KYTS 3.1 Prajapatirakaamayata – Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Patha
kṛṣṇa yajurvēdīya taittirīya saṃhitāyā-ntṛtīyakāṇḍē prathamaḥ praśnaḥ – nyūnakarmābhidhānaṃ
ō-nnamaḥ paramātmanē, śrī mahāgaṇapatayē namaḥ,
śrī gurubhyō namaḥ । ha̠ri̠ḥ ōm ॥
pra̠jāpa̍tirakāmayata pra̠jā-ssṛ̍jē̠yēti̠ sa tapō̍-‘tapyata̠ sa sa̠rpāna̍sṛjata̠ sō̍-‘kāmayata pra̠jā-ssṛ̍jē̠yēti̠ sadvi̠tīya̍matapyata̠ sa vayāg̍sya sṛjata̠ sō̍-‘kāmayata pra̠jā-ssṛ̍jē̠yēti̠ sa tṛ̠tīya̍matapyata̠ sa ē̠ta-ndī̎kṣitavā̠da-ma̍paśya̠-ttama̍vada̠-ttatō̠ vai sa pra̠jā a̍sṛjata̠ ya-ttapa̍sta̠ptvā dī̎kṣitavā̠daṃ vada̍ti pra̠jā ē̠va tadyaja̍māna- [tadyaja̍mānaḥ, sṛ̠ja̠tē̠ yadvai] 1
-ssṛjatē̠ yadvai dī̎kṣi̠tō̍-‘mē̠ddhya-mpaśya̠tyapā̎smāddī̠kṣākrā̍mati̠ nīla̍masya̠ harō̠ vyē̎tyaba̍ddha̠-mmanō̍ da̠ridra̠-ñchakṣu̠-ssūryō̠ jyōti̍ṣā̠g̠śrēṣṭhō̠ dīkṣē̠ mā mā̍hāsī̠rityā̍ha̠ nāsmā̎ddī̠kṣā-‘pa̍krāmati̠ nāsya̠ nīla̠-nna harō̠ vyē̍ti̠ yadvai dī̎kṣi̠tama̍bhi̠varṣa̍tidi̠vyā āpō-‘śā̎mtā̠ ōjō̠ bala̍-ndī̠kṣā- [bala̍-ndī̠kṣām, tapō̎-‘sya̠-] 2
-ntapō̎-‘sya̠-nirghna̍ntyunda̠tī-rbala̍-ndha̠ttaujō̍ dhatta̠ bala̍-ndhatta̠ mā mē̍ dī̠kṣā-mmā tapō̠nirva̍dhi̠ṣṭētyā̍hai̠ tadē̠va sarva̍mā̠tma-ndha̍ttē̠ nāsyaujō̠ bala̠-nna dī̠kṣā-nna tapō̠nirghna̍ntya̠gnirvai dī̎kṣi̠tasya̍ dē̠vatā̠ sō̎-‘smādē̠tarhi̍ti̠ra i̍va̠ yarhi̠ yāti̠ tamī̎śva̠ragṃ rakṣāgṃ̍si̠ hantō̎- [hantō̎ḥ, bha̠drāda̠bhi-] 3
-rbha̠drāda̠bhi-śrēya̠ḥ prēhi̠bṛha̠spati̍ḥ pura ē̠tā tē̍ a̠stvityā̍ha̠brahma̠ vai dē̠vānā̠-mbṛha̠spati̠stamē̠vānvā ra̍bhatē̠ sa ē̍na̠gṃ̠ sa-mpā̍raya̠tyē dama̍ganma dēva̠yaja̍na-mpṛthi̠vyā ityā̍ha dēva̠yaja̍na̠gg̠ hyē̍ṣa pṛ̍thi̠vyā ā̠gachCha̍ti̠ yō yaja̍tē̠ viśvē̍ dē̠vā yadaju̍ṣanta̠ pūrva̠ ityā̍ha̠ viśvē̠ hyē̍taddē̠vā jō̠ṣaya̍ntē̠ yadbrā̎hma̠ṇā ṛ̍khsā̠mābhyā̠ṃ yaju̍ṣā sa̠ntara̍nta̠ ityā̍harkhsā̠mābhyā̠g̠ hyē̍ṣa yaju̍ṣā sa̠ntara̍ti̠ yō yaja̍tē rā̠yaspōṣē̍ṇa̠ sami̠ṣā-ma̍dē̠mētyā̍-hā̠-‘śiṣa̍mē̠vai tāmā śā̎stē ॥ 4 ॥
(yaja̍mānō – dī̠kṣāgṃ – hantō̎ – rbrāhma̠ṇā -śchatu̍rvigṃśatiścha) (a. 1)
ē̠ṣa tē̍ gāya̠trō bhā̠ga iti̍ mē̠ sōmā̍ya brūtādē̠ṣa tē̠ traiṣṭu̍bhō̠ jāga̍tō bhā̠ga iti̍ mē̠ sōmā̍ya brūtāchChandō̠mānā̠gṃ̠ sāmrā̎jya-ṅga̠chChēti̍ mē̠ sōmā̍ya brūtā̠-dyō vai sōma̠gṃ̠ rājā̍na̠gṃ̠ sāmrā̎jyaṃ lō̠ka-ṅga̍mayi̠tvā krī̠ṇāti̠ gachCha̍ti̠ svānā̠gṃ̠ sāmrā̎jya̠-ñChandāgṃ̍si̠ khalu̠ vai sōma̍sya̠ rājña̠-ssāmrā̎jyō lō̠kaḥ pu̠rastā̠-thsōma̍sya kra̠yādē̠vama̠bhi ma̍ntrayēta̠ sāmrā̎jyamē̠vai- [sāmrā̎jyamē̠va, ē̠na̠ṃ lō̠ka-ṅga̍mayi̠tvā] 5
na̍ṃ lō̠ka-ṅga̍mayi̠tvā krī̍ṇāti̠ gachCha̍ti̠ svānā̠gṃ̠ sāmrā̎jya̠ṃ yō vai tā̍nūna̠ptrasya̍ prati̠ṣṭhāṃ vēda̠ pratyē̠va ti̍ṣṭhati brahmavā̠dinō̍ vadanti̠ na prā̠śñanti̠ na ju̍hva̠tyatha̠ kva̍ tānūna̠ptra-mprati̍ tiṣṭha̠tīti̍ pra̠jāpa̍tau̠ mana̠sīti̍ brūyā̠-ttrirava̍ jighrē-tpra̠jāpa̍tau tvā̠ mana̍si juhō̠mītyē̠ṣā vai tā̍nūna̠ptrasya̍ prati̠ṣṭhā ya ē̠vaṃ vēda̠ pratyē̠va ti̍ṣṭhati̠ yō [pratyē̠va ti̍ṣṭhati̠ yaḥ, vā a̍ddhva̠ryōḥ] 6
vā a̍ddhva̠ryōḥ pra̍ti̠ṣṭhāṃ vēda̠ pratyē̠va ti̍ṣṭhati̠ yatō̠ manyē̠tāna̍bhikramya hōṣyā̠mīti̠ ta-ttiṣṭha̠nnā śrā̍vayēdē̠ṣā vā a̍ddhva̠ryōḥ pra̍ti̠ṣṭhā ya ē̠vaṃ vēda̠ pratyē̠va ti̍ṣṭhati̠ yada̍bhi̠kramya̍ juhu̠yā-tpra̍ti̠ṣṭhāyā̍ iyā̠-ttasmā̎-thsamā̠natra̠ tiṣṭha̍tā hōta̠vya̍-mprati̍ṣṭhityai̠ yō vā a̍ddhva̠ryō-ssvaṃ vēda̠ svavā̍nē̠va bha̍vati̠ srugvā a̍sya̠ svaṃ vā̍ya̠vya̍masya̠ [vā̍ya̠vya̍masya, sva-ñcha̍ma̠sō̎-‘sya̠] 7
sva-ñcha̍ma̠sō̎-‘sya̠ svaṃ yadvā̍ya̠vya̍ṃ vā chama̠saṃ vā-‘na̍nvārabhyā-”śrā̠vayē̠-thsvādi̍yā̠-ttasmā̍ danvā̠rabhyā̠ ”śrāvya̠gg̠ svādē̠va naiti̠ yō vai sōma̠ma- pra̍tiṣṭhāpya stō̠tra-mu̍pāka̠rōtya pra̍tiṣṭhita̠-ssōmō̠ bhava̠tyapra̍tiṣṭhita̠-sstōmō- ‘pra̍tiṣṭhitā-nyu̠kthānyapra̍tiṣṭhitō̠ yaja̍mā̠nō ‘pra̍tiṣṭhitō ‘dhva̠ryurvā̍ ya̠vya̍ṃ vai sōma̍sya prati̠ṣṭhā cha̍ma̠sō̎-‘sya prati̠ṣṭhā sōma̠-sstōma̍sya̠ stōma̍ u̠kthānā̠-ṅgraha̍ṃ vā gṛhī̠tvā cha̍ma̠saṃ vō̠nnīya̍ stō̠tramu̠pā ku̍ryā̠-tpratyē̠va sōmagg̍ sthā̠paya̍ti̠ prati̠stōma̠-mpratyu̠kthāni̠ prati̠ yaja̍māna̠stiṣṭha̍ti̠ pratya̍ddhva̠ryuḥ ॥ 8 ॥
(ē̠va – ti̍ṣṭhati̠ yō – vā̍ya̠vya̍masya̠ – graha̠ṃ vai – kā̠nna – vigṃ̍śa̠tiścha̍) (a. 2)
ya̠jñaṃ vā ē̠ta-thsa-mbha̍ranti̠ ya-thsō̍ma̠kraya̍ṇyai pa̠daṃ ya̍jñamu̠khagṃ ha̍vi̠rdhānē̠ yarhi̍ havi̠rdhānē̠ prāchī̎ prava̠rtayē̍yu̠starhi̠ tēnākṣa̠mupā̎-ñjyā-dyajñamu̠kha ē̠va ya̠jñamanu̠ santa̍nōti̠ prāñcha̍ma̠gni-mpra ha̍ra̠ntyu-tpatnī̠mā na̍ya̠ntyanvanāgṃ̍si̠ pra va̍rtaya̠ntyatha̠ vā a̍syai̠ṣa dhiṣṇi̍yō hīyatē̠ sō-‘nu̍ dhyāyati̠ sa ī̎śva̠rō ru̠drō bhū̠tvā [ ] 9
pra̠jā-mpa̠śūn. yaja̍mānasya̠ śama̍yitō̠ryarhi̍ pa̠śumā prī̍ta̠muda̍ñcha̠-nnaya̍nti̠ tarhi̠ tasya̍ paśu̠śrapa̍ṇagṃ harē̠-ttēnai̠vaina̍-mbhā̠gina̍-ṅkarōti̠ yaja̍mānō̠ vā ā̍hava̠nīyō̠ yaja̍māna̠ṃ vā ē̠tadvi ka̍rṣantē̠ yadā̍hava̠nīyā̎-tpaśu̠śrapa̍ṇa̠gṃ̠ hara̍nti̠ sa vai̠va syānni̍rma̠nthya̍ṃ vā kuryā̠-dyaja̍mānasya sātma̠tvāya̠ yadi̍ pa̠śōra̍va̠dāna̠-nnaśyē̠dājya̍sya pratyā̠khyāya̠mava̍ dyē̠-thsaiva tata̠ḥ prāya̍śchitti̠ryē pa̠śuṃ vi̍mathnī̠ran. yastān kā̠mayē̠tā ”rti̠mārchChē̍yu̠riti̍ ku̠vida̠ṅgēti̠ namō̍ vṛktivatya̠rchā-”gnī̎ddhrē juhuyā̠nnamō̍ vṛktimē̠vaiṣā̎ṃ vṛṅktē tā̠jagārti̠mārchCha̍nti ॥ 10 ॥
(bhū̠tvā – tata̠ḥ – ṣaḍvigṃ̍śatiścha) (a. 3)
pra̠jāpa̍tē̠rjāya̍mānāḥ pra̠jā jā̠tāścha̠ yā i̠māḥ । tasmai̠ prati̠ pra vē̍dayachiki̠tvāgṃ anu̍ manyatām ॥ i̠ma-mpa̠śu-mpa̍śupatē tē a̠dya ba̠ddhnāmya̍gnē sukṛ̠tasya̠ maddhyē̎ । anu̍ manyasva su̠yajā̍ yajāma̠ juṣṭa̍-ndē̠vānā̍mi̠dama̍stu ha̠vyam ॥ pra̠jā̠nanta̠ḥ prati̍gṛhṇanti̠ pūrvē̎ prā̠ṇamaṅgē̎bhya̠ḥ paryā̠chara̍ntam । su̠vargaṃ yā̍hi pa̠thibhi̍ rdēva̠yānai̠-rōṣa̍dhīṣu̠ prati̍tiṣṭhā̠ śarī̍raiḥ ॥ yēṣā̠mīśē̍ [yēṣā̠mīśē̍, pa̠śu̠pati̍ḥ] 11
paśu̠pati̍ḥ paśū̠nā-ñchatu̍ṣpadāmu̠ta cha̍ dvi̠padā̎m । niṣkrī̍tō̠-‘yaṃ ya̠jñiya̍-mbhā̠gamē̍tu rā̠yaspōṣā̠ yaja̍mānasya santu ॥ yē ba̠ddhyamā̍na̠manu̍ ba̠ddhyamā̍nā a̠bhyaikṣa̍nta̠ mana̍sā̠ chakṣu̍ṣā cha । a̠gnistāgṃ agrē̠ pramu̍mōktu dē̠vaḥ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jayā̍ saṃvidā̠naḥ ॥ ya ā̍ra̠ṇyāḥ pa̠śavō̍ vi̠śvarū̍pā̠ virū̍pā̠-ssantō̍ bahu̠dhaika̍rūpāḥ । vā̠yustāgṃ agrē̠ pramu̍mōktu dē̠vaḥ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jayā̍ saṃvidā̠naḥ ॥ pra̠mu̠ñchamā̍nā̠ [pra̠mu̠ñchamā̍nāḥ, bhuva̍nasya̠ rētō̍] 12
bhuva̍nasya̠ rētō̍ gā̠tu-ndha̍tta̠ yaja̍mānāya dēvāḥ । u̠pākṛ̍tagṃ śaśamā̠naṃ yadasthā̎jjī̠va-ndē̠vānā̠mapyē̍tu̠ pātha̍ḥ ॥ nānā̎ prā̠ṇō yaja̍mānasya pa̠śunā̍ ya̠jñō dē̠vēbhi̍-ssa̠ha dē̍va̠yāna̍ḥ । jī̠va-ndē̠vānā̠mapyē̍tu̠ pātha̍-ssa̠tyā-ssa̍ntu̠ yaja̍mānasya̠ kāmā̎ḥ ॥ ya-tpa̠śurmā̠yumakṛ̠tōrō̍ vā pa̠dbhirā̍ha̠tē । a̠gnirmā̠ tasmā̠dēna̍sō̠viśvā̎-nmuñcha̠tvagṃha̍saḥ ॥ śami̍tāra u̠pēta̍na ya̠jña- [ya̠jñam, dē̠vēbhi̍rinvi̠tam ।] 13
-ndē̠vēbhi̍rinvi̠tam । pāśā̎-tpa̠śu-mpramu̍ñchata ba̠ndhādya̠jñapa̍ti̠-mpari̍ ॥ adi̍ti̠ḥ pāśa̠-mpramu̍mōktvē̠ta-nnama̍ḥ pa̠śubhya̍ḥ paśu̠pata̍yē karōmi ॥ a̠rā̠tī̠yanta̠-madha̍ra-ṅkṛṇōmi̠ ya-ndvi̠ṣmastasmi̠-nprati̍ muñchāmi̠ pāśa̎m ॥ tvāmu̠ tē da̍dhirē havya̠vāhagṃ̍ śṛtaṅka̠rtāra̍mu̠ta ya̠jñiya̍-ñcha । agnē̠ sada̍kṣa̠-ssata̍nu̠r̠hi bhū̠tvā-‘tha̍ ha̠vyā jā̍tavēdō juṣasva ॥ jāta̍vēdō va̠payā̍ gachCha dē̠vāntvagṃ hi hōtā̎ pratha̠mō ba̠bhūtha̍ । ghṛ̠tēna̠ tva-nta̠nuvō̍ vardhayasva̠ svāhā̍kṛtagṃ ha̠vira̍dantu dē̠vāḥ ॥ svāhā̍ dē̠vēbhyō̍ dē̠vēbhya̠-ssvāhā̎ ॥ 14 ॥
(īśē̎ – pramu̠ñchamā̍nā – ya̠jñaṃ – tvagṃ – ṣōḍa̍śa cha) (a. 4)
prā̠jā̠pa̠tyā vai pa̠śava̠stēṣāgṃ̍ ru̠drō-‘dhi̍pati̠rya-dē̠tābhyā̍-mupā ka̠rōti̠ tābhyā̍mē̠vaina̍-mprati̠prōchyā-”la̍bhata ā̠tmanō-‘nā̎vraskāya̠ dvābhyā̍mu̠pāka̍rōti dvi̠pādyaja̍māna̠ḥ prati̍ṣṭhityā upā̠kṛtya̠ pañcha̍ juhōti̠ pāṅktā̎ḥ pa̠śava̍ḥ pa̠śūnē̠vā va̍rundhēmṛ̠tyavē̠ vā ē̠ṣa nī̍yatē̠ ya-tpa̠śustaṃ yada̍nvā̠rabhē̍ta pra̠māyu̍kō̠ yaja̍māna-ssyā̠nnānā̎ prā̠ṇō yaja̍mānasya pa̠śunētyā̍ha̠ vyāvṛ̍ttyai̠ [vyāvṛ̍ttyai, ya-tpa̠śurmā̠yu-] 15
ya-tpa̠śurmā̠yu-makṛ̠tēti̍ juhōti̠ śāntyai̠ śami̍tāra u̠pēta̠nētyā̍ha yathāya̠jurē̠vaitadva̠pāyā̠ṃ vā ā̎hri̠yamā̍ṇāyā-ma̠gnērmēdhō-‘pa̍ krāmati̠ tvāmu̠ tē da̍dhirē havya̠vāha̠miti̍ va̠pāma̠bhi ju̍hōtya̠gnērē̠va mēdha̠mava̍ ru̠ndhē-‘thō̍ śṛta̠tvāya̍ pu̠rastā̎-thsvāhā kṛtayō̠ vā a̠nyē dē̠vā u̠pari̍ṣṭā-thsvāhākṛtayō̠-‘nyē svāhā̍ dē̠vēbhyō̍ dē̠vēbhya̠-ssvāhētya̠bhitō̍ va̠pā-ñju̍hōti̠ tānē̠vōbhayā̎-nprīṇāti ॥ 16 ॥
(vyāvṛ̍ttyā – a̠bhitō̍ va̠pāṃ – pañcha̍ cha) (a. 5)
yō vā aya̍thādēvataṃ ya̠jñamu̍pa̠chara̠tyā dē̠vatā̎bhyō vṛśchyatē̠ pāpī̍yā-nbhavati̠ yō ya̍thādēva̠tanna dē̠vatā̎bhya̠ ā vṛ̍śchyatē̠ vasī̍yā-nbhavatyāgnē̠yyarchā ”gnī̎ddhrama̠bhi mṛ̍śē-dvaiṣṇa̠vyā ha̍vi̠rdhāna̍māgnē̠yyā sruchō̍ vāya̠vya̍yā vāya̠vyā̎nyaindri̠yā sadō̍ yathādēva̠tamē̠va ya̠jñamupa̍ charati̠ na dē̠vatā̎bhya̠ ā vṛ̍śchyatē̠ vasī̍yā-nbhavati yu̠najmi̍ tē pṛthi̠vī-ñjyōti̍ṣā sa̠ha yu̠najmi̍ vā̠yuma̠ntari̍kṣēṇa [vā̠yuma̠ntari̍kṣēṇa, tē sa̠ha] 17
tē sa̠ha yu̠najmi̠ vāchagṃ̍ sa̠ha sūryē̍ṇa tē yu̠najmi̍ ti̠srō vi̠pṛcha̠-ssūrya̍sya tē । a̠gnirdē̠vatā̍ gāya̠trī Chanda̍ upā̠gṃ̠śōḥ pātra̍masi̠ sōmō̍ dē̠vatā̎ tri̠ṣṭu-pChandō̎-‘ntaryā̠masya̠ pātra̍ma̠sīndrō̍ dē̠vatā̠ jaga̍tī̠ Chanda̍ indravāyu̠vōḥ pātra̍masi̠ bṛha̠spati̍-rdē̠vatā̍-‘nu̠ṣṭu-pChandō̍ mi̠trāvaru̍ṇayō̠ḥ pātra̍masya̠śvinau̍ dē̠vatā̍ pa̠ṅktiśChandō̠-‘śvinō̠ḥ pātra̍masi̠ sūryō̍ dē̠vatā̍ bṛha̠tī [ ] 18
Chanda̍-śśu̠krasya̠ pātra̍masi cha̠ndramā̍ dē̠vatā̍ sa̠tō bṛ̍hatī̠ Chandō̍ ma̠nthina̠ḥ pātra̍masi̠ viśvē̍dē̠vā dē̠vatō̠ṣṇihā̠ Chanda̍ āgraya̠ṇasya̠ pātra̍ma̠sīndrō̍ dē̠vatā̍ ka̠kuchChanda̍ u̠kthānā̠-mpātra̍masi pṛthi̠vī dē̠vatā̍ vi̠rāṭ Chandō̎ dhru̠vasya̠ pātra̍masi ॥ 19 ॥
(a̠ntari̍kṣēṇa – bṛha̠tī – traya̍strigṃśachcha) (a. 6)
i̠ṣṭargō̠ vā a̍ddhva̠ryuryaja̍mānasyē̠ṣṭarga̠ḥ khalu̠ vai pūrvō̠-‘rṣṭuḥ, kṣī̍yata āsa̠nyā̎nmā̠ mantrā̎-tpāhi̠ kasyā̎śchida̠bhiśa̍styā̠ iti̍ pu̠rā prā̍taranuvā̠kājju̍huyādā̠tmana̍ ē̠va tada̍ddhva̠ryuḥ pu̠rastā̠chCharma̍ nahya̠tē-‘nā̎rtyai saṃvē̠śāya̍ tvōpavē̠śāya̍ tvā gāyatri̠yā stri̠ṣṭubhō̠ jaga̍tyā a̠bhibhū̎tyai̠ svāhā̠ prāṇā̍pānau mṛ̠tyōrmā̍ pāta̠-mprāṇā̍pānau̠ mā mā̍ hāsiṣṭa-ndē̠vatā̍su̠ vā ē̠tē prā̍ṇāpā̠nayō̠- [ē̠tē prā̍ṇāpā̠nayō̎ḥ, vyāya̍chChantē̠] 20
-rvyāya̍chChantē̠ yēṣā̠gṃ̠ sōma̍-ssamṛ̠chChatē̍ saṃvē̠śāya̍ tvōpavē̠śāya̠ tvētyā̍ha̠ Chandāgṃ̍si̠ vai sa̍ṃvē̠śa u̍pavē̠śaśChandō̍bhirē̠vāsya̠ Chandāgṃ̍si vṛṅktē̠ prēti̍va̠ntyājyā̍ni bhavantya̠bhiji̍tyai ma̠rutva̍tīḥ prati̠padō̠ viji̍tyā u̠bhē bṛ̍hadrathanta̠rē bha̍vata i̠yaṃ vāva ra̍thanta̠rama̠sau bṛ̠hadā̠bhyāmē̠vaina̍ma̠ntarē̎tya̠dya vāva ra̍thanta̠ragg śvō bṛ̠hada̍dyā̠śvā dē̠vaina̍ma̠ntarē̍ti bhū̠taṃ- [bhū̠tam, vāva ra̍thanta̠ra-] 21
-ँvāva ra̍thanta̠ra-mbha̍vi̠ṣya-dbṛ̠ha-dbhū̠tāchchai̠vaina̍-mbhaviṣya̠taśchā̠ntarē̍ti̠, pari̍mita̠ṃ vāva ra̍thanta̠ramapa̍rimita-mbṛ̠ha-tpari̍mitāchchai̠vaina̠-mapa̍rimitāchchā̠-‘ntarē̍ti viśvāmitrajamada̠gnī vasi̍ṣṭhēnāspardhētā̠gṃ̠sa ē̠tajja̠mada̍gni rviha̠vya̍ma paśya̠-ttēna̠ vai sa vasi̍ṣṭhasyēndri̠yaṃ vī̠rya̍mavṛṅkta̠ yadvi̍ha̠vyagṃ̍ śa̠syata̍ indri̠yamē̠va tadvī̠rya̍ṃ yaja̍mānō̠ bhrātṛ̍vyasya vṛṅktē̠ yasya̠ bhūyāgṃ̍sō yajñakra̠tava̠ ityā̍hu̠-ssa dē̠vatā̍ vṛṅkta̠ iti̠ yadya̍gniṣṭō̠ma-ssōma̍ḥ pa̠rastā̠-thsyā-du̠kthya̍-ṅkurvīta̠ yadyu̠kthya̍-ssyāda̍tirā̠tra-ṅku̍rvīta yajñakra̠tubhi̍rē̠vāsya̍ dē̠vatā̍ vṛṅktē̠ vasī̍yā-nbhavati ॥ 22 ॥
(prā̠ṇā̠pā̠nayō̎ – rbhū̠taṃ – ँvṛ̍ṅktē̠ – ‘ṣṭāvigṃ̍śatiścha) (a. 7)
ni̠grā̠bhyā̎-sstha dēva̠śruta̠ āyu̍rmē tarpayata prā̠ṇa-mmē̍ tarpayatāpā̠na-mmē̍ tarpayata vyā̠na-mmē̍ tarpayata̠ chakṣu̍rmē tarpayata̠ śrōtra̍-mmē tarpayata̠ manō̍mē tarpayata̠ vācha̍-mmē tarpayatā̠-”tmāna̍-mmē tarpaya̠tāṅgā̍ni mē tarpayata pra̠jā-mmē̍ tarpayata pa̠śū-nmē̍ tarpayata gṛ̠hā-nmē̍ tarpayata ga̠ṇā-nmē̍ tarpayata sa̠rvaga̍ṇa-mmā tarpayata ta̠rpaya̍ta mā [ ] 23
ga̠ṇā mē̠ mā vi tṛ̍ṣa̠nnōṣa̍dhayō̠ vai sōma̍sya̠ viśō̠ viśa̠ḥ khalu̠ vai rājña̠ḥ pradā̍tōrīśva̠rā ai̠ndra-ssōmō-‘vī̍vṛdhaṃ vō̠ mana̍sā sujātā̠ ṛta̍prajātā̠ bhaga̠ idva̍-ssyāma । indrē̍ṇa dē̠vīrvī̠rudha̍-ssaṃvidā̠nā anu̍ manyantā̠gṃ̠ sava̍nāya̠ sōma̠mityā̠hauṣa̍dhībhya ē̠vaina̠gg̠ svāyai̍ vi̠śa-ssvāyai̍ dē̠vatā̍yai ni̠ryāchyā̠bhi ṣu̍ṇōti̠ yō vai sōma̍syābhiṣū̠yamā̍ṇasya [sōma̍syābhiṣū̠yamā̍ṇasya, pra̠tha̠mō-‘gṃ̍śu-] 24
pratha̠mō-‘gṃ̍śu-sskanda̍ti̠ sa ī̎śva̠ra i̍ndri̠yaṃ vī̠rya̍-mpra̠jā-mpa̠śūn. yaja̍mānasya̠ nirha̍ntō̠stama̠bhi ma̍ntrayē̠tā-” mā̎-‘skānthsa̠ha pra̠jayā̍ sa̠ha rā̠yaspōṣē̍ṇēndri̠ya-mmē̍ vī̠rya̍-mmā niva̍rdhī̠rityā̠śiṣa̍mē̠vaitāmā śā̎sta indri̠yasya̍ vī̠ya̍rsya pra̠jāyai̍ paśū̠nāmani̍rghātāya dra̠phsaścha̍skanda pṛthi̠vīmanu̠ dyāmi̠mañcha̠ yōni̠manu̠ yaścha̠ pūrva̍ḥ । tṛ̠tīya̠ṃ yōni̠manu̍ sa̠ñchara̍nta-ndra̠phsa-ñju̍hō̠myanu̍ sa̠pta hōtrā̎ḥ ॥ 25 ॥
(ta̠rpaya̍ta mā – ‘bhiṣū̠yamā̍ṇasya̠ – yaścha̠ – daśa̍ cha) (a. 8)
yō vai dē̠vā-ndē̍vayaśa̠sēnā̠rpaya̍ti manu̠ṣyā̎-nmanuṣyayaśa̠sēna̍ dēvayaśa̠syē̍va dē̠vēṣu̠ bhava̍ti manuṣyayaśa̠sī ma̍nu̠ṣyē̍ṣu̠ yā-nprā̠chīna̍-māgraya̠ṇā-dgrahā̎-ngṛhṇī̠yā-ttānu̍pā̠gṃ̠śu gṛ̍hṇīyā̠dyānū̠rdhvāgstānu̍pabdi̠matō̍ dē̠vānē̠va taddē̍vayaśa̠sēnā̎rpayati manu̠ṣyā̎-nmanuṣyayaśa̠sēna̍ dēvayaśa̠syē̍va dē̠vēṣu̍ bhavati manuṣyayaśa̠sī ma̍nu̠ṣyē̎ṣva̠gniḥ prā̍tassava̠nē pā̎tva̠smān. vai̎śvāna̠rō ma̍hi̠nā vi̠śvaśa̍mbhūḥ । sa na̍ḥ pāva̠kō dravi̍ṇa-ndadhā̠- [dravi̍ṇa-ndadhātu, āyu̍ṣmanta-] 26
-tvāyu̍ṣmanta-ssa̠habha̍kṣā-ssyāma ॥ viśvē̍ dē̠vā ma̠ruta̠ indrō̍ a̠smāna̠smi-ndvi̠tīyē̠ sava̍nē̠ na ja̍hyuḥ । āyu̍ṣmantaḥ pri̠yamē̍ṣā̠ṃ vada̍ntō va̠ya-ndē̠vānāgṃ̍ suma̠tau syā̍ma ॥ i̠da-ntṛ̠tīya̠gṃ̠ sava̍na-ṅkavī̠nāmṛ̠tēna̠ yē cha̍ma̠samaira̍yanta । tē sau̍dhanva̠nā-ssuva̍rānaśā̠nā-ssvi̍ṣṭi-nnō a̠bhi vasī̍yō nayantu ॥ ā̠yata̍navatī̠rvā a̠nyā āhu̍tayō hū̠yantē̍-‘nāyata̠nā a̠nyā yā ā̍ghā̠rava̍tī̠stā ā̠yata̍navatī̠ryā- [ā̠yata̍navatī̠ryāḥ, sau̠myāstā] 27
-ssau̠myāstā a̍nāyata̠nā ai̎mdravāya̠va-mā̠dāyā̍-”ghā̠ramā ghā̍rayēdaddhva̠rō ya̠jñō̍-‘yama̍stu dēvā̠ ōṣa̍dhībhyaḥ pa̠śavē̍ nō̠ janā̍ya̠ viśva̍smai bhū̠tāyā̎-‘ddhva̠rō̍-‘si̠ sa pi̍nvasva ghṛ̠tava̍ddēva sō̠mēti̍ sau̠myā ē̠va tadāhu̍tīrā̠yata̍navatīḥ karōtyā̠yata̍navā-nbhavati̠ ya ē̠vaṃ vēdāthō̠ dyāvā̍pṛthi̠vī ē̠va ghṛ̠tēna̠ vyu̍natti̠ tē vyu̍ttē upajīva̠nīyē̍ bhavata upajīva̠nīyō̍ bhavati̠ [bhavati, ya ē̠vaṃ vēdai̠ṣa] 28
ya ē̠vaṃ vēdai̠ṣa tē̍ rudrabhā̠gō ya-nni̠rayā̍chathā̠sta-ñju̍ṣasva vi̠dērgau̍pa̠tyagṃ rā̠yaspōṣagṃ̍ su̠vīryagṃ̍ saṃvathsa̠rīṇāg̍ sva̠stim ॥ manu̍ḥ pu̠trēbhyō̍ dā̠yaṃ vya̍bhaja̠-thsa nābhā̠nēdi̍ṣṭha-mbrahma̠charya̠ṃ vasa̍nta̠-nnira̍bhaja̠-thsa ā-‘ga̍chCha̠-thsō̎-‘bravī-tka̠thā mā̠ nira̍bhā̠giti̠ na tvā̠ nira̍bhākṣa̠mitya̍-bravī̠daṅgi̍rasa i̠mē sa̠tramā̍satē̠ tē [sa̠tramā̍satē̠ tē, su̠va̠rgaṃ lō̠ka-nna] 29
su̍va̠rgaṃ lō̠ka-nna prajā̍nanti̠ tēbhya̍ i̠da-mbrāhma̍ṇa-mbrūhi̠ tē su̍va̠rgaṃ lō̠kaṃ yantō̠ ya ē̍ṣā-mpa̠śava̠stāgstē̍ dāsya̠ntīti̠ tadē̎bhyō-‘bravī̠-ttē su̍va̠rgaṃ lō̠kaṃ yantō̠ ya ē̍ṣā-mpa̠śava̠ āsa̠-ntāna̍smā adadu̠sta-mpa̠śubhi̠śchara̍ntaṃ yajñavā̠stau ru̠dra ā-‘ga̍chCha̠-thsō̎-‘bravī̠nmama̠ vā i̠mē pa̠śava̠ ityadu̠rvai – [ ] 30
mahya̍mi̠mānitya̍bravī̠nna vai tasya̠ ta ī̍śata̠ itya̍bravī̠-dya-dya̍jñavā̠stau hīya̍tē̠ mama̠ vai taditi̠ tasmā̎-dyajñavā̠stu nābhya̠vētya̠gṃ̠ sō̎-‘bravī-dya̠jñē mā ”bha̠jātha̍ tē pa̠śū-nnābhi magg̍sya̠ iti̠ tasmā̍ ē̠ta-mma̠nthina̍-ssagg srā̠vama̍juhō̠-ttatō̠ vai tasya̍ ru̠draḥ pa̠śū-nnābhya̍manyata̠ yatrai̠ta mē̠vaṃ vi̠dvā-nma̠nthina̍-ssagg srā̠va-ñju̠hōti̠ na tatra̍ ru̠draḥ pa̠śūna̠bhi ma̍nyatē ॥ 31 ॥
(da̠dhā̠tvā̠ – yata̍navatī̠ryā – u̍pajīva̠nīyō̍ bhavati̠ – tē-‘ – du̠rvai – yatrai̠ta – mēkā̍daśa cha) (a. 9)
juṣṭō̍ vā̠chō bhū̍yāsa̠-ñjuṣṭō̍ vā̠chaspata̍yē̠ dēvi̍ vāk । yadvā̠chō madhu̍ma̠-ttasmi̍-nmā dhā̠-ssvāhā̠ sara̍svatyai ॥ ṛ̠chā stōma̠gṃ̠ sama̍rdhaya gāya̠trēṇa̍ rathanta̠ram । bṛ̠ha-dgā̍ya̠trava̍rtani ॥yastē̎ dra̠phsa-sskanda̍ti̠ yastē̍ a̠gṃ̠śurbā̠huchyu̍tō dhi̠ṣaṇa̍yōru̠pasthā̎t । a̠ddhva̠ryōrvā̠ pari̠ yastē̍ pa̠vitrā̠-thsvāhā̍kṛta̠mindrā̍ya̠ ta-ñju̍hōmi ॥ yō dra̠phsō a̠gṃ̠śuḥ pa̍ti̠taḥ pṛ̍thi̠vyā-mpa̍rivā̠pā- [pṛ̍thi̠vyā-mpa̍rivā̠pāt, pu̠rō̠ḍāśā̎-tkara̠mbhāt ।] 32
-tpu̍rō̠ḍāśā̎-tkara̠mbhāt । dhā̠nā̠sō̠mānma̠nthina̍ indra śu̠krā-thsvāhā̍kṛta̠mindrā̍ya̠ ta-ñju̍hōmi ॥ yastē̎ dra̠phsō madhu̍māgṃ indri̠yāvā̠n-thsvāhā̍kṛta̠ḥ puna̍ra̠pyēti̍ dē̠vān । di̠vaḥ pṛ̍thi̠vyāḥ parya̠ntari̍kṣā̠-thsvāhā̍ kṛta̠mindrā̍ya̠ ta-ñju̍hōmi ॥ a̠ddhva̠ryurvā ṛ̠tvijā̎-mpratha̠mō yu̍jyatē̠ tēna̠ stōmō̍ yōkta̠vya̍ ityā̍hu̠rvāga̍grē̠gā agra̍ ētvṛju̠gā dē̠vēbhyō̠ yaśō̠ mayi̠ dadha̍tī prā̠ṇā-npa̠śuṣu̍ pra̠jā-mmayi̍ [ ] 33
cha̠ yaja̍mānē̠ chētyā̍ha̠ vācha̍mē̠va tadya̍jñamu̠khē yu̍nakti̠ vāstu̠ vā ē̠tadya̠jñasya̍ kriyatē̠ yadgrahā̎-ngṛhī̠tvā ba̍hiṣpavamā̠nagṃ sarpa̍nti̠parā̎mchō̠ hi yanti̠ parā̍chībhi-sstu̠vatē̍ vaiṣṇa̠vyarchā puna̠rētyōpa̍ tiṣṭhatē ya̠jñō vai viṣṇu̍ rya̠jñamē̠vāka̠rviṣṇō̠ tvannō̠ anta̍ma̠-śśarma̍ yachCha sahantya । pra tē̠ dhārā̍ madhu̠śchuta̠ uthsa̍-nduhratē̠ akṣi̍ta̠mityā̍ha̠ yadē̠vāsya̠ śayā̍nasyōpa̠śuṣya̍ti̠ tadē̠vāsyai̠tēnā ”pyā̍yayati ॥ 34 ॥
(pa̠ri̠vā̠pāt – pra̠jā-mmayi̍ – duhratē̠ – chatu̍rdaśa cha) (a. 10)
a̠gninā̍ ra̠yima̍śñava̠-tpōṣa̍mē̠va di̠vēdi̍vē । ya̠śasa̍ṃ vī̠rava̍ttamam ॥ gōmāgṃ̍ a̠gnē-‘vi̍māgṃ a̠śvī ya̠jñō nṛ̠vathsa̍khā̠ sada̠mida̍pramṛ̠ṣyaḥ । iḍā̍vāgṃ ē̠ṣō a̍sura pra̠jāvā̎-ndī̠rghō ra̠yiḥ pṛ̍thubu̠dhna-ssa̠bhāvān̍ ॥ āpyā̍yasva̠, santē̎ ॥ i̠ha tvaṣṭā̍ramagri̠yaṃ vi̠śvarū̍pa̠mupa̍ hvayē । a̠smāka̍mastu̠ kēva̍laḥ ॥ tanna̍stu̠rīpa̠madha̍ pōṣayi̠tnu dēva̍ tvaṣṭa̠rvi ra̍rā̠ṇa-ssya̍sva । yatō̍ vī̠raḥ [yatō̍ vī̠raḥ, ka̠rma̠ṇya̍-ssu̠dakṣō̍] 35
ka̍rma̠ṇya̍-ssu̠dakṣō̍ yu̠ktagrā̍vā̠ jāya̍tē dē̠vakā̍maḥ ॥śi̠vastva̍ṣṭari̠hā-” ga̍hi vi̠bhuḥ pōṣa̍ u̠tatmanā̎ । ya̠jñēya̍jñē na̠ uda̍va ॥ pi̠śaṅga̍rūpa-ssu̠bharō̍ vayō̠dhā-śśru̠ṣṭī vī̠rō jā̍yatē dē̠vakā̍maḥ । pra̠jā-ntvaṣṭā̠ viṣya̍tu̠ nābhi̍ma̠smē athā̍ dē̠vānā̠mapyē̍tu̠ pātha̍ḥ ॥ praṇō̍dē̠ vyā, nō̍ di̠vaḥ ॥ pī̠pi̠vāgṃ sa̠gṃ̠ sara̍svata̠-sstana̠ṃ yō vi̠śvada̍rśataḥ । dhu̠kṣīmahi̍ pra̠jāmiṣa̎m ॥ 36 ॥
yē tē̍ sarasva ū̠rmayō̠ madhu̍mantō ghṛta̠śchuta̍ḥ । tēṣā̎-ntē su̠mnamī̍mahē ॥ yasya̍ vra̠ta-mpa̠śavō̠ yanti̠ sarvē̠ yasya̍ vra̠tamu̍pa̠tiṣṭha̍nta̠ āpa̍ḥ । yasya̍ vra̠tē pu̍ṣṭi̠pati̠rnivi̍ṣṭa̠stagṃ sara̍svanta̠mava̍sē huvēma ॥ di̠vyagṃ su̍pa̠rṇaṃ va̍ya̠sa-mbṛ̠hanta̍ma̠pā-ṅgarbha̍ṃ vṛṣa̠bhamōṣa̍dhīnām । a̠bhī̠pa̠tō vṛ̠ṣṭyā ta̠rpaya̍nta̠-ntagṃ sara̍svanta̠mava̍sē huvēma ॥ sinī̍vāli̠ pṛthu̍ṣṭukē̠ yā dē̠vānā̠masi̠ svasā̎ । ju̠ṣasva̍ ha̠vya- [ha̠vyam, āhu̍ta-mpra̠jā-ndē̍vi] 37
-māhu̍ta-mpra̠jā-ndē̍vi didiḍḍhi naḥ ॥ yā su̍pā̠ṇi-ssva̍ṅgu̠ri-ssu̠ṣūmā̍ bahu̠sūva̍rī । tasyai̍ vi̠śpatni̍yai ha̠vi-ssi̍nīvā̠lyai ju̍hōtana ॥ indra̍ṃ vō vi̠śvata̠sparī, ndra̠-nnara̍ḥ ॥ asi̍tavarṇā̠ hara̍ya-ssupa̠rṇā mihō̠ vasā̍nā̠ diva̠mu-tpa̍tanti ॥ ta ā-‘va̍vṛtra̠n-thsada̍nāni kṛ̠tvā-”di-tpṛ̍thi̠vī ghṛ̠tairvyu̍dyatē ॥ hira̍ṇyakēśō̠ raja̍sō visā̠rē-‘hi̠rdhuni̠rvāta̍ iva̠ dhrajī̍mān । śuchi̍bhrājā u̠ṣasō̠ [u̠ṣasa̍ḥ, navē̍dā̠ yaśa̍svatī-] 38
navē̍dā̠ yaśa̍svatī-rapa̠syuvō̠ na sa̠tyāḥ ॥ ā tē̍ supa̠rṇā a̍minanta̠ ēvai̎ḥ kṛ̠ṣṇō nō̍nāva vṛṣa̠bhō yadī̠dam । śi̠vābhi̠rna smaya̍mānābhi̠rā-‘gā̠-tpata̍nti̠ miha̍-ssta̠naya̍ntya̠bhrā ॥ vā̠śrēva̍ vi̠dyunmi̍māti va̠thsa-nna mā̠tā si̍ṣakti । yadē̍ṣāṃ vṛ̠ṣṭirasa̍rji ॥ parva̍taśchi̠nmahi̍ vṛ̠ddhō bi̍bhāya di̠vaśchi̠-thsānu̍ rējata sva̠nē va̍ḥ । ya-tkrīḍa̍tha maruta [marutaḥ, ṛ̠ṣṭi̠manta̠] 39
ṛṣṭi̠manta̠ āpa̍ iva sa̠ddhriya̍ñchō dhavaddhvē ॥ a̠bhi kra̍nda sta̠naya̠ garbha̠mā dhā̍ uda̠nvatā̠ pari̍ dīyā̠ rathē̍na । dṛti̠gṃ̠ su ka̍rṣa̠ viṣi̍ta̠-nnya̍ñchagṃ sa̠mā bha̍vantū̠dvatā̍ nipā̠dāḥ ॥ tva-ntyā chi̠dachyu̠tā-‘gnē̍ pa̠śurna yava̍sē । dhāmā̍ ha̠ ya-ttē̍ ajara̠ vanā̍ vṛ̠śchanti̠ śikva̍saḥ ॥ agnē̠ bhūrī̍ṇi̠ tava̍ jātavēdō̠ dēva̍ svadhāvō̠-‘mṛta̍sya̠ dhāma̍ । yāścha̍ [ ] 40
mā̠yā mā̠yinā̎ṃ viśvaminva̠ tvē pū̠rvī-ssa̍nda̠dhuḥ pṛ̍ṣṭabandhō ॥ di̠vō nō̍ vṛ̠ṣṭi-mma̍rutō rarīddhva̠-mprapi̍nvata̠ vṛṣṇō̠ aśva̍sya̠ dhārā̎ḥ । a̠rvāṃē̠tēna̍ stanayi̠tnunēhya̠pō ni̍ṣi̠ñchannasu̍raḥ pi̠tā na̍ḥ ॥ pinva̍ntya̠pō ma̠ruta̍-ssu̠dāna̍va̠ḥ payō̍ ghṛ̠tava̍dvi̠dathē̎ṣvā̠ bhuva̍ḥ । atya̠-nna mi̠hē vi na̍yanti vā̠jina̠muthsa̍-nduhanti sta̠naya̍nta̠makṣi̍tam ॥ u̠da̠prutō̍ maruta̠stāgṃ i̍yarta̠ vṛṣṭi̠ṃ- [vṛṣṭi̎m, yē viśvē̍] 41
-ँyē viśvē̍ ma̠rutō̍ ju̠nanti̍ । krōśā̍ti̠ gardā̍ ka̠nyē̍va tu̠nnā pēru̍-ntuñjā̠nā patyē̍va jā̠yā ॥ ghṛ̠tēna̠ dyāvā̍pṛthi̠vī madhu̍nā̠ samu̍kṣata̠ paya̍svatīḥ kṛṇa̠tā-”pa̠ ōṣa̍dhīḥ । ūrja̍-ñcha̠ tatra̍ suma̠ti-ñcha̍ pinvatha̠ yatrā̍ narō maruta-ssi̠ñchathā̠ madhu̍ ॥ udu̠tyam, chi̠tram ॥ au̠rva̠-bhṛ̠gu̠vachChuchi̍mapnavāna̠vadā hu̍vē । a̠gnigṃ sa̍mu̠dravā̍sasam ॥ ā sa̠vagṃ sa̍vi̠turya̍thā̠ bhaga̍syē va bhu̠jigṃ hu̍vē । a̠gnigṃ sa̍mu̠dravā̍sasam ॥ hu̠vē vāta̍svana-ṅka̠vi-mpa̠rjanya̍krandya̠gṃ̠ saha̍ḥ । a̠gnigṃ sa̍mu̠dravā̍sasam ॥ 42 ॥
(vī̠ra – iṣagṃ̍ – ha̠vya – mu̠ṣasō̍ – maruta – ścha̠ – vṛṣṭi̠ṃ – bhaga̍sya̠ – dvāda̍śa cha) (a. 11)
(pra̠jāpa̍tirakāmayatai̠ – ṣa tē̍ gāya̠trō – ya̠jñaṃ vai – pra̠jāpa̍tē̠rjāya̍mānāḥ – prājāpa̠tyā – yō vā aya̍thādēvata – mi̠ṣṭargō̍ – nigrā̠bhyā̎-sstha̠ – yō vai dē̠vā – ñjuṣṭō̠ – ‘gninā̍ ra̠yi – mēkā̍daśa )
(pra̠jāpa̍tirakāmayata – pra̠jāpa̍tē̠rjāya̍mānā̠ – vyāya̍chChantē̠ – mahya̍mi̠mā – nmā̠yā mā̠yinā̠n – dvicha̍tvārigṃśat)
(pra̠jāpa̍tirakāmayatā̠, a̠gnigṃ sa̍mu̠dravā̍sasaṃ )
॥ hari̍ḥ ōm ॥
॥ kṛṣṇa yajurvēdīya taittirīya saṃhitāyā-ntṛtīyakāṇḍē prathamaḥ praśna-ssamāptaḥ ॥
FAQs
What is KYTS 3.1 Prajapatirakaamayata - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Patha?
KYTS 3.1 Prajapatirakaamayata - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Patha is a Sri Krishna Stotrams available on Bhakti Granth in the selected language or script.
Which language or script is this version in?
This edition is published in English. Use the language selector to view another available edition.
Can I read KYTS 3.1 Prajapatirakaamayata - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Patha online?
Yes. The imported text is available directly on this page for online reading and recitation.
Can I download KYTS 3.1 Prajapatirakaamayata - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Patha as a PDF?
If a verified PDF resource was found on the source page, a PDF download button is automatically connected to this page.
How can I share this page?
Use Copy Link, WhatsApp or Facebook in the sticky sharing bar provided by the Bhakti Granth theme.
Are there related devotional texts on Bhakti Granth?
Yes. The Bhakti Granth theme automatically connects texts through language and topic relationships to strengthen navigation and topical coverage.