Chanakya Neethi – Chapter 14
ātmāparādhavṛkṣasya phalānyētāni dēhinām ।
dāridryaduḥkharōgāṇi bandhanavyasanāni cha ॥ 01 ॥
punarvittaṃ punarmitraṃ punarbhāryā punarmahī ।
ētatsarvaṃ punarlabhyaṃ na śarīraṃ punaḥ punaḥ ॥ 02 ॥
bahūnāṃ chaiva sattvānāṃ samavāyō ripuñjayaḥ ।
varṣādhārādharō mēghastṛṇairapi nivāryatē ॥ 03 ॥
jalē tailaṃ khalē guhyaṃ pātrē dānaṃ manāgapi ।
prājñē śāstraṃ svayaṃ yāti vistāraṃ vastuśaktitaḥ ॥ 04 ॥
dharmākhyānē śmaśānē cha rōgiṇāṃ yā matirbhavēt ।
sā sarvadaiva tiṣṭhēchchētkō na muchyēta bandhanāt ॥ 05 ॥
utpannapaśchāttāpasya buddhirbhavati yādṛśī ।
tādṛśī yadi pūrvaṃ syātkasya na syānmahōdayaḥ ॥ 06 ॥
dānē tapasi śauryē vā vijñānē vinayē nayē ।
vismayō nahi kartavyō bahuratnā vasundharā ॥ 07 ॥
dūrasthō’pi na dūrasthō yō yasya manasi sthitaḥ ।
yō yasya hṛdayē nāsti samīpasthō’pi dūrataḥ ॥ 08 ॥
yasmāchcha priyamichChēttu tasya brūyātsadā priyam ।
vyādhō mṛgavadhaṃ kartuṃ gītaṃ gāyati susvaram ॥ 09 ॥
atyāsannā vināśāya dūrasthā na phalapradā ।
sēvyatāṃ madhyabhāvēna rājā vahnirguruḥ striyaḥ ॥ 10 ॥
agnirāpaḥ striyō mūrkhāḥ sarpā rājakulāni cha ।
nityaṃ yatnēna sēvyāni sadyaḥ prāṇaharāṇi ṣaṭ ॥ 11 ॥
sa jīvati guṇā yasya yasya dharmaḥ sa jīvati ।
guṇadharmavihīnasya jīvitaṃ niṣprayōjanam ॥ 12 ॥
yadīchChasi vaśīkartuṃ jagadēkēna karmaṇā ।
purā pañchadaśāsyēbhyō gāṃ charantī nivāraya ॥ 13 ॥
prastāvasadṛśaṃ vākyaṃ prabhāvasadṛśaṃ priyam ।
ātmaśaktisamaṃ kōpaṃ yō jānāti sa paṇḍitaḥ ॥ 14 ॥
ēka ēva padārthastu tridhā bhavati vīkṣitaḥ ।
kuṇapaṃ kāminī māṃsaṃ yōgibhiḥ kāmibhiḥ śvabhiḥ ॥ 15 ॥
susiddhamauṣadhaṃ dharmaṃ gṛhachChidraṃ cha maithunam ।
kubhuktaṃ kuśrutaṃ chaiva matimānna prakāśayēt ॥ 16 ॥
tāvanmaunēna nīyantē kōkilaiśchaiva vāsarāḥ ।
yāvatsarvajanānandadāyinī vākpravartatē ॥ 17 ॥
dharmaṃ dhanaṃ cha dhānyaṃ cha gurōrvachanamauṣadham ।
sugṛhītaṃ cha kartavyamanyathā tu na jīvati ॥ 18 ॥
tyaja durjanasaṃsargaṃ bhaja sādhusamāgamam ।
kuru puṇyamahōrātraṃ smara nityamanityataḥ ॥ 19 ॥
FAQs
What is Chanakya Neethi - Chapter 14?
Chanakya Neethi - Chapter 14 is a devotional text available on Bhakti Granth in the selected language or script.
Which language or script is this version in?
This edition is published in English. Use the language selector to view another available edition.
Can I read Chanakya Neethi - Chapter 14 online?
Yes. The imported text is available directly on this page for online reading and recitation.
Can I download Chanakya Neethi - Chapter 14 as a PDF?
If a verified PDF resource was found on the source page, a PDF download button is automatically connected to this page.
How can I share this page?
Use Copy Link, WhatsApp or Facebook in the sticky sharing bar provided by the Bhakti Granth theme.
Are there related devotional texts on Bhakti Granth?
Yes. The Bhakti Granth theme automatically connects texts through language and topic relationships to strengthen navigation and topical coverage.