Patanjali Yoga Sutras – 1 (Samadhi Pada)


atha samādhipādaḥ ।

atha yōgānuśāsanam ॥ 1 ॥

yōgaśchittavṛtti nirōdhaḥ ॥ 2 ॥

tadā draṣṭuḥ svarūpē’vasthānam ॥ 3 ॥

vṛtti sārūpyamitaratra ॥ 4 ॥

vṛttayaḥ pañchatayyaḥ kliṣṭā’kliṣṭāḥ ॥ 5 ॥

pramāṇa viparyaya vikalpa nidrā smṛtayaḥ ॥ 6 ॥

pratyakṣānumānāgamāḥ pramāṇāni ॥ 7 ॥

viparyayō mithyājñānamatadrūpa pratiṣṭham ॥ 8 ॥

śabdajñānānupātī vastuśūnyō vikalpaḥ ॥ 9 ॥

abhāva pratyayālambanā vṛttirnidrā ॥ 10 ॥

anubhūta viṣayāsampramōṣaḥ smṛtiḥ ॥ 11 ॥

abhyāsa vairāgyābhyāṃ tannirōdhaḥ ॥ 12 ॥

tatra sthitau yatnō’bhyāsaḥ ॥ 13 ॥

sa tu dīrghakāla nairantarya satkārāsēvitō dṛḍhabhūmiḥ ॥ 14 ॥

dṛṣṭānuśravika viṣaya vitṛṣṇasya vaśīkārasañjñā vairāgyam ॥ 15 ॥

tatparaṃ puruṣakhyātē-rguṇavaitṛṣṇyam ॥ 16 ॥

vitarka vichārānandāsmitārūpānugamāt samprajñātaḥ ॥ 17 ॥

virāmapratyayābhyāsapūrvaḥ saṃskāraśēṣō’nyaḥ ॥ 18 ॥

bhavapratyayō vidēhaprakṛtilayānām ॥ 19 ॥

śraddhā vīrya smṛti samādhiprajñā pūrvaka itarēṣām ॥ 20 ॥

tīvrasaṃvēgānāmāsannaḥ ॥ 21 ॥

mṛdumadhyādhimātratvāttatō’pi viśēṣaḥ ॥ 22 ॥

īśvarapraṇidhānādvā ॥ 23 ॥

klēśa karma vipākāśayairaparāmṛṣṭaḥ puruṣaviśēṣa īśvaraḥ ॥ 24 ॥

tatra niratiśayaṃ sarvajñabījam ॥ 25 ॥

sa ēṣaḥ pūrvēṣāmapi guruḥ kālēnānavachChēdāt ॥ 26 ॥

tasya vāchakaḥ praṇavaḥ ॥ 27 ॥

tajjapastadarthabhāvanam ॥ 28 ॥

tataḥ pratyakchētanādhigamō’pyantarāyābhāvaścha ॥ 29 ॥

vyādhi styāna saṃśaya pramādālasyāvirati bhrānti
darśanālabdhabhūmikatvānavasthitatvāni chittavikṣēpāstē’ntarāyāḥ ॥ 30 ॥

duḥkha daurmanasyāṅgamējayatva śvāsapraśvāsā vikṣēpasahabhuvaḥ ॥ 31 ॥

tatpratiṣēdhārthamēkatattvābhyāsaḥ ॥ 32 ॥

maitrī karuṇā muditōpēkṣāṇāṃ sukha duḥkha puṇyāpuṇya viṣayāṇāṃ bhāvanātaśchittaprasādanam ॥ 33 ॥

prachChardana vidhāraṇābhyāṃ vā prāṇasya ॥ 34 ॥

viṣayavatī vā pravṛttirutpannā manasaḥ sthiti nibandhinī ॥ 35 ॥

viśōkā vā jyōtiṣmatī ॥ 36 ॥

vītarāga viṣayaṃ vā chittam ॥ 37 ॥

svapna nidrā jñānālambanaṃ vā ॥ 38 ॥

yathābhimatadhyānādvā ॥ 39 ॥

paramāṇu parama mahattvāntō’sya vaśīkāraḥ ॥ 40 ॥

kṣīṇavṛttērabhijātasyēva maṇērgrahītṛgrahaṇa grāhyēṣu tatstha tadañjanatā samāpattiḥ ॥ 41 ॥

tatra śabdārtha jñāna vikalpaiḥ saṅkīrṇā savitarkā samāpattiḥ ॥ 42 ॥

smṛti pariśuddhau svarūpa śūnyēvārtha mātranirbhāsā nirvitarkā ॥ 43 ॥

ētayaiva savichārā nirvichārā cha sūkṣmaviṣayā vyākhyātā ॥ 44 ॥

sūkṣma viṣayatvaṃ chāliṅgaparyavasānam ॥ 45 ॥

tā ēva sabījaḥ samādhiḥ ॥ 46 ॥

nirvichāra vaiśārādyē’dhyātmaprasādaḥ ॥ 47 ॥

ṛtambharā tatra prajñā ॥ 48 ॥

śrutānumāna prajñābhyāmanyaviṣayā viśēṣārthatvāt ॥ 49 ॥

tajjaḥ saṃskārō’nyasaṃskāra pratibandhī ॥ 50 ॥

tasyāpi nirōdhē sarvanirōdhānnirbījassamādhiḥ ॥ 51 ॥

iti pātañjalayōgadarśanē samādhipādō nāma prathamaḥ pādaḥ ।

FAQs

What is Patanjali Yoga Sutras - 1 (Samadhi Pada)?

Patanjali Yoga Sutras - 1 (Samadhi Pada) is a devotional text available on Bhakti Granth in the selected language or script.

Which language or script is this version in?

This edition is published in English. Use the language selector to view another available edition.

Can I read Patanjali Yoga Sutras - 1 (Samadhi Pada) online?

Yes. The imported text is available directly on this page for online reading and recitation.

Can I download Patanjali Yoga Sutras - 1 (Samadhi Pada) as a PDF?

If a verified PDF resource was found on the source page, a PDF download button is automatically connected to this page.

How can I share this page?

Use Copy Link, WhatsApp or Facebook in the sticky sharing bar provided by the Bhakti Granth theme.

Are there related devotional texts on Bhakti Granth?

Yes. The Bhakti Granth theme automatically connects texts through language and topic relationships to strengthen navigation and topical coverage.

WhatsApp Facebook