ശിവ മഹിമ്നാ സ്തോത്രമ്

അഥ ശ്രീ ശിവമഹിമ്നസ്തോത്രമ് ॥

മഹിമ്നഃ പാരം തേ പരമവിദുഷോ യദ്യസദൃശീ
സ്തുതിര്ബ്രഹ്മാദീനാമപി തദവസന്നാസ്ത്വയി ഗിരഃ ।
അഥാഽവാച്യഃ സർവഃ സ്വമതിപരിണാമാവധി ഗൃണന്
മമാപ്യേഷ സ്തോത്രേ ഹര നിരപവാദഃ പരികരഃ ॥ 1 ॥

അതീതഃ പംഥാനം തവ ച മഹിമാ വാങ്മനസയോഃ
അതദ്വ്യാവൃത്ത്യാ യം ചകിതമഭിധത്തേ ശ്രുതിരപി ।
സ കസ്യ സ്തോതവ്യഃ കതിവിധഗുണഃ കസ്യ വിഷയഃ
പദേ ത്വർവാചീനേ പതതി ന മനഃ കസ്യ ന വചഃ ॥ 2 ॥

മധുസ്ഫീതാ വാചഃ പരമമമൃതം നിര്മിതവതഃ
തവ ബ്രഹ്മന്​ കിം വാഗപി സുരഗുരോർവിസ്മയപദമ് ।
മമ ത്വേതാം വാണീം ഗുണകഥനപുണ്യേന ഭവതഃ
പുനാമീത്യര്ഥേഽസ്മിന് പുരമഥന ബുദ്ധിർവ്യവസിതാ ॥ 3 ॥

തവൈശ്വര്യം യത്തജ്ജഗദുദയരക്ഷാപ്രലയകൃത്
ത്രയീവസ്തു വ്യസ്തം തിസൃഷു ഗുണഭിന്നാസു തനുഷു ।
അഭവ്യാനാമസ്മിന് വരദ രമണീയാമരമണീം
വിഹംതും വ്യാക്രോശീം വിദധത ഇഹൈകേ ജഡധിയഃ ॥ 4 ॥

കിമീഹഃ കിംകായഃ സ ഖലു കിമുപായസ്ത്രിഭുവനം
കിമാധാരോ ധാതാ സൃജതി കിമുപാദാന ഇതി ച ।
അതര്ക്യൈശ്വര്യേ ത്വയ്യനവസര ദുഃസ്ഥോ ഹതധിയഃ
കുതര്കോഽയം കാംശ്ചിത് മുഖരയതി മോഹായ ജഗതഃ ॥ 5 ॥

അജന്മാനോ ലോകാഃ കിമവയവവംതോഽപി ജഗതാം
അധിഷ്ഠാതാരം കിം ഭവവിധിരനാദൃത്യ ഭവതി ।
അനീശോ വാ കുര്യാദ് ഭുവനജനനേ കഃ പരികരോ
യതോ മംദാസ്ത്വാം പ്രത്യമരവര സംശേരത ഇമേ ॥ 6 ॥

ത്രയീ സാംഖ്യം യോഗഃ പശുപതിമതം വൈഷ്ണവമിതി
പ്രഭിന്നേ പ്രസ്ഥാനേ പരമിദമദഃ പഥ്യമിതി ച ।
രുചീനാം വൈചിത്ര്യാദൃജുകുടില നാനാപഥജുഷാം
നൃണാമേകോ ഗമ്യസ്ത്വമസി പയസാമര്ണവ ഇവ ॥ 7 ॥

മഹോക്ഷഃ ഖട്വാംഗം പരശുരജിനം ഭസ്മ ഫണിനഃ
കപാലം ചേതീയത്തവ വരദ തംത്രോപകരണമ് ।
സുരാസ്താം താമൃദ്ധിം ദധതി തു ഭവദ്ഭ്രൂപ്രണിഹിതാം
ന ഹി സ്വാത്മാരാമം വിഷയമൃഗതൃഷ്ണാ ഭ്രമയതി ॥ 8 ॥

ധ്രുവം കശ്ചിത് സർവം സകലമപരസ്ത്വധ്രുവമിദം
പരോ ധ്രൌവ്യാഽധ്രൌവ്യേ ജഗതി ഗദതി വ്യസ്തവിഷയേ ।
സമസ്തേഽപ്യേതസ്മിന് പുരമഥന തൈർവിസ്മിത ഇവ
സ്തുവന്​ ജിഹ്രേമി ത്വാം ന ഖലു നനു ധൃഷ്ടാ മുഖരതാ ॥ 9 ॥

തവൈശ്വര്യം യത്നാദ് യദുപരി വിരിംചിര്ഹരിരധഃ
പരിച്ഛേത്തും യാതാവനലമനലസ്കംധവപുഷഃ ।
തതോ ഭക്തിശ്രദ്ധാ-ഭരഗുരു-ഗൃണദ്ഭ്യാം ഗിരിശ യത്
സ്വയം തസ്ഥേ താഭ്യാം തവ കിമനുവൃത്തിര്ന ഫലതി ॥ 10 ॥

അയത്നാദാസാദ്യ ത്രിഭുവനമവൈരവ്യതികരം
ദശാസ്യോ യദ്ബാഹൂനഭൃത രണകംഡൂ-പരവശാന് ।
ശിരഃപദ്മശ്രേണീ-രചിതചരണാംഭോരുഹ-ബലേഃ
സ്ഥിരായാസ്ത്വദ്ഭക്തേസ്ത്രിപുരഹര വിസ്ഫൂര്ജിതമിദമ് ॥ 11 ॥

അമുഷ്യ ത്വത്സേവാ-സമധിഗതസാരം ഭുജവനം
ബലാത് കൈലാസേഽപി ത്വദധിവസതൌ വിക്രമയതഃ ।
അലഭ്യാ പാതാലേഽപ്യലസചലിതാംഗുഷ്ഠശിരസി
പ്രതിഷ്ഠാ ത്വയ്യാസീദ് ധ്രുവമുപചിതോ മുഹ്യതി ഖലഃ ॥ 12 ॥

യദൃദ്ധിം സുത്രാമ്ണോ വരദ പരമോച്ചൈരപി സതീം
അധശ്ചക്രേ ബാണഃ പരിജനവിധേയത്രിഭുവനഃ ।
ന തച്ചിത്രം തസ്മിന് വരിവസിതരി ത്വച്ചരണയോഃ
ന കസ്യാപ്യുന്നത്യൈ ഭവതി ശിരസസ്ത്വയ്യവനതിഃ ॥ 13 ॥

അകാംഡ-ബ്രഹ്മാംഡ-ക്ഷയചകിത-ദേവാസുരകൃപാ
വിധേയസ്യാഽഽസീദ്​ യസ്ത്രിനയന വിഷം സംഹൃതവതഃ ।
സ കല്മാഷഃ കംഠേ തവ ന കുരുതേ ന ശ്രിയമഹോ
വികാരോഽപി ശ്ലാഘ്യോ ഭുവന-ഭയ- ഭംഗ- വ്യസനിനഃ ॥ 14 ॥

അസിദ്ധാര്ഥാ നൈവ ക്വചിദപി സദേവാസുരനരേ
നിവര്തംതേ നിത്യം ജഗതി ജയിനോ യസ്യ വിശിഖാഃ ।
സ പശ്യന്നീശ ത്വാമിതരസുരസാധാരണമഭൂത്
സ്മരഃ സ്മര്തവ്യാത്മാ ന ഹി വശിഷു പഥ്യഃ പരിഭവഃ ॥ 15 ॥

മഹീ പാദാഘാതാദ് വ്രജതി സഹസാ സംശയപദം
പദം വിഷ്ണോര്ഭ്രാമ്യദ് ഭുജ-പരിഘ-രുഗ്ണ-ഗ്രഹ- ഗണമ് ।
മുഹുര്ദ്യൌര്ദൌസ്ഥ്യം യാത്യനിഭൃത-ജടാ-താഡിത-തടാ
ജഗദ്രക്ഷായൈ ത്വം നടസി നനു വാമൈവ വിഭുതാ ॥ 16 ॥

വിയദ്വ്യാപീ താരാ-ഗണ-ഗുണിത-ഫേനോദ്ഗമ-രുചിഃ
പ്രവാഹോ വാരാം യഃ പൃഷതലഘുദൃഷ്ടഃ ശിരസി തേ ।
ജഗദ്ദ്വീപാകാരം ജലധിവലയം തേന കൃതമിതി
അനേനൈവോന്നേയം ധൃതമഹിമ ദിവ്യം തവ വപുഃ ॥ 17 ॥

രഥഃ ക്ഷോണീ യംതാ ശതധൃതിരഗേംദ്രോ ധനുരഥോ
രഥാംഗേ ചംദ്രാര്കൌ രഥ-ചരണ-പാണിഃ ശര ഇതി ।
ദിധക്ഷോസ്തേ കോഽയം ത്രിപുരതൃണമാഡംബര-വിധിഃ
വിധേയൈഃ ക്രീഡംത്യോ ന ഖലു പരതംത്രാഃ പ്രഭുധിയഃ ॥ 18 ॥

ഹരിസ്തേ സാഹസ്രം കമല ബലിമാധായ പദയോഃ
യദേകോനേ തസ്മിന്​ നിജമുദഹരന്നേത്രകമലമ് ।
ഗതോ ഭക്ത്യുദ്രേകഃ പരിണതിമസൌ ചക്രവപുഷഃ
ത്രയാണാം രക്ഷായൈ ത്രിപുരഹര ജാഗര്തി ജഗതാമ് ॥ 19 ॥

ക്രതൌ സുപ്തേ ജാഗ്രത്​ ത്വമസി ഫലയോഗേ ക്രതുമതാം
ക്വ കര്മ പ്രധ്വസ്തം ഫലതി പുരുഷാരാധനമൃതേ ।
അതസ്ത്വാം സംപ്രേക്ഷ്യ ക്രതുഷു ഫലദാന-പ്രതിഭുവം
ശ്രുതൌ ശ്രദ്ധാം ബദ്ധ്വാ ദൃഢപരികരഃ കര്മസു ജനഃ ॥ 20 ॥

ക്രിയാദക്ഷോ ദക്ഷഃ ക്രതുപതിരധീശസ്തനുഭൃതാം
ഋഷീണാമാര്ത്വിജ്യം ശരണദ സദസ്യാഃ സുര-ഗണാഃ ।
ക്രതുഭ്രംശസ്ത്വത്തഃ ക്രതുഫല-വിധാന-വ്യസനിനഃ
ധ്രുവം കര്തുഃ ശ്രദ്ധാ-വിധുരമഭിചാരായ ഹി മഖാഃ ॥ 21 ॥

പ്രജാനാഥം നാഥ പ്രസഭമഭികം സ്വാം ദുഹിതരം
ഗതം രോഹിദ്​ ഭൂതാം രിരമയിഷുമൃഷ്യസ്യ വപുഷാ ।
ധനുഷ്പാണേര്യാതം ദിവമപി സപത്രാകൃതമമും
ത്രസംതം തേഽദ്യാപി ത്യജതി ന മൃഗവ്യാധരഭസഃ ॥ 22 ॥

സ്വലാവണ്യാശംസാ ധൃതധനുഷമഹ്നായ തൃണവത്
പുരഃ പ്ലുഷ്ടം ദൃഷ്ട്വാ പുരമഥന പുഷ്പായുധമപി ।
യദി സ്ത്രൈണം ദേവീ യമനിരത ദേഹാര്ധ-ഘടനാത്
അവൈതി ത്വാമദ്ധാ ബത വരദ മുഗ്ധാ യുവതയഃ ॥ 23 ॥

ശ്മശാനേഷ്വാക്രീഡാ സ്മരഹര പിശാചാഃ സഹചരാഃ
ചിതാ-ഭസ്മാലേപഃ സ്രഗപി നൃകരോടീ-പരികരഃ ।
അമംഗല്യം ശീലം തവ ഭവതു നാമൈവമഖിലം
തഥാപി സ്മര്തൄണാം വരദ പരമം മംഗലമസി ॥ 24 ॥

മനഃ പ്രത്യക്ചിത്തേ സവിധമവിധായാത്ത-മരുതഃ
പ്രഹൃഷ്യദ്രോമാണഃ പ്രമദ-സലിലോത്സംഗതി-ദൃശഃ ।
യദാലോക്യാഹ്ലാദം ഹ്രദ ഇവ നിമജ്യാമൃതമയേ
ദധത്യംതസ്തത്ത്വം കിമപി യമിനസ്തത് കില ഭവാന് ॥ 25 ॥

ത്വമര്കസ്ത്വം സോമസ്ത്വമസി പവനസ്ത്വം ഹുതവഹഃ
ത്വമാപസ്ത്വം വ്യോമ ത്വമു ധരണിരാത്മാ ത്വമിതി ച ।
പരിച്ഛിന്നാമേവം ത്വയി പരിണതാ ബിഭ്രതി ഗിരം
ന വിദ്മസ്തത്തത്ത്വം വയമിഹ തു യത് ത്വം ന ഭവസി ॥ 26 ॥

ത്രയീം തിസ്രോ വൃത്തീസ്ത്രിഭുവനമഥോ ത്രീനപി സുരാന്
അകാരാദ്യൈർവര്ണൈസ്ത്രിഭിരഭിദധത് തീര്ണവികൃതി ।
തുരീയം തേ ധാമ ധ്വനിഭിരവരുംധാനമണുഭിഃ
സമസ്തം വ്യസ്തം ത്വാം ശരണദ ഗൃണാത്യോമിതി പദമ് ॥ 27 ॥

ഭവഃ ശർവോ രുദ്രഃ പശുപതിരഥോഗ്രഃ സഹ മഹാന്
തഥാ ഭീമേശാനാവിതി യദഭിധാനാഷ്ടകമിദമ് ।
അമുഷ്മിന് പ്രത്യേകം പ്രവിചരതി ദേവ ശ്രുതിരപി
പ്രിയായാസ്മൈധാമ്നേ പ്രണിഹിത-നമസ്യോഽസ്മി ഭവതേ ॥ 28 ॥

നമോ നേദിഷ്ഠായ പ്രിയദവ ദവിഷ്ഠായ ച നമഃ
നമഃ ക്ഷോദിഷ്ഠായ സ്മരഹര മഹിഷ്ഠായ ച നമഃ ।
നമോ വര്ഷിഷ്ഠായ ത്രിനയന യവിഷ്ഠായ ച നമഃ
നമഃ സർവസ്മൈ തേ തദിദമിതിസർവായ ച നമഃ ॥ 29 ॥

ബഹുല-രജസേ വിശ്വോത്പത്തൌ ഭവായ നമോ നമഃ
പ്രബല-തമസേ തത് സംഹാരേ ഹരായ നമോ നമഃ ।
ജന-സുഖകൃതേ സത്ത്വോദ്രിക്തൌ മൃഡായ നമോ നമഃ
പ്രമഹസി പദേ നിസ്ത്രൈഗുണ്യേ ശിവായ നമോ നമഃ ॥ 30 ॥

കൃശ-പരിണതി-ചേതഃ ക്ലേശവശ്യം ക്വ ചേദം
ക്വ ച തവ ഗുണ-സീമോല്ലംഘിനീ ശശ്വദൃദ്ധിഃ ।
ഇതി ചകിതമമംദീകൃത്യ മാം ഭക്തിരാധാദ്
വരദ ചരണയോസ്തേ വാക്യ-പുഷ്പോപഹാരമ് ॥ 31 ॥

അസിത-ഗിരി-സമം സ്യാത് കജ്ജലം സിംധു-പാത്രേ
സുര-തരുവര-ശാഖാ ലേഖനീ പത്രമുർവീ ।
ലിഖതി യദി ഗൃഹീത്വാ ശാരദാ സർവകാലം
തദപി തവ ഗുണാനാമീശ പാരം ന യാതി ॥ 32 ॥

അസുര-സുര-മുനീംദ്രൈരര്ചിതസ്യേംദു-മൌലേഃ
ഗ്രഥിത-ഗുണമഹിമ്നോ നിര്ഗുണസ്യേശ്വരസ്യ ।
സകല-ഗണ-വരിഷ്ഠഃ പുഷ്പദംതാഭിധാനഃ
രുചിരമലഘുവൃത്തൈഃ സ്തോത്രമേതച്ചകാര ॥ 33 ॥

അഹരഹരനവദ്യം ധൂര്ജടേഃ സ്തോത്രമേതത്
പഠതി പരമഭക്ത്യാ ശുദ്ധ-ചിത്തഃ പുമാന് യഃ ।
സ ഭവതി ശിവലോകേ രുദ്രതുല്യസ്തഥാഽത്ര
പ്രചുരതര-ധനായുഃ പുത്രവാന് കീര്തിമാംശ്ച ॥ 34 ॥

മഹേശാന്നാപരോ ദേവോ മഹിമ്നോ നാപരാ സ്തുതിഃ ।
അഘോരാന്നാപരോ മംത്രോ നാസ്തി തത്ത്വം ഗുരോഃ പരമ് ॥ 35 ॥

ദീക്ഷാ ദാനം തപസ്തീര്ഥം ജ്ഞാനം യാഗാദികാഃ ക്രിയാഃ ।
മഹിമ്നസ്തവ പാഠസ്യ കലാം നാര്ഹംതി ഷോഡശീമ് ॥ 36 ॥

കുസുമദശന-നാമാ സർവ-ഗംധർവ-രാജഃ
ശശിധരവര-മൌലേര്ദേവദേവസ്യ ദാസഃ ।
സ ഖലു നിജ-മഹിമ്നോ ഭ്രഷ്ട ഏവാസ്യ രോഷാത്
സ്തവനമിദമകാര്ഷീദ് ദിവ്യ-ദിവ്യം മഹിമ്നഃ ॥ 37 ॥

സുരഗുരുമഭിപൂജ്യ സ്വര്ഗ-മോക്ഷൈക-ഹേതും [സുരവരമുനിപൂജ്യം സ്വര്ഗ-മോക്ഷൈക-ഹേതും]
പഠതി യദി മനുഷ്യഃ പ്രാംജലിര്നാന്യ-ചേതാഃ ।
വ്രജതി ശിവ-സമീപം കിന്നരൈഃ സ്തൂയമാനഃ
സ്തവനമിദമമോഘം പുഷ്പദംതപ്രണീതമ് ॥ 38 ॥

ശ്രീ പുഷ്പദംത-മുഖ-പംകജ-നിര്ഗതേന
സ്തോത്രേണ കില്ബിഷ-ഹരേണ ഹര-പ്രിയേണ ।
കംഠസ്ഥിതേന പഠിതേന സമാഹിതേന
സുപ്രീണിതോ ഭവതി ഭൂതപതിര്മഹേശഃ ॥ 43 ॥

ആസമാപ്തമിദം സ്തോത്രം പുണ്യം ഗംധർവ-ഭാഷിതമ് ।
അനൌപമ്യം മനോഹാരി സർവമീശ്വരവര്ണനമ് ॥ 39 ॥

തവ തത്ത്വം ന ജാനാമി കീദൃശോഽസി മഹേശ്വര ।
യാദൃശോഽസി മഹാദേവ താദൃശായ നമോ നമഃ ॥ 41 ॥

ഏകകാലം ദ്വികാലം വാ ത്രികാലം യഃ പഠേന്നരഃ ।
സർവപാപ-വിനിര്മുക്തഃ ശിവ ലോകേ മഹീയതേ ॥ 42 ॥

ഇത്യേഷാ വാങ്മയീ പൂജാ ശ്രീമച്ഛംകര-പാദയോഃ ।
അര്പിതാ തേന ദേവേശഃ പ്രീയതാം മേ സദാശിവഃ ॥ 40 ॥

॥ ഇതി ശ്രീ പുഷ്പദംത വിരചിതം ശിവമഹിമ്ന-സ്തോത്രം സമാപ്തമ് ॥