ఉద్ధవగీతా – నవమోఽధ్యాయః

అథ నవమోఽధ్యాయః ।

బ్రాహ్మణః ఉవాచ ।
పరిగ్రహః హి దుఃఖాయ యత్ యత్ ప్రియతమం నృణామ్ ।
అనంతం సుఖం ఆప్నోతి తత్ విద్వాన్ యః తు అకించనః ॥ 1॥

సామిషం కురరం జఘ్నుః బలినః యే నిరామిషాః ।
తత్ ఆమిషం పరిత్యజ్య సః సుఖం సమవిందత ॥ 2॥

న మే మానావమానౌ స్తః న చింతా గేహపుత్రిణామ్ ।
ఆత్మక్రీడః ఆత్మరతిః విచరామి ఇహ బాలవత్ ॥ 3॥

ద్వౌ ఏవ చింతయా ముక్తౌ పరమ ఆనందః ఆప్లుతౌ ।
యః విముగ్ధః జడః బాలః యః గుణేభ్యః పరం గతః ॥ 4॥

క్వచిత్ కుమారీ తు ఆత్మానం వృణానాన్ గృహం ఆగతాన్ ।
స్వయం తాన్ అర్హయామాస క్వాపి యాతేషు బంధుషు ॥ 5॥

తేషం అభ్యవహారార్థం శాలీన్ రహసి పార్థివ ।
అవఘ్నంత్యాః ప్రకోష్ఠస్థాః చక్రుః శంఖాః స్వనం మహత్ ॥

6॥

సా తత్ జుగుప్సితం మత్వా మహతీ వ్రీడితా తతః ।
బభంజ ఏకైకశః శంఖాన్ ద్వౌ ద్వౌ పాణ్యోః అశేషయత్ ॥

7॥

ఉభయోః అపి అభూత్ ఘోషః హి అవఘ్నంత్యాః స్మ శంఖయోః ।
తత్ర అపి ఏకం నిరభిదత్ ఏకస్మాన్ న అభవత్ ధ్వనిః ॥ 8॥

అన్వశిక్షం ఇమం తస్యాః ఉపదేశం అరిందమ ।
లోకాన్ అనుచరన్ ఏతాన్ లోకతత్త్వవివిత్సయా ॥ 9॥

వాసే బహూనాం కలహః భవేత్ వార్తా ద్వయోః అపి ।
ఏకః ఏవ చరేత్ తస్మాత్ కుమార్యాః ఇవ కంకణః ॥ 10॥

మనః ఏకత్ర సంయుజ్యాత్ జితశ్వాసః జిత ఆసనః ।
వైరాగ్యాభ్యాసయోగేన ధ్రియమాణం అతంద్రితః ॥ 11॥

యస్మిన్ మనః లబ్ధపదం యత్ ఏతత్
శనైః శనైః ముంచతి కర్మరేణూన్ ।
సత్త్వేన వృద్ధేన రజః తమః చ
విధూయ నిర్వాణం ఉపైతి అనింధనమ్ ॥ 12॥

తత్ ఏవం ఆత్మని అవరుద్ధచిత్తః
న వేద కించిత్ బహిః అంతరం వా ।
యథా ఇషుకారః నృపతిం వ్రజంతం
ఇషౌ గతాత్మా న దదర్శ పార్శ్వే ॥ 13॥

ఏకచార్యనికేతః స్యాత్ అప్రమత్తః గుహాశయః ।
అలక్ష్యమాణః ఆచారైః మునిః ఏకః అల్పభాషణః ॥ 14॥

గృహారంభః అతిదుఃఖాయ విఫలః చ అధ్రువాత్మనః ।
సర్పః పరకృతం వేశ్మ ప్రవిశ్య సుఖం ఏధతే ॥ 15॥

ఏకో నారాయణో దేవః పూర్వసృష్టం స్వమాయయా ।
సంహృత్య కాలకలయా కల్పాంత ఇదమీశ్వరః ॥ 16॥

ఏక ఏవాద్వితీయోఽభూదాత్మాధారోఽఖిలాశ్రయః ।
కాలేనాత్మానుభావేన సామ్యం నీతాసు శక్తిషు ।
సత్త్వాదిష్వాదిపుఏరుషః ప్రధానపురుషేశ్వరః ॥ 17॥

పరావరాణాం పరమ ఆస్తే కైవల్యసంజ్ఞితః ।
కేవలానుభవానందసందోహో నిరుపాధికః ॥ 18॥

కేవలాత్మానుభావేన స్వమాయాం త్రిగుణాత్మికామ్ ।
సంక్షోభయన్సృజత్యాదౌ తయా సూత్రమరిందమ ॥ 19॥

తామాహుస్త్రిగుణవ్యక్తిం సృజంతీం విశ్వతోముఖమ్ ।
యస్మిన్ప్రోతమిదం విశ్వం యేన సంసరతే పుమాన్ ॥ 20॥

యథా ఊర్ణనాభిః హృదయాత్ ఊర్ణాం సంతత్య వక్త్రతః ।
తయా విహృత్య భూయస్తాం గ్రసతి ఏవం మహేశ్వరః ॥ 21॥

యత్ర యత్ర మనః దేహీ ధారయేత్ సకలం ధియా ।
స్నేహాత్ ద్వేషాత్ భయాత్ వా అపి యాతి తత్ తత్ సరూపతామ్ ॥ 22॥

కీటః పేశస్కృతం ధ్యాయన్ కుడ్యాం తేన ప్రవేశితః ।
యాతి తత్ స్సత్మతాం రాజన్ పూర్వరూపం అసంత్యజన్ ॥ 23॥

ఏవం గురుభ్యః ఏతేభ్యః ఏష మే శిక్షితా మతిః ।
స్వాత్మా ఉపశిక్షితాం బుద్ధిం శ్రుణు మే వదతః ప్రభో ॥ 24॥

దేహః గురుః మమ విరక్తివివేకహేతుః
బిభ్రత్ స్మ సత్త్వనిధనం సతత అర్త్యుత్ అర్కమ్ ।
తత్త్వాని అనేన విమృశామి యథా తథా అపి
పారక్యం ఇతి అవసితః విచరామి అసంగః ॥ 25॥

జాయాత్మజార్థపశుభృత్యగృహాప్తవర్గాన్
పుష్ణాతి యత్ ప్రియచికీర్షయా వితన్వన్ ॥

స్వాంతే సకృచ్ఛ్రం అవరుద్ధధనః సః దేహః
సృష్ట్వా అస్య బీజం అవసీదతి వృక్షధర్మా ॥ 26॥

జిహ్వా ఏకతః అముం అవకర్షతి కర్హి తర్షా
శిశ్నః అన్యతః త్వక్ ఉదరం శ్రవణం కుతశ్చిత్ ।
గ్రాణః అన్యతః చపలదృక్ క్వ చ కర్మశక్తిః
బహ్వ్యః సపత్న్యః ఇవ గేహపతిం లునంతి ॥ 27॥

సృష్ట్వా పురాణి వివిధాని అజయా ఆత్మశక్త్యా
వృక్షాన్ సరీసృపపశూన్ఖగదంశమత్స్యాన్ ।
తైః తైః అతుష్టహృదయః పురుషం విధాయ
బ్రహ్మావలోకధిషణం ముదమాప దేవః ॥ 28॥

లబ్ధ్వా సుదుర్లభం ఇదం బహుసంభవాంతే
మానుష్యమర్థదమనిత్యమపీహ ధీరః ।
తూర్ణం యతేత న పతేత్ అనుమృత్యుః యావత్
నిఃశ్రేయసాయ విషయః ఖలు సర్వతః స్యాత్ ॥ 29॥

ఏవం సంజాతవైరాగ్యః విజ్ఞానలోక ఆత్మని ।
విచరామి మహీం ఏతాం ముక్తసంగః అనహంకృతిః ॥ 30॥

న హి ఏకస్మాత్ గురోః జ్ఞానం సుస్థిరం స్యాత్ సుపుష్కలమ్ ।
బ్రహ్మ ఏతత్ అద్వితీయం వై గీయతే బహుధా ఋషిభిః ॥ 31॥

శ్రీభగవానువాచ ।
ఇత్యుక్త్వా స యదుం విప్రస్తమామంత్రయ గభీరధీః ।
వందితో।ఆభ్యర్థితో రాజ్ఞా యయౌ ప్రీతో యథాగతమ్ ॥ 32॥

అవధూతవచః శ్రుత్వా పూర్వేషాం నః స పూర్వజః ।
సర్వసంగవినిర్ముక్తః సమచిత్తో బభూవ హ ॥ 33॥

(ఇతి అవధూతగీతమ్ ।)

ఇతి శ్రీమద్భాగవతే మహాపురాణే పారమహంస్యాం
సంహితాయామేకాదశస్కంధే భగవదుద్ధవసంవాదే
నవమోఽధ్యాయః ॥