Chanakya Neethi – Chapter 11


dātṛtvaṃ priyavaktṛtvaṃ dhīratvamuchitajñatā ।
abhyāsēna na labhyantē chatvāraḥ sahajā guṇāḥ ॥ 01 ॥

ātmavargaṃ parityajya paravargaṃ samāśrayēt ।
svayamēva layaṃ yāti yathā rājānyadharmataḥ ॥ 02 ॥

hastī sthūlatanuḥ sa chāṅkuśavaśaḥ kiṃ hastimātrō’ṅkuśō
dīpē prajvalitē praṇaśyati tamaḥ kiṃ dīpamātraṃ tamaḥ ।
vajrēṇāpi hatāḥ patanti girayaḥ kiṃ vajramātraṃ nagā-
stējō yasya virājatē sa balavānsthūlēṣu kaḥ pratyayaḥ ॥ 03 ॥

kalau daśasahasrāṇi haristyajati mēdinīm ।
tadardhaṃ jāhnavītōyaṃ tadardhaṃ grāmadēvatāḥ ॥ 04 ॥

gṛhāsaktasya nō vidyā nō dayā māṃsabhōjinaḥ ।
dravyalubdhasya nō satyaṃ straiṇasya na pavitratā ॥ 05 ॥

na durjanaḥ sādhudaśāmupaiti
bahuprakārairapi śikṣyamāṇaḥ ।
āmūlasiktaḥ payasā ghṛtēna
na nimbavṛkṣō madhuratvamēti ॥ 06 ॥

antargatamalō duṣṭastīrthasnānaśatairapi ।
na śudhyati yathā bhāṇḍaṃ surāyā dāhitaṃ cha sat ॥ 07 ॥

na vētti yō yasya guṇaprakarṣaṃ
sa taṃ sadā nindati nātra chitram ।
yathā kirātī karikumbhalabdhāṃ
muktāṃ parityajya bibharti guñjām ॥ 08 ॥

yē tu saṃvatsaraṃ pūrṇaṃ nityaṃ maunēna bhuñjatē ।
yugakōṭisahasraṃ taiḥ svargalōkē mahīyatē ॥ 09 ॥

kāmakrōdhau tathā lōbhaṃ svāduśṛṅgārakautukē ।
atinidrātisēvē cha vidyārthī hyaṣṭa varjayēt ॥ 10 ॥

akṛṣṭaphalamūlēna vanavāsarataḥ sadā ।
kurutē’harahaḥ śrāddhamṛṣirvipraḥ sa uchyatē ॥ 11 ॥

ēkāhārēṇa santuṣṭaḥ ṣaṭkarmanirataḥ sadā ।
ṛtukālābhigāmī cha sa viprō dvija uchyatē ॥ 12 ॥

laukikē karmaṇi rataḥ paśūnāṃ paripālakaḥ ।
vāṇijyakṛṣikarmā yaḥ sa viprō vaiśya uchyatē ॥ 13 ॥

lākṣāditailanīlīnāṃ kausumbhamadhusarpiṣām ।
vikrētā madyamāṃsānāṃ sa vipraḥ śūdra uchyatē ॥ 14 ॥

parakāryavihantā cha dāmbhikaḥ svārthasādhakaḥ ।
Chalī dvēṣī mṛduḥ krūrō viprō mārjāra uchyatē ॥ 15 ॥

vāpīkūpataḍāgānāmārāmasuravēśmanām ।
uchChēdanē nirāśaṅkaḥ sa viprō mlēchCha uchyatē ॥ 16 ॥

dēvadravyaṃ gurudravyaṃ paradārābhimarśanam ।
nirvāhaḥ sarvabhūtēṣu vipraśchāṇḍāla uchyatē ॥ 17 ॥

dēyaṃ bhōjyadhanaṃ dhanaṃ sukṛtibhirnō sañchayastasya vai
śrīkarṇasya balēścha vikramapatēradyāpi kīrtiḥ sthitā ।
asmākaṃ madhudānabhōgarahitaṃ nāthaṃ chirātsañchitaṃ
nirvāṇāditi naijapādayugalaṃ dharṣantyahō makṣikāḥ ॥ 18 ॥

FAQs

What is Chanakya Neethi - Chapter 11?

Chanakya Neethi - Chapter 11 is a devotional text available on Bhakti Granth in the selected language or script.

Which language or script is this version in?

This edition is published in English. Use the language selector to view another available edition.

Can I read Chanakya Neethi - Chapter 11 online?

Yes. The imported text is available directly on this page for online reading and recitation.

Can I download Chanakya Neethi - Chapter 11 as a PDF?

If a verified PDF resource was found on the source page, a PDF download button is automatically connected to this page.

How can I share this page?

Use Copy Link, WhatsApp or Facebook in the sticky sharing bar provided by the Bhakti Granth theme.

Are there related devotional texts on Bhakti Granth?

Yes. The Bhakti Granth theme automatically connects texts through language and topic relationships to strengthen navigation and topical coverage.

WhatsApp Facebook