హంస గుహ్య స్తోత్రం (భాగవత పురాణ)

(భాగవతపురాణాంతర్గతం)

నమః పరాయావితథానుభూతయే
గుణత్రయాభాసనిమిత్తబంధవే ।
అదృష్టధామ్నే గుణతత్త్వబుద్ధిభిః
నివృత్తమానాయ దధే స్వయంభువే ॥ 1 ॥

న యస్య సఖ్యం పురుషోఽవైతి సఖ్యుః
సఖా వసన్సంవసతః పురేఽస్మిన్ ।
గుణో యథా గుణినో వ్యక్తదృష్టేః
తస్మై మహేశాయ నమస్కరోమి ॥ 2 ॥

దేహోఽసవోఽక్షా మనవో భూతమాత్రా
నాత్మానమన్యం చ విదుః పరం యత్ ।
సర్వం పుమాన్ వేద గుణాంశ్చ తజ్జ్ఞో
న వేద సర్వజ్ఞమనంతమీడే ॥ 3 ॥

యదోపరామో మనసో నామరూప-
రూపస్య దృష్టస్మృతిసప్రమోషాత్ ।
య ఈయతే కేవలయా స్వసంస్థయా
హంసాయ తస్మై శుచిసద్మనే నమః ॥ 4 ॥

మనీషిణోఽంతర్హది సన్నివేశితం
స్వశక్తిభిర్నవభిశ్చ త్రివృద్భిః ।
వహ్నిం యథా దారుణి పాంచదశ్యం
మనీషయా నిష్కర్షంతి గూఢమ్ ॥ 5 ॥

స వై మమాశేషవిశేషమాయా
నిషేధనివాణసుఖానుభూతిః ।
స సర్వనామా స చ విశ్వరూపః
ప్రసీదతామనిరుక్తాత్మశక్తిః ॥ 6 ॥

యద్యన్నిరుక్తం వచసా నిరూపితం
ధియాఽక్షభిర్వా మనసా వోత యస్య ।
మా భూత్స్వరూపం గుణరూపం హి తత్తత్
స వై గుణాపాయవిసర్గలక్షణః ॥ 7 ॥

యస్మిన్ యతో యేన చ యస్య యస్మై
యద్యో యథా కురూతే కార్యతే చ ।
పరావరేషాం పరమం ప్రాక్ ప్రసిద్ధం
తద్బ్రహ్మ తద్ధేతురనన్యదేకమ్ ॥ 8 ॥

యచ్ఛక్తయో వదతాం వాదితాం వై
వివాదసంవాదభువో భవంతి ।
కుర్వంతి చైషాం ముహురాత్మమోహం
తస్మై నమోఽనంతగుణాయ భూమ్నే ॥ 9 ॥

అస్తీతి నాస్తీతి చ వస్తునిష్ఠయోః
ఏకస్థయోర్భిన్నవిరుద్ధధర్మయోః ।
అవేక్షితం కిం చ న యోగసాంఖ్యయోః
సమం పరం హ్యనుకూలం బృహత్తత్ ॥ 10 ॥

యోఽనుగహార్థం భజతాం పాదమూలమనామరూపో భగవాననంతః ।
నామాని రూపాణి చ జన్మకర్మభిర్భేజే స మహ్యం పరమః ప్రసీదతు ॥ 11 ॥

యః ప్రాకృతైర్జ్ఞానపథైర్జనానాం
యథాశయం దేహగతో విభాతి ।
యథానిలః పార్థివమాశ్రితో గుణం
స ఈశ్వరో మే కురుతాన్మనోరథమ్ ॥ 12 ॥

॥ ఇతి హంసగుహ్యస్తోత్రం సంపూర్ణమ్ ॥