KYTB 2.5 Upahoma Sheshah – Krishna Yajurveda Taittiriya Brahmana Patha – Prano Rakshati
kṛṣṇa yajurvēdīya taittirīya brāhmaṇē dvitīyāṣṭakē pañchamaḥ prapāṭhakaḥ – upahōmaśēṣaḥ
ō-nnamaḥ paramātmanē, śrī mahāgaṇapatayē namaḥ,
śrī gurubhyō namaḥ । ha̠ri̠ḥ ōm ॥
2.5.1 upahōmāḥ
prā̠ṇō ra̍kṣati̠ viśva̠mēja̍t । iryō̍ bhū̠tvā ba̍hu̠dhā ba̠hūni̍ । sa ithsarva̠ṃ vyā̍naśē ॥ yō dē̠vō dē̠vēṣu̍ vi̠bhūra̠ntaḥ । āvṛ̍dū̠dā-tkṣētriya̍ddhva̠gadvṛṣā̎ । tami-tprā̠ṇa-mmana̠sō pa̍śikṣata । agra̍-ndē̠vānā̍-mi̠dama̍ttu nō ha̠viḥ ॥ mana̍sa̠śchittē̠dam । bhū̠ta-mbhavya̍-ñcha gupyatē । taddhi dē̠vēṣva̍gri̠yam ॥ 1 ॥
ā na̍ ētu puraścha̠ram । sa̠ha dē̠vairi̠magṃ hava̎m । mana̠-śśrēya̍si śrēyasi । karma̍n. ya̠jñapa̍ti̠-ndadha̍t ॥ ju̠ṣatā̎-mmē̠ vāgi̠dagṃ ha̠viḥ । vi̠rāḍdē̠vī pu̠rōhi̍tā । ha̠vya̠vāḍana̍ pāyinī ॥ yayā̍ rū̠pāṇi̍ bahu̠dhā vada̍nti । pēśāgṃ̍si dē̠vāḥ pa̍ra̠mē ja̠nitrē̎ । sānō̍ vi̠rāḍana̍pasphurantī ॥ 2 ॥
vāgdē̠vī ju̍ṣatāmi̠dagṃ ha̠viḥ ॥ chakṣu̍-rdē̠vānā̠-ñjyōti̍ra̠mṛtē̠ nya̍ktam । a̠sya vi̠jñānā̍ya bahu̠dhā nidhī̍yatē । tasya̍ su̠mna-ma̍śīmahi । mā nō̍ hāsī-dvichakṣa̠ṇam ॥ āyu̠rinna̠ḥ pratī̎ryatām । ana̍ndhā̠-śchakṣu̍ṣā va̠yam । jī̠vā jyōti̍raśīmahi । suva̠rjyōti̍-ru̠tāmṛta̎m ॥ śrōtrē̍ṇa bha̠dra mu̠ta śṛ̍ṇvanti sa̠tyam । śrōtrē̍ṇa̠ vācha̍-mbahu̠dhōdya mā̍nām । śrōtrē̍ṇa̠ mōda̍ścha̠ maha̍ścha śrūyatē । śrōtrē̍ṇa̠ sarvā̠ diśa̠ āśṛ̍ṇōmi ॥ yēna̠ prāchyā̍ u̠ta da̍kṣi̠ṇā । pra̠tīchyai̍ di̠śa-śśṛ̠ṇvantyu̍tta̠rāt । tadichChrōtra̍-mbahu̠dhōdyamā̍nam । a̠rānna nē̠miḥ pari̠ sarva̍-mbabhūva ॥ 3 ॥
(a̠gri̠ – yamana̍pasphurantī – sa̠tyagṃ sa̠pta cha̍) (a. 1)
2.5.2 upahōmāḥ
u̠dēhi̍ vāji̠nyō a̍sya̠phsva̍ntaḥ । i̠dagṃ rā̠ṣṭramāvi̍śa sū̠nṛtā̍vat । yō rōhi̍tō̠ viśva̍mi̠da-ñja̠jāna̍ । sa nō̍ rā̠ṣṭrēṣu̠ sudhi̍tāndadhātu ॥ rōhagṃ̍ rōha̠gṃ̠ rōhi̍ta̠ āru̍rōha । pra̠jābhi̠rvṛddhi̍-ñja̠nuṣā̍mu̠pastha̎m । tābhi̠-ssagṃra̍bdhō avida̠thṣaḍu̠rvīḥ । gā̠tu-mpra̠paśya̍nni̠ha rā̠ṣṭramāhā̎ḥ ॥ āhā̍rṣī-drā̠ṣṭrami̠ha rōhi̍taḥ । mṛdhō̠ vyā̎stha̠dabha̍ya-nnō astu ॥ 4 ॥
a̠smabhya̍-ndyāvāpṛthivī̠ śakva̍rībhiḥ । rā̠ṣṭra-ndu̍hāthāmi̠ha rē̠vatī̍bhiḥ ॥ vima̍marśa̠ rōhi̍tō vi̠śvarū̍paḥ । sa̠mā̠cha̠krā̠ṇaḥ pra̠ruhō̠ ruha̍ścha । diva̍ga̠ntvāya̍ maha̠tā ma̍hi̠mnā । vi nō̍ rā̠ṣṭramu̍nattu̠ paya̍sā̠ svēna̍ ॥ yāstē̠ viśa̠stapa̍sā sambabhū̠vuḥ । gā̠ya̠traṃ va̠thsamanu̠ tāsta̠ āgu̍ḥ । tāstvā vi̍śantu̠ maha̍sā̠ svēna̍ । sa-mmā̍tā pu̠trō a̠bhyē̍tu̠ rōhi̍taḥ ॥ 5 ॥
yū̠yamu̍grā marutaḥ pṛśnimātaraḥ । indrē̍ṇa sa̠yujā̠ pramṛ̍ṇītha̠ śatrūn̍ । ā vō̠ rōhi̍tō aśṛṇōdabhidyavaḥ । trisa̍ptāsō maruta-ssvādusammudaḥ ॥ rōhi̍tō̠ dyāvā̍pṛthi̠vī ja̍jāna । tasmi̠gg̠stantu̍-mparamē̠ṣṭhī ta̍tāna । tasmi̍ñChiśriyē a̠ja ēka̍pāt । adṛgṃ̍ ha̠ddyāvā̍pṛthi̠vī balē̍na ॥ rōhi̍tō̠ dyāvā̍pṛthi̠vī a̍dṛgṃhat । tēna̠ suva̍-sstabhi̠ta-ntēna̠ nāka̍ḥ ॥ 6 ॥
sō a̠ntari̍kṣē̠ raja̍sō vi̠māna̍ḥ । tēna̍ dē̠vā-ssuva̠ranva̍vindann ॥ su̠śēva̍-ntvā bhā̠navō̍ dīdi̠vāgṃsa̎m । sama̍grāsō ju̠hvō̍ jātavēdaḥ । u̠kṣanti̍ tvā vā̠jina̠mā ghṛ̠tēna̍ । sagṃsa̍magnē yuvasē̠ bhōja̍nāni ॥ agnē̠ śardha̍ maha̠tē saubha̍gāya । tava̍ dyu̠mnā-nyu̍tta̠māni̍ santu । sa-ñjā̎spa̠tyagṃ su̠yama̠mākṛ̍ṇuṣva । śa̠trū̠ya̠tāma̠bhiti̍ṣṭhā̠ mahā̍si ॥ 7 ॥
(a̠- stvē̠tu̠ rōhi̍tō̠ – nākō̠ – mahāgṃ̍si) (a. 2)
2.5.3 upahōmāḥ
puna̍rna̠ indrō̍ ma̠ghavā̍ dadātu । dhanā̍ni śa̠krō dhanya̍-ssu̠rādhā̎ḥ । a̠rvā̠chīna̍-ṅkṛṇutāṃ yāchi̠tō mana̍ḥ । śru̠ṣṭī nō̍ a̠sya ha̠viṣō̍ juṣā̠ṇaḥ ॥ yāni̍ nō ji̠na-ndhanā̍ni । ja̠hartha̍ śūra ma̠nyunā̎ । indrānu̍vinda na̠stāni̍ । a̠nēna̍ ha̠viṣā̠ puna̍ḥ ॥ indra̠ āśā̎bhya̠ḥ pari̍ । sarvā̠bhyō-‘bha̍ya-ṅkarat ॥ 8 ॥
jētā̠ śatrū̠n̠. vicha̍rṣaṇiḥ ॥ ākū̎tyai tvā̠ kāmā̍ya tvā sa̠mṛdhē̎ tvā । pu̠rō da̍dhē amṛta̠tvāya̍ jī̠vasē̎ ॥ ākū̍tima̠syāva̍sē । kāma̍masya̠ samṛ̍ddhyai । indra̍sya yuñjatē̠ dhiya̍ḥ ॥ ākū̍ti-ndē̠vī-mmana̍saḥ pu̠rō da̍dhē । ya̠jñasya̍ mā̠tā su̠havā̍ mē astu । yadi̠chChāmi̠ mana̍sā̠ sakā̍maḥ । vi̠dēya̍mēna̠ddhṛda̍yē̠ nivi̍ṣṭam ॥ 9 ॥
sēda̠gnira̠gnīgṃ ratyē̎tya̠nyān । yatra̍ vā̠jī tana̍yō vī̠ḍupā̍ṇiḥ । sa̠hasra̍pāthā a̠kṣarā̍ sa̠mēti̍ ॥ āśā̍nā-ntvā ”śāpā̠lēbhya̍ḥ । cha̠turbhyō̍ a̠mṛtē̎bhyaḥ । i̠da-mbhū̠tasyāddhya̍kṣēbhyaḥ । vi̠dhēma̍ ha̠viṣā̍ va̠yam ॥ viśvā̠ āśā̠ madhu̍nā̠ sagṃsṛ̍jāmi । a̠na̠mī̠vā āpa̠ ōṣa̍dhayō bhavantu । a̠yaṃ yaja̍mānō̠ mṛdhō̠ vya̍syatām ॥ 10 ॥
agṛ̍bhītāḥ pa̠śava̍-ssantu̠ sarvē̎ ॥ a̠gni-ssōmō̠ varu̍ṇō mi̠tra indra̍ḥ । bṛha̠spati̍-ssavi̠tā ya-ssa̍ha̠srī । pū̠ṣā nō̠ gōbhi̠rava̍sā̠ sara̍svatī । tvaṣṭā̍ rū̠pāṇi̠ sama̍naktu ya̠jñaiḥ ॥ tvaṣṭā̍ rū̠pāṇi̠ dadha̍tī̠ sara̍svatī । pū̠ṣā bhagagṃ̍ savi̠tā nō̍ dadātu । bṛha̠spati̠-rdada̠dindra̍-ssa̠hasra̎m । mi̠trō dā̠tā varu̍ṇa̠-ssōmō̍ a̠gniḥ ॥ 11 ॥
(ka̠ra̠n – nivi̍ṣṭa – masyatā̠ṃ – +nava̍ cha) (a. 3)
2.5.4 upahōmāḥ
ā nō̍ bhara̠ bhaga̍mindra dyu̠manta̎m । ni tē̍ dē̠ṣṇasya̍ dhīmahi prarē̠kē । u̠rva i̍va paprathē̠ kāmō̍ a̠smē । tamāpṛ̍ṇā vasupatē̠ vasū̍nām ॥ i̠ma-ṅkāma̍-mmandayā̠ gōbhi̠raśvai̎ḥ । cha̠ndrava̍tā̠ rādha̍sā pa̠pratha̍ścha । su̠va̠ryavō̍ ma̠tibhi̠stubhya̠ṃ viprā̎ḥ । indrā̍ya̠ vāha̍ḥ kuśi̠kāsō̍ akrann ॥ indra̍sya̠ nu vī̠ryā̍ṇi̠ pravō̍cham । yāni̍ cha̠kāra̍ pratha̠māni̍ va̠jrī ॥ 12 ॥
aha̠-nnahi̠manva̠pasta̍tarda । pra va̠kṣaṇā̍ abhina̠-tparva̍tānām ॥ aha̠nnahi̠-mparva̍tē śiśriyā̠ṇam । tvaṣṭā̎-‘smai̠ vajragg̍ sva̠rya̍-ntatakṣa । vā̠śrā i̍va dhē̠nava̠-ssyanda̍mānāḥ । añja̍-ssamu̠dra-mava̍jagmu̠rāpa̍ḥ ॥ vṛ̠ṣā̠yamā̍ṇō-‘vṛṇīta̠ sōma̎m । trika̍drukēṣva-piba-thsu̠tasya̍ । ā sāya̍ka-mma̠ghavā̍ datta̠ vajra̎m । aha̍nnēna-mprathama̠jā mahī̍nām ॥ 13 ॥
yadindrāha̍n-prathama̠jā mahī̍nām । ānmā̠yinā̠mami̍nā̠ḥ prōta mā̠yāḥ । ā-thsūrya̍-ñja̠naya̠-ndyāmu̠ṣāsa̎m । tā̠dīknā̠ śatrū̠nna kilā̍vivithsē ॥ aha̍n vṛ̠traṃ vṛ̍tra̠tara̠ṃ vyagṃsa̎m । indrō̠ vajrē̍ṇa maha̠tā va̠dhēna̍ । skandhāgṃ̍sīva̠ kuli̍śēnā̠ vivṛ̍kṇā । ahi̍-śśayata upa̠pṛk-pṛ̍thi̠vyām ॥ a̠yō̠ddhyēva du̠rmada̠ ā hi ju̠hvē । ma̠hā̠vī̠ra-ntu̍ vibā̠dha-mṛ̍jī̠ṣam ॥ 14 ॥
nātā̍rīrasya̠ samṛ̍tiṃ va̠dhānā̎m । sagṃ ru̠jānā̎ḥ pipiṣa̠ indra̍śatruḥ ॥ viśvō̠ vihā̍yā ara̠tiḥ । vasu̍rdadhē̠ hastē̠ dakṣi̍ṇē । ta̠raṇi̠rna śi̍śrathat । śra̠va̠sya̍yā̠ na śi̍śrathat । viśva̍smā̠ idi̍ṣuddhya̠sē । dē̠va̠trā ha̠vyamūhi̍ṣē । viśva̍smā̠ ithsu̠kṛtē̠ vāra̍mṛṇvati । a̠gni-rdvārā̠ vyṛ̍ṇvati ॥ 15 ॥
udu̠jjihā̍nō a̠bhi kāma̍mī̠rayann̍ । pra̠pṛ̠ñchan viśvā̠ bhuva̍nāni pū̠rvathā̎ । ā kē̠tunā̠ suṣa̍middhō̠ yaji̍ṣṭhaḥ । kāma̍-nnō agnē a̠bhiha̍rya di̠gbhyaḥ ॥ ju̠ṣā̠ṇō ha̠vyama̠mṛtē̍ṣu dū̠ḍhya̍ḥ । ā nō̍ ra̠yi-mba̍hu̠lā-ṅgōma̍tī̠miṣa̎m । nidhē̍hi̠ yakṣa̍da̠mṛtē̍ṣu̠ bhūṣann̍ ॥ aśvi̍nā ya̠jñamāga̍tam । dā̠śuṣa̠ḥ puru̍dagṃsasā । pū̠ṣā ra̍kṣatu nō ra̠yim ॥ 16 ॥
i̠maṃ ya̠jñama̠śvinā̍ va̠rdhaya̍ntā । i̠mau ra̠yiṃ yaja̍mānāya dhattam । i̠mau pa̠śū-nra̍kṣatāṃ vi̠śvatō̍ naḥ । pū̠ṣā na̍ḥ pātu̠ sada̠ma-pra̍yuchChann ॥ pra tē̍ ma̠hē sa̍rasvati । subha̍gē̠ vāji̍nīvati । sa̠tya̠vāchē̍ bharē ma̠tim ॥ i̠da-ntē̍ ha̠vya-ṅghṛ̠tava̍-thsarasvati । sa̠tya̠vāchē̠ prabha̍rēmā ha̠vīgṃṣi̍ । i̠māni̍ tē duri̠tā saubha̍gāni । tēbhi̍rva̠yagṃ su̠bhagā̍sa-ssyāma ॥ 17 ॥
(va̠j – yrahī̍nā – mṛjī̠ṣaṃ – ँvyṛ̍ṇvati – rakṣatu nō ra̠yigṃ – saubha̍gā̠nyēka̍-ñcha) (a. 4)
2.5.5 upahōmāḥ
ya̠jñō rā̠yō ya̠jña ī̍śē̠ vasū̍nām । ya̠jña-ssa̠syānā̍mu̠ta su̍kṣitī̠nām । ya̠jña i̠ṣṭaḥ pū̠rvachi̍tti-ndadhātu । ya̠jñō bra̍hma̠ṇvāgṃ apyē̍tu dē̠vān ॥ a̠yaṃ ya̠jñō va̍rdhatā̠-ṅgōbhi̠raśvai̎ḥ । i̠yaṃ vēdi̍-ssvapa̠tyā su̠vīrā̎ । i̠da-mba̠r̠hirati̍ ba̠ra̠.hīgṣya̠nyā । i̠maṃ ya̠jñaṃ viśvē̍ avantu dē̠vāḥ ॥ bhaga̍ ē̠va bhaga̍vāgṃ astu dēvāḥ । tēna̍ va̠ya-mbhaga̍vanta-ssyāma ॥ 18 ॥
ta-ntvā̍ bhaga̠ sarva̠ ijjō̍havīmi । sa nō̍ bhaga pura ē̠tā bha̍vē̠ha ॥ bhaga̠ praṇē̍ta̠-rbhaga̠ satya̍rādhaḥ । bhagē̠mā-ndhiya̠muda̍va̠ dada̍nnaḥ । bhaga̠ praṇō̍ janaya̠ gōbhi̠raśvai̎ḥ । bhaga̠ pra nṛbhi̍-rnṛ̠vanta̍-ssyāma ॥ śaśva̍tī̠-ssamā̠ upa̍yanti lō̠kāḥ । śaśva̍tī̠-ssamā̠ upa̍ya̠ntyāpa̍ḥ । i̠ṣṭa-mpū̠rtagṃ śaśva̍tīnā̠gṃ̠ samā̍nāgṃ śāśva̠tēna̍ । ha̠viṣē̠ṣṭvā ‘na̠ntaṃ lō̠ka-mpara̠māru̍rōha ॥ 19 ॥
i̠yamē̠va sā yā pra̍tha̠mā vyauchCha̍t । sā rū̠pāṇi̍ kurutē̠ pañcha̍ dē̠vī ॥ dvē svasā̍rau vayata̠stantra̍mē̠tat । sa̠nā̠tana̠ṃ vita̍ta̠gṃ̠ ṣaṇma̍yūkham । avā̠nyāg stantū̎n ki̠ratō̍ dha̠ttō a̠nyān । nāva̍pṛ̠jyātē̠ na ga̍mātē̠ anta̎m ॥ ā vō̍ yantūdavā̠hāsō̍ a̠dya । vṛṣṭi̠ṃ yē viśvē̍ ma̠rutō̍ ju̠nanti̍ । a̠yaṃ yō a̠gni-rma̍ruta̠-ssami̍ddhaḥ । ē̠ta-ñju̍ṣaddhva-ṅkavayō yuvānaḥ ॥ 20 ॥
dhā̠rā̠va̠rā ma̠rutō̍ dhṛ̠ṣṇuvō̍jasaḥ । mṛ̠gā na bhī̠māsta̍vi̠ṣēbhi̍-rū̠rmibhi̍ḥ । a̠gnayō̠ na śu̍śuchā̠nā ṛ̍jī̠ṣiṇa̍ḥ । bhrumi̠-ndhama̍nta̠ upa̠ gā a̍vṛṇvata ॥ vicha̍kramē pṛthi̠vīmē̠ṣa ē̠tām । kṣētrā̍ya̠ viṣṇu̠-rmanu̍ṣē daśa̠syann । dhru̠vāsō̍ asya kī̠rayō̠ janā̍saḥ । u̠ru̠kṣi̠tigṃ su̠jani̍mā chakāra ॥, trirdē̠vaḥ pṛ̍thi̠vīmē̠ṣa ē̠tām । vicha̍kramē śa̠tarcha̍sa-mmahi̠tvā । pra viṣṇu̍-rastu ta̠vasa̠sta vī̍yān । tvē̠ṣagg hya̍sya̠ sthavi̍rasya̠ nāma̍ ॥॥ āvē̠dhasa̠-nnīla̍pṛṣṭha-mbṛ̠hanta̎m । bṛha̠spati̠gṃ̠ sada̍nē sādayaddhvam । sā̠dadyō̍ni̠-ndama̠ ādī̍di̠vāgṃsa̎m । hira̍ṇyavarṇamaru̠ṣagṃ sa̍pēma ॥ sa hi śuchi̍-śśa̠tapa̍tra̠-ssa śu̠ndhyūḥ ॥ 21 ॥
hira̍ṇyavāśīriṣi̠ra-ssu̍va̠ra̠.ṣāḥ । bṛha̠spati̠-ssa svā̍vē̠śa ṛ̠ṣvāḥ । pū̠rū sakhi̍bhya ā su̠ti-ṅka̍riṣṭhaḥ ॥ pūṣa̠gg̠stava̍ vra̠tē va̠yam । na ri̍ṣyēma ka̠dā cha̠na । stō̠tāra̍sta i̠ha sma̍si ॥ yāstē̍ pūṣa̠nnāvō̍ a̠nta-ssa̍mu̠drē । hi̠ra̠ṇyayī̍ra̠ntari̍kṣē̠ chara̍nti । yābhi̍ryāsi dū̠tyāgṃ sūrya̍sya । kāmē̍na kṛ̠ta-śśrava̍ i̠chChamā̍naḥ ॥ 22 ॥
ara̍ṇyā̠nyara̍ṇyānya̠sau । yā prēva̠ naśya̍si । ka̠thā grāma̠-nna pṛ̍chChasi । na tvā̠ bhīri̍va vindatī(3) ॥ vṛ̠ṣā̠ra̠vāya̠ vada̍tē । yadu̠pāva̍ti chichchi̠kaḥ । ā̠ghā̠ṭībhi̍riva dhā̠vayann̍ । a̠ra̠ṇyā̠ni-rma̍hīyatē ॥ u̠ta gāva̍ ivādann । u̠tō vēśmē̍va dṛśyatē ॥ 23 ॥
u̠tō a̍raṇyā̠ni-ssā̠yam । śa̠ka̠ṭīri̍va sarjati ॥ gāma̠ṅgaiṣa̠ āhva̍yati । dārva̠ṅgaiṣa̠ upā̍vadhīt । vasa̍nnaraṇyā̠nyāgṃ sā̠yam । akru̍kṣa̠diti̍ manyatē ॥ na vā a̍raṇyā̠nirha̍nti । a̠nyaśchēnnābhi̠gachCha̍ti । svā̠dōḥ phala̍sya ja̠gdhvā । yatra̠ kāma̠-nnipa̍dyatē ॥ āñja̍nagandhīgṃ sura̠bhīm । ba̠hva̠nnāmakṛ̍ṣīvalām । prāha-mmṛ̠gāṇā̎-mmā̠tara̎m । a̠ra̠ṇyā̠nīma̍śagṃ-siṣam ॥ 24 ॥
(syā̠ma̠ – ru̠rō̠ha̠ – yu̠vā̠na̠ḥ – śu̠ndh – yūri̠chChamā̍nō – dṛśyatē̠ – nipa̍dyatē cha̠tvāri̍ cha) (a. 5)
2.5.6 upahōmāḥ
vārtra̍hatyāya̠ śava̍sē । pṛ̠ta̠nā̠-sāhyā̍ya cha । indra̠tvā-”va̍rtayāmasi ॥ su̠brahmā̍ṇaṃ vī̠rava̍nta-mbṛ̠hanta̎m । u̠ru-ṅga̍bhī̠ra-mpṛ̠thubu̍ddhnamindra । śru̠tarṣi̍-mu̠grama̍bhi-māti̠ṣāha̎m । a̠smabhya̍-ñchi̠traṃ vṛṣa̍ṇagṃ ra̠yi-ndā̎ḥ ॥ kṣē̠tri̠yai tvā̠ nir-ṛ̍tyai tvā । dru̠hō mu̍ñchāmi̠ varu̍ṇasya̠ pāśā̎t । a̠nā̠gasa̠-mbrahma̍ṇē tvā karōmi ॥ 25 ॥
śi̠vē tē̠ dyāvā̍pṛthi̠vī u̠bhē i̠mē ॥ śa-ntē̍ a̠gni-ssa̠hādbhira̍stu । śa-ndyāvā̍pṛthi̠vī sa̠hauṣa̍dhībhiḥ । śama̠ntari̍kṣagṃ sa̠ha vātē̍na tē । śa-ntē̠ chata̍sraḥ pra̠diśō̍ bhavantu ॥ yā daivī̠śchata̍sraḥ pra̠diśa̍ḥ । vāta̍patnīra̠bhi sūryō̍ vicha̠ṣṭē । tāsā̎-ntvā ja̠rasa̠ āda̍dhāmi । pra yakṣma̍ ētu̠ nir-ṛ̍ti-mparā̠chaiḥ ॥ amō̍chi̠ yakṣmā̎-dduri̠tā-dava̍rtyai ॥ 26 ॥
dru̠haḥ pāśā̠nnir-ṛ̍tyai̠ chōda̍mōchi । ahā̠ ava̍rti̠mavi̍da-thsyō̠nam । apya̍bhū-dbha̠drē su̍kṛ̠tasya̍ lō̠kē ॥ sūrya̍mṛ̠ta-ntama̍sō̠ grāhyā̠ yat । dē̠vā amu̍ñcha̠-nnasṛ̍ja̠nvyē̍nasaḥ । ē̠vama̠hami̠ma-ṅkṣē̎tri̠yājjā̍miśa̠gṃ̠sāt । dru̠hō mu̍ñchāmi̠ varu̍ṇasya̠ pāśā̎t ॥ bṛha̍spatē yu̠vamindra̍ścha̠ vasva̍ḥ । di̠vyasyē̍śāthē u̠ta pārthi̍vasya । dha̠ttagṃ ra̠yigg stu̍va̠tē kī̠rayē̍ chit ॥ 27 ॥
yū̠ya-mpā̍ta sva̠stibhi̠-ssadā̍ naḥ ॥ dē̠vā̠yudha̠mindra̠mājōhu̍vānāḥ । vi̠śvā̠vṛdha̍ma̠bhi yē rakṣa̍māṇāḥ । yēna̍ ha̠tā dī̠rghamaddhvā̍na̠māyann̍ । a̠na̠ntamartha̠mani̍var-thsyamānāḥ ॥ yattē̍ sujātē hi̠mava̍thsu bhēṣa̠jam । ma̠yō̠bhū-śśanta̍mā̠ yaddhṛ̠dō-‘si̍ । tatō̍ nō dēhi sībalē ॥ a̠dō gi̠ribhyō̠ adhi̠ yatpra̠dhāva̍si । sa̠gṃ̠śōbha̍mānā ka̠nyē̍va śubhrē ॥ 28 ॥
tā-ntvā̠ mudga̍lā ha̠viṣā̍ vardhayanti । sā na̍-ssībalē ra̠yimābhā̍jayē̠ha ॥ pūrva̍-ndēvā̠ apa̍rēṇā-nu̠paśya̠ñjanma̍bhiḥ । janmā̠nyava̍rai̠ḥ parā̍ṇi । vēdā̍ni dēvā a̠yama̠smīti̠ mām । a̠hagṃ hi̠tvā śarī̍ra-ñja̠rasa̍ḥ pa̠rastā̎t ॥ prā̠ṇā̠pā̠nau chakṣu̠-śśrōtra̎m । vācha̠-mmana̍si̠ sambhṛ̍tām । hi̠tvā śarī̍ra-ñja̠rasa̍ḥ pa̠rastā̎t । ā bhūti̠-mbhūti̍ṃ va̠yama̍śnavāmahai ॥ i̠mā ē̠va tā u̠ṣasō̠ yāḥ pra̍tha̠mā vyauchChann̍ । tā dē̠vya̍ḥ kurvatē̠ pañcha̍ rū̠pā । śaśva̍tī̠rnāva̍pṛjyanti । na ga̍ma̠ntyanta̎m ॥ 29 ॥
(ka̠rō̠ – myava̍rtyai – chi – chChubhrē – ‘śnavāmahai cha̠tvāri̍ cha) (a. 6)
2.5.7 upahōmāḥ
vasū̍nā̠-ntvā-”dhī̍tēna । ru̠drāṇā̍mū̠rmyā । ā̠di̠tyānā̠-ntēja̍sā । viśvē̍ṣā-ndē̠vānā̠-ṅkratu̍nā । ma̠rutā̠mēmnā̍ juhōmi̠ svāhā̎ ॥ a̠bhibhū̍ti-ra̠hamāga̍mam । indra̍sakhā svā̠yudha̍ḥ । āsvāśā̍su du̠ṣṣaha̍ḥ ॥ i̠daṃ varchō̍ a̠gninā̍ da̠ttamāgā̎t । yaśō̠ bharga̠-ssaha̠ ōjō̠ bala̍-ñcha ॥ 30 ॥
dī̠rghā̠yu̠tvāya̍ śa̠taśā̍radāya । prati̍gṛbhṇāmi maha̠tē vī̠ryā̍ya ॥ āyu̍rasi vi̠śvāyu̍rasi । sa̠rvāyu̍rasi̠ sarva̠māyu̍rasi । sarva̍-mma̠ āyu̍rbhūyāt । sarva̠māyu̍rgēṣam ॥ bhūrbhuva̠-ssuva̍ḥ ॥ a̠gni-rdharmē̍ṇānnā̠daḥ । mṛ̠tyu-rdharmē̠ṇānna̍patiḥ । brahma̍ kṣa̠tragg svāhā̎ ॥ 31 ॥
pra̠jāpa̍tiḥ praṇē̠tā । bṛha̠spati̍ḥ pura ē̠tā । ya̠maḥ panthā̎ḥ । cha̠ndramā̎ḥ punara̠su-ssvāhā̎ ॥ a̠gnira̍nnā̠dō-‘nna̍patiḥ । a̠nnādya̍ma̠smin. ya̠jñē yaja̍mānāya dadātu̠ svāhā̎ ॥ sōmō̠ rājā̠ rāja̍patiḥ । rā̠jyama̠smin. ya̠jñē yaja̍mānāya dadātu̠ svāhā̎ ॥ varu̍ṇa-ssa̠mrā-ṭthsa̠mrāṭpa̍tiḥ । sāmrā̎jyama̠smin. ya̠jñē yaja̍mānāya dadātu̠ svāhā̎ ॥ 32 ॥
mi̠traḥ, kṣa̠tra-ṅkṣa̠trapa̍tiḥ । kṣa̠trama̠smin. ya̠jñē yaja̍mānāya dadātu̠ svāhā̎ ॥ indrō̠ bala̠-mbala̍patiḥ । bala̍ma̠smin. ya̠jñē yaja̍mānāya dadātu̠ svāhā̎ ॥ bṛha̠spati̠-rbrahma̠ brahma̍patiḥ । brahmā̠smin. ya̠jñē yaja̍mānāya dadātu̠ svāhā̎ ॥ sa̠vi̠tā rā̠ṣṭragṃ rā̠ṣṭrapa̍tiḥ । rā̠ṣṭrama̠smin. ya̠jñē yaja̍mānāya dadātu̠ svāhā̎ ॥ pū̠ṣā vi̠śāṃ viṭpa̍tiḥ । viśa̍ma̠smin. ya̠jñē yaja̍mānāya dadātu̠ svāhā̎ ॥ sara̍svatī̠ puṣṭi̠ḥ puṣṭi̍patnī । puṣṭi̍ma̠smin. ya̠jñē yaja̍mānāya dadātu̠ svāhā̎ ॥ tvaṣṭā̍ paśū̠nā-mmi̍thu̠nānāgṃ̍ rūpa̠kṛ-drū̠papa̍tiḥ । rū̠pēṇā̠smin. ya̠jñē yaja̍mānāya pa̠śū-nda̍dātu̠ svāhā̎ ॥ 33 ॥
(cha – svāhā̠ – sāmrā̎jyama̠smin. ya̠jñē yaja̍mānāya dadātu̠ svāhā̠ – viśa̍ma̠smin. ya̠jñē yaja̍mānāya dadātu̠ svāhā̍ cha̠tvāri̍ cha) (a. 7)
(a̠gni-ssōmō̠ varu̍ṇō mi̠tra indrō̠ bṛha̠spati̍-ssavi̠tā pū̠ṣā sarasvatī̠ tvaṣṭā̠ daśa̍)
2.5.8 upahōmāḥ
sa ī̎-mpāhi̠ ya ṛ̍jī̠ṣī taru̍traḥ । ya-śśipra̍vān vṛṣa̠bhō yō ma̍tī̠nām । yō gō̎tra̠bhi-dva̍jra̠bhṛdyō ha̍ri̠ṣṭhāḥ । sa i̍ndra chi̠trāgṃ a̠bhitṛ̍ndhi̠ vājān̍ ॥ ā tē̠ śuṣmō̍ vṛṣa̠bha ē̍tu pa̠śchāt । ōtta̠rāda̍dha̠rāgā pu̠rastā̎t । ā vi̠śvatō̍ a̠bhi samē̎tva̠rvām । indra̍ dyu̠mnagṃ suva̍rvaddhēhya̠smē ॥ prōṣva̍smai purōra̠tham । indrā̍ya śū̠ṣama̍rchata ॥ 34 ॥
a̠bhīkē̍ chidu lōka̠kṛt । sa̠ṅgē sa̠mathsu̍ vṛtra̠hā । a̠smāka̍-mbōdhi chōdi̠tā । nabha̍ntā-manya̠kēṣā̎m । jyā̠kā adhi̠ dhanva̍su ॥ indra̍ṃ va̠yagṃ śu̍nā̠sīra̎m । a̠smin. ya̠jñē ha̍vāmahē । āvājai̠rupa̍ nō gamat ॥ indrā̍ya̠ śunā̠sīrā̍ya । sru̠chā ju̍huta nō ha̠viḥ ॥ 35 ॥
ju̠ṣatā̠-mprati̠ mēdhi̍raḥ ॥ pra ha̠vyāni̍ ghṛ̠tava̍ntyasmai । harya̍śvāya bharatā sa̠jōṣā̎ḥ । indra̠rtubhi̠-rbrahma̍ṇā vāvṛdhā̠naḥ । śu̠nā̠sī̠rī ha̠viri̠da-ñju̍ṣasva ॥ vaya̍-ssupa̠rṇā upa̍sēdu̠rindra̎m । pri̠yamē̍dhā̠ ṛṣa̍yō̠ nādha̍mānāḥ । apa̍ dhvā̠ntamū̎rṇu̠hi pū̠rdhi chakṣu̍ḥ । mu̠mu̠gdhya̍smā-nni̠dhayē̍va ba̠ddhān ॥ bṛ̠hadindrā̍ya gāyata ॥ 36 ॥
maru̍tō vṛtra̠hanta̍mam । yēna̠ jyōti̠-raja̍nayannṛtā̠vṛdha̍ḥ । dē̠va-ndē̠vāya̠ jāgṛ̍vi ॥ kā mi̠haikā̠ḥ ka i̠mē pa̍ta̠ṅgāḥ । mā̠nthā̠lāḥ kuli̠ pari̍ mā patanti । anā̍vṛtainā̠n-pradha̍mantu dē̠vāḥ । saupa̍rṇa̠-ñchakṣu̍sta̠nuvā̍ vidēya ॥ ē̠vā va̍ndasva̠ varu̍ṇa-mbṛ̠hanta̎m । na̠ma̠syā dhīra̍ma̠mṛta̍sya gō̠pām । sa na̠-śśarma̍ tri̠varū̍tha̠ṃ viyagṃ̍sat ॥ 37 ॥
yū̠ya-mpā̍ta sva̠stibhi̠-ssadā̍ naḥ ॥ nākē̍ supa̠rṇamupa̠ yat-pata̍ntam । hṛ̠dā vēna̍ntō a̠bhyacha̍kṣata tvā । hira̍ṇyapakṣa̠ṃ varu̍ṇasya dū̠tam । ya̠masya̠ yōnau̍ śaku̠na-mbhu̍ra̠ṇyum ॥ śa-nnō̍ dē̠vīra̠bhiṣṭa̍yē । āpō̍ bhavantu pī̠tayē̎ । śaṃ yōra̠bhisra̍vantu naḥ ॥ īśā̍nā̠ vāryā̍ṇām । kṣaya̍ntī-ścharṣaṇī̠nām ॥ 38 ॥
a̠pō yā̍chāmi bhēṣa̠jam ॥ a̠phsu mē̠ sōmō̍ abravīt । a̠nta-rviśvā̍ni bhēṣa̠jā । a̠gni-ñcha̍ vi̠śvaśa̍mbhuvam । āpa̍ścha vi̠śvabhē̍ṣajīḥ ॥ yada̠phsu tē̍ sarasvati । gōṣvaśvē̍ṣu̠ yanmadhu̍ । tēna̍ mē vājinīvati । mukha̍maṅgdhi sarasvati ॥ yā sara̍svatī vaiśambha̠lyā ॥ 39 ॥
tasyā̎-mmē rāsva । tasyā̎stē bhakṣīya । tasyā̎stē bhūyiṣṭha̠bhājō̍ bhūyāsma ॥ a̠ha-ntvada̍smi̠ mada̍si̠ tvamē̠tat । mamā̍si̠ yōni̠stava̠ yōni̍rasmi । mamai̠va sanvaha̍ ha̠vyānya̍gnē । pu̠traḥ pi̠trē lō̍ka̠kṛjjā̍tavēdaḥ ॥ i̠haiva santatra̠ santa̍-ntvā ‘gnē । prā̠ṇēna̍ vā̠chā mana̍sā bibharmi । ti̠rō mā̠ santa̠māyu̠rmā prahā̍sīt ॥ 40 ॥
jyōti̍ṣā tvā vaiśvāna̠rēṇōpa̍tiṣṭhē ॥ a̠ya-ntē̠ yōni̍r-ṛ̠tviya̍ḥ । yatō̍ jā̠tō arō̍chathāḥ । ta-ñjā̠nanna̍gna̠ ārō̍ha । athā̍ nō vardhayā ra̠yim ॥ yā tē̍ agnē ya̠jñiyā̍ ta̠nūstayē-hyārō̍hā̠tmā-”tmāna̎m । achChā̠ vasū̍ni kṛ̠ṇvanna̠smē naryā̍ pu̠rūṇi̍ । ya̠jñō bhū̠tvā ya̠jñamāsī̍da̠ svāṃ yōni̎m । jāta̍vēdō̠ bhuva̠ ājāya̍māna̠-ssakṣa̍ya̠ ēhi̍ ॥ u̠pāva̍rōha jātavēda̠ḥ puna̠stvam ॥ 41 ॥
dē̠vēbhyō̍ ha̠vyaṃ va̍ha naḥ prajā̠nann । āyu̍ḥ pra̠jāgṃ ra̠yima̠smāsu̍ dhēhi । aja̍srō dīdihi nō durō̠ṇē ॥ tamindra̍-ñjōhavīmi ma̠ghavā̍namu̠gram । sa̠trādadhā̍na̠-mapra̍tiṣkuta̠gṃ̠ śavāgṃ̍si । magṃhi̍ṣṭhō gī̠rbhirā cha̍ ya̠jñiyō̍ ‘va̠varta̍t । rā̠yē nō̠ viśvā̍ su̠pathā̍ kṛṇōtu va̠jrī ॥ trika̍drukēṣu mahi̠ṣō yavā̍śira-ntuvi̠śuṣma̍stṛ̠pat । sōma̍mapiba̠-dviṣṇu̍nā su̠taṃ yathāva̍śat । sa ī̎-mmamāda̠ mahi̠ karma̠ karta̍vē ma̠hāmu̠rum ॥ 42 ॥
sainagṃ̍ saścha-ddē̠va-ndē̠va-ssa̠tyamindugṃ̍ sa̠tya indra̍ḥ ॥ vi̠dadyatī̍ sa̠ramā̍ ru̠gṇamadrē̎ḥ । mahi̠ pātha̍ḥ pū̠rvyagṃ sa̠ddhriya̍kkaḥ । agra̍-nnaya-thsu̠padyakṣa̍rāṇām । achChā̠ rava̍-mpratha̠mā jā̍na̠tī gā̎t ॥ vi̠da-dgavyagṃ̍ sa̠ramā̍ dṛ̠ḍhamū̠rvam । yēnā̠ nuka̠-mmānu̍ṣī̠ bhōja̍tē̠ viṭ । ā yē viśvā̎ svapa̠tyāni̍ cha̠kruḥ । kṛ̠ṇvā̠nāsō̍ amṛta̠tvāya̍ gā̠tum ॥ tva-nnṛbhi̍rnṛpatē dē̠vahū̍tau ॥ 43 ॥
bhūrī̍ṇi vṛ̠tvā ha̍ryaśva hagṃsi । tva-nnida̍syu̠-ñchumu̍rim । dhuni̠-ñchāsvā̍payō da̠bhīta̍yē su̠hantu̍ ॥ ē̠vā pā̍hi pra̠tnathā̠ manda̍tu tvā । śru̠dhi brahma̍ vāvṛdhasvō̠ta gī̠rbhiḥ । ā̠vi-ssūrya̍-ṅkṛṇu̠hi pī̠pihī̠ṣaḥ । ja̠hi śatrūgṃ̍ra̠bhi gā i̍ndra tṛndhi ॥ agnē̠ bādha̍sva̠ vimṛdhō̍ nudasva । apāmī̍vā̠ apa̠ rakṣāgṃ̍si sēdha । a̠smā-thsa̍mu̠drā-dbṛ̍ha̠tō di̠vō na̍ḥ ॥ 44 ॥
a̠pā-mbhū̠māna̠mupa̍ na-ssṛjē̠ha ॥ yajña̠ prati̍tiṣṭha suma̠tau su̠śēvā̠ ā tvā̎ । vasū̍ni puru̠dhā vi̍śantu । dī̠rghamāyu̠-ryaja̍mānāya kṛ̠ṇvann । athā̠mṛtē̍na jari̠tāra̍maṅgdhi ॥ indra̍-śśu̠nāva̠-dvita̍nōti̠ sīra̎m । sa̠ṃva̠thsa̠rasya̍ prati̠māṇa̍mē̠tat । a̠rkasya̠ jyōti̠stadidā̍sa̠ jyēṣṭha̎m । sa̠ṃva̠thsa̠ragṃ śu̠nava̠thsīra̍mē̠tat ॥ indra̍sya̠ rādha̠ḥ praya̍ta-mpu̠ru tmanā̎ । tada̍rkarū̠paṃ vi̠mimā̍namēti । dvāda̍śārē̠ prati̍tiṣṭha̠tī-dvṛṣā̎ ॥ a̠śvā̠yantō̍ ga̠vyantō̍ vā̠jaya̍ntaḥ । havā̍mahē̠ tvōpa̍ganta̠ vā u̍ । ā̠bhūṣa̍ntastvā suma̠tau navā̍yām । va̠yami̍ndra tvā śu̠nagṃ hu̍vēma ॥ 45 ॥
(a̠rcha̠ta̠ – ha̠vi–r gā̍yata – yagṃsach – charṣaṇī̠nāṃ – ँvai̍śambha̠lyā – hā̍sī̠t – tva – mu̠ruṃ – dē̠vahū̍tau – na̠ḥ – tmanā̠ ṣaṭ cha̍) (a. 8)
(prā̠ṇa – u̠dēhi̠ – puna̍rna̠ – ā nō̍ bhara – ya̠jñō rā̠yō – vārtra̍hatyāya̠ – vasū̍nā̠gṃ̠ – sa ī̍-mpāhya̠ ṣṭau)
(prā̠ṇō ra̍kṣa̠ – tyagṛ̍bhītā – dhārāva̠rā ma̠rutō̍ – dīrghāyu̠tvāya̠ – jyōti̍ṣā tvā̠ pañcha̍chatvārigṃśat )
(prā̠ṇaḥ – śu̠nagṃ hu̍vēma)
॥ hari̍ḥ ōm ॥
॥ kṛṣṇa yajurvēdīya taittirīya brāhmaṇē dvitīyāṣṭakē pañchamaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ॥
FAQs
What is KYTB 2.5 Upahoma Sheshah - Krishna Yajurveda Taittiriya Brahmana Patha - Prano Rakshati?
KYTB 2.5 Upahoma Sheshah - Krishna Yajurveda Taittiriya Brahmana Patha - Prano Rakshati is a Sri Krishna Stotrams available on Bhakti Granth in the selected language or script.
Which language or script is this version in?
This edition is published in English. Use the language selector to view another available edition.
Can I read KYTB 2.5 Upahoma Sheshah - Krishna Yajurveda Taittiriya Brahmana Patha - Prano Rakshati online?
Yes. The imported text is available directly on this page for online reading and recitation.
Can I download KYTB 2.5 Upahoma Sheshah - Krishna Yajurveda Taittiriya Brahmana Patha - Prano Rakshati as a PDF?
If a verified PDF resource was found on the source page, a PDF download button is automatically connected to this page.
How can I share this page?
Use Copy Link, WhatsApp or Facebook in the sticky sharing bar provided by the Bhakti Granth theme.
Are there related devotional texts on Bhakti Granth?
Yes. The Bhakti Granth theme automatically connects texts through language and topic relationships to strengthen navigation and topical coverage.