Chanakya Neethi – Chapter 4


āyuḥ karma cha vittaṃ cha vidyā nidhanamēva cha ।
pañchaitāni hi sṛjyantē garbhasthasyaiva dēhinaḥ ॥ 01 ॥

sādhubhyastē nivartantē putramitrāṇi bāndhavāḥ ।
yē cha taiḥ saha gantārastaddharmātsukṛtaṃ kulam ॥ 02 ॥

darśanadhyānasaṃsparśairmatsī kūrmī cha pakṣiṇī ।
śiśuṃ pālayatē nityaṃ tathā sajjana-saṅgatiḥ ॥ 03 ॥

yāvatsvasthō hyayaṃ dēhō yāvanmṛtyuścha dūrataḥ ।
tāvadātmahitaṃ kuryātprāṇāntē kiṃ kariṣyati ॥ 04 ॥

kāmadhēnuguṇā vidyā hyakālē phaladāyinī ।
pravāsē mātṛsadṛśī vidyā guptaṃ dhanaṃ smṛtam ॥ 05 ॥

ēkō’pi guṇavānputrō nirguṇēna śatēna kim ।
ēkaśchandrastamō hanti na cha tārāḥ sahasraśaḥ ॥ 06 ॥

mūrkhaśchirāyurjātō’pi tasmājjātamṛtō varaḥ ।
mṛtaḥ sa chālpaduḥkhāya yāvajjīvaṃ jaḍō dahēt ॥ 07 ॥

kugrāmavāsaḥ kulahīnasēvā
kubhōjanaṃ krōdhamukhī cha bhāryā ।
putraścha mūrkhō vidhavā cha kanyā
vināgninā ṣaṭpradahanti kāyam ॥ 08 ॥

kiṃ tayā kriyatē dhēnvā yā na dōgdhrī na garbhiṇī ।
kō’rthaḥ putrēṇa jātēna yō na vidvān na bhaktimān ॥ 09 ॥

saṃsāratāpadagdhānāṃ trayō viśrāntihētavaḥ ।
apatyaṃ cha kalatraṃ cha satāṃ saṅgatirēva cha ॥ 10 ॥

sakṛjjalpanti rājānaḥ sakṛjjalpanti paṇḍitāḥ ।
sakṛtkanyāḥ pradīyantē trīṇyētāni sakṛtsakṛt ॥ 11 ॥

ēkākinā tapō dvābhyāṃ paṭhanaṃ gāyanaṃ tribhiḥ ।
chaturbhirgamanaṃ kṣētraṃ pañchabhirbahubhī raṇaḥ ॥ 12 ॥

sā bhāryā yā śuchirdakṣā sā bhāryā yā pativratā ।
sā bhāryā yā patiprītā sā bhāryā satyavādinī ॥ 13 ॥

aputrasya gṛhaṃ śūnyaṃ diśaḥ śūnyāstvabāndhavāḥ ।
mūrkhasya hṛdayaṃ śūnyaṃ sarvaśūnyā daridratā ॥ 14 ॥

anabhyāsē viṣaṃ śāstramajīrṇē bhōjanaṃ viṣam ।
daridrasya viṣaṃ gōṣṭhī vṛddhasya taruṇī viṣam ॥ 15 ॥

tyajēddharmaṃ dayāhīnaṃ vidyāhīnaṃ guruṃ tyajēt ।
tyajētkrōdhamukhīṃ bhāryāṃ niḥsnēhānbāndhavāṃstyajēt ॥ 16 ॥

adhvā jarā dēhavatāṃ parvatānāṃ jalaṃ jarā ।
amaithunaṃ jarā strīṇāṃ vastrāṇāmātapō jarā ॥ 17 ॥

kaḥ kālaḥ kāni mitrāṇi kō dēśaḥ kau vyayāgamau ।
kaśchāhaṃ kā cha mē śaktiriti chintyaṃ muhurmuhuḥ ॥ 18 ॥

agnirdēvō dvijātīnāṃ munīnāṃ hṛdi daivatam ।
pratimā svalpabuddhīnāṃ sarvatra samadarśinaḥ ॥ 19 ॥

FAQs

What is Chanakya Neethi - Chapter 4?

Chanakya Neethi - Chapter 4 is a devotional text available on Bhakti Granth in the selected language or script.

Which language or script is this version in?

This edition is published in English. Use the language selector to view another available edition.

Can I read Chanakya Neethi - Chapter 4 online?

Yes. The imported text is available directly on this page for online reading and recitation.

Can I download Chanakya Neethi - Chapter 4 as a PDF?

If a verified PDF resource was found on the source page, a PDF download button is automatically connected to this page.

How can I share this page?

Use Copy Link, WhatsApp or Facebook in the sticky sharing bar provided by the Bhakti Granth theme.

Are there related devotional texts on Bhakti Granth?

Yes. The Bhakti Granth theme automatically connects texts through language and topic relationships to strengthen navigation and topical coverage.

WhatsApp Facebook