Manidweepa Varnana – 1 (Devi Bhagavatham)
(śrīdēvībhāgavataṃ, dvādaśa skandhaṃ, daśamō’dhyāyaḥ, , maṇidvīpa varṇana – 1)
vyāsa uvācha –
brahmalōkādūrdhvabhāgē sarvalōkō’sti yaḥ śrutaḥ ।
maṇidvīpaḥ sa ēvāsti yatra dēvī virājatē ॥ 1 ॥
sarvasmādadhikō yasmātsarvalōkastataḥ smṛtaḥ ।
purā parāmbayaivāyaṃ kalpitō manasēchChayā ॥ 2 ॥
sarvādau nijavāsārthaṃ prakṛtyā mūlabhūtayā ।
kailāsādadhikō lōkō vaikuṇṭhādapi chōttamaḥ ॥ 3 ॥
gōlōkādapi sarvasmātsarvalōkō’dhikaḥ smṛtaḥ ।
naitatsamaṃ trilōkyāṃ tu sundaraṃ vidyatē kvachit ॥ 4 ॥
Chatrībhūtaṃ trijagatō bhavasantāpanāśakam ।
Chāyābhūtaṃ tadēvāsti brahmāṇḍānāṃ tu sattama ॥ 5 ॥
bahuyōjanavistīrṇō gambhīrastāvadēva hi ।
maṇidvīpasya paritō vartatē tu sudhōdadhiḥ ॥ 6 ॥
marutsaṅghaṭṭanōtkīrṇataraṅga śatasaṅkulaḥ ।
ratnāchChavālukāyuktō jhaṣaśaṅkhasamākulaḥ ॥ 7 ॥
vīchisaṅgharṣasañjātalaharīkaṇaśītalaḥ ।
nānādhvajasamāyuktā nānāpōtagatāgataiḥ ॥ 8 ॥
virājamānaḥ paritastīraratnadrumō mahān ।
taduttaramayōdhātunirmitō gaganē tataḥ ॥ 9 ॥
saptayōjanavistīrṇaḥ prākārō vartatē mahān ।
nānāśastrapraharaṇā nānāyuddhaviśāradāḥ ॥ 10 ॥
rakṣakā nivasantyatra mōdamānāḥ samantataḥ ।
chaturdvārasamāyuktō dvārapālaśatānvitaḥ ॥ 11 ॥
nānāgaṇaiḥ parivṛtō dēvībhaktiyutairnṛpa ।
darśanārthaṃ samāyānti yē dēvā jagadīśituḥ ॥ 12 ॥
tēṣāṃ gaṇā vasantyatra vāhanāni cha tatra hi ।
vimānaśatasaṅgharṣaghaṇṭāsvanasamākulaḥ ॥ 13 ॥
hayahēṣākhurāghātabadhirīkṛtadimmukhaḥ ।
gaṇaiḥ kilakilārāvairvētrahastaiścha tāḍitāḥ ॥ 14 ॥
sēvakā dēvasaṅgānāṃ bhrājantē tatra bhūmipa ।
tasmiṅkōlāhalē rājannaśabdaḥ kēnachitkvachit ॥ 15 ॥
kasyachichChrūyatē’tyantaṃ nānādhvanisamākulē ।
padē padē miṣṭavāriparipūrṇasarānsi cha ॥ 16 ॥
vāṭikā vividhā rājan ratnadrumavirājitāḥ ।
taduttaraṃ mahāsāradhātunirmitamaṇḍalaḥ ॥ 17 ॥
sālō’parō mahānasti gaganasparśi yachChiraḥ ।
tējasā syāchChataguṇaḥ pūrvasālādayaṃ paraḥ ॥ 18 ॥
gōpuradvārasahitō bahuvṛkṣasamanvitaḥ ।
yā vṛkṣajātayaḥ santi sarvāstāstatra santi cha ॥ 19 ॥
nirantaraṃ puṣpayutāḥ sadā phalasamanvitāḥ ।
navapallavasaṃyuktāḥ parasaurabhasaṅkulāḥ ॥ 20 ॥
panasā bakulā lōdhrāḥ karṇikārāścha śiṃśapāḥ ।
dēvadārukāñchanārā āmrāśchaiva sumēravaḥ ॥ 21 ॥
likuchā hiṅgulāśchailā lavaṅgāḥ kaṭphalāstathā ।
pāṭalā muchukundāścha phalinyō jaghanēphalāḥ ॥ 22 ॥
tālāstamālāḥ sālāścha kaṅkōlā nāgabhadrakāḥ ।
punnāgāḥ pīlavaḥ sālvakā vai karpūraśākhinaḥ ॥ 23 ॥
aśvakarṇā hastikarṇāstālaparṇāścha dāḍimāḥ ।
gaṇikā bandhujīvāścha jambīrāścha kuraṇḍakāḥ ॥ 24 ॥
chāmpēyā bandhujīvāścha tathā vai kanakadrumāḥ ।
kālāgurudrumāśchaiva tathā chandanapādapāḥ ॥ 25 ॥
kharjūrā yūthikāstālaparṇyaśchaiva tathēkṣavaḥ ।
kṣīravṛkṣāścha khadirāśchiñchābhallātakāstathā ॥ 26 ॥
ruchakāḥ kuṭajā vṛkṣā bilvavṛkṣāstathaiva cha ।
tulasīnāṃ vanānyēvaṃ mallikānāṃ tathaiva cha ॥ 27 ॥
ityāditarujātīnāṃ vanānyupavanāni cha ।
nānāvāpīśatairyuktānyēvaṃ santi dharādhipa ॥ 28 ॥
kōkilārāvasaṃyuktā gunjadbhramarabhūṣitāḥ ।
niryāsasrāviṇaḥ sarvē snigdhachChāyāstarūttamāḥ ॥ 29 ॥
nānāṛtubhavā vṛkṣā nānāpakṣisamākulāḥ ।
nānārasasrāviṇībhirnadībhiratiśōbhitāḥ ॥ 30 ॥
pārāvataśukavrātasārikāpakṣamārutaiḥ ।
haṃsapakṣasamudbhūta vātavrātaiśchaladdrumam ॥ 31 ॥
sugandhagrāhipavanapūritaṃ tadvanōttamam ।
sahitaṃ hariṇīyūthairdhāvamānairitastataḥ ॥ 32 ॥
nṛtyadbarhikadambasya kēkārāvaiḥ sukhapradaiḥ ।
nāditaṃ tadvanaṃ divyaṃ madhusrāvi samantataḥ ॥ 33 ॥
kāṃsyasālāduttarē tu tāmrasālaḥ prakīrtitaḥ ।
chaturasrasamākāra unnatyā saptayōjanaḥ ॥ 34 ॥
dvayōstu sālayōrmadhyē samprōktā kalpavāṭikā ।
yēṣāṃ tarūṇāṃ puṣpāṇi kāñchanābhāni bhūmipa ॥ 35 ॥
patrāṇi kāñchanābhāni ratnabījaphalāni cha ।
daśayōjanagandhō hi prasarpati samantataḥ ॥ 36 ॥
tadvanaṃ rakṣitaṃ rājanvasantēnartunāniśam ।
puṣpasiṃhāsanāsīnaḥ puṣpachChatravirājitaḥ ॥ 37 ॥
puṣpabhūṣābhūṣitaścha puṣpāsavavighūrṇitaḥ ।
madhuśrīrmādhavaśrīścha dvē bhāryē tasya sammatē ॥ 38 ॥
krīḍataḥ smēravadanē sumastabakakandukaiḥ ।
atīva ramyaṃ vipinaṃ madhusrāvi samantataḥ ॥ 39 ॥
daśayōjanaparyantaṃ kusumāmōdavāyunā ।
pūritaṃ divyagandharvaiḥ sāṅganairgānalōlupaiḥ ॥ 40 ॥
śōbhitaṃ tadvanaṃ divyaṃ mattakōkilanāditam ।
vasantalakṣmīsaṃyuktaṃ kāmikāmapravardhanam ॥ 41 ॥
tāmrasālāduttaratra sīsasālaḥ prakīrtitaḥ ।
samuchChrāyaḥ smṛtō’pyasya saptayōjanasaṅkhyayā ॥ 42 ॥
santānavāṭikāmadhyē sālayōstu dvayōrnṛpa ।
daśayōjanagandhastu prasūnānāṃ samantataḥ ॥ 43 ॥
hiraṇyābhāni kusumānyutphullāni nirantaram ।
amṛtadravasaṃyuktaphalāni madhurāṇi cha ॥ 44 ॥
grīṣmarturnāyakastasyā vāṭikāyā nṛpōttama ।
śukraśrīścha śuchiśrīścha dvē bhāryē tasya sammatē ॥ 45 ॥
santāpatrastalōkāstu vṛkṣamūlēṣu saṃsthitāḥ ।
nānāsiddhaiḥ parivṛtō nānādēvaiḥ samanvitaḥ ॥ 46 ॥
vilāsinīnāṃ bṛndaistu chandanadravapaṅkilaiḥ ।
puṣpamālābhūṣitaistu tālavṛntakarāmbujaiḥ ॥ 47 ॥
[pāṭhabhēdaḥ- prākāraḥ]
prakāraḥ śōbhitō ējachChītalāmbuniṣēvibhiḥ ।
sīsasālāduttaratrāpyārakūṭamayaḥ śubhaḥ ॥ 48 ॥
prākārō vartatē rājanmuniyōjanadairghyavān ।
harichandanavṛkṣāṇāṃ vāṭī madhyē tayōḥ smṛtā ॥ 49 ॥
sālayōradhināthastu varṣarturmēghavāhanaḥ ।
vidyutpiṅgalanētraścha jīmūtakavachaḥ smṛtaḥ ॥ 50 ॥
vajranirghōṣamukharaśchēndradhanvā samantataḥ ।
sahasraśō vāridhārā muñchannāstē gaṇāvṛtaḥ ॥ 51 ॥
nabhaḥ śrīścha nabhasyaśrīḥ svarasyā rasyamālinī ।
ambā dulā niratniśchābhramantī mēghayantikā ॥ 52 ॥
varṣayantī chibuṇikā vāridhārā cha sammatāḥ ।
varṣartōrdvādaśa prōktāḥ śaktayō madavihvalāḥ ॥ 53 ॥
navapallavavṛkṣāścha navīnalatikānvitāḥ ।
haritāni tṛṇānyēva vēṣṭitā yairdharā’khilā ॥ 54 ॥
nadīnadapravāhāścha pravahanti cha vēgataḥ ।
sarāṃsi kaluṣāmbūni rāgichittasamāni cha ॥ 55 ॥
vasanti dēvāḥ siddhāścha yē dēvīkarmakāriṇaḥ ।
vāpīkūpataḍāgāścha yē dēvyarthaṃ samarpitāḥ ॥ 56 ॥
tē gaṇā nivasantyatra savilāsāścha sāṅganāḥ ।
ārakūṭamayādagrē saptayōjanadairghyavān ॥ 57 ॥
pañchalōhātmakaḥ sālō madhyē mandāravāṭikā ।
nānāpuṣpalatākīrṇā nānāpallavaśōbhitā ॥ 58 ॥
adhiṣṭhātā’tra samprōktaḥ śaradṛturanāmayaḥ ।
iṣalakṣmīrūrjalakṣmīrdvē bhāryē tasya sammatē ॥ 59 ॥
nānāsiddhā vasantyatra sāṅganāḥ saparichChadāḥ ।
pañchalōhamayādagrē saptayōjanadairghyavān ॥ 60 ॥
dīpyamānō mahāśṛṅgairvartatē raupyasālakaḥ ।
pārijātāṭavīmadhyē prasūnastabakānvitā ॥ 61 ॥
daśayōjanagandhīni kusumāni samantataḥ ।
mōdayanti gaṇānsarvānyē dēvīkarmakāriṇaḥ ॥ 62 ॥
tatrādhināthaḥ samprōktō hēmantarturmahōjjvalaḥ ।
sagaṇaḥ sāyudhaḥ sarvān rāgiṇō rañjayannapaḥ ॥ 63 ॥
sahaśrīścha sahasyaśrīrdvē bhāryē tasya sammatē ।
vasanti tatra siddhāścha yē dēvīvratakāriṇaḥ ॥ 64 ॥
raupyasālamayādagrē saptayōjanadairghyavān ।
sauvarṇasālaḥ samprōktastaptahāṭakakalpitaḥ ॥ 65 ॥
madhyē kadambavāṭī tu puṣpapallavaśōbhitā ।
kadambamadirādhārāḥ pravartantē sahasraśaḥ ॥ 66 ॥
yābhirnipītapītābhirnijānandō’nubhūyatē ।
tatrādhināthaḥ samprōktaḥ śaiśirarturmahōdayaḥ ॥ 67 ॥
tapaḥśrīścha tapasyaśrīrdvē bhāryē tasya sammatē ।
mōdamānaḥ sahaitābhyāṃ vartatē śiśirākṛtiḥ ॥ 68 ॥
nānāvilāsasaṃyuktō nānāgaṇasamāvṛtaḥ ।
nivasanti mahāsiddhā yē dēvīdānakāriṇaḥ ॥ 69 ॥
nānābhōgasamutpannamahānandasamanvitāḥ ।
sāṅganāḥ parivāraistu saṅghaśaḥ parivāritāḥ ॥ 70 ॥
svarṇasālamayādagrē muniyōjanadairghyavān ।
puṣparāgamayaḥ sālaḥ kuṅkumāruṇavigrahaḥ ॥ 71 ॥
puṣparāgamayī bhūmirvanānyupavanāni cha ।
ratnavṛkṣālavālāścha puṣparāgamayāḥ smṛtāḥ ॥ 72 ॥
prākārō yasya ratnasya tadratnarachitā drumāḥ ।
vanabhūḥ pakṣinaśchaiva ratnavarṇajalāni cha ॥ 73 ॥
maṇḍapā maṇḍapastambhāḥ sarānsi kamalāni cha ।
prākārē tatra yadyatsyāttatsarvaṃ tatsamaṃ bhavēt ॥ 74 ॥
paribhāṣēyamuddiṣṭā ratnasālādiṣu prabhō ।
tējasā syāllakṣaguṇaḥ pūrvasālātparō nṛpa ॥ 75 ॥
dikpālā nivasantyatra pratibrahmānḍavartinām ।
dikpālānāṃ samaṣṭyātmarūpāḥ sphūrjadvarāyudhāḥ ॥ 76 ॥
pūrvāśāyāṃ samuttuṅgaśṛṅgā pūramarāvatī ।
nānōpavanasaṃyuktā mahēndrastatra rājatē ॥ 77 ॥
svargaśōbhā cha yā svargē yāvatī syāttatō’dhikā ।
samaṣṭiśatanētrasya sahasraguṇataḥ smṛtā ॥ 78 ॥
airāvatasamārūḍhō vajrahastaḥ pratāpavān ।
dēvasēnāparivṛtō rājatē’tra śatakratuḥ ॥ 79 ॥
dēvāṅganāgaṇayutā śachī tatra virājatē ।
vahnikōṇē vahnipurī vahnipūḥ sadṛśī nṛpa ॥ 80 ॥
svāhāsvadhāsamāyuktō vahnistatra virājatē ।
nijavāhanabhūṣāḍhyō nijadēvagaṇairvṛtaḥ ॥ 81 ॥
yāmyāśāyāṃ yamapurī tatra daṇḍadharō mahān ।
svabhaṭairvēṣṭitō rājan chitraguptapurōgamaiḥ ॥ 82 ॥
nijaśaktiyutō bhāsvattanayō’sti yamō mahān ।
nairṛtyāṃ diśi rākṣasyāṃ rākṣasaiḥ parivāritaḥ ॥ 83 ॥
khaḍgadhārī sphurannāstē nirṛtirnijaśaktiyuk ।
vāruṇyāṃ varuṇō rājā pāśadhārī pratāpavān ॥ 84 ॥
mahājhaśasamārūḍhō vāruṇīmadhuvihvalaḥ ।
nijaśaktisamāyuktō nijayādōgaṇānvitaḥ ॥ 85 ॥
samāstē vāruṇē lōkē varuṇānīratākulaḥ ।
vāyukōṇē vāyulōkō vāyustatrādhitiṣṭhati ॥ 86 ॥
vāyusādhanasaṃsiddhayōgibhiḥ parivāritaḥ ।
dhvajahastō viśālākṣō mṛgavāhanasaṃsthitaḥ ॥ 87 ॥
marudgaṇaiḥ parivṛtō nijaśaktisamanvitaḥ ।
uttarasyāṃ diśi mahānyakṣalōkō’sti bhūmipa ॥ 88 ॥
yakṣādhirājastatrā”stē vṛddhiṛddhyādiśaktibhiḥ ।
navabhirnidhibhiryuktastundilō dhananāyakaḥ ॥ 89 ॥
maṇibhadraḥ pūrṇabhadrō maṇimānmaṇikandharaḥ ।
maṇibhūṣō maṇisragvī maṇikārmukadhārakaḥ ॥ 90 ॥
ityādiyakṣasēnānīsahitō nijaśaktiyuk ।
īśānakōṇē samprōktō rudralōkō mahattaraḥ ॥ 91 ॥
anarghyaratnakhachitō yatra rudrō’dhidaivatam ।
manyumāndīptanayanō baddhapṛṣṭhamahēṣudhiḥ ॥ 92 ॥
sphūrjaddhanurvāmahastō’dhijyadhanvabhirāvṛtaḥ ।
svasamānairasaṅkhyātarudraiḥ śūlavarāyudhaiḥ ॥ 93 ॥
vikṛtāsyaiḥ karālāsyairvamadvahnibhirāsyataḥ ।
daśahastaiḥ śatakaraiḥ sahasrabhujasaṃyutaiḥ ॥ 94 ॥
daśapādairdaśagrīvaistrinētrairugramūrtibhiḥ ।
antarikṣacharā yē cha yē cha bhūmicharāḥ smṛtāḥ ॥ 95 ॥
rudrādhyāyē smṛtā rudrāstaiḥ sarvaiścha samāvṛtaḥ ।
rudrāṇīkōṭisahitō bhadrakālyādimātṛbhiḥ ॥ 96 ॥
nānāśaktisamāviṣṭaḍāmaryādigaṇāvṛtaḥ ।
vīrabhadrādisahitō rudrō rājanvirājatē ॥ 97 ॥
muṇḍamālādharō nāgavalayō nāgakandharaḥ ।
vyāghracharmaparīdhānō gajacharmōttarīyakaḥ ॥ 98 ॥
chitābhasmāṅgaliptāṅgaḥ pramathādigaṇāvṛtaḥ ।
ninadaḍḍamarudhvānairbadhirīkṛtadimmukhaḥ ॥ 99 ॥
aṭṭahāsāsphōṭaśabdaiḥ santrāsitanabhastalaḥ ।
bhūtasaṅghasamāviṣṭō bhūtāvāsō mahēśvaraḥ ॥ 100 ॥
īśānadikpatiḥ sō’yaṃ nāmnā chēśāna ēva cha ॥ 101 ॥
iti śrīdēvībhāgavatē mahāpurāṇē dvādaśaskandhē maṇidvīpavarṇanaṃ nāma daśamō’dhyāyaḥ ॥
FAQs
What is Manidweepa Varnana - 1 (Devi Bhagavatham)?
Manidweepa Varnana - 1 (Devi Bhagavatham) is a Devi Stotrams available on Bhakti Granth in the selected language or script.
Which language or script is this version in?
This edition is published in English. Use the language selector to view another available edition.
Can I read Manidweepa Varnana - 1 (Devi Bhagavatham) online?
Yes. The imported text is available directly on this page for online reading and recitation.
Can I download Manidweepa Varnana - 1 (Devi Bhagavatham) as a PDF?
If a verified PDF resource was found on the source page, a PDF download button is automatically connected to this page.
How can I share this page?
Use Copy Link, WhatsApp or Facebook in the sticky sharing bar provided by the Bhakti Granth theme.
Are there related devotional texts on Bhakti Granth?
Yes. The Bhakti Granth theme automatically connects texts through language and topic relationships to strengthen navigation and topical coverage.