KYTS 4.3 Apaan Tvemanthsaadayaami – Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Patha
kṛṣṇa yajurvēdīya taittirīya saṃhitāyā-ñchaturthakāṇḍē tṛtīyaḥ praśnaḥ – chitivarṇanaṃ
ō-nnamaḥ paramātmanē, śrī mahāgaṇapatayē namaḥ,
śrī gurubhyō namaḥ । ha̠ri̠ḥ ōm ॥
a̠pā-ntvēma̎m-thsādayāmya̠pā-ntvōdma̎m-thsādayāmya̠pā-ntvā̠ bhasma̎m-thsādayāmya̠pā-ntvā̠ jyōti̍ṣi sādayāmya̠pā-ntvā-‘ya̍nē sādayāmyarṇa̠vē sada̍nē sīda samu̠drē sada̍nē sīda sali̠lē sada̍nē sīdā̠pā-ṅkṣayē̍ sīdā̠pāgṃ sadhi̍ṣi sīdā̠pā-ntvā̠ sada̍nē sādayāmya̠pā-ntvā̍ sa̠dhasthē̍ sādayāmya̠pā-ntvā̠ purī̍ṣē sādayāmya̠pā-ntvā̠ yōnau̍ sādayāmya̠pā-ntvā̠ pātha̍si sādayāmi gāya̠trī Chanda̍-stri̠ṣṭu-pChandō̠ jaga̍tī̠ Chandō̍-‘nu̠ṣṭu-pChanda̍ḥ pa̠ṅktiśChanda̍ḥ ॥ 1 ॥
(yōnau̠ – pañcha̍daśa cha) (a. 1)
a̠ya-mpu̠rō bhuva̠stasya̍ prā̠ṇō bhau̍vāya̠nō va̍sa̠ntaḥ prā̍ṇāya̠nō gā̍ya̠trī vā̍sa̠ntī gā̍yatri̠yai gā̍ya̠tra-ṅgā̍ya̠trādu̍pā̠gṃ̠ śuru̍pā̠gṃ̠ śōstri̠vṛ-ttri̠vṛtō̍ rathanta̠ragṃ ra̍thanta̠rā-dvasi̍ṣṭha̠ ṛṣi̍ḥ pra̠jāpa̍ti gṛhītayā̠ tvayā̎ prā̠ṇa-ṅgṛ̍hṇāmi pra̠jābhyō̠-‘ya-nda̍kṣi̠ṇā vi̠śvaka̍rmā̠ tasya̠ manō̍ vaiśvakarma̠ṇa-ṅgrī̠ṣmō mā̍na̠sastri̠ṣṭuggrai̠ṣmī tri̠ṣṭubha̍ ai̠ḍamai̠ḍā-da̍ntaryā̠mō̎ ‘ntaryā̠mā-tpa̍ñchada̠śaḥ pa̍ñchada̠śā-dbṛ̠ha-dbṛ̍ha̠tō bha̠radvā̍ja̠ ṛṣi̍ḥ pra̠jāpa̍ti gṛhītayā̠ tvayā̠ manō̍ [tvayā̠ mana̍ḥ, gṛ̠hṇā̠mi̠ pra̠jābhyō̠-‘ya-] 2
gṛhṇāmi pra̠jābhyō̠-‘ya-mpa̠śchā-dvi̠śvavya̍chā̠stasya̠ chakṣu̍rvaiśvavyacha̠saṃ va̠r̠ṣāṇi̍ chākṣu̠ṣāṇi̠ jaga̍tī vā̠r̠ṣī jaga̍tyā̠ ṛkṣa̍ma̠mṛkṣa̍māchChu̠kra-śśu̠krā-thsa̍ptada̠śa-ssa̍ptada̠śā-dvai̍rū̠paṃ vai̍rū̠pā-dvi̠śvāmi̍tra̠ ṛṣi̍ḥ pra̠jāpa̍ti gṛhītayā̠ tvayā̠ chakṣu̍rgṛhṇāmi pra̠jābhya̍ i̠damu̍tta̠rā-thsuva̠stasya̠ śrōtragṃ̍ sau̠vagṃ śa̠rachChrau̠trya̍nu̠ṣṭup-Chā̍ra̠dya̍nu̠ṣṭubha̍-ssvā̠ragg svā̠rānma̠nthī ma̠nthina̍ ēkavi̠gṃ̠śa ē̍kavi̠gṃ̠śā-dvai̍rā̠jaṃ vai̍rā̠jājja̠mada̍gni̠r̠ ṛṣi̍ḥ pra̠jāpa̍ti gṛhītayā̠ [gṛhītayā, tvayā̠] 3
tvayā̠ śrōtra̍-ṅgṛhṇāmi pra̠jābhya̍ i̠yamu̠pari̍ ma̠tistasyai̠ vāmmā̠tī hē̍ma̠ntō vā̎chyāya̠naḥ pa̠ṅktirhai̍ma̠ntī pa̠ktyai-nni̠dhana̍vanni̠dhana̍vata āgraya̠ṇa ā̎graya̠ṇā-ttri̍ṇavatrayastri̠gṃ̠śau tri̍ṇavatrayastri̠gṃ̠śābhyāgṃ̍ śākvararaiva̠tē śā̎kvararaiva̠tābhyā̎ṃ vi̠śvaka̠rmarṣi̍ḥ pra̠jāpa̍ti gṛhītayā̠ tvayā̠ vācha̍-ṅgṛhṇāmi pra̠jābhya̍ḥ ॥ 4 ॥
(tvayā̠ manō̍-ja̠mada̍gni̠r̠ṛṣi̍ḥ pra̠jāpa̍tigṛhītayā-tri̠gṃ̠śachcha̍) (a. 2)
prāchī̍ di̠śāṃ va̍sa̠nta ṛ̍tū̠nāma̠gnirdē̠vatā̠ brahma̠ dravi̍ṇa-ntri̠vṛ-thstōma̠-ssa u̍ pañchada̠śava̍rtani̠-stryavi̠rvaya̍ḥ kṛ̠tamayā̍nā-mpurōvā̠tō vāta̠-ssāna̍ga̠ ṛṣi̍rdakṣi̠ṇā di̠śā-ṅgrī̠ṣma ṛ̍tū̠nāmindrō̍ dē̠vatā̎ kṣa̠tra-ndravi̍ṇa-mpañchada̠śa-sstōma̠-ssa u̍ saptada̠śa va̍rtani-rdi̍tya̠vāḍ-vaya̠strētā-‘yā̍nā-ndakṣiṇādvā̠tō vāta̍-ssanā̠tana̠ ṛṣi̍ḥ pra̠tīchī̍ di̠śāṃ va̠r̠ṣā ṛ̍tū̠nāṃ viśvē̍ dē̠vā dē̠vatā̠ vi- [dē̠vatā̠ viṭ, dravi̍ṇagṃ] 5
-ḍdravi̍ṇagṃ saptada̠śa stōma̠-ssa u̍ vēkavi̠gṃ̠ śava̍rtani-striva̠thsō vayō̎ dvāpa̠rō-‘yā̍nā-mpaśchādvā̠tō vātō̍-‘ha̠bhūna̠ ṛṣi̠rudī̍chī di̠śāgṃ śa̠rad-ṛ̍tū̠nā-mmi̠trāvaru̍ṇau dē̠vatā̍ pu̠ṣṭa-ndravi̍ṇamēkavi̠gṃ̠śa-sstōma̠-ssa u̍ triṇa̠vava̍rtani-sturya̠vā-ḍvaya̍ āska̠ndō ‘yā̍nāmuttarā-dvā̠tō vāta̍ḥ pra̠tna ṛṣi̍rū̠rdhvā di̠śāgṃ hē̍mantaśiśi̠rāvṛ̍tū̠nā-mbṛha̠spati̍rdē̠vatā̠ varchō̠ dravi̍ṇa-ntriṇa̠va stōma̠-ssa u̍ trayastri̠gṃ̠śava̍rtaniḥ paṣṭha̠vādvayō̍ ‘bhi̠bhūrayā̍nāṃ viṣvagvā̠tō vāta̍-ssupa̠rṇa ṛṣi̍ḥ pi̠tara̍ḥ pitāma̠hāḥ parē-‘va̍rē̠ tē na̍ḥ pāntu̠ tē nō̍-‘vantva̠smi-nbrahma̍nna̠smin kṣa̠trē̎-‘syā-mā̠śiṣya̠syā-mpu̍rō̠dhāyā̍ma̠smin karma̍nna̠syā-ndē̠vahū̎tyām ॥ 6 ॥
(viṭ – pa̍ṣṭha̠vā-dvayō̠ – ‘ṣṭāvigṃ̍śatiścha) (a. 3)
dhru̠vakṣi̍ti -rdhru̠vayō̍ni-rdhru̠vā-‘si̍ dhru̠vāṃ yōni̠mā sī̍da sā̠ddhyā । ukhya̍sya kē̠tu-mpra̍tha̠ma-mpu̠rastā̍da̠śvinā̎-‘ddhva̠ryū sā̍dayatāmi̠ha tvā̎ ॥ svē dakṣē̠ dakṣa̍pitē̠ha sī̍da dēva̠trā pṛ̍thi̠vī bṛ̍ha̠tī rarā̍ṇā । svā̠sa̠sthā ta̠nuvā̠ saṃ vi̍śasva pi̠tēvai̍dhi sū̠nava̠ ā su̠śēvā̠-‘śvinā̎ddhva̠ryū sā̍dayatāmi̠ha tvā̎ ॥ ku̠lā̠yinī̠ vasu̍matī vayō̠dhā ra̠yi-nnō̍ vardha bahu̠lagṃ su̠vīra̎m । 7
apāma̍ti-ndurma̠ti-mbādha̍mānā rā̠yaspōṣē̍ ya̠jñapa̍timā̠bhaja̍ntī̠ suva̍rdhēhi̠ yaja̍mānāya̠ pōṣa̍ma̠śvinā̎-‘ddhva̠ryū sā̍dayatāmi̠ha tvā̎ ॥ a̠gnēḥ purī̍ṣamasi dēva̠yānī̠ tā-ntvā̠ viśvē̍ a̠bhi gṛ̍ṇantu dē̠vāḥ । stōma̍pṛṣṭhā ghṛ̠tava̍tī̠ha sī̍da pra̠jāva̍da̠smē dravi̠ṇā ”ya̍jasvā̠śvinā̎ ‘ddhva̠ryū sā̍dayatāmi̠ha tvā̎ ॥ di̠vō mū̠rdhā-‘si̍ pṛthi̠vyā nābhi̍rvi̠ṣṭambha̍nī di̠śāmadhi̍patnī̠ bhuva̍nānām । 8
ū̠rmirdra̠phsō a̠pāma̍si vi̠śvaka̍rmā ta̠ ṛṣi̍ra̠śvinā̎-‘ddhva̠ryū sā̍dayatāmi̠ha tvā̎ ॥ sa̠jūr-ṛ̠tubhi̍-ssa̠jūrvi̠dhābhi̍-ssa̠jūrvasu̍bhi-ssa̠jū ru̠drai-ssa̠jūrā̍di̠tyai-ssa̠jūrviśvai̎rdē̠vai-ssa̠jūrdē̠vai-ssa̠jūrdē̠vairva̍yō-nā̠dhaira̠gnayē̎ tvā vaiśvāna̠rāyā̠śvinā̎-‘ddhva̠ryū sā̍dayatāmi̠ha tvā̎ ॥ prā̠ṇa-mmē̍ pāhyapā̠na-mmē̍ pāhi vyā̠na-mmē̍ pāhi̠ chakṣu̍rma u̠rvyā vi bhā̍hi̠ śrōtra̍-mmē ślōkayā̠pa-spi̠nvauṣa̍dhīrjinva dvi̠pā-tpā̍hi̠ chatu̍ṣpādava di̠vō vṛṣṭi̠mēra̍ya ॥ 9 ॥
(su̠vīra̠ṃ – bhuva̍nānā – mu̠rvyā – sa̠ptada̍śa cha) (a. 4)
tryavi̠rvaya̍stri̠ṣṭu-pChandō̍ ditya̠vā-ḍvayō̍ vi̠rāṭ Chanda̠ḥ pañchā̍vi̠rvayō̍ gāya̠trī Chanda̍striva̠thsō vaya̍ u̠ṣṇihā̠ Chanda̍ sturya̠vā-ḍvayō̍-‘nu̠ṣṭu-pChanda̍ḥ paṣṭha̠vā-dvayō̍ bṛha̠tī Chanda̍ u̠kṣā vaya̍-ssa̠tōbṛ̍hatī̠ Chanda̍ ṛṣa̠bhō vaya̍ḥ ka̠kuchChandō̍ dhē̠nurvayō̠ jaga̍tī̠ Chandō̍-‘na̠ḍvān. vaya̍ḥ pa̠ṅkti śChandō̍ ba̠stō vayō̍ viva̠la-ñChandō̍ vṛ̠ṣṇirvayō̍ viśā̠la-ñChanda̠ḥ puru̍ṣō̠ vaya̍ sta̠ndra-ñChandō̎ vyā̠ghrō vayō-‘nā̍dhṛṣṭa̠-ñChanda̍-ssi̠gṃ̠hō vaya̍ śCha̠di śChandō̍ viṣṭa̠bhōṃ vayō-‘dhi̍pati̠ śChanda̍ḥ, kṣa̠traṃ vayō̠ maya̍nda̠-ñChandō̍ vi̠śvaka̍rmā̠ vaya̍ḥ paramē̠ṣṭhī Chandō̍ mū̠rdhā vaya̍ḥ pra̠jāpa̍ti̠ śChanda̍ḥ ॥ 10 ॥
(puru̍ṣō̠ vaya̠ḥ – ṣa-ḍvigṃ̍śatiścha) (a. 5)
indrā̎gnī̠ avya̍thamānā̠miṣṭa̍kā-ndṛgṃhataṃ yu̠vam । pṛ̠ṣṭhēna̠ dyāvā̍pṛthi̠vī a̠ntari̍kṣa-ñcha̠ vi bā̍dhatām ॥ vi̠śvaka̍rmā tvā sādayatva̠ntari̍kṣasya pṛ̠ṣṭhē vyacha̍svatī̠-mpratha̍svatī̠-mbhāsva̍tīgṃ sūri̠matī̠mā yā dyā-mbhāsyā pṛ̍thi̠vīmōrva̍ntari̍kṣa-ma̠ntari̍kṣaṃ yachChā̠ntari̍kṣa-ndṛgṃhā̠ntari̍kṣa̠-mmā higṃ̍sī̠ rviśva̍smai prā̠ṇāyā̍pā̠nāya̍ vyā̠nāyō̍dā̠nāya̍ prati̠ṣṭhāyai̍ cha̠ritrā̍ya vā̠yustvā̠-‘bhi pā̍tu ma̠hyā sva̠styā Cha̠rdiṣā̠ [Cha̠rdiṣā̎, śanta̍mēna̠ tayā̍] 11
śanta̍mēna̠ tayā̍ dē̠va̍tayā-‘ṅgira̠sva-ddhru̠vā sī̍da ॥ rājñya̍si̠ prāchī̠ dig-vi̠rāḍa̍si dakṣi̠ṇā di-khsa̠mrāḍa̍si pra̠tīchī̠ dikh-sva̠rāḍa̠syudī̍chī̠ digadhi̍patnyasi bṛha̠tī digāyu̍rmē pāhi prā̠ṇa-mmē̍ pāhyapā̠na-mmē̍ pāhi vyā̠na-mmē̍ pāhi̠ chakṣu̍rmē pāhi̠ śrōtra̍-mmē pāhi̠ manō̍ mē jinva̠ vācha̍-mmē pinvā̠ ”tmāna̍-mmē pāhi̠ jyōti̍rmē yachCha ॥ 12 ॥
(Cha̠rdiṣā̍ – pinva̠ – ṣaṭcha̍) (a. 6)
mā Chanda̍ḥ pra̠mā Chanda̍ḥ prati̠mā Chandō̎-‘srī̠vi śChanda̍ḥ pa̠ṅkti śChanda̍ u̠ṣṇihā̠ Chandō̍ bṛha̠tī Chandō̍-‘nu̠ṣṭu-pChandō̍ vi̠rāṭ Chandō̍ gāya̠trī Chanda̍-stri̠ṣṭu-pChandō̠ jaga̍tī̠ Chanda̍ḥ pṛthi̠vī Chandō̠ ‘ntari̍kṣa̠-ñChandō̠ dyau śChanda̠-ssamā̠ śChandō̠ nakṣa̍trāṇi̠ Chandō̠ mana̠ śChandō̠ vāk Chanda̍ḥ kṛ̠ṣi śChandō̠ hira̍ṇya̠-ñChandō̠ gau śChandō̠ ‘jā Chandō ‘śva̠ śChanda̍ḥ ॥ a̠gnirdē̠vatā̠ [a̠gnirdē̠vatā̎, vātō̍ dē̠vatā̠] 13
vātō̍ dē̠vatā̠ sūryō̍ dē̠vatā̍ cha̠ndramā̍ dē̠vatā̠ vasa̍vō dē̠vatā̍ ru̠drā dē̠vatā̍ ”di̠tyā dē̠vatā̠ viśvē̍ dē̠vā dē̠vatā̍ ma̠rutō̍ dē̠vatā̠ bṛha̠spati̍ rdē̠vatēndrō̍ dē̠vatā̠ varu̍ṇō dē̠vatā̍ mū̠rdhā-‘si̠ rā-ḍdhru̠vā-‘si̍ dha̠ruṇā̍ ya̠ntrya̍si̠ yami̍trī̠ṣē tvō̠rjē tvā̍ kṛ̠ṣyai tvā̠ kṣēmā̍ya tvā̠ yantrī̠ rā-ḍdhru̠vā-‘si̠ dhara̍ṇī dha̠rtrya̍si̠ dhari̠tryāyu̍ṣē tvā̠ varcha̍sē̠ tvauja̍sē tvā̠ balā̍ya tvā ॥ 14 ॥
(dē̠vatā – ”yu̍ṣē tvā̠ – ṣaṭ cha̍ ) (a. 7)
ā̠śustri̠vṛ-dbhā̠ntaḥ pa̍ñchada̠śō vyō̍ma saptada̠śaḥ pratū̎rtiraṣṭāda̠śa stapō̍ navada̠śō̍ ‘bhiva̠rta-ssa̍vi̠gṃ̠śō dha̠ruṇa̍ ēkavi̠gṃ̠śō varchō̎ dvāvi̠gṃ̠śa-ssa̠mbhara̍ṇastrayōvi̠gṃ̠śō yōni̍śchaturvi̠gṃ̠śō garbhā̎ḥ pañchavi̠gṃ̠śa ōja̍striṇa̠vaḥ kratu̍rēkatri̠gṃ̠śaḥ pra̍ti̠ṣṭhā tra̍yastri̠gṃ̠śō bra̠ddhnasya̍ vi̠ṣṭapa̍-ñchatustri̠gṃ̠śō nāka̍-ṣṣaṭtri̠gṃ̠śō vi̍va̠rtō̎-‘ṣṭāchatvāri̠gṃ̠śō dha̠rtraścha̍tuṣṭō̠maḥ ॥ 15 ॥
(ā̠śuḥ – sa̠ptatrigṃ̍śat) (a. 8)
a̠gnērbhā̠gō̍-‘si dī̠kṣāyā̠ ādhi̍patya̠-mbrahma̍ spṛ̠ta-ntri̠vṛ-thstōma̠ indra̍sya bhā̠gō̍-‘si̠ viṣṇō̠rādhi̍patya-ṅkṣa̠tragg spṛ̠ta-mpa̍ñchada̠śa-sstōmō̍ nṛ̠chakṣa̍sā-mbhā̠gō̍-‘si dhā̠turādhi̍patya-ñja̠nitragg̍ spṛ̠tagṃ sa̍ptada̠śa-sstōmō̍ mi̠trasya̍ bhā̠gō̍-‘si̠ varu̍ṇa̠syā-”dhi̍patya-ndi̠vō vṛ̠ṣṭirvātā̎-sspṛ̠tā ē̍kavi̠gṃ̠śa-sstōmō-‘di̍tyai bhā̠gō̍-‘si pū̠ṣṇa ādhi̍patya̠mōja̍-sspṛ̠ta-ntri̍ṇa̠va-sstōmō̠ vasū̍nā-mbhā̠gō̍-‘si [ ] 16
ru̠drāṇā̠mādhi̍patya̠-ñchatu̍ṣpā-thspṛ̠ta-ñcha̍turvi̠gṃ̠śa-sstōma̍ ādi̠tyānā̎-mbhā̠gō̍-‘si ma̠rutā̠mādhi̍patya̠-ṅgarbhā̎-sspṛ̠tāḥ pa̍ñchavi̠gṃ̠śa-sstōmō̍ dē̠vasya̍ savi̠turbhā̠gō̍-‘si̠ bṛha̠spatē̠rādhi̍patyagṃ sa̠mīchī̠rdiśa̍-sspṛ̠tāścha̍tuṣṭō̠ma-sstōmō̠ yāvā̍nā-mbhā̠gō̎-‘syayā̍vānā̠mādhi̍patya-mpra̠jā-sspṛ̠tā-ścha̍tu-śchatvāri̠gṃ̠śa-sstōma̍ ṛbhū̠ṇā-mbhā̠gō̍-‘si̠ viśvē̍ṣā-ndē̠vānā̠mādhi̍patya-mbhū̠ta-nniśā̎mtagg spṛ̠ta-ntra̍yastri̠gṃ̠śa-sstōma̍ḥ ॥ 17 ॥
(vasū̍nā-mbhā̠gō̍-‘si̠ – ṣaṭcha̍tvārigṃśachcha) (a. 9)
ēka̍yā-‘stuvata pra̠jā a̍dhīyanta pra̠jāpa̍ti̠radhi̍patirāsī-tti̠sṛbhi̍rastuvata̠ brahmā̍sṛjyata̠ brahma̍ṇa̠spati̠-radhi̍patirāsī-tpa̠ñchabhi̍rastuvata bhū̠tānya̍sṛjyanta bhū̠tānā̠-mpati̠radhi̍patirāsī-thsa̠ptabhi̍rastuvata sapta̠r̠ṣayō̍-‘sṛjyanta dhā̠tā-dhi̍patirāsī-nna̠vabhi̍rastuvata pi̠tarō̍-‘sṛjya̠ntā-‘di̍ti̠radhi̍patnyāsī-dēkāda̠śabhi̍-rastuvata̠rtavō̍-‘ sṛjyantā- ”rta̠vō-‘dhi̍pati-rāsī-ttrayōda̠śabhi̍-rastuvata̠ māsā̍ asṛjyanta saṃvathsa̠rō-‘dhi̍pati- [-‘dhi̍patiḥ, ā̠sī̠-tpa̠ñcha̠da̠śabhi̍rastuvata] 18
-rāsī-tpañchada̠śabhi̍rastuvata kṣa̠trama̍sṛjya̠tēndrō ‘dhi̍patirāsī-thsaptada̠śabhi̍rastuvata pa̠śavō̍-‘sṛjyanta̠ bṛha̠spati̠radhi̍pati-rāsīnnavada̠śabhi̍-rastuvata śūdrā̠ryāva̍sṛjyētāmahōrā̠trē adhi̍patnī āstā̠mēka̍vigṃ śatyā-‘stuva̠taika̍śaphāḥ pa̠śavō̍-‘sṛjyanta̠ varu̠ṇō ‘dhi̍patirāsī̠-ttrayō̍vigṃśatyā-‘stuvata kṣu̠drāḥ pa̠śavō̍-‘sṛjyanta pū̠ṣā ‘dhi̍patirāsī̠-tpañcha̍vigṃśatyā ‘stuvatā-”ra̠ṇyāḥ pa̠śavō̍-‘sṛjyanta vā̠yuradhi̍patirāsī-thsa̠ptavigṃ̍śatyā-‘stuvata̠ dyāvā̍pṛthi̠vī vyai̍- [dyāvā̍pṛthi̠vī vi, ī̠tā̠ṃ vasa̍vō ru̠drā] 19
-tā̠ṃ vasa̍vō ru̠drā ā̍di̠tyā anu̠ vyā̍ya̠-ntēṣā̠mādhi̍patyamāsī̠-nnava̍vigṃ śatyā-‘stuvata̠ vana̠spata̍yō-‘sṛjyanta̠ sōmō ‘dhi̍patirāsī̠-dēka̍trigṃśatā ‘stuvata pra̠jā a̍sṛjyanta̠ yāvā̍nā̠-ñchāyā̍vānā̠-ñchā-”dhi̍patyamāsī̠-ttraya̍strigṃśatā ‘stuvata bhū̠tānya̍śāmya-npra̠jāpa̍tiḥ paramē̠ṣṭhyadhi̍patirāsīt ॥ 20 ॥
(sa̠ṃva̠thsa̠rō-‘dhi̍pati̠- rvi – pañcha̍trigṃśachcha) (a. 10)
i̠yamē̠va sā yā pra̍tha̠mā vyauchCha̍da̠ntara̠syā-ñcha̍rati̠ pravi̍ṣṭā । va̠dhūrja̍jāna nava̠gajjani̍trī̠ traya̍ ēnā-mmahi̠māna̍-ssachantē ॥ Chanda̍svatī u̠ṣasā̠ pēpi̍śānē samā̠naṃ yōni̠manu̍ sa̠ñchara̍ntī । sūrya̍patnī̠ vi cha̍rataḥ prajāna̠tī kē̠tu-ṅkṛ̍ṇvā̠nē a̠jara̠ bhūri̍rētasā ॥ ṛ̠tasya̠ panthā̠manu̍ ti̠sra ā-‘gu̠strayō̍ gha̠rmāsō̠ anu̠ jyōti̠ṣā-”gu̍ḥ । pra̠jāmēkā̠ rakṣa̠tyūrja̠mēkā̎ [ ] 21
vra̠tamēkā̍ rakṣati dēvayū̠nām ॥ cha̠tu̠ṣṭō̠mō a̍bhava̠dyā tu̠rīyā̍ ya̠jñasya̍ pa̠kṣāvṛ̍ṣayō̠ bhava̍ntī । gā̠ya̠trī-ntri̠ṣṭubha̠-ñjaga̍tīmanu̠ṣṭubha̍-mbṛ̠hada̠rkaṃ yu̍ñjā̠nā-ssuva̠rā-‘bha̍ranni̠dam ॥ pa̠ñchabhi̍rdhā̠tā vi da̍dhāvi̠daṃ ya-ttāsā̠g̠ svasṝ̍rajanaya̠-tpañcha̍pañcha । tāsā̍mu yanti praya̠vēṇa̠ pañcha̠ nānā̍ rū̠pāṇi̠ krata̍vō̠ vasā̍nāḥ ॥ tri̠gṃ̠śa-thsvasā̍ra̠ upa̍yanti niṣkṛ̠tagṃ sa̍mā̠na-ṅkē̠tu-mpra̍timu̠ñchamā̍nāḥ । 22
ṛ̠tūgsta̍nvatē ka̠vaya̍ḥ prajāna̠tīrmaddhyē̍Chandasa̠ḥ pari̍ yanti̠ bhāsva̍tīḥ ॥ jyōti̍ṣmatī̠ prati̍ muñchatē̠ nabhō̠ rātrī̍ dē̠vī sūrya̍sya vra̠tāni̍ । vi pa̍śyanti pa̠śavō̠ jāya̍mānā̠ nānā̍rūpā mā̠tura̠syā u̠pasthē̎ ॥ ē̠kā̠ṣṭa̠kā tapa̍sā̠ tapya̍mānā ja̠jāna̠ garbha̍-mmahi̠māna̠mindra̎m । tēna̠ dasyū̠n vya̍sahanta dē̠vā ha̠ntā-‘su̍rāṇā-mabhava̠chChachī̍bhiḥ ॥ anā̍nujāmanu̠jā-mmāma̍karta sa̠tyaṃ vada̠ntyanvi̍chCha ē̠tat । bhū̠yāsa̍- [bhū̠yāsa̎m, a̠sya̠ su̠ma̠tau yathā̍] 23
masya suma̠tau yathā̍ yū̠yama̠nyā vō̍ a̠nyāmati̠ mā pra yu̍kta ॥ abhū̠nmama̍ suma̠tau vi̠śvavē̍dā̠ āṣṭa̍ prati̠ṣṭhāmavi̍da̠ddhi gā̠dham । bhū̠yāsa̍masya suma̠tau yathā̍ yū̠yama̠nyā vō̍ a̠nyāmati̠ mā prayu̍kta ॥ pañcha̠ vyu̍ṣṭī̠ranu̠ pañcha̠ dōhā̠ gā-mpañcha̍nāmnīmṛ̠tavō-‘nu̠ pañcha̍ । pañcha̠ diśa̍ḥ pañchada̠śēna̍ kLi̠ptā-ssa̍mā̠namū̎rdhnīra̠bhi lō̠kamēka̎m ॥ 24 ॥
ṛ̠tasya̠ garbha̍ḥ pratha̠mā vyū̠ṣuṣya̠pāmēkā̍ mahi̠māna̍-mbibharti । sūrya̠syaikā̠ chara̍ti niṣkṛ̠tēṣu̍ gha̠rmasyaikā̍ savi̠taikā̠-nni ya̍chChati ॥ yā pra̍tha̠mā vyauchCha̠-thsā dhē̠nura̍bhavadya̠mē । sā na̠ḥ paya̍svatī dhu̠kṣvōtta̍rāmuttarā̠gṃ̠ samā̎m ॥ śu̠krarṣa̍bhā̠ nabha̍sā̠ jyōti̠ṣā ”gā̎-dvi̠śvarū̍pā śaba̠līra̠gnikē̍tuḥ । sa̠mā̠namarthagg̍ svapa̠syamā̍nā̠ bibhra̍tī ja̠rāma̍jara uṣa̠ ā-‘gā̎ḥ ॥ ṛ̠tū̠nā-mpatnī̎ pratha̠mēyamā-‘gā̠dahnā̎-nnē̠trī ja̍ni̠trī pra̠jānā̎m । ēkā̍ sa̠tī ba̍hu̠dhōṣō̠ vyu̍chCha̠syajī̎rṇā̠ tva-ñja̍rayasi̠ sarva̍ma̠nyat ॥ 25 ॥
(ūrja̠mēkā̎ – pratimu̠ñchamā̍nā – bhū̠yāsa̠ – mēka̠ṃ – patnyē kā̠nna vigṃ̍śa̠tiścha̍) (a. 11)
agnē̍ jā̠tā-npraṇu̍dā na-ssa̠patnā̠-npratyajā̍tāñjātavēdō nudasva । a̠smē dī̍dihi su̠manā̠ ahē̍ḍa̠-ntava̍ syā̠gṃ̠ śarma̍-ntri̠varū̍tha u̠dbhit ॥ saha̍sā jā̠tā-npraṇu̍dāna-ssa̠patnā̠-npratyajā̍tāñjātavēdō nudasva । adhi̍ nō brūhi sumana̠syamā̍nō va̠yagg syā̍ma̠ praṇu̍dā na-ssa̠patnān̍ ॥ cha̠tu̠ścha̠tvā̠ri̠gṃ̠śa-sstōmō̠ varchō̠ dravi̍ṇagṃ ṣōḍa̠śa-sstōma̠ ōjō̠ dravi̍ṇa-mpṛthi̠vyāḥ purī̍ṣama̠- [purī̍ṣamasi, aphsō̠ nāma̍ ।] 26
-syaphsō̠ nāma̍ । ēva̠ śChandō̠ vari̍va̠ śChanda̍-śśa̠bhūṃ śChanda̍ḥ pari̠bhū śChanda̍ ā̠chChachChandō̠ mana̠ śChandō̠ vyacha̠ śChanda̠-ssindhu̠ śChanda̍-ssamu̠dra-ñChanda̍-ssali̠la-ñChanda̍-ssa̠ṃyachChandō̍ vi̠yachChandō̍ bṛ̠hachChandō̍ rathanta̠ra-ñChandō̍ nikā̠ya śChandō̍ viva̠dha śChandō̠ gira̠ śChandō̠ bhraja̠ śChanda̍-ssa̠ṣṭu-pChandō̍ ‘nu̠ṣṭu-pChanda̍ḥ ka̠kuchChanda̍ strika̠kuchChanda̍ḥ kā̠vya-ñChandō̎ -‘ṅku̠pa-ñChanda̍ḥ [-‘ṅku̠pa-ñChanda̍ḥ, pa̠dapa̍ṅkti̠ śChandō̠] 27
pa̠dapa̍ṅkti̠ śChandō̠ ‘kṣara̍paṅkti̠ śChandō̍ viṣṭā̠rapa̍ṅkti̠ śChanda̍ḥ, kṣu̠rō bhṛjvā̠ñChanda̍ḥ pra̠chChachChanda̍ḥ pa̠kṣa śChanda̠ ēva̠ śChandō̠ vari̍va̠ śChandō̠ vaya̠ śChandō̍ vaya̠skṛchChandō̍ viśā̠la-ñChandō̠ viṣpa̍rdhā̠ śChanda̍ śCha̠di śChandō̍ dūrōha̠ṇa-ñChanda̍sta̠ndra-ñChandō̎ ‘ṅkā̠ṅka-ñChanda̍ḥ ॥ 28 ॥
(a̠sya̠ – ṅku̠pañChanda̠ – straya̍strigṃśachcha) (a. 12)
a̠gnirvṛ̠trāṇi̍ jaṅghana-ddraviṇa̠syurvi̍pa̠nyayā̎ । sami̍ddha-śśu̠kra āhu̍taḥ ॥ tvagṃ sō̍māsi̠ satpa̍ti̠stvagṃ rājō̠ta vṛ̍tra̠hā । tva-mbha̠drō a̍si̠ kratu̍ḥ ॥ bha̠drā tē̍ agnē svanīka sa̠dṛṅgghō̠rasya̍ sa̠tō viṣu̍ṇasya̠ chāru̍ḥ । na ya-ttē̍ śō̠chistama̍sā̠ vara̍nta̠ na dhva̠smāna̍sta̠nuvi̠ rēpa̠ ā dhu̍ḥ ॥ bha̠dra-ntē̍ agnē sahasi̠nnanī̍kamupā̠ka ā rō̍chatē̠ sūrya̍sya । 29
ruśa̍-ddṛ̠śē da̍dṛśē nakta̠yā chi̠darū̎kṣita-ndṛ̠śa ā rū̠pē anna̎m ॥ sainā-‘nī̍kēna suvi̠datrō̍ a̠smē yaṣṭā̍ dē̠vāgṃ āya̍jiṣṭha-ssva̠sti । ada̍bdhō gō̠pā u̠ta na̍ḥ para̠spā agnē̎ dyu̠madu̠ta rē̠va-ddi̍dīhi ॥ sva̠sti nō̍ di̠vō a̍gnē pṛthi̠vyā vi̠śvāyu̍rdhēhi ya̠jathā̍ya dēva । ya-thsī̠mahi̍ divijāta̠ praśa̍sta̠-ntada̠smāsu̠ dravi̍ṇa-ndhēhi chi̠tram ॥ yathā̍ hōta̠rmanu̍ṣō [hōta̠rmanu̍ṣaḥ, dē̠vatā̍tā] 30
dē̠vatā̍tā ya̠jñēbhi̍-ssūnō sahasō̠ yajā̍si । ē̠vā nō̍ a̠dya sa̍ma̠nā sa̍mā̠nānu̠-śanna̍gna uśa̠tō ya̍kṣi dē̠vān ॥ a̠gnimī̍ḍē pu̠rōhi̍taṃ ya̠jñasya̍ dē̠vamṛ̠tvija̎m । hōtā̍ragṃ ratna̠dhāta̍mam ॥ vṛṣā̍ sōma dyu̠māgṃ a̍si̠ vṛṣā̍ dēva̠ vṛṣa̍vrataḥ । vṛṣā̠ dharmā̍ṇi dadhiṣē ॥ sānta̍panā i̠dagṃ ha̠virmaru̍ta̠stajju̍juṣṭana । yu̠ṣmākō̠tī ri̍śādasaḥ ॥ yō nō̠ martō̍ vasavō durhṛṇā̠yusti̠ra-ssa̠tyāni̍ marutō̠ [marutaḥ, jighāgṃ̍sāt ।] 31
jighāgṃ̍sāt । dru̠haḥ pāśa̠-mprati̠ sa mu̍chīṣṭa̠ tapi̍ṣṭhēna̠ tapa̍sā hantanā̠ tam ॥ sa̠ṃva̠thsa̠rīṇā̍ ma̠ruta̍-ssva̠rkā u̍ru̠kṣayā̠-ssaga̍ṇā̠ mānu̍ṣēṣu । tē̎-‘sma-tpāśā̠-npra mu̍ñcha̠ntvagṃha̍sa-ssāntapa̠nā ma̍di̠rā mā̍dayi̠ṣṇava̍ḥ ॥ pi̠prī̠hi dē̠vāgṃ u̍śa̠tō ya̍viṣṭha vi̠dvāgṃ ṛ̠tūgṃr-ṛ̍tupatē yajē̠ha । yē daivyā̍ ṛ̠tvija̠stēbhi̍ragnē̠ tvagṃ hōtṝ̍ṇāma̠syāya̍jiṣṭhaḥ ॥ agnē̠ yada̠dya vi̠śō a̍ddhvarasya hōta̠ḥ pāva̍ka [pāva̍ka, śō̠chē̠ vēṣṭvagṃ hi] 32
śōchē̠ vēṣṭvagṃ hi yajvā̎ । ṛ̠tā ya̍jāsi mahi̠nā vi yadbhūrha̠vyā va̍ha yaviṣṭha̠ yā tē̍ a̠dya ॥ a̠gninā̍ ra̠yi-ma̍śñava̠-tpōṣa̍mē̠va di̠vēdi̍vē । ya̠śasa̍ṃ vī̠rava̍ttamam ॥ ga̠ya̠sphānō̍ amīva̠hā va̍su̠vi-tpu̍ṣṭi̠vardha̍naḥ । su̠mi̠tra-ssō̍ma nō bhava ॥ gṛha̍mēdhāsa̠ ā ga̍ta̠ maru̍tō̠ mā-‘pa̍ bhūtana । pra̠mu̠ñchantō̍ nō̠ agṃha̍saḥ ॥ pū̠rvībhi̠r̠hi da̍dāśi̠ma śa̠radbhi̍rmarutō va̠yam । mahō̍bhi- [mahō̍bhiḥ, cha̠r̠ṣa̠ṇī̠nām ।] 33
-ścharṣaṇī̠nām ॥ prabu̠ddhniyā̍ īratē vō̠ mahāgṃ̍si̠ praṇāmā̍ni prayajyavastiraddhvam । sa̠ha̠sriya̠-ndamya̍-mbhā̠gamē̠ta-ṅgṛ̍hamē̠dhīya̍-mmarutō juṣaddhvam ॥ upa̠ yamēti̍ yuva̠ti-ssu̠dakṣa̍-ndō̠ṣā vastōr̍. ha̠viṣma̍tī ghṛ̠tāchī̎ । upa̠ svaina̍ma̠rama̍tirva-sū̠yuḥ ॥ i̠mō a̍gnē vī̠tata̍māni ha̠vyā ‘ja̍srō vakṣi dē̠vatā̍ti̠machCha̍ । prati̍ na īgṃ sura̠bhīṇi̍ viyantu ॥ krī̠ḍaṃ va̠-śśardhō̠ māru̍tamana̠rvāṇagṃ̍ rathē̠śubha̎m । 34
kaṇvā̍ a̠bhi pra gā̍yata ॥ atyā̍sō̠ na yē ma̠ruta̠-ssvañchō̍ yakṣa̠dṛśō̠ na śu̠bhaya̍nta̠ maryā̎ḥ । tē ha̍rmyē̠ṣṭhā-śśiśa̍vō̠ na śu̠bhrā va̠thsāsō̠ na pra̍krī̠ḍina̍ḥ payō̠dhāḥ ॥ praiṣā̠majmē̍ṣu vithu̠rēva̍ rējatē̠ bhūmi̠ryāmē̍ṣu̠ yaddha̍ yu̠ñjatē̍ śu̠bhē । tē krī̠ḍayō̠ dhuna̍yō̠ bhrāja̍dṛṣṭaya-ssva̠ya-mma̍hi̠tva-mpa̍nayanta̠ dhūta̍yaḥ ॥ u̠pa̠hva̠rēṣu̠ yadachi̍ddhvaṃ ya̠yiṃ vaya̍ iva maruta̠ḥ kēna̍ [kēna̍, chi̠-tpa̠thā ।] 35
chi-tpa̠thā । śchōta̍nti̠ kōśā̠ upa̍ vō̠ rathē̠ṣvā ghṛ̠tamu̍kṣatā̠ madhu̍varṇa̠marcha̍tē ॥ a̠gnima̍gni̠gṃ̠ havī̍mabhi̠-ssadā̍ havanta vi̠śpati̎m । ha̠vya̠vāha̍-mpurupri̠yam ॥ tagṃ hi śaśva̍nta̠ īḍa̍tē sru̠chā dē̠va-ṅghṛ̍ta̠śchutā̎ । a̠gnigṃ ha̠vyāya̠ vōḍha̍vē ॥ indrā̎gnī rōcha̠nā di̠va-śśñatha̍dvṛ̠tra mindra̍ṃ vō vi̠śvata̠sparīndra̠-nnarō̠ viśva̍karman. ha̠viṣā̍ vāvṛdhā̠nō viśva̍karman. ha̠viṣā̠ vardha̍nēna ॥ 36 ॥
(sūrya̍sya̠ – manu̍ṣō – maruta̠ḥ – pāva̍ka̠ – mahō̍bhī – rathē̠śubha̠ – ṅkēna̠ – ṣaḍcha̍tvārigṃśachcha) (a. 13)
(a̠pāntvēma̍ – nna̠ya-mpu̠rō bhuva̠ḥ – prāchī̎ – dhru̠vakṣi̍ti̠ – stryavi̠ – rindrā̎gnī̠ – mā Chanda̍ – ā̠śustri̠vṛ – da̠gnērbhā̠gō̎ – ‘syēka̍ – yē̠yamē̠va sā yā – ‘gnē̍ jā̠tā – na̠gnirvṛ̠trāṇi̠ – trayō̍daśa )
(a̠pāntvē – ndrā̎gnī – i̠yamē̠va – dē̠vatā̍tā̠ – ṣaṭtrigṃ̍śat )
(a̠pāntvēma̍n, ha̠viṣā̠ vardha̍nēna)
॥ hari̍ḥ ōm ॥
॥ kṛṣṇa yajurvēdīya taittirīya saṃhitāyā-ñchaturtha kāṇḍē tṛtīyaḥ praśna-ssamāptaḥ ॥
FAQs
What is KYTS 4.3 Apaan Tvemanthsaadayaami - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Patha?
KYTS 4.3 Apaan Tvemanthsaadayaami - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Patha is a Sri Krishna Stotrams available on Bhakti Granth in the selected language or script.
Which language or script is this version in?
This edition is published in English. Use the language selector to view another available edition.
Can I read KYTS 4.3 Apaan Tvemanthsaadayaami - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Patha online?
Yes. The imported text is available directly on this page for online reading and recitation.
Can I download KYTS 4.3 Apaan Tvemanthsaadayaami - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Patha as a PDF?
If a verified PDF resource was found on the source page, a PDF download button is automatically connected to this page.
How can I share this page?
Use Copy Link, WhatsApp or Facebook in the sticky sharing bar provided by the Bhakti Granth theme.
Are there related devotional texts on Bhakti Granth?
Yes. The Bhakti Granth theme automatically connects texts through language and topic relationships to strengthen navigation and topical coverage.