Chanakya Neethi – Chapter 12
sānandaṃ sadanaṃ sutāstu sudhiyaḥ kāntā priyālāpinī
ichChāpūrtidhanaṃ svayōṣiti ratiḥ svājñāparāḥ sēvakāḥ ।
ātithyaṃ śivapūjanaṃ pratidinaṃ miṣṭānnapānaṃ gṛhē
sādhōḥ saṅgamupāsatē cha satataṃ dhanyō gṛhasthāśramaḥ ॥ 01 ॥
ārtēṣu viprēṣu dayānvitaścha
yachChraddhayā svalpamupaiti dānam ।
anantapāramupaiti rājan
yaddīyatē tanna labhēddvijēbhyaḥ ॥ 02 ॥
dākṣiṇyaṃ svajanē dayā parajanē śāṭhyaṃ sadā durjanē
prītiḥ sādhujanē smayaḥ khalajanē vidvajjanē chārjavam ।
śauryaṃ śatrujanē kṣamā gurujanē nārījanē dhūrtatā
itthaṃ yē puruṣā kalāsu kuśalāstēṣvēva lōkasthitiḥ ॥ 03 ॥
hastau dānavivarjitau śrutipuṭau sārasvatadrōhiṇau
nētrē sādhuvilōkanēna rahitē pādau na tīrthaṃ gatau ।
anyāyārjitavittapūrṇamudaraṃ garvēṇa tuṅgaṃ śirō
rē rē jambuka muñcha muñcha sahasā nīchaṃ sunindyaṃ vapuḥ ॥ 04 ॥
yēṣāṃ śrīmadyaśōdāsutapadakamalē nāsti bhaktirnarāṇāṃ
yēṣāmābhīrakanyāpriyaguṇakathanē nānuraktā rasajñā ।
yēṣāṃ śrīkṛṣṇalīlālalitarasakathāsādarau naiva karṇau
dhik tān dhik tān dhigētān kathayati satataṃ kīrtanasthō mṛdaṅgaḥ ॥ 05 ॥
patraṃ naiva yadā karīlaviṭapē dōṣō vasantasya kiṃ
nōlūkō’pyavalōkatē yadi divā sūryasya kiṃ dūṣaṇam ।
varṣā naiva patanti chātakamukhē mēghasya kiṃ dūṣaṇaṃ
yatpūrvaṃ vidhinā lalāṭalikhitaṃ tanmārjituṃ kaḥ kṣamaḥ ॥ 06 ॥
satsaṅgādbhavati hi sādhunā khalānāṃ
sādhūnāṃ na hi khalasaṅgataḥ khalatvam ।
āmōdaṃ kusumabhavaṃ mṛdēva dhattē
mṛdgandhaṃ nahi kusumāni dhārayanti ॥ 07 ॥
sādhūnāṃ darśanaṃ puṇyaṃ tīrthabhūtā hi sādhavaḥ ।
kālēna phalatē tīrthaṃ sadyaḥ sādhusamāgamaḥ ॥ 08 ॥
viprāsminnagarē mahānkathaya kastāladrumāṇāṃ gaṇaḥ
kō dātā rajakō dadāti vasanaṃ prātargṛhītvā niśi ।
kō dakṣaḥ paravittadāraharaṇē sarvō’pi dakṣō janaḥ
kasmājjīvasi hē sakhē viṣakṛminyāyēna jīvāmyaham ॥ 09 ॥
na viprapādōdakakardamāṇi
na vēdaśāstradhvanigarjitāni ।
svāhāsvadhākāravivarjitāni
śmaśānatulyāni gṛhāṇi tāni ॥ 10 ॥
satyaṃ mātā pitā jñānaṃ dharmō bhrātā dayā sakhā ।
śāntiḥ patnī kṣamā putraḥ ṣaḍētē mama bāndhavāḥ ॥ 11 ॥
anityāni śarīrāṇi vibhavō naiva śāśvataḥ ।
nityaṃ sannihitō mṛtyuḥ kartavyō dharmasaṅgrahaḥ ॥ 12 ॥
nimantrōtsavā viprā gāvō navatṛṇōtsavāḥ ।
patyutsāhayutā bhāryā ahaṃ kṛṣṇacharaṇōtsavaḥ ॥ 13 ॥
mātṛvatparadārēṣu paradravyēṣu lōṣṭravat ।
ātmavatsarvabhūtēṣu yaḥ paśyati sa paṇḍitaḥ ॥ 14 ॥
dharmē tatparatā mukhē madhuratā dānē samutsāhatā
mitrē’vañchakatā gurau vinayatā chittē’timabhīratā ।
āchārē śuchitā guṇē rasikatā śāstrēṣu vijñānatā
rūpē sundaratā śivē bhajanatā tvayyasti bhō rāghava ॥ 15 ॥
kāṣṭhaṃ kalpataruḥ sumēruchalaśchintāmaṇiḥ prastaraḥ
sūryāstīvrakaraḥ śaśī kṣayakaraḥ kṣārō hi vārāṃ nidhiḥ ।
kāmō naṣṭatanurvalirditisutō nityaṃ paśuḥ kāmagau-
rnaitāṃstē tulayāmi bhō raghupatē kasyōpamā dīyatē ॥ 16 ॥
vidyā mitraṃ pravāsē cha bhāryā mitraṃ gṛhēṣu cha ।
vyādhitasyauṣadhaṃ mitraṃ dharmō mitraṃ mṛtasya cha ॥ 17 ॥
vinayaṃ rājaputrēbhyaḥ paṇḍitēbhyaḥ subhāṣitam ।
anṛtaṃ dyūtakārēbhyaḥ strībhyaḥ śikṣēta kaitavam ॥ 18 ॥
anālōkya vyayaṃ kartā anāthaḥ kalahapriyaḥ ।
āturaḥ sarvakṣētrēṣu naraḥ śīghraṃ vinaśyati ॥ 19 ॥
nāhāraṃ chintayētprājñō dharmamēkaṃ hi chintayēt ।
āhārō hi manuṣyāṇāṃ janmanā saha jāyatē ॥ 20 ॥
dhanadhānyaprayōgēṣu vidyāsaṅgrahaṇē tathā ।
āhārē vyavahārē cha tyaktalajjaḥ sukhī bhavēt ॥ 21 ॥
jalabindunipātēna kramaśaḥ pūryatē ghaṭaḥ ।
sa hētuḥ sarvavidyānāṃ dharmasya cha dhanasya cha ॥ 22 ॥
vayasaḥ pariṇāmē’pi yaḥ khalaḥ khala ēva saḥ ।
sampakvamapi mādhuryaṃ nōpayātīndravāruṇam ॥ 23 ॥
FAQs
What is Chanakya Neethi - Chapter 12?
Chanakya Neethi - Chapter 12 is a devotional text available on Bhakti Granth in the selected language or script.
Which language or script is this version in?
This edition is published in English. Use the language selector to view another available edition.
Can I read Chanakya Neethi - Chapter 12 online?
Yes. The imported text is available directly on this page for online reading and recitation.
Can I download Chanakya Neethi - Chapter 12 as a PDF?
If a verified PDF resource was found on the source page, a PDF download button is automatically connected to this page.
How can I share this page?
Use Copy Link, WhatsApp or Facebook in the sticky sharing bar provided by the Bhakti Granth theme.
Are there related devotional texts on Bhakti Granth?
Yes. The Bhakti Granth theme automatically connects texts through language and topic relationships to strengthen navigation and topical coverage.