శివ నిత్య పూజా విధానం

ఆవశ్యకాని వస్తూని
– ఆసనం
– దీపః
– గంధః
– కుంకుమం
– అక్షతాః
– పుష్పాణి
– ధూపః
– నైవేద్యం
– తాంబూలం
– ఆచమనీయం
– పూజా పాత్రం
– కలశః
– శంఖః [optional]
– శివ ప్రతిమా వా శివలింగం వా చిత్రపటః వా

పూర్వాంగ పూజా
శ్రీమహాగణాధిపతయే నమః ।
శ్రీ గురుభ్యో నమః ।
హరిః ఓమ్ ।

శుచిః
అపవిత్రః పవిత్రో వా సర్వావస్థాం గతోఽపి వా ।
యః స్మరేత్ పుండరీకాక్షం స బాహ్యాభ్యంతరః శుచిః ॥
పుండరీకాక్ష పుండరీకాక్ష పుండరీకాక్షాయ నమః ॥

ప్రార్థనా
శుక్లాంబరధరం విష్ణుం శశివర్ణం చతుర్భుజమ్ ।
ప్రసన్నవదనం ధ్యాయేత్ సర్వవిఘ్నోపశాంతయే ॥

అగజానన పద్మార్కం గజాననమహర్నిశమ్ ।
అనేకదం తం భక్తానాం ఏకదంతముపాస్మహే ॥

తదేవ లగ్నం సుదినం తదేవ
తారాబలం చంద్రబలం తదేవ ।
విద్యాబలం దైవబలం తదేవ
లక్ష్మీపతే తేఽంఘ్రియుగం స్మరామి ॥

గురుర్బ్రహ్మా గురుర్విష్ణుః గురుర్దేవో మహేశ్వరః ।
గురుః సాక్షాత్ పరబ్రహ్మ తస్మై శ్రీగురవే నమః ॥

సర్వమంగళ మాంగళ్యే శివే సర్వార్థసాధికే ।
శరణ్యే త్ర్యంబకే గౌరీ నారాయణి నమోఽస్తు తే ॥

శ్రీలక్ష్మీనారాయణాభ్యాం నమః ।
ఉమామహేశ్వరాభ్యాం నమః ।
వాణీహిరణ్యగర్భాభ్యాం నమః ।
శచీపురందరాభ్యాం నమః ।
అరుంధతీవసిష్ఠాభ్యాం నమః ।
శ్రీసీతారామాభ్యాం నమః ।
మాతాపితృభ్యో నమః ।
సర్వేభ్యో మహాజనేభ్యో నమః ।

ఆచమనం
ఓం కేశవాయ స్వాహా ।
ఓం నారాయణాయ స్వాహా ।
ఓం మాధవాయ స్వాహా ।
ఓం గోవిందాయ నమః ।
ఓం విష్ణవే నమః ।
ఓం మధుసూదనాయ నమః ।
ఓం త్రివిక్రమాయ నమః ।
ఓం వామనాయ నమః ।
ఓం శ్రీధరాయ నమః ।
ఓం హృషీకేశాయ నమః ।
ఓం పద్మనాభాయ నమః ।
ఓం దామోదరాయ నమః ।
ఓం సంకర్షణాయ నమః ।
ఓం వాసుదేవాయ నమః ।
ఓం ప్రద్యుమ్నాయ నమః ।
ఓం అనిరుద్ధాయ నమః ।
ఓం పురుషోత్తమాయ నమః ।
ఓం అధోక్షజాయ నమః ।
ఓం నారసింహాయ నమః ।
ఓం అచ్యుతాయ నమః ।
ఓం జనార్దనాయ నమః ।
ఓం ఉపేంద్రాయ నమః ।
ఓం హరయే నమః ।
ఓం శ్రీకృష్ణాయ నమః ।

దీపారాధనం
దీపస్త్వం బ్రహ్మరూపోఽసి జ్యోతిషాం ప్రభురవ్యయః ।
సౌభాగ్యం దేహి పుత్రాంశ్చ సర్వాన్కామాంశ్చ దేహి మే ॥
భో దీప దేవి రూపస్త్వం కర్మసాక్షీ హ్యవిఘ్నకృత్ ।
యావత్పూజాం కరిష్యామి తావత్త్వం సుస్థిరో భవ ॥
దీపారాధన ముహూర్తః సుముహూర్తోఽస్తు ॥

భూతోచ్చాటనం
ఉత్తిష్ఠంతు భూతపిశాచాః య ఏతే భూమిభారకాః ।
ఏతేషామవిరోధేన బ్రహ్మకర్మ సమారభే ॥
అపసర్పంతు తే భూతా యే భూతా భూమిసంస్థితాః ।
యే భూతా విఘ్నకర్తారస్తే గచ్ఛంతు శివాఽజ్ఞయా ॥

ప్రాణాయామః

ఓం భూః । ఓం భువః॑ । ఓగ్ం సువః॑ । ఓం మహః॑ । ఓం జనః॑ । ఓం తపః॑ । ఓగ్ం సత్యమ్ ।
ఓం తత్స॑వి॒తుర్వరే᳚ణ్యం॒ భర్గో॑ దే॒వస్య॑ ధీమహి ।
ధియో॒ యో నః॑ ప్రచో॒దయా᳚త్ ॥
ఓమాపో॒ జ్యోతీ॒ రసో॒ఽమృతం॒ బ్రహ్మ॒ భూర్భువ॒స్సువ॒రోమ్ ॥

సంకల్పః
మమ ఉపాత్త సమస్త దురితక్షయ ద్వారా, మమ/అస్మాకం సహకుటుంబస్య క్షేమ-స్థైర్య-ధైర్య-వీర్య-విజయ-అభయ-ఆయుః-ఆరోగ్య-ఐశ్వర్య-అభివృద్ధ్యర్థం, ధర్మార్థ-కామ-మోక్ష-చతుర్విధ-పురుషార్థ-ఫల-సిద్ధ్యర్థం, సర్వాభీష్ట-సిద్ధ్యర్థం, శ్రీపరమేశ్వర-ప్రీత్యర్థం, యావచ్ఛక్తి ధ్యాన-ఆవాహనాది-షోడశోపచార-పూజాం కరిష్యే ॥

తదంగ కలశారాధనం కరిష్యే ॥

కలశారాధనం
కలశే గంధ పుష్పాక్షతైరభ్యర్చ్య ।
కలశే ఉదకం పూరయిత్వా ।
కలశస్యోపరి హస్తం నిధాయ ।

కలశస్య ముఖే విష్ణుః కంఠే రుద్రః సమాశ్రితః ।
మూలే త్వస్య స్థితో బ్రహ్మా మధ్యే మాతృగణాః స్మృతాః ॥
కుక్షౌ తు సాగరాః సర్వే సప్తద్వీపా వసుంధరా ।
ఋగ్వేదోఽథ యజుర్వేదో సామవేదో హ్యథర్వణః ॥
అంగైశ్చ సహితాః సర్వే కలశాంబు సమాశ్రితాః ॥

గంగే చ యమునే చైవ గోదావరీ సరస్వతీ ।
నర్మదే సింధు కావేరీ జలేఽస్మిన్ సన్నిధిం కురు ॥
కావేరీ తుంగభద్రా చ కృష్ణవేణీ చ గౌతమీ ।
భాగీరథీతి విఖ్యాతాః పంచగంగాః ప్రకీర్తితాః ॥

ఆయాంతు దేవపూజార్థం మమ దురితక్షయకారకాః ।
కలశోదకేన పూజా ద్రవ్యాణి సంప్రోక్ష్య, దేవం సంప్రోక్ష్య, ఆత్మానం చ సంప్రోక్ష్య ॥

శంఖపూజా
శంఖం చంద్రార్క దైవతం మధ్యే వరుణ దేవతామ్ ।
పృష్ఠే ప్రజాపతిం వింద్యాదగ్రే గంగా సరస్వతీమ్ ॥
త్రైలోక్యే యాని తీర్థాని వాసుదేవస్య ఆజ్ఞయా ।
శంఖే తిష్ఠంతు విప్రేంద్రాః తస్మాత్ శంఖం ప్రపూజయేత్ ॥

ఓం శంఖాయ నమః ।
ఓం ధవళాయ నమః ।
ఓం పాంచజన్యాయ నమః ।
ఓం శంఖదేవతాభ్యో నమః ।
సకలపూజార్థే అక్షతాన్ సమర్పయామి ॥

ఘంటానాదః
ఆగమార్థం తు దేవానాం గమనార్థం తు రాక్షసామ్ ।
ఘంటారవం కరోమ్యాదౌ దేవతాహ్వాన లాంఛనమ్ ॥
ఓం ఘంటాదేవతాభ్యో నమః ।
సకలోపచార పూజార్థే అక్షతాన్ సమర్పయామి ॥

శ్రీ మహాగణపతి పూజా

ఓం గ॒ణానాం᳚ త్వా గ॒ణప॑తిగ్ం హవామహే క॒విం క॑వీ॒నాం ఉప॒మశ్ర॑వస్తవమ్ ।
జ్యే॒ష్ఠ॒రాజం॒ బ్రహ్మ॑ణాం బ్రహ్మణస్పత॒ ఆ నః॑ శృ॒ణ్వన్నూ॒తిభి॑స్సీద॒ సాద॑నమ్ ॥

సుముఖశ్చైకదంతశ్చ కపిలో గజకర్ణకః ।
లంబోదరశ్చ వికటో విఘ్నరాజో గణాధిపః ॥
ధూమకేతుర్గణాధ్యక్షః ఫాలచంద్రో గజాననః ।
వక్రతుండః శూర్పకర్ణో హేరంబః స్కందపూర్వజః ॥

ఓం శ్రీమహాగణపతయే నమః ।
ధ్యాయామి । ఆవాహయామి । ఆసనం సమర్పయామి ।
పాద్యం సమర్పయామి । అర్ఘ్యం సమర్పయామి । ఆచమనీయం సమర్పయామి ।
స్నానం సమర్పయామి । వస్త్రం సమర్పయామి । యజ్ఞోపవీతం సమర్పయామి ।
గంధం సమర్పయామి । పుష్పాణి సమర్పయామి ।
ధూపమాఘ్రాపయామి । దీపం దర్శయామి ।
నైవేద్యం సమర్పయామి । తాంబూలం సమర్పయామి ।
నీరాజనం సమర్పయామి । మంత్రపుష్పం సమర్పయామి ।
ప్రదక్షిణ నమస్కారాన్ సమర్పయామి ॥

షోడశోపచార పూజా
శివ ధ్యానం
కర్పూర గౌరం కరుణావతారం
సంసారసారం భుజగేంద్ర హారమ్ ।
సదా రమంతం హృదయారవిందే
భవం భవానీ సహితం నమామి ॥

వందే మహేశం సురసిద్ధసేవితం
దేవాంగనా గీత సునృత్య తుష్టమ్ ।
పర్యంకగం శైలసుతాసమేతం
కల్పద్రుమారణ్యగతం ప్రసన్నమ్ ॥

ధ్యాయేన్నిత్యం మహేశం రజతగిరినిభం చారుచంద్రావతంసం
రత్నాకల్పోజ్జ్వలాంగం పరశువరమృగాభీతి హస్తం ప్రసన్నమ్ ।
పద్మాసీనం సమంతాత్ స్తుతమమరగణైర్వ్యాఘ్రకృత్తిం వసానం
విశ్వాద్యం విశ్వవంద్యం నిఖిల భయహరం పంచవక్త్రం త్రినేత్రమ్ ॥

ఓం తత్పురు॑షాయ వి॒ద్మహే॑ మహాదే॒వాయ॑ ధీమహి ।
తన్నో॑ రుద్రః ప్రచో॒దయా᳚త్ ॥


ఓం త్ర్యం॑బకం-యఀజామహే సుగం॒ధిం పు॑ష్టి॒ వర్ధ॑నమ్ ।
ఉ॒ర్వా॒రు॒కమి॑వ॒ బంధ॑నాన్మృ॒త్యోర్ము॑క్షీయ॒ మాఽమృతా᳚త్ ॥

ఓం నమః శివాయ ।
ధ్యాయామి । ధ్యానం సమర్పయామి ॥

ఆవాహనం
ఓంకారాయ నమస్తుభ్యం ఓంకారప్రియ శంకర ।
ఆవాహనం గృహాణేదం పార్వతీప్రియ వల్లభ ॥
ఓం నమః శివాయ ।
ఆవాహయామి । స్థాపయామి । పూజయామి ॥

ఆసనం
నమస్తే గిరిజానాథ కైలాసగిరి మందిర ।
సింహాసనం మయా దత్తం స్వీకురుష్వ ఉమాపతే ॥
ఓం నమః శివాయ ।
ఆసనం సమర్పయామి ॥

పాద్యం
మహాదేవ జగన్నాథ భక్తానామభయప్రద ।
పాద్యం గృహాణ దేవేశ మమ సౌఖ్యం వివర్ధయ ॥
ఓం నమః శివాయ ।
పాదయోః పాద్యం సమర్పయామి ॥

అర్ఘ్యం
శివాప్రియ నమస్తేస్తు పావనం జలపూరితమ్ ।
అర్ఘ్యం గృహాణ భగవన్ గాంగేయ కలశస్థితమ్ ॥
ఓం నమః శివాయ ।
హస్తయోః అర్ఘ్యం సమర్పయామి ॥

ఆచమనీయం
వామదేవ సురాధీశ వందితాంఘ్రి సరోరుహ ।
గృహాణాచమనం దేవ కరుణా వరుణాలయ ॥
ఓం నమః శివాయ ।
ముఖే ఆచమనీయం సమర్పయామి ॥

స్నానం

ఆపో॒ హిష్ఠా మ॑యో॒భువ॒స్తా న॑ ఊ॒ర్జే ద॑ధాతన ।
మ॒హే రణా॑య॒ చక్ష॑సే ॥
యో వః॑ శి॒వత॑మో రస॒స్తస్య॑ భాజయతే॒హ నః॑ ।
ఉ॒శ॒తీరి॑వ మా॒త॑రః ॥
తస్మా॒ అరం॑ గమామ వో॒ యస్య॒ క్షయా॑య॒ జిన్వ॑థ ।
ఆపో॑ జ॒నయ॑థా చ నః ॥

ఓం నమః శివాయ ।
శుద్ధోదక స్నానం సమర్పయామి ॥
స్నానానంతరం ఆచమనీయం సమర్పయామి ॥

వస్త్రం
వస్త్రయుగ్మం చ దివ్యం చ శోభనం ప్రీతి వర్ధనమ్ ।
ఓం నమః శివాయ ।
వస్త్రం సమర్పయామి ॥

యజ్ఞోపవీతం
యజ్ఞోపవీతం పరమం పవిత్రం ప్రజాపతేర్యత్సహజం పురస్తాత్ ।
ఆయుష్యమగ్ర్యం ప్రతిముంచ శుభ్రం యజ్ఞోపవీతం బలమస్తు తేజః ॥
ఓం నమః శివాయ ।
యజ్ఞోపవీతం సమర్పయామి ॥

గంధం
శ్రీఖండం చందనం దివ్యం గంధాఢ్యం సుమనోహరమ్ ।
విలేపనం సురశ్రేష్ఠ ప్రీత్యర్థం ప్రతిగృహ్యతామ్ ॥
ఓం నమః శివాయ ।
గంధం సమర్పయామి ॥

అర్చన
అక్షతాన్ ధవళాన్ దివ్యాన్ పుష్పాణి చ సుగంధీని ।
భక్త్యా దత్తాని గృహ్యంతాం సర్వదేవాః ప్రసీదత ॥

అంగ పూజా
ఓం శివాయ నమః – పాదౌ పూజయామి ।
ఓం మహేశ్వరాయ నమః – గుల్ఫౌ పూజయామి ।
ఓం శంభవే నమః – జానునీ పూజయామి ।
ఓం పినాకినే నమః – ఊరూ పూజయామి ।
ఓం శశిశేఖరాయ నమః – కటిం పూజయామి ।
ఓం వామదేవాయ నమః – ఉదరం పూజయామి ।
ఓం విరూపాక్షాయ నమః – హృదయం పూజయామి ।
ఓం కపర్దినే నమః – కంఠం పూజయామి ।
ఓం నీలలోహితాయ నమః – స్కంధౌ పూజయామి ।
ఓం శంకరాయ నమః – బాహూ పూజయామి ।
ఓం శూలపాణయే నమః – హస్తౌ పూజయామి ।
ఓం ఖట్వాంగినే నమః – ముఖం పూజయామి ।
ఓం అంబికానాథాయ నమః – నేత్రే పూజయామి ।
ఓం శ్రీకంఠాయ నమః – శిరః పూజయామి ।
ఓం భక్తవత్సలాయ నమః – సర్వాణ్యంగాని పూజయామి ॥

[Recite the Siva aShTOttara Sata nAmAvaLI, or at least a few known names of Shiva. Offer flowers or akshatas with each name.]

అథవా శివ నామావళీ పఠనమ్ ॥

ఓం నమః శివాయ ।
అష్టోత్తర శత నామావళీ పూజాం సమర్పయామి ।
అక్షతాన్ పుష్పాణి చ సమర్పయామి ॥

ధూపం
వనస్పత్యుద్భవైర్దివ్యైః నానాగంధైః సుసంయుతః ।
ఆఘ్రేయః సర్వదేవానాం ధూపోఽయం ప్రతిగృహ్యతామ్ ॥
ఓం నమః శివాయ ।
ధూపమాఘ్రాపయామి ॥

దీపం
సాజ్యం త్రివర్తి సంయుక్తం వహ్నినా యోజితం ప్రియమ్ ।
గృహాణ మంగళం దీపం త్రైలోక్య తిమిరాపహమ్ ॥
ఓం నమః శివాయ ।
దీపం దర్శయామి ॥

నైవేద్యం
నైవేద్యం గృహ్యతాం దేవ భక్త్యా సంపాదితం మయా ।
ఇదం ఫలం చ పానీయం సర్వోపచార సంయుతమ్ ॥

ఓం భూర్భువ॒స్సువః॒ । తత్స॑వి॒తుర్వరే᳚ణ్యం॒ భర్గో॑ దే॒వస్య॑ ధీమహి ।
ధి॒యో యో నః॑ ప్రచో॒దయా᳚త్ ॥

సత్యం త్వా ఋతేన పరిషించామి ।
అమృతమస్తు । అమృతోపస్తరణమసి ।
ఓం ప్రాణాయ స్వాహా । ఓం అపానాయ స్వాహా । ఓం వ్యానాయ స్వాహా ।
ఓం ఉదానాయ స్వాహా । ఓం సమానాయ స్వాహా ।
మధ్యే మధ్యే పానీయం సమర్పయామి ।
అమృతాపిధానమసి ।
ఉత్తరాపోశనం సమర్పయామి ।
హస్తౌ ప్రక్షాళయామి । పాదౌ ప్రక్షాళయామి ।
శుద్ధాచమనీయం సమర్పయామి ॥

ఓం నమః శివాయ ।
నైవేద్యం సమర్పయామి ॥

తాంబూలం
పూగీఫలశ్చ కర్పూరైః నాగవల్లీదలైర్యుతమ్ ।
ముక్తాచూర్ణ సంయుక్తం తాంబూలం ప్రతిగృహ్యతామ్ ॥
ఓం నమః శివాయ ।
తాంబూలం సమర్పయామి ॥

నీరాజనం

వేదా॒హమే॒తం పురు॑షం మ॒హాంతం᳚ । ఆ॒ది॒త్యవ॑ర్ణం॒ తమ॑స॒స్తు పా॒రే ।
సర్వా॑ణి రూ॒పాణి॑ వి॒చిత్య॒ ధీరః॑ । నామా॑ని కృ॒త్వాఽభి॒వద॒న్॒, యదాఽఽస్తే᳚ ॥

ఓం నమః శివాయ ।
నీరాజనం సమర్పయామి ॥

మంత్రపుష్పం

నమో హిరణ్యబాహవే హిరణ్యవర్ణాయ హిరణ్యరూపాయ హిరణ్యపతయేఽంబికాపతయ ఉమాపతయే పశుపతయే॑ నమో॒ నమః ॥

ఓం నమః శివాయ ।
మంత్రపుష్పం సమర్పయామి ॥

ప్రదక్షిణం
యాని కాని చ పాపాని జన్మాంతర కృతాని చ ।
తాని తాని ప్రణశ్యంతి ప్రదక్షిణ పదే పదే ॥
పదే పదే సర్వతమో నికృంతనం
పదే పదే సర్వ శుభప్రదాయకమ్ ।
ప్రదక్షిణం భక్తియుతేన చేతసా
కరోమి మృత్యుంజయ రక్ష రక్ష మామ్ ॥
ఓం నమః శివాయ ।
ప్రదక్షిణ నమస్కారాన్ సమర్పయామి ॥

నమస్కారః
ఉరసా శిరసా దృష్ట్యా మనసా వచసా తథా ।
పద్భ్యాం కరాభ్యాం కర్ణాభ్యాం ప్రణామోఽష్టాంగ ఉచ్యతే ॥
ఓం నమః శివాయ ।
నమస్కారాన్ సమర్పయామి ॥

సర్వోపచారాః
ఓం నమః శివాయ ।
ఛత్రం సమర్పయామి ।
చామరం సమర్పయామి ।
గీతం శ్రావయామి ।
నృత్యం దర్శయామి ।
సమస్త రాజోపచారాన్ దేవోపచారాన్ సమర్పయామి ॥

స్తోత్ర/సూక్త పఠనం

క్షమాప్రార్థనా
యస్య స్మృత్యా చ నామోక్త్యా తపః పూజా క్రియాదిషు ।
న్యూనం సంపూర్ణతాం యాతి సద్యో వందే మహేశ్వరమ్ ॥

మంత్రహీనం క్రియాహీనం భక్తిహీనం మహేశ్వర ।
యత్పూజితం మయా దేవ పరిపూర్ణం తదస్తు తే ॥

కాయేన వాచా మనసేంద్రియైర్వా
బుద్ధ్యాత్మనా వా ప్రకృతేః స్వభావాత్ ।
కరోమి యద్యత్ సకలం పరస్మై
నారాయణాయేతి సమర్పయామి ॥

అనయా ధ్యాన-ఆవాహనాది-షోడశోపచార పూజయా శ్రీపరమేశ్వరః సుప్రీతః సుప్రసన్నః వరదో భవతు ॥

ఉద్వాసనం
ఓం నమః శివాయ ।
యథాస్థానం ఉద్వాసయామి ।
శోభనార్థే క్షేమాయ పునరాగమనాయ చ ॥

ప్రసాద గ్రహణం
అకాలమృత్యుహరణం సర్వవ్యాధినివారణమ్ ।
సమస్తపాపక్షయకరం దేవతా పాదోదకం శుభమ్ ॥

శ్రీపరమేశ్వర ప్రసాదం శిరసా గృహ్ణామి ॥

ఓం శాంతిః శాంతిః శాంతిః ॥

ఓం తత్సత్ బ్రహ్మార్పణమస్తు ॥