ଅଷ୍ଟାଵକ୍ର ଗୀତା ଦ୍ଵିତୀୟୋଽଧ୍ୟାୟଃ

ଜନକ ଉଵାଚ ॥
ଅହୋ ନିରଂଜନଃ ଶାଂତୋ ବୋଧୋଽହଂ ପ୍ରକୃତେଃ ପରଃ ।
ଏତାଵଂତମହଂ କାଲଂ ମୋହେନୈଵ ଵିଡଂବିତଃ ॥ 2-1॥

ୟଥା ପ୍ରକାଶୟାମ୍ୟେକୋ ଦେହମେନଂ ତଥା ଜଗତ୍ ।
ଅତୋ ମମ ଜଗତ୍ସର୍ଵମଥଵା ନ ଚ କିଂଚନ ॥ 2-2॥

ସ ଶରୀରମହୋ ଵିଶ୍ଵଂ ପରିତ୍ୟଜ୍ୟ ମୟାଧୁନା ।
କୁତଶ୍ଚିତ୍ କୌଶଲାଦ୍ ଏଵ ପରମାତ୍ମା ଵିଲୋକ୍ୟତେ ॥ 2-3॥

ୟଥା ନ ତୋୟତୋ ଭିନ୍ନାସ୍ତରଂଗାଃ ଫେନବୁଦ୍ବୁଦାଃ ।
ଆତ୍ମନୋ ନ ତଥା ଭିନ୍ନଂ ଵିଶ୍ଵମାତ୍ମଵିନିର୍ଗତମ୍ ॥ 2-4॥

ତଂତୁମାତ୍ରୋ ଭଵେଦ୍ ଏଵ ପଟୋ ୟଦ୍ଵଦ୍ ଵିଚାରିତଃ ।
ଆତ୍ମତନ୍ମାତ୍ରମେଵେଦଂ ତଦ୍ଵଦ୍ ଵିଶ୍ଵଂ ଵିଚାରିତମ୍ ॥ 2-5॥

ୟଥୈଵେକ୍ଷୁରସେ କ୍ଲୃପ୍ତା ତେନ ଵ୍ୟାପ୍ତୈଵ ଶର୍କରା ।
ତଥା ଵିଶ୍ଵଂ ମୟି କ୍ଲୃପ୍ତଂ ମୟା ଵ୍ୟାପ୍ତଂ ନିରଂତରମ୍ ॥ 2-6॥

ଆତ୍ମାଜ୍ଞାନାଜ୍ଜଗଦ୍ଭାତି ଆତ୍ମଜ୍ଞାନାନ୍ନ ଭାସତେ ।
ରଜ୍ଜ୍ଵଜ୍ଞାନାଦହିର୍ଭାତି ତଜ୍ଜ୍ଞାନାଦ୍ ଭାସତେ ନ ହି ॥ 2-7॥

ପ୍ରକାଶୋ ମେ ନିଜଂ ରୂପଂ ନାତିରିକ୍ତୋଽସ୍ମ୍ୟହଂ ତତଃ ।
ୟଦା ପ୍ରକାଶତେ ଵିଶ୍ଵଂ ତଦାହଂ ଭାସ ଏଵ ହି ॥ 2-8॥

ଅହୋ ଵିକଲ୍ପିତଂ ଵିଶ୍ଵମଜ୍ଞାନାନ୍ମୟି ଭାସତେ ।
ରୂପ୍ୟଂ ଶୁକ୍ତୌ ଫଣୀ ରଜ୍ଜୌ ଵାରି ସୂର୍ୟକରେ ୟଥା ॥ 2-9॥

ମତ୍ତୋ ଵିନିର୍ଗତଂ ଵିଶ୍ଵଂ ମୟ୍ୟେଵ ଲୟମେଷ୍ୟତି ।
ମୃଦି କୁଂଭୋ ଜଲେ ଵୀଚିଃ କନକେ କଟକଂ ୟଥା ॥ 2-10॥

ଅହୋ ଅହଂ ନମୋ ମହ୍ୟଂ ଵିନାଶୋ ୟସ୍ୟ ନାସ୍ତି ମେ ।
ବ୍ରହ୍ମାଦିସ୍ତଂବପର୍ୟଂତଂ ଜଗନ୍ନାଶେଽପି ତିଷ୍ଠତଃ ॥ 2-11॥

ଅହୋ ଅହଂ ନମୋ ମହ୍ୟମେକୋଽହଂ ଦେହଵାନପି ।
କ୍ଵଚିନ୍ନ ଗଂତା ନାଗଂତା ଵ୍ୟାପ୍ୟ ଵିଶ୍ଵମଵସ୍ଥିତଃ ॥ 2-12॥

ଅହୋ ଅହଂ ନମୋ ମହ୍ୟଂ ଦକ୍ଷୋ ନାସ୍ତୀହ ମତ୍ସମଃ ।
ଅସଂସ୍ପୃଶ୍ୟ ଶରୀରେଣ ୟେନ ଵିଶ୍ଵଂ ଚିରଂ ଧୃତମ୍ ॥ 2-13॥

ଅହୋ ଅହଂ ନମୋ ମହ୍ୟଂ ୟସ୍ୟ ମେ ନାସ୍ତି କିଂଚନ ।
ଅଥଵା ୟସ୍ୟ ମେ ସର୍ଵଂ ୟଦ୍ ଵାଙ୍ମନସଗୋଚରମ୍ ॥ 2-14॥

ଜ୍ଞାନଂ ଜ୍ଞେୟଂ ତଥା ଜ୍ଞାତା ତ୍ରିତୟଂ ନାସ୍ତି ଵାସ୍ତଵମ୍ ।
ଅଜ୍ଞାନାଦ୍ ଭାତି ୟତ୍ରେଦଂ ସୋଽହମସ୍ମି ନିରଂଜନଃ ॥ 2-15॥

ଦ୍ଵୈତମୂଲମହୋ ଦୁଃଖଂ ନାନ୍ୟତ୍ତସ୍ୟାଽସ୍ତି ଭେଷଜମ୍ ।
ଦୃଶ୍ୟମେତନ୍ ମୃଷା ସର୍ଵମେକୋଽହଂ ଚିଦ୍ରସୋମଲଃ ॥ 2-16॥

ବୋଧମାତ୍ରୋଽହମଜ୍ଞାନାଦ୍ ଉପାଧିଃ କଲ୍ପିତୋ ମୟା ।
ଏଵଂ ଵିମୃଶତୋ ନିତ୍ୟଂ ନିର୍ଵିକଲ୍ପେ ସ୍ଥିତିର୍ମମ ॥ 2-17॥

ନ ମେ ବଂଧୋଽସ୍ତି ମୋକ୍ଷୋ ଵା ଭ୍ରାଂତିଃ ଶାଂତା ନିରାଶ୍ରୟା ।
ଅହୋ ମୟି ସ୍ଥିତଂ ଵିଶ୍ଵଂ ଵସ୍ତୁତୋ ନ ମୟି ସ୍ଥିତମ୍ ॥ 2-18॥

ସଶରୀରମିଦଂ ଵିଶ୍ଵଂ ନ କିଂଚିଦିତି ନିଶ୍ଚିତମ୍ ।
ଶୁଦ୍ଧଚିନ୍ମାତ୍ର ଆତ୍ମା ଚ ତତ୍କସ୍ମିନ୍ କଲ୍ପନାଧୁନା ॥ 2-19॥

ଶରୀରଂ ସ୍ଵର୍ଗନରକୌ ବଂଧମୋକ୍ଷୌ ଭୟଂ ତଥା ।
କଲ୍ପନାମାତ୍ରମେଵୈତତ୍ କିଂ ମେ କାର୍ୟଂ ଚିଦାତ୍ମନଃ ॥ 2-20॥

ଅହୋ ଜନସମୂହେଽପି ନ ଦ୍ଵୈତଂ ପଶ୍ୟତୋ ମମ ।
ଅରଣ୍ୟମିଵ ସଂଵୃତ୍ତଂ କ୍ଵ ରତିଂ କରଵାଣ୍ୟହମ୍ ॥ 2-21॥

ନାହଂ ଦେହୋ ନ ମେ ଦେହୋ ଜୀଵୋ ନାହମହଂ ହି ଚିତ୍ ।
ଅୟମେଵ ହି ମେ ବଂଧ ଆସୀଦ୍ୟା ଜୀଵିତେ ସ୍ପୃହା ॥ 2-22॥

ଅହୋ ଭୁଵନକଲ୍ଲୋଲୈର୍ଵିଚିତ୍ରୈର୍ଦ୍ରାକ୍ ସମୁତ୍ଥିତମ୍ ।
ମୟ୍ୟନଂତମହାଂଭୋଧୌ ଚିତ୍ତଵାତେ ସମୁଦ୍ୟତେ ॥ 2-23॥

ମୟ୍ୟନଂତମହାଂଭୋଧୌ ଚିତ୍ତଵାତେ ପ୍ରଶାମ୍ୟତି ।
ଅଭାଗ୍ୟାଜ୍ଜୀଵଵଣିଜୋ ଜଗତ୍ପୋତୋ ଵିନଶ୍ଵରଃ ॥ 2-24॥

ମୟ୍ୟନଂତମହାଂଭୋଧାଵାଶ୍ଚର୍ୟଂ ଜୀଵଵୀଚୟଃ ।
ଉଦ୍ୟଂତି ଘ୍ନଂତି ଖେଲଂତି ପ୍ରଵିଶଂତି ସ୍ଵଭାଵତଃ ॥ 2-25॥