Chanakya Neethi – Chapter 15


yasya chittaṃ dravībhūtaṃ kṛpayā sarvajantuṣu ।
tasya jñānēna mōkṣēṇa kiṃ jaṭābhasmalēpanaiḥ ॥ 01 ॥

ēkamapyakṣaraṃ yastu guruḥ śiṣyaṃ prabōdhayēt ।
pṛthivyāṃ nāsti taddravyaṃ yaddattvā sō’nṛṇī bhavēt ॥ 02 ॥

khalānāṃ kaṇṭakānāṃ cha dvividhaiva pratikriyā ।
upānanmukhabhaṅgō vā dūratō vā visarjanam ॥ 02 ॥

kuchailinaṃ dantamalōpadhāriṇaṃ
bahvāśinaṃ niṣṭhurabhāṣiṇaṃ cha ।
sūryōdayē chāstamitē śayānaṃ
vimuñchati śrīryadi chakrapāṇiḥ ॥ 04 ॥

tyajanti mitrāṇi dhanairvihīnaṃ
putrāścha dārāścha suhṛjjanāścha ।
tamarthavantaṃ punarāśrayanti
arthō hi lōkē manuṣyasya bandhuḥ ॥ 05 ॥

anyāyōpārjitaṃ dravyaṃ daśa varṣāṇi tiṣṭhati ।
prāptē chaikādaśē varṣē samūlaṃ tadvinaśyati ॥ 06 ॥

ayuktaṃ svāminō yuktaṃ yuktaṃ nīchasya dūṣaṇam ।
amṛtaṃ rāhavē mṛtyurviṣaṃ śaṅkarabhūṣaṇam ॥ 07 ॥

tadbhōjanaṃ yaddvijabhuktaśēṣaṃ
tatsauhṛdaṃ yatkriyatē parasmin ।
sā prājñatā yā na karōti pāpaṃ
dambhaṃ vinā yaḥ kriyatē sa dharmaḥ ॥ 08 ॥

maṇirluṇṭhati pādāgrē kāchaḥ śirasi dhāryatē ।
krayavikrayavēlāyāṃ kāchaḥ kāchō maṇirmaṇiḥ ॥ 09 ॥

anantaśāstraṃ bahulāścha vidyāḥ
svalpaścha kālō bahuvighnatā cha ।
yatsārabhūtaṃ tadupāsanīyāṃ
haṃsō yathā kṣīramivāmbumadhyāt ॥ 10 ॥

dūrāgataṃ pathi śrāntaṃ vṛthā cha gṛhamāgatam ।
anarchayitvā yō bhuṅktē sa vai chāṇḍāla uchyatē ॥ 11 ॥

paṭhanti chaturō vēdāndharmaśāstrāṇyanēkaśaḥ ।
ātmānaṃ naiva jānanti darvī pākarasaṃ yathā ॥ 12 ॥

dhanyā dvijamayī naukā viparītā bhavārṇavē ।
tarantyadhōgatāḥ sarvē upariṣṭhāḥ patantyadhaḥ ॥ 13 ॥

ayamamṛtanidhānaṃ nāyakō’pyōṣadhīnām
amṛtamayaśarīraḥ kāntiyuktō’pi chandraḥ ।
bhavativigataraśmirmaṇḍalaṃ prāpya bhānōḥ
parasadananiviṣṭaḥ kō laghutvaṃ na yāti ॥ 14 ॥

alirayaṃ nalinīdalamadhyagaḥ
kamalinīmakarandamadālasaḥ ।
vidhivaśātparadēśamupāgataḥ
kuṭajapuṣparasaṃ bahu manyatē ॥ 15 ॥

pītaḥ kruddhēna tātaścharaṇatalahatō vallabhō yēna rōṣā
dābālyādvipravaryaiḥ svavadanavivarē dhāryatē vairiṇī mē ।
gēhaṃ mē Chēdayanti pratidivasamumākāntapūjānimittaṃ
tasmātkhinnā sadāhaṃ dvijakulanilayaṃ nātha yuktaṃ tyajāmi ॥ 16 ॥

bandhanāni khalu santi bahūni
prēmarajjukṛtabandhanamanyat ।
dārubhēdanipuṇō’pi ṣaḍaṅghri-
rniṣkriyō bhavati paṅkajakōśēḥ ॥ 17 ॥

Chinnō’pi chandana tarurna jahāti gandhaṃ
vṛddhō’pi vāraṇapati-rnajahāti līlām ।
hantrārpitō madhuratāṃ na jahāti chēkṣuḥ
kṣīṇō’pi na tyajati śilaguṇān kulīnaḥ ॥ 18 ॥

FAQs

What is Chanakya Neethi - Chapter 15?

Chanakya Neethi - Chapter 15 is a devotional text available on Bhakti Granth in the selected language or script.

Which language or script is this version in?

This edition is published in English. Use the language selector to view another available edition.

Can I read Chanakya Neethi - Chapter 15 online?

Yes. The imported text is available directly on this page for online reading and recitation.

Can I download Chanakya Neethi - Chapter 15 as a PDF?

If a verified PDF resource was found on the source page, a PDF download button is automatically connected to this page.

How can I share this page?

Use Copy Link, WhatsApp or Facebook in the sticky sharing bar provided by the Bhakti Granth theme.

Are there related devotional texts on Bhakti Granth?

Yes. The Bhakti Granth theme automatically connects texts through language and topic relationships to strengthen navigation and topical coverage.

WhatsApp Facebook