Chanakya Neethi – Chapter 10
dhanahīnō na hīnaścha dhanikaḥ sa suniśchayaḥ ।
vidyāratnēna hīnō yaḥ sa hīnaḥ sarvavastuṣu ॥ 01 ॥
dṛṣṭipūtaṃ nyasētpādaṃ vastrapūtaṃ pibējjalam ।
śāstrapūtaṃ vadēdvākyaḥ manaḥpūtaṃ samācharēt ॥ 02 ॥
sukhārthī chēttyajēdvidyāṃ vidyārthī chēttyajētsukham ।
sukhārthinaḥ kutō vidyā sukhaṃ vidyārthinaḥ kutaḥ ॥ 03 ॥
kavayaḥ kiṃ na paśyanti kiṃ na bhakṣanti vāyasāḥ ।
madyapāḥ kiṃ na jalpanti kiṃ na kurvanti yōṣitaḥ ॥ 04 ॥
raṅkaṃ karōti rājānaṃ rājānaṃ raṅkamēva cha ।
dhaninaṃ nirdhanaṃ chaiva nirdhanaṃ dhaninaṃ vidhiḥ ॥ 05 ॥
lubdhānāṃ yāchakaḥ śatrurmūrkhānāṃ bōdhakō ripuḥ ।
jārastrīṇāṃ patiḥ śatruśchaurāṇāṃ chandramā ripuḥ ॥ 06 ॥
yēṣāṃ na vidyā na tapō na dānaṃ
jñānaṃ na śīlāṃ na guṇō na dharmaḥ ।
tē martyalōkē bhuvi bhārabhūtā
manuṣyarūpēṇa mṛgāścharanti ॥ 07 ॥
antaḥsāravihīnānāmupadēśō na jāyatē ।
malayāchalasaṃsargānna vēṇuśchandanāyatē ॥ 08 ॥
yasya nāsti svayaṃ prajñā śāstraṃ tasya karōti kim ।
lōchanābhyāṃ vihīnasya darpaṇaḥ kiṃ kariṣyati ॥ 09 ॥
durjanaṃ sajjanaṃ kartumupāyō nahi bhūtalē ।
apānaṃ śātadhā dhautaṃ na śrēṣṭhamindriyaṃ bhavēt ॥ 10 ॥
āptadvēṣādbhavēnmṛtyuḥ paradvēṣāddhanakṣayaḥ ।
rājadvēṣādbhavēnnāśō brahmadvēṣātkulakṣayaḥ ॥ 11 ॥
varaṃ vanaṃ vyāghragajēndrasēvitaṃ
drumālayaṃ patraphalāmbusēvanam ।
tṛṇēṣu śayyā śatajīrṇavalkalaṃ
na bandhumadhyē dhanahīnajīvanam ॥ 12 ॥
viprō vṛkṣastasya mūlaṃ cha sandhyā
vēdaḥ śākhā dharmakarmāṇi patram ।
tasmānmūlaṃ yatnatō rakṣaṇīyaṃ
Chinnē mūlē naiva śākhā na patram ॥ 13 ॥
mātā cha kamalā dēvī pitā dēvō janārdanaḥ ।
bāndhavā viṣṇubhaktāścha svadēśō bhuvanatrayam ॥ 14 ॥
ēkavṛkṣasamārūḍhā nānāvarṇā vihaṅgamāḥ ।
prabhātē dikṣu daśasu yānti kā tatra vēdanā ॥ 15 ॥
buddhiryasya balaṃ tasya nirbuddhēścha kutō balam ।
vanē siṃhō yadōnmattaḥ maśakēna nipātitaḥ ॥ 16 ॥
kā chintā mama jīvanē yadi harirviśvambharō gīyatē
nō chēdarbhakajīvanāya jananīstanyaṃ kathaṃ nirmamē ।
ityālōchya muhurmuhuryadupatē lakṣmīpatē kēvalaṃ
tvatpādāmbujasēvanēna satataṃ kālō mayā nīyatē ॥ 17 ॥
gīrvāṇavāṇīṣu viśiṣṭabuddhi-
stathāpi bhāṣāntaralōlupō’ham ।
yathā sudhāyāmamarēṣu satyāṃ
svargāṅganānāmadharāsavē ruchiḥ ॥ 18 ॥
annāddaśaguṇaṃ piṣṭaṃ piṣṭāddaśaguṇaṃ payaḥ ।
payasō’ṣṭaguṇaṃ māṃsāṃ māṃsāddaśaguṇaṃ ghṛtam ॥ 19 ॥
śōkēna rōgā vardhantē payasā vardhatē tanuḥ ।
ghṛtēna vardhatē vīryaṃ māṃsānmāṃsaṃ pravardhatē ॥ 20 ॥
FAQs
What is Chanakya Neethi - Chapter 10?
Chanakya Neethi - Chapter 10 is a devotional text available on Bhakti Granth in the selected language or script.
Which language or script is this version in?
This edition is published in English. Use the language selector to view another available edition.
Can I read Chanakya Neethi - Chapter 10 online?
Yes. The imported text is available directly on this page for online reading and recitation.
Can I download Chanakya Neethi - Chapter 10 as a PDF?
If a verified PDF resource was found on the source page, a PDF download button is automatically connected to this page.
How can I share this page?
Use Copy Link, WhatsApp or Facebook in the sticky sharing bar provided by the Bhakti Granth theme.
Are there related devotional texts on Bhakti Granth?
Yes. The Bhakti Granth theme automatically connects texts through language and topic relationships to strengthen navigation and topical coverage.