Patanjali Yoga Sutras – 3 (Vibhuti Pada)


śrīpātañjalayōgadarśanam ।

atha vibhūtipādaḥ ।

dēśabandhaśchittasya dhāraṇā ॥1॥

tatra pratyayaikatānatā dhyānam ॥2॥

tadēvārthamātranirbhāsaṃ svarūpaśūnyamiva samādhiḥ ॥3॥

trayamēkatra saṃyamaḥ ॥4॥

tajjayāt prajñālōkaḥ ॥5॥

tasya bhūmiṣu viniyōgaḥ ॥6॥

trayamantaraṅgaṃ pūrvēbhyaḥ ॥7॥

tadapi bahiraṅgaṃ nirbījasya ॥8॥

vyutthānanirōdhasaṃskārayōrabhibhavaprādurbhāvau nirōdhakṣaṇachittānvayō nirōdhapariṇāmaḥ ॥9॥

tasya praśāntavāhitā saṃskārāt ॥10॥

sarvārthataikāgratayōḥ kṣayōdayau chittasya samādhipariṇāmaḥ ॥11॥

tataḥ punaḥ śāntōditau tulyapratyayau chittasyaikāgratā pariṇāmaḥ ॥12॥

ētēna bhūtēndriyēṣu dharmalakṣaṇāvasthāpariṇāmā vyākhyātāḥ ॥13॥

śāntōditāvyapadēśyadharmānupātī dharmī ॥14॥

kramānyatvaṃ pariṇāmānyatvē hētuḥ ॥15॥

pariṇāmatrayasaṃyamādatītānāgatajñānam ॥16॥

śabdārthapratyayānāmitarētarādhyāsāt saṅkarastatpravibhāgasaṃyamāt sarvabhūtarutajñānam ॥17॥

saṃskārasākṣātkaraṇāt pūrvajātijñānam ॥18॥

pratyayasya parachittajñānam ॥19॥

na cha tat sālambanaṃ tasyāviṣayībhūtatvāt ॥20॥

kāyarūpasaṃyamāt tadgrāhyaśaktistambhē chakṣuḥ prakāśāsamprayōgē’ntardhānam ॥21॥

sōpakramaṃ nirupakramaṃ cha karma tatsaṃyamādaparāntajñānamariṣṭēbhyō vā ॥22॥

maitryādiṣu balāni ॥23॥

balēṣu hastibalādīni ॥24॥

pravṛttyālōkanyāsāt sūkṣmavyavahitaviprakṛṣṭajñānam ॥25॥

bhuvanajñānaṃ sūryē saṃyamāt ॥26॥

chandrē tārāvyūhajñānam ॥27॥

dhruvē tadgatijñānam ॥28॥

nābhichakrē kāyavyūhajñānam ॥29॥

kaṇṭhakūpē kṣutpipāsānivṛttiḥ ॥30॥

kūrmanāḍyāṃ sthairyam ॥31॥

mūrdhajyōtiṣi siddhadarśanam ॥32॥

prātibhādvā sarvam ॥33॥

hṛdayē chittasaṃvit ॥34॥

sattvapuruṣayōratyantāsaṅkīrṇayōḥ pratyayāviśēṣō bhōgaḥ parārthatvāt svārthasaṃyamāt puruṣajñānam ॥35॥

tataḥ prātibhaśrāvaṇavēdanādarśāsvādavārtā jāyantē ॥36॥

tē samādhāvupasargāvyutthānē siddhayaḥ ॥37॥

bandhakāraṇaśaithilyāt prachārasaṃvēdanāchcha chittasya paraśarīrāvēśaḥ ॥38॥

udānajayājjalapaṅkakaṇṭakādiṣvasaṅga utkrāntiścha ॥39॥

samānajayājjvalanam ॥40॥

śrōtrākāśayōḥ sambandhasaṃyamāt divyaṃ śrōtram ॥41॥

kāyākāśayōḥ sambandhasaṃyamāt laghutūlasamāpattēścha ākāśagamanam ॥42॥

bahirakalpitā vṛttirmahāvidēhā tataḥ prakāśāvaraṇakṣayaḥ ॥43॥

sthūlasvarūpasūkṣmānvayārthavattvasaṃyamāt bhūtajayaḥ ॥44॥

tatō’ṇimādiprādurbhāvaḥ kāyasampat taddharmānabhighātaścha ॥45॥

rūpalāvaṇyabalavajrasaṃhananatvāni kāyasampat ॥46॥

grahaṇasvarūpāsmitānvayārthavattvasaṃyamādindriyajayaḥ ॥47॥

tatō manōjavitvaṃ vikaraṇabhāvaḥ pradhānajayaścha ॥48॥

sattvapuruṣānyatākhyātimātrasya sarvabhāvādhiṣṭhātṛtvaṃ sarvajñātṛtvañcha ॥49॥

tadvairāgyādapi dōṣabījakṣayē kaivalyam ॥50॥

sthānyupanimantraṇē saṅgasmayākaraṇaṃ punaraniṣṭaprasaṅgāt ॥51॥

kṣaṇatatkramayōḥ saṃyamādvivēkajaṃ jñānam ॥52॥

jātilakṣaṇadēśairanyatānavachChēdāt tulyayōstataḥ pratipattiḥ ॥53॥

tārakaṃ sarvaviṣayaṃ sarvathāviṣayamakramaṃ chēti vivēkajaṃ jñānam ॥54॥

sattvapuruṣayōḥ śuddhisāmyē kaivalyam ॥55॥

iti śrīpātañjalayōgadarśanē vibhūtipādō nāma tṛtīyaḥ pādaḥ ।

FAQs

What is Patanjali Yoga Sutras - 3 (Vibhuti Pada)?

Patanjali Yoga Sutras - 3 (Vibhuti Pada) is a devotional text available on Bhakti Granth in the selected language or script.

Which language or script is this version in?

This edition is published in English. Use the language selector to view another available edition.

Can I read Patanjali Yoga Sutras - 3 (Vibhuti Pada) online?

Yes. The imported text is available directly on this page for online reading and recitation.

Can I download Patanjali Yoga Sutras - 3 (Vibhuti Pada) as a PDF?

If a verified PDF resource was found on the source page, a PDF download button is automatically connected to this page.

How can I share this page?

Use Copy Link, WhatsApp or Facebook in the sticky sharing bar provided by the Bhakti Granth theme.

Are there related devotional texts on Bhakti Granth?

Yes. The Bhakti Granth theme automatically connects texts through language and topic relationships to strengthen navigation and topical coverage.

WhatsApp Facebook