Uddhava Geetha – Chapter 7
atha saptamō’dhyāyaḥ ।
śrī bhagavān uvācha ।
yat āttha māṃ mahābhāga tat chikīrṣitaṃ ēva mē ।
brahmā bhavaḥ lōkapālāḥ svarvāsaṃ mē abhikāṅkṣiṇaḥ ॥ 1॥
mayā niṣpāditaṃ hi atra dēvakāryaṃ aśēṣataḥ ।
yadarthaṃ avatīrṇaḥ ahaṃ aṃśēna brahmaṇārthitaḥ ॥ 2॥
kulaṃ vai śāpanirdagdhaṃ naṅkṣyati anyōnyavigrahāt ।
samudraḥ saptamē ahnhyētāṃ purīṃ cha plāvayiṣyati ॥ 3॥
yaḥ hi ēva ayaṃ mayā tyaktaḥ lōkaḥ ayaṃ naṣṭamaṅgalaḥ ।
bhaviṣyati achirāt sādhō kalinā’pi nirākṛtaḥ ॥ 4॥
na vastavyaṃ tvayā ēva iha mayā tyaktē mahītalē ।
janaḥ adharmaruchiḥ bhadraḥ bhaviṣyati kalau yugē ॥ 5॥
tvaṃ tu sarvaṃ parityajya snēhaṃ svajanabandhuṣu ।
mayi āvēśya manaḥ samyak samadṛk vicharasva gām ॥ 6॥
yat idaṃ manasā vāchā chakṣurbhyāṃ śravaṇādibhiḥ ।
naśvaraṃ gṛhyamāṇaṃ cha viddhi māyāmanōmayam ॥ 7॥
puṃsaḥ ayuktasya nānārthaḥ bhramaḥ saḥ guṇadōṣabhāk ।
karmākarmavikarma iti guṇadōṣadhiyaḥ bhidā ॥ 8॥
tasmāt yuktaindriyagrāmaḥ yuktachittaḥ idaṃ jagat ।
ātmani īkṣasva vitataṃ ātmānaṃ mayi adhīśvarē ॥ 9॥
jñānavijñānasaṃyuktaḥ ātmabhūtaḥ śarīriṇām ।
ātmānubhavatuṣṭātmā na antarāyaiḥ vihanyasē ॥ 10॥
dōṣabuddhyā ubhayātītaḥ niṣēdhāt na nivartatē ।
guṇabuddhyā cha vihitaṃ na karōti yathā arbhakaḥ ॥ 11॥
sarvabhūtasuhṛt śāntaḥ jñānavijñānaniśchayaḥ ।
paśyan madātmakaṃ viśvaṃ na vipadyēta vai punaḥ ॥ 12॥
śrī śukaḥ uvācha ।
iti ādiṣṭaḥ bhagavatā mahābhāgavataḥ nṛpa ।
uddhavaḥ praṇipatya āha tattvajijñāsuḥ achyutam ॥ 13॥
uddhavaḥ uvācha ।
yōgēśa yōgavinnyāsa yōgātma yōgasambhava ।
niḥśrēyasāya mē prōktaḥ tyāgaḥ sannyāsalakṣaṇaḥ ॥ 14॥
tyāgaḥ ayaṃ duṣkaraḥ bhūman kāmānāṃ viṣayātmabhiḥ ।
sutarāṃ tvayi sarvātman na abhaktaiḥ iti mē matiḥ ॥ 15॥
saḥ ahaṃ mama ahaṃ iti mūḍhamatiḥ vigāḍhaḥ
tvat māyayā virachita ātmani sānubandhē ।
tat tu añjasā nigaditaṃ bhavatā yathā aham
saṃsādhayāmi bhagavan anuśādhi bhṛtyam ॥ 16॥
satyasya tē svadṛśaḥ ātmanaḥ ātmanaḥ anyam
vaktāraṃ īśa vibudhēṣu api na anuchakṣē ।
sarvē vimōhitadhiyaḥ tava māyayā imē
brahmādayaḥ tanubhṛtaḥ bahiḥ arthabhāvaḥ ॥ 17॥
tasmāt bhavantaṃ anavadyaṃ anantapāram
sarvajñaṃ īśvaraṃ akuṇṭhavikuṇṭhadhiṣṇi ayam ।
nirviṇṇadhīḥ ahaṃ u ha vṛjanābhitaptaḥ
nārāyaṇaṃ narasakhaṃ śaraṇaṃ prapadyē ॥ 18॥
śrī bhagavān uvācha ।
prāyēṇa manujā lōkē lōkatattvavichakṣaṇāḥ ।
samuddharanti hi ātmānaṃ ātmanā ēva aśubhāśayāt ॥ 19॥
ātmanaḥ guruḥ ātmā ēva puruṣasya viśēṣataḥ ।
yat pratyakṣa anumānābhyāṃ śrēyaḥ asau anuvindatē ॥ 20॥
puruṣatvē cha māṃ dhīrāḥ sāṅkhyayōgaviśāradāḥ ।
āvistarāṃ prapaśyanti sarvaśakti upabṛṃhitam ॥ 21॥
ēkadvitrichatuṣpādaḥ bahupādaḥ tathā apadaḥ ।
bahvyaḥ santi puraḥ sṛṣṭāḥ tāsāṃ mē pauruṣī priyā ॥ 22॥
atra māṃ mārgayantyaddhāḥ yuktāḥ hētubhiḥ īśvaram ।
gṛhyamāṇaiḥ guṇaiḥ liṅgaiḥ agrāhyaṃ anumānataḥ ॥ 23॥
atra api udāharanti imaṃ itihāsaṃ purātanam ।
avadhūtasya saṃvādaṃ yadōḥ amitatējasaḥ ॥ 24॥
(atha avadhūtagītam ।)
avadhūtaṃ dvijaṃ kañchit charantaṃ akutōbhayam ।
kaviṃ nirīkṣya taruṇaṃ yaduḥ paprachCha dharmavit ॥ 25॥
yaduḥ uvācha ।
kutaḥ buddhiḥ iyaṃ brahman akartuḥ suviśāradā ।
yāṃ āsādya bhavān lōkaṃ vidvān charati bālavat ॥ 26॥
prāyaḥ dharmārthakāmēṣu vivitsāyāṃ cha mānavāḥ ।
hētunā ēva samīhantē āyuṣaḥ yaśasaḥ śriyaḥ ॥ 27॥
tvaṃ tu kalpaḥ kaviḥ dakṣaḥ subhagaḥ amṛtabhāṣaṇaḥ ।
na kartā nēhasē kiñchit jaḍaunmattapiśāchavat ॥ 28॥
janēṣu dahyamānēṣu kāmalōbhadavāgninā ।
na tapyasē agninā muktaḥ gaṅgāmbhasthaḥ iva dvipaḥ ॥ 29॥
tvaṃ hi naḥ pṛchChatāṃ brahman ātmani ānandakāraṇam ।
brūhi sparśavihīnasya bhavataḥ kēvala ātmanaḥ ॥ 30॥
śrī bhagavān uvācha ।
yadunā ēvaṃ mahābhāgaḥ brahmaṇyēna sumēdhasā ।
pṛṣṭaḥ sabhājitaḥ prāha praśraya avanataṃ dvijaḥ ॥ 31॥
brāhmaṇaḥ uvācha ।
santi mē guravaḥ rājan bahavaḥ buddhyā upāśritāḥ ।
yataḥ buddhiṃ upādāya muktaḥ aṭāmi iha tān śruṇu ॥ 32॥
pṛthivī vāyuḥ ākāśaṃ āpaḥ agniḥ chandramā raviḥ ।
kapōtaḥ ajagaraḥ sindhuḥ pataṅgaḥ madhukṛd gajaḥ ॥ 33॥
madhuhā hariṇaḥ mīnaḥ piṅgalā kuraraḥ arbhakaḥ ।
kumārī śarakṛt sarpaḥ ūrṇanābhiḥ supēśakṛt ॥ 34॥
ētē mē guravaḥ rājan chaturviṃśatiḥ āśritāḥ ।
śikṣā vṛttibhiḥ ētēṣāṃ anvaśikṣaṃ iha ātmanaḥ ॥ 35॥
yataḥ yat anuśikṣāmi yathā vā nāhuṣātmaja ।
tat tathā puruṣavyāghra nibōdha kathayāmi tē ॥ 36॥
bhūtaiḥ ākramāṇaḥ api dhīraḥ daivavaśānugaiḥ ।
tat vidvān na chalēt mārgāt anvaśikṣaṃ kṣitēḥ vratam ॥ 37॥
śaśvat parārthasarvēhaḥ parārtha ēkāntasambhavaḥ ।
sādhuḥ śikṣēta bhūbhṛttaḥ nagaśiṣyaḥ parātmatām ॥
38॥
prāṇavṛttyā ēva santuṣyēt muniḥ na ēva indriyapriyaiḥ ।
jñānaṃ yathā na naśyēta na avakīryēta vāṅmanaḥ ॥ 39॥
viṣayēṣu āviśan yōgī nānādharmēṣu sarvataḥ ।
guṇadōṣavyapēta ātmā na viṣajjēta vāyuvat ॥ 40॥
pārthivēṣu iha dēhēṣu praviṣṭaḥ tat guṇāśrayaḥ ।
guṇaiḥ na yujyatē yōgī gandhaiḥ vāyuḥ iva ātmadṛk ॥ 41॥
antaḥ hitaḥ cha sthirajaṅgamēṣu
brahma ātmabhāvēna samanvayēna ।
vyāptya avachChēdaṃ asaṅgaṃ ātmanaḥ
muniḥ nabhaḥ tvaṃ vitatasya bhāvayēt ॥ 42॥
tējaḥ abannamayaiḥ bhāvaiḥ mēgha ādyaiḥ vāyunā īritaiḥ ।
na spṛśyatē nabhaḥ tadvat kālasṛṣṭaiḥ guṇaiḥ pumān ॥
43॥
svachChaḥ prakṛtitaḥ snigdhaḥ mādhuryaḥ tīrthabhūḥ nṛṇām ।
muniḥ punāti apāṃ mitraṃ īkṣa upasparśakīrtanaiḥ ॥ 44॥
tējasvī tapasā dīptaḥ durdharṣaudarabhājanaḥ ।
sarvabhakṣaḥ api yukta ātmā na ādattē malaṃ agnivat ॥ 45॥
kvachit śannaḥ kvachit spaṣṭaḥ upāsyaḥ śrēyaḥ ichChatām ।
bhuṅktē sarvatra dātṝṇāṃ dahan prāk uttara aśubham ॥
46॥
svamāyayā sṛṣṭaṃ idaṃ sat asat lakṣaṇaṃ vibhuḥ ।
praviṣṭaḥ īyatē tat tat svarūpaḥ agniḥ iva ēdhasi ॥ 47॥
visargādyāḥ śmaśānāntāḥ bhāvāḥ dēhasya na ātmanaḥ ।
kalānāṃ iva chandrasya kālēna avyaktavartmanā ॥ 48॥
kālēna hi ōghavēgēna bhūtānāṃ prabhava api ayau ।
nityau api na dṛśyētē ātmanaḥ agnēḥ yathā archiṣām ॥ 49॥
guṇaiḥ guṇān upādattē yathākālaṃ vimuñchati ।
na tēṣu yujyatē yōgī gōbhiḥ gāḥ iva gōpatiḥ ॥ 50॥
budhyatē svēna bhēdēna vyaktisthaḥ iva tat gataḥ ।
lakṣyatē sthūlamatibhiḥ ātmā cha avasthitaḥ arkavat ॥ 51॥
na atisnēhaḥ prasaṅgaḥ vā kartavyaḥ kva api kēnachit ।
kurvan vindēta santāpaṃ kapōtaḥ iva dīnadhīḥ ॥ 52॥
kapōtaḥ kaśchana araṇyē kṛtanīḍaḥ vanaspatau ।
kapōtyā bhāryayā sārdhaṃ uvāsa katichit samāḥ ॥ 53॥
kapōtau snēhaguṇitahṛdayau gṛhadharmiṇau ।
dṛṣṭiṃ dṛṣṭyāṅgaṃ aṅgēna buddhiṃ buddhyā babandhatuḥ ॥
54॥
śayyāsanāṭanasthānavārtākrīḍāśanādikam ।
mithunībhūya visrabdhau chēratuḥ vanarājiṣu ॥ 55॥
yaṃ yaṃ vāñChati sā rājan tarpayanti anukampitā ।
taṃ taṃ samanayat kāmaṃ kṛchChrēṇa api ajitaindriyaḥ ॥ 56॥
kapōtī prathamaṃ garbhaṃ gṛhṇati kālaḥ āgatē ।
aṇḍāni suṣuvē nīḍē svapatyuḥ sannidhau satī ॥ 57॥
tēṣū kālē vyajāyanta rachitāvayavā harēḥ ।
śaktibhiḥ durvibhāvyābhiḥ kōmalāṅgatanūruhāḥ ॥ 58॥
prajāḥ pupuṣatuḥ prītau dampatī putravatsalau ।
śaṛṇvantau kūjitaṃ tāsāṃ nirvṛtau kalabhāṣitaiḥ ॥ 59॥
tāsāṃ patatraiḥ susparśaiḥ kūjitaiḥ mugdhachēṣṭitaiḥ ।
pratyudgamaiḥ adīnānāṃ pitarau mudaṃ āpatuḥ ॥ 60॥
snēhānubaddhahṛdayau anyōnyaṃ viṣṇumāyayā ।
vimōhitau dīnadhiyau śiśūn pupuṣatuḥ prajāḥ ॥ 61॥
ēkadā jagmatuḥ tāsāṃ annārthaṃ tau kuṭumbinau ।
paritaḥ kānanē tasmin arthinau chēratuḥ chiram ॥ 62॥
dṛṣṭvā tān lubdhakaḥ kaśchit yadṛchCha ataḥ vanēcharaḥ ।
jagṛhē jālaṃ ātatya charataḥ svālayāntikē ॥ 63॥
kapōtaḥ cha kapōtī cha prajāpōṣē sadā utsukau ।
gatau pōṣaṇaṃ ādāya svanīḍaṃ upajagmatuḥ ॥ 64॥
kapōtī svātmajān vīkṣya bālakān jālasaṃvṛtān ।
tān abhyadhāvat krōśantī krōśataḥ bhṛśaduḥkhitā ॥ 65॥
sā asakṛt snēhaguṇitā dīnachittā ajamāyayā ।
svayaṃ cha abadhyata śichā baddhān paśyanti apasmṛtiḥ ॥ 66॥
kapōtaḥ cha ātmajān baddhān ātmanaḥ api adhikān priyān ।
bhāryāṃ cha ātmasamāṃ dīnaḥ vilalāpa atiduḥkhitaḥ ॥ 67॥
ahō mē paśyata apāyaṃ alpapuṇyasya durmatēḥ ।
atṛptasya akṛtārthasya gṛhaḥ traivargikaḥ hataḥ ॥ 68॥
anurūpā anukūlā cha yasya mē patidēvatā ।
śūnyē gṛhē māṃ santyajya putraiḥ svaryāti sādhubhiḥ ॥ 69॥
saḥ ahaṃ śūnyē gṛhē dīnaḥ mṛtadāraḥ mṛtaprajaḥ ।
jijīviṣē kimarthaṃ vā vidhuraḥ duḥkhajīvitaḥ ॥ 70॥
tān tathā ēva āvṛtān śigbhiḥ mṛtyugrastān vichēṣṭataḥ ।
svayaṃ cha kṛpaṇaḥ śikṣu paśyan api abudhaḥ apatat ॥ 71॥
taṃ labdhvā lubdhakaḥ krūraḥ kapōtaṃ gṛhamēdhinam ।
kapōtakān kapōtīṃ cha siddhārthaḥ prayayau gṛham ॥ 72॥
ēvaṃ kuṭumbī aśānta ātmā dvandva ārāmaḥ patat trivat ।
puṣṇan kuṭumbaṃ kṛpaṇaḥ sānubandhaḥ avasīdati ॥ 73॥
yaḥ prāpya mānuṣaṃ lōkaṃ muktidvāraṃ apāvṛtam ।
gṛhēṣu khagavat saktaḥ taṃ ārūḍhachyutaṃ viduḥ ॥ 74॥
iti śrīmadbhāgavatē mahāpurāṇē pāramahaṃsyāṃ
saṃhitāyāmēkādaśaskandhē śrīkṛṣṇōddhavasaṃvādē
yadvadhūtētihāsē saptamō’dhyāyaḥ ॥
FAQs
What is Uddhava Geetha - Chapter 7?
Uddhava Geetha - Chapter 7 is a devotional text available on Bhakti Granth in the selected language or script.
Which language or script is this version in?
This edition is published in English. Use the language selector to view another available edition.
Can I read Uddhava Geetha - Chapter 7 online?
Yes. The imported text is available directly on this page for online reading and recitation.
Can I download Uddhava Geetha - Chapter 7 as a PDF?
If a verified PDF resource was found on the source page, a PDF download button is automatically connected to this page.
How can I share this page?
Use Copy Link, WhatsApp or Facebook in the sticky sharing bar provided by the Bhakti Granth theme.
Are there related devotional texts on Bhakti Granth?
Yes. The Bhakti Granth theme automatically connects texts through language and topic relationships to strengthen navigation and topical coverage.