Uddhava Geetha – Chapter 3


atha tṛtīyō’dhyāyaḥ ।

parasya viṣṇōḥ īśasya māyināma api mōhinīm ।
māyāṃ vēdituṃ ichChāmaḥ bhagavantaḥ bruvantu naḥ ॥ 1॥

na anutṛpyē juṣan yuṣmat vachaḥ harikathā amṛtam ।
saṃsāratāpaniḥtaptaḥ martyaḥ tat tāpa bhēṣajam ॥ 2॥

antarikṣaḥ uvācha ।
ēbhiḥ bhūtāni bhūtātmā mahābhūtaiḥ mahābhuja ।
sasarjōt cha avachāni ādyaḥ svamātraprasiddhayē ॥ 3॥

ēvaṃ sṛṣṭāni bhūtāni praviṣṭaḥ pañchadhātubhiḥ ।
ēkadhā daśadhā ātmānaṃ vibhajan juṣatē guṇān ॥ 4॥

guṇaiḥ guṇān saḥ bhuñjānaḥ ātmapradyōditaiḥ prabhuḥ ।
manyamānaḥ idaṃ sṛṣṭaṃ ātmānaṃ iha sajjatē ॥ 5॥

karmāṇi karmabhiḥ kurvan sanimittāni dēhabhṛt ।
tat tat karmaphalaṃ gṛhṇan bhramati iha sukhaitaram ॥ 6॥

itthaṃ karmagatīḥ gachChan bahvabhadravahāḥ pumān ।
ābhūtasamplavāt sargapralayau aśnutē avaśaḥ ॥ 7॥

dhātu upaplavaḥ āsannē vyaktaṃ dravyaguṇātmakam ।
anādinidhanaḥ kālaḥ hi avyaktāya apakarṣati ॥ 8॥

śatavarṣāḥ hi anāvṛṣṭiḥ bhaviṣyati ulbaṇā bhuvi ।
tat kāla upachita uṣṇa arkaḥ lōkān trīn pratapiṣyati ॥9॥

pātālatalaṃ ārabhya saṅkarṣaṇamukha analaḥ ।
dahan ūrdhvaśikhaḥ viṣvak vardhatē vāyunā īritaḥ ॥ 10॥

sāṃvartakaḥ mēghagaṇaḥ varṣati sma śataṃ samāḥ ।
dhārābhiḥ hastihastābhiḥ līyatē salilē virāṭ ॥ 11॥

tataḥ virājaṃ utsṛjya vairājaḥ puruṣaḥ nṛpa ।
avyaktaṃ viśatē sūkṣmaṃ nirindhanaḥ iva analaḥ ॥ 12॥

vāyunā hṛtagandhā bhūḥ salilatvāya kalpatē ।
salilaṃ tat dhṛtarasaṃ jyōtiṣṭvāya upakalpatē ॥ 13॥

hṛtarūpaṃ tu tamasā vāyau jyōtiḥ pralīyatē ।
hṛtasparśaḥ avakāśēna vāyuḥ nabhasi līyatē ।
kālātmanā hṛtaguṇaṃ navaḥ ātmani līyatē ॥ 14॥

indriyāṇi manaḥ buddhiḥ saha vaikārikaiḥ nṛpa ।
praviśanti hi ahaṅkāraṃ svaguṇaiḥ ahaṃ ātmani ॥ 15॥

ēṣā māyā bhagavataḥ sargasthiti antakāriṇī ।
trivarṇā varṇitā asmābhiḥ kiṃ bhūyaḥ śrōtuṃ ichChasi ॥ 16॥

rājā uvācha ।
yathā ētāṃ aiśvarīṃ māyāṃ dustarāṃ akṛtātmabhiḥ ।
taranti añjaḥ sthūladhiyaḥ maharṣaḥ idaṃ uchyatām ॥ 17॥

prabuddhaḥ uvācha ।
karmāṇi ārabhamāṇānāṃ duḥkhahatyai sukhāya cha ।
paśyēt pākaviparyāsaṃ mithunīchāriṇāṃ nṛṇām ॥ 18॥

nityārtidēna vittēna durlabhēna ātmamṛtyunā ।
gṛha apatyāptapaśubhiḥ kā prītiḥ sādhitaiḥ chalaiḥ ॥

19॥

ēvaṃ lōkaṃ paraṃ vidyāt naśvaraṃ karmanirmitam ।
satulya atiśaya dhvaṃsaṃ yathā maṇḍalavartinām ॥ 20॥

tasmāt guruṃ prapadyēta jijñāsuḥ śrēyaḥ uttamam ।
śābdē parē cha niṣṇātaṃ brahmaṇi upaśamāśrayam ॥ 21॥

tatra bhāgavatān dharmān śikṣēt guruātmadaivataḥ ।
amāyayā anuvṛtyā yaiḥ tuṣyēt ātmā ātmadaḥ hariḥ ॥ 22॥

sarvataḥ manasaḥ asaṅgaṃ ādau saṅgaṃ cha sādhuṣu ।
dayāṃ maitrīṃ praśrayaṃ cha bhūtēṣu addhā yathā uchitam ॥ 23॥

śauchaṃ tapaḥ titikṣāṃ cha maunaṃ svādhyāyaṃ ārjavam ।
brahmacharyaṃ ahiṃsāṃ cha samatvaṃ dvandvasañjñayōḥ ॥ 24॥

sarvatra ātmēśvara anvīkṣāṃ kaivalyaṃ anikētatām ।
viviktachīravasanaṃ santōṣaṃ yēna kēnachit ॥ 25॥

śraddhāṃ bhāgavatē śāstrē anindāṃ anyatra cha api hi ।
manōvāk karmadaṇḍaṃ cha satyaṃ śamadamau api ॥ 26॥

śravaṇaṃ kīrtanaṃ dhyānaṃ harēḥ adbhutakarmaṇaḥ ।
janmakarmaguṇānāṃ cha tadarthē akhilachēṣṭitam ॥ 27॥

iṣṭaṃ dattaṃ tapaḥ japtaṃ vṛttaṃ yat cha ātmanaḥ priyam ।
dārān sutān gṛhān prāṇān yat parasmai nivēdanam ॥ 28॥

ēvaṃ kṛṣṇātmanāthēṣu manuṣyēṣu cha sauhṛdam ।
paricharyāṃ cha ubhayatra mahatsu nṛṣu sādhuṣu ॥ 29॥

paraspara anukathanaṃ pāvanaṃ bhagavat yaśaḥ ।
mithaḥ ratiḥ mithaḥ tuṣṭiḥ nivṛttiḥ mithaḥ ātmanaḥ ॥ 30॥

smarantaḥ smārayantaḥ cha mithaḥ aghaughaharaṃ harim ।
bhaktyā sañjātayā bhaktyā bibhrati utpulakāṃ tanum ॥ 31॥

kvachit rudanti achyutachintayā kvachit
hasanti nandanti vadanti alaukikāḥ ।
nṛtyanti gāyanti anuśīlayanti
ajaṃ bhavanti tūṣṇīṃ paraṃ ētya nirvṛtāḥ ॥ 32॥

iti bhāgavatān dharmān śikṣan bhaktyā tadutthayā ।
nārāyaṇaparaḥ māyaṃ añjaḥ tarati dustarām ॥ 33॥

rājā uvācha ।
nārāyaṇa abhidhānasya brahmaṇaḥ paramātmanaḥ ।
niṣṭhāṃ arhatha naḥ vaktuṃ yūyaṃ hi brahmavittamāḥ ॥ 34॥

pippalāyanaḥ uvācha ।
sthiti udbhavapralayahētuḥ ahētuḥ asya
yat svapnajāgarasuṣuptiṣu sat bahiḥ cha ।
dēha indriyāsuhṛdayāni charanti yēna
sañjīvitāni tat avēhi paraṃ narēndra ॥ 35॥

na ētat manaḥ viśati vāguta chakṣuḥ ātmā
prāṇēndriyāṇi cha yathā analaṃ archiṣaḥ svāḥ ।
śabdaḥ api bōdhakaniṣēdhatayā ātmamūlam
artha uktaṃ āha yadṛtē na niṣēdhasiddhiḥ ॥ 36॥

satvaṃ rajaḥ tamaḥ iti trivṛdēkaṃ ādau
sūtraṃ mahān ahaṃ iti pravadanti jīvam ।
jñānakriyā arthaphalarūpatayōḥ uśakti
brahma ēva bhāti sat asat cha tayōḥ paraṃ yat ॥ 37॥

na ātmā jajāna na mariṣyati na ēdhatē asau
na kṣīyatē savanavit vyabhichāriṇāṃ hi ।
sarvatra śasvadanapāyi upalabdhimātraṃ
prāṇaḥ yathā indriyavalēna vikalpitaṃ sat ॥ 38॥

aṇḍēṣu pēśiṣu taruṣu aviniśchitēṣu
prāṇaḥ hi jīvaṃ upadhāvati tatra tatra ।
sannē yat indriyagaṇē ahami cha prasuptē
kūṭasthaḥ āśayamṛtē tat anusmṛtiḥ naḥ ॥ 39॥

yaḥ hi abja nābha charaṇa ēṣaṇayōḥ ubhaktyā
chētōmalāni vidhamēt guṇakarmajāni ।
tasmin viśuddhaḥ upalabhyataḥ ātmatattvam
sākṣāt yathā amaladṛśaḥ savitṛprakāśaḥ ॥ 40॥

karmayōgaṃ vadata naḥ puruṣaḥ yēna saṃskṛtaḥ ।
vidhūya iha āśu karmāṇi naiṣkarmyaṃ vindatē param ॥ 41॥

ēvaṃ praśnaṃ ṛṣin pūrvaṃ apṛchChaṃ pituḥ antikē ।
na abruvan brahmaṇaḥ putrāḥ tatra kāraṇaṃ uchyatām ॥ 42॥

āvirhōtraḥ uvācha ।
karma akarmavikarma iti vēdavādaḥ na laukikaḥ ।
vēdasya cha īśvarātmatvāt tatra muhyanti sūrayaḥ ॥ 43॥

parōkṣavādaḥ vēdaḥ ayaṃ bālānāṃ anuśāsanam ।
karmamōkṣāya karmāṇi vidhattē hi agadaṃ yathā ॥ 44॥

na ācharēt yaḥ tu vēda uktaṃ svayaṃ ajñaḥ ajitēndriyaḥ ।
vikarmaṇā hi adharmēṇa mṛtyōḥ mṛtyuṃ upaiti saḥ ॥ 45॥

vēda uktaṃ ēva kurvāṇaḥ niḥsaṅgaḥ arpitaṃ īśvarē ।
naiṣkarmyāṃ labhatē siddhiṃ rōchanārthā phalaśrutiḥ ॥ 46॥

yaḥ āśu hṛdayagranthiṃ nirjihīṣuḥ parātmanaḥ ।
vidhinā upacharēt dēvaṃ tantra uktēna cha kēśavam ॥ 47॥

labdha anugrahaḥ āchāryāt tēna sandarśitāgamaḥ ।
mahāpuruṣaṃ abhyarchēt mūrtyā abhimatayā ātmanaḥ ॥ 48॥

śuchiḥ sammukhaṃ āsīnaḥ prāṇasaṃyamanādibhiḥ ।
piṇḍaṃ viśōdhya sannyāsakṛtarakṣaḥ archayēt harim ॥ 49॥

archādau hṛdayē cha api yathālabdha upachārakaiḥ ।
dravyakṣitiātmaliṅgāni niṣpādya prōkṣya cha āsanam ॥ 50॥

pādyādīn upakalpyā atha sannidhāpya samāhitaḥ ।
hṛt ādibhiḥ kṛtanyāsaḥ mūlamantrēṇa cha archayēt ॥ 51॥

sāṅgōpāṅgāṃ sapārṣadāṃ tāṃ tāṃ mūrtiṃ svamantrataḥ ।
pādya arghyāchamanīyādyaiḥ snānavāsaḥvibhūṣaṇaiḥ ॥ 52॥

gandhamālyākṣatasragbhiḥ dhūpadīpahārakaiḥ ।
sāṅgaṃ sampūjya vidhivat stavaiḥ stutvā namēt harim ॥ 53॥

ātmāṃ tanmayaṃ dhyāyan mūrtiṃ sampūjayēt harēḥ ।
śēṣāṃ ādhāya śirasi svadhāmni udvāsya satkṛtam ॥ 54॥

ēvaṃ agni arkatōyādau atithau hṛdayē cha yaḥ ।
yajati īśvaraṃ ātmānaṃ achirāt muchyatē hi saḥ ॥ 55॥

iti śrīmadbhāgavatē mahāpurāṇē pāramahaṃsyāṃ
saṃhitāyāmēkādaśaskandhē nimijāyantasaṃvādē
māyākarmabrahmanirūpaṇaṃ tṛtīyō’dhyāyaḥ ॥

FAQs

What is Uddhava Geetha - Chapter 3?

Uddhava Geetha - Chapter 3 is a devotional text available on Bhakti Granth in the selected language or script.

Which language or script is this version in?

This edition is published in English. Use the language selector to view another available edition.

Can I read Uddhava Geetha - Chapter 3 online?

Yes. The imported text is available directly on this page for online reading and recitation.

Can I download Uddhava Geetha - Chapter 3 as a PDF?

If a verified PDF resource was found on the source page, a PDF download button is automatically connected to this page.

How can I share this page?

Use Copy Link, WhatsApp or Facebook in the sticky sharing bar provided by the Bhakti Granth theme.

Are there related devotional texts on Bhakti Granth?

Yes. The Bhakti Granth theme automatically connects texts through language and topic relationships to strengthen navigation and topical coverage.

WhatsApp Facebook