Kathopanishad – Chapter 2, Valli 2

adhyāya 2
vallī 2

puramēkādaśadvāramajasyāvakrachētasaḥ।
anuṣṭhāya na śōchati vimuktaścha vimuchyatē। ētadvai tat ॥1॥

haṃsa-śśuchiṣadvasurantarikṣasaddhōtā vēdiṣadatithirdurōṇasat।
nṛṣadvarasadṛtasadvyōmasadabjā gōjā ṛtajā adrijā ṛta-mbṛhat ॥2॥

ūrdhva-mprāṇamunnayatyapāna-mpratyagasyati।
madhyē vāmanamāsīnaṃ viśvē dēvā upāsatē ॥3॥

asya visraṃsamānasya śarīrasthasya dēhinaḥ।
dēhādvimuchyamānasya kimatra pariśiṣyatē। ētadvai tat ॥4॥

na prāṇēna nāpānēna martyō jīvati kaśchana।
itarēṇa tu jīvanti yasminnētāvupāśritau ॥5॥

hanta ta ida-mpravakṣyāmi guhya-mbrahma sanātanam।
yathā cha maraṇa-mprāpya ātmā bhavati gautama ॥6॥

yōnimanyē prapadyantē śarīratvāya dēhinaḥ।
sthāṇumanyē-‘nusaṃyanti yathākarma yathāśrutam ॥7॥

ya ēṣa suptēṣu jāgarti kāma-ṅkāma-mpuruṣō nirmimāṇaḥ।
tadēva śukra-ntad brahma tadēvāmṛtamuchyatē।
tasmiṃllōkā-śśritā-ssarvē tadu nātyēti kaśchana। ētadvai tat ॥8॥

agniryathaikō bhuvana-mpraviṣṭō rūpaṃ rūpa-mpratirūpō babhūva।
ēkastathā sarvabhūtāntarātmā rūpaṃ rūpa-mpratirūpō bahiścha ॥9॥

vāyuryathaikō bhuvana-mpraviṣṭō rūpaṃ rūpa-mpratirūpō babhūva।
ēkastathā sarvabhūtāntarātmā rūpaṃ rūpa-mpratirūpō bahiścha ॥10॥

sūryō yathā sarvalōkasya chakṣurna lipyatē chākṣuṣairbāhyadōṣaiḥ।
ēkastathā sarvabhūtāntarātmā na lipyatē lōkaduḥkhēna bāhyaḥ ॥11॥

ēkō vaśī sarvabhūtāntarātmā ēkaṃ rūpa-mbahudhā yaḥ karōti।
tamātmasthaṃ yē-‘nupaśyanti dhīrāstēṣāṃ sukhaṃ śāśvata-nnētarēṣām ॥12॥

nityō-‘nityānā-ñchētanaśchētanānāmēkō bahūnāṃ yō vidadhāti kāmān।
tamātmasthaṃ yē-‘nupaśyanti dhīrāstēṣāṃ śānti-śśāśvatī nētarēṣām ॥13॥

tadētaditi manyantē-‘nirdēśya-mparamaṃ sukham।
katha-nnu tadvijānīyā-ṅkimu bhāti vibhāti vā ॥14॥

na tatra sūryō bhāti na chandratāraka-nnēmā vidyutō bhānti kutō-‘yamagniḥ।
tamēva bhāntamanubhāti sarva-ntasya bhāsā sarvamidaṃ vibhāti ॥15॥