ମାନୌ᳚ ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣୋ
ଵି॒ଦ୍ଵା-ନ॒ଭିଜ॑ୟତି॒ ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ବ୍ର॒ହ୍ମଣୋ॑ ମହି॒ମାନ॑ମାପ୍ନୋତି॒ ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ବ୍ର॒ହ୍ମଣୋ॑ ମହି॒ମାନ॑-ମିତ୍ୟୁପ॒ନିଷତ୍ ॥ 80.1 (ତୈ. ଅର. 6.80.1)
ସ॒ହ ନା॑ ଵଵତୁ । ସ॒ହ ନୌ॑ ଭୁନକ୍ତୁ । ସ॒ହ ଵୀ॒ର୍ୟଂ॑ କରଵାଵହୈ । ତେ॒ଜ॒ସ୍ଵିନା॒ ଵଧୀ॑ତମସ୍ତୁ॒ ମା ଵି॑ଦ୍ଵିଷା॒ଵହୈ᳚ ॥
॥ ଓଂ ଶାଂତିଃ॒ ଶାଂତିଃ॒ ଶାଂତିଃ॑ ॥
ହରିଃ॒ ଓମ୍ ।
ଇତି ମହାନାରାୟଣୋପନିଷତ୍ ସମାପ୍ତା
(ଅଂଭ॒ସ୍ୟୈକ॑ପଂଚା॒ଶଚ୍ଛ॒ତଂ – ଜା॒ତଵେ॑ଦସେ॒ ଚତୁ॑ର୍ଦଶ॒ – ଭୂରନ୍ନଂ॒ – ଭୂର॒ଗ୍ନୟେ॒ – ଭୂର॒ଗ୍ନୟେ॒ ଚୈକ॑ମେକଂ – ପାହି – ପା॒ହି ଚ॒ତ୍ଵାରି॑ ଚତ୍ଵାରି॒ – ୟଃ ଛଂଦ॑ସାଂ॒ ଦ୍ଵେ – ନମୋ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣେ – ଋ॒ତଂ ତପୋ॒ – ୟଥା॑ ଵୃ॒କ୍ଷସ୍ୟୈକ॑ ମେକ – ମ॒ଣୋରଣୀ॑ୟା॒ଗ୍ଗ୍॒ ଶ୍ଚତୁ॑ସ୍ତ୍ରିଗ୍ମ୍ଶଥ୍ – ସହସ୍ର॒ଶୀ॑ଷ॒ଗ୍ମ୍॒ ଷଟ୍ଵି॑ଗ୍ମ୍ଶତି – ରାଦି॒ତ୍ୟୋ ଵା ଏ॒ଷ – ଆ॑ଦି॒ତ୍ୟୋ ଵୈ ତେଜ॒ ଏକ॑ମେକଂ॒ – ନିଧ॑ନପତୟେ॒ ତ୍ରୟୋ॑ଵିଗ୍ମ୍ଶତିଃ – ସ॒ଦ୍ୟୋଜା॒ତଂ ତ୍ରୀଣି॑ – ଵାମଦେ॒ଵାୟୈକ॑ – ମ॒ଘୋରେ᳚ଭ୍ୟ॒ – ସ୍ତତ୍ପୁରୁ॑ଷାୟ॒ ଦ୍ଵେ ଦ୍ଵେ॒ – ଈଶାନୋ – ନମୋ ହିରଣ୍ୟବାହଵ॒ ଏକ॑ମେକ – ମୃ॒ତଗ୍ମ୍ ସ॒ତ୍ୟଂ ଦ୍ଵେ – ସର୍ଵୋ॒ ଵୈ ଚ॒ତ୍ଵାରି॒ – କଦ୍ରୁ॒ଦ୍ରାୟ॒ ତ୍ରୀଣି॒ – ୟସ୍ୟ॒ ଵୈ କଂକ॑ତୀ – କୃଣୁ॒ଷ୍ଵ ପାଜୋ – ଽଦି॑ତି॒ – ରାପୋ॒ ଵା ଇ॒ଦଗ୍ମ୍ ସର୍ଵ॒ ମେକ॑ମେକ॒ – ମାପଃ॑ ପୁନଂତୁ ଚ॒ତ୍ଵା – ର୍ୟଗ୍ନିଶ୍ଚ – ସୂର୍ୟଶ୍ଚ ନଵ॑ – ନ॒ଵୋମିତି॑ ଚ॒ତ୍ଵା – ର୍ୟାୟା॑ତୁ॒ ପଚୌ – ଜୋ॑ଽସି॒ ଦଶୋ॒ – ତ୍ତମେ॑ ଚ॒ତ୍ଵାରି॒ – ଘୃଣି॒ସ୍ତ୍ରୀଣି॒ – ବ୍ରହ୍ମ॑ମେତୁ॒ ମାଂ-ୟାଁସ୍ତେ᳚ ବ୍ରହ୍ମହ॒ତ୍ୟାଂ ଦ୍ଵାଦ॑ଶ॒ – ବ୍ରହ୍ମ॑ ମେ॒ଧୟା॒ଽଦ୍ୟା ନ॑ ଇ॒ମଂ ଭ୍ରୂ॑ଷହ॒ତ୍ୟାଂ – ବ୍ରହ୍ମ॑ ମେ॒ଧଵା᳚ ବ୍ର॒ହ୍ମା ଦେ॒ଵାନା॑ମି॒ଦଂ-ଵୀଁ॑ରହ॒ତ୍ୟାମେକା॒ନ୍ନ ଵି॑ଗ୍ମ୍ଶତି॒ ରେକା॒ନ୍ନଵି॑ଗ୍ମ୍ଶତି–ର୍ ମେ॒ଧା ଦେ॒ଵୀ – ମେ॒ଧାଂ ମ॒ ଇଂଦ୍ର॑ଶ୍ଚ॒ତ୍ଵାରି॑ ଚତ୍ଵା॒ର୍ୟା – ମାଂ᳚ ମେ॒ଧା ଦ୍ଵେ – ମୟି॑ ମେ॒ଧା ମେକ॒- ମପୈ॑ତୁ॒ – ପରଂ॒ – ଁଵାତଂ॑ ପ୍ରା॒ଣ – ମ॑ମୁତ୍ର॒ଭୂୟା॒-ଦ୍- ଦ୍ଧରି॒ଗ୍ମ୍॒ – ଶଲ୍କୈ॑ର॒ଗ୍ନିଂ – ମା ଛି॑ଦୋ ମୃତ୍ୟୋ॒ – ମା ନୋ॑ ମ॒ହାଂତଂ॒ – ମାନ॑ସ୍ତୋ॒କେ – ପ୍ରଜା॑ପତେ – ସ୍ଵସ୍ତି॒ଦା – ତ୍ର୍ୟଂ॑ବକଂ॒ – ଁୟେ ତେ॑ ସ॒ହସ୍ରଂ॒ ଦ୍ଵେ ଦ୍ଵେ – ମୃ॒ତ୍ୟଵେ॒ ସ୍ଵାହୈକଂ॑ – ଦେ॒ଵକୃ॑ତ॒ସ୍ୟୈକା॑ଦଶ॒ – ୟଦ୍ଵୋ॑ ଦେଵାଃ॒ – କାମୋଽକାର୍ଷୀ॒ନ୍ – ମନ୍ୟୁରକାର୍ଷୀ॒-ଦ୍ଦ୍ଵେ ଦ୍ଵେ॒ – ତିଲାଂଜୁହୋମି ଗାଵଃ ଶ୍ରିୟଂ ପ୍ର॑ଜାଃ ପଂଚ॒ – ତିଲାଃ କୃଣ୍ଷାଶ୍ଚୋର॑ସ୍ୟ॒ ଶ୍ରୀଃ ପ୍ରଜ୍ଞାତୁ ଜାତଵେ॑ଦଃ ସ॒ପ୍ତ – ପ୍ରାଣ ଵାକ୍ ତ୍ଵକ୍ ଛିର ଉତ୍ତିଷ୍ଠ ପୁରୁଷ॑ ପଂଚ॒ – ପୃଥିଵୀ ଶବ୍ଦ ମନୋ ଵାଗ୍ ଵ୍ୟକ୍ତାଽଽତ୍ମାଽଂତରାତ୍ମା ପରମାତ୍ମା ମେ᳚ କ୍ଷୁ॒ଧେଽନ୍ନମୟ॒ ପଂଚ॑ଦଶା॒ – ଗ୍ନୟେ॒ ସ୍ଵାହୈକ॑ଚତ୍ଵାରି॒ଗ୍ମ୍॒ଶ – ର୍ଦୋ᳚ ଂତଦ୍ବ୍ର॒ହ୍ମ ନଵ॑ – ଶ୍ର॒ଦ୍ଧାୟାଂ᳚ ପ୍ରା॒ଣେ ନିଵିଷ୍ଟ॒ ଶ୍ଚତୁ॑ର୍ଵିଗ୍ମ୍ଶତିଃ – ଶ୍ର॒ଦ୍ଧାୟାଂ॒ ଦଶା – ଂଗୁଷ୍ଠ ମାତ୍ରଃ ପୁରୁଷୋ ଦ୍ଵେ – ଵାଂମ॑ ଆ॒ସନ୍ନ॒ଷ୍ଟୌ – ଵୟଃ॑ ସୁପ॒ର୍ଷାଃ – ପ୍ରାଣାନାଂ ଗ୍ରଂଥିରସି ଦ୍ଵେ ଦ୍ଵେ – ନମୋ ରୁଦ୍ରାୟୈକଂ॒ – ତ୍ଵମ॑ଗ୍ନେ॒ ଦ୍ୟୁଭିର୍॒ ଦ୍ଵେ – ଶି॒ଵେନ॑ ମେ॒ ସଂତି॑ଷ୍ଠସ୍ଵ – ସ॒ତ୍ୟଂ – ପ୍ରା॑ଜାପ॒ତ୍ୟ – ସ୍ତସ୍ୟୈ॒ଵ ମେକ॑ ମେକ॒ ମଶତିଃ)
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
What is ମହାନାରାୟଣ ଉପନିଷଦ୍?
ମହାନାରାୟଣ ଉପନିଷଦ୍ is a Vishnu Stotrams available on Bhakti Granth in the selected language or script.
Which language or script is this version in?
This edition is published in Odia. Use the language selector to view another available edition.
Can I read ମହାନାରାୟଣ ଉପନିଷଦ୍ online?
Yes. The imported text is available directly on this page for online reading and recitation.
Can I download ମହାନାରାୟଣ ଉପନିଷଦ୍ as a PDF?
If a verified PDF resource was found on the source page, a PDF download button is automatically connected to this page.
How can I share this page?
Use Copy Link, WhatsApp or Facebook in the sticky sharing bar provided by the Bhakti Granth theme.
Are there related devotional texts on Bhakti Granth?
Yes. The Bhakti Granth theme automatically connects texts through language and topic relationships to strengthen navigation and topical coverage.