Chanakya Neethi – Chapter 8
adhamā dhanamichChanti dhanamānau cha madhyamāḥ ।
uttamā mānamichChanti mānō hi mahatāṃ dhanam ॥ 01 ॥
ikṣurāpaḥ payō mūlaṃ tāmbūlaṃ phalamauṣadham ।
bhakṣayitvāpi kartavyāḥ snānadānādikāḥ kriyāḥ ॥ 02 ॥
dīpō bhakṣayatē dhvāntaṃ kajjalaṃ cha prasūyatē ।
yadannaṃ bhakṣayatē nityaṃ jāyatē tādṛśī prajā ॥ 03 ॥
vittaṃ dēhi guṇānvitēṣu matimannānyatra dēhi kvachit
prāptaṃ vārinidhērjalaṃ ghanamukhē mādhuryayuktaṃ sadā ।
jīvānsthāvarajaṅgamāṃścha sakalānsañjīvya bhūmaṇḍalaṃ
bhūyaḥ paśya tadēva kōṭiguṇitaṃ gachChantamambhōnidhim ॥ 04 ॥
chāṇḍālānāṃ sahasraiścha sūribhistattvadarśibhiḥ ।
ēkō hi yavanaḥ prōktō na nīchō yavanātparaḥ ॥ 05 ॥
tailābhyaṅgē chitādhūmē maithunē kṣaurakarmaṇi ।
tāvadbhavati chāṇḍālō yāvatsnānaṃ na chācharēt ॥ 06 ॥
ajīrṇē bhēṣajaṃ vāri jīrṇē vāri balapradam ।
bhōjanē chāmṛtaṃ vāri bhōjanāntē viṣāpaham ॥ 07 ॥
hataṃ jñānaṃ kriyāhīnaṃ hataśchājñānatō naraḥ ।
hataṃ nirṇāyakaṃ sainyaṃ striyō naṣṭā hyabhartṛkāḥ ॥ 08 ॥
vṛddhakālē mṛtā bhāryā bandhuhastagataṃ dhanam ।
bhōjanaṃ cha parādhīnaṃ tisraḥ puṃsāṃ viḍambanāḥ ॥ 09 ॥
nāgnihōtraṃ vinā vēdā na cha dānaṃ vinā kriyā ।
na bhāvēna vinā siddhistasmādbhāvō hi kāraṇam ॥ 10 ॥
na dēvō vidyatē kāṣṭhē na pāṣāṇē na mṛṇmayē ।
na bhāvēna vinā siddhistasmādbhāvō hi kāraṇam ॥ 11 ॥
kāṣṭhapāṣāṇadhātūnāṃ kṛtvā bhāvēna sēvanam ।
śraddhayā cha tathā siddhistasya viṣṇuprasādataḥ ॥ 12 ॥
na dēvō vidyatē kāṣṭhē na pāṣāṇē na mṛnmayē ।
bhāvē hi vidyatē dēvastasmādbhāvō hi kāraṇam ॥ 13 ॥
śāntitulyaṃ tapō nāsti na santōṣātparaṃ sukham ।
apatyaṃ cha kalatraṃ cha satāṃ saṅgatirēva cha ॥ 14 ॥
guṇō bhūṣayatē rūpaṃ śīlaṃ bhūṣayatē kulam ।
prāsādaśikharasthō’pi kākaḥ kiṃ garuḍāyatē ॥ 15 ॥
nirguṇasya hataṃ rūpaṃ duḥśīlasya hataṃ kulam ।
asiddhasya hatā vidyā hyabhōgēna hataṃ dhanam ॥ 16 ॥
śuddhaṃ bhūmigataṃ tōyaṃ śuddhā nārī pativratā ।
śuchiḥ kṣēmakarō rājā santōṣō brāhmaṇaḥ śuchiḥ ॥ 17 ॥
asantuṣṭā dvijā naṣṭāḥ santuṣṭāścha mahībhṛtaḥ ।
salajjā gaṇikā naṣṭā nirlajjāścha kulāṅganā ॥ 18 ॥
kiṃ kulēna viśālēna vidyāhīnēna dēhinām ।
duṣkulaṃ chāpi viduṣō dēvairapi sa pūjyatē ॥ 19 ॥
vidvānpraśasyatē lōkē vidvān sarvatra pūjyatē ।
vidyayā labhatē sarvaṃ vidyā sarvatra pūjyatē ॥ 20 ॥
māṃsabhakṣyaiḥ surāpānairmukhaiśchākṣaravarjitaiḥ ।
paśubhiḥ puruṣākārairbhārākrāntā hi mēdinī ॥ 21 ॥
annahīnō dahēdrāṣṭraṃ mantrahīnaścha ṛtvijaḥ ।
yajamānaṃ dānahīnō nāsti yajñasamō ripuḥ ॥ 22 ॥
FAQs
What is Chanakya Neethi - Chapter 8?
Chanakya Neethi - Chapter 8 is a devotional text available on Bhakti Granth in the selected language or script.
Which language or script is this version in?
This edition is published in English. Use the language selector to view another available edition.
Can I read Chanakya Neethi - Chapter 8 online?
Yes. The imported text is available directly on this page for online reading and recitation.
Can I download Chanakya Neethi - Chapter 8 as a PDF?
If a verified PDF resource was found on the source page, a PDF download button is automatically connected to this page.
How can I share this page?
Use Copy Link, WhatsApp or Facebook in the sticky sharing bar provided by the Bhakti Granth theme.
Are there related devotional texts on Bhakti Granth?
Yes. The Bhakti Granth theme automatically connects texts through language and topic relationships to strengthen navigation and topical coverage.