చాణక్య నీతి – దశమోఽధ్యాయః
ధనహీనో న హీనశ్చ ధనికః స సునిశ్చయః ।
విద్యారత్నేన హీనో యః స హీనః సర్వవస్తుషు ॥ 01 ॥
దృష్టిపూతం న్యసేత్పాదం వస్త్రపూతం పిబేజ్జలమ్ ।
శాస్త్రపూతం వదేద్వాక్యః మనఃపూతం సమాచరేత్ ॥ 02 ॥
సుఖార్థీ చేత్త్యజేద్విద్యాం విద్యార్థీ చేత్త్యజేత్సుఖమ్ ।
సుఖార్థినః కుతో విద్యా సుఖం విద్యార్థినః కుతః ॥ 03 ॥
కవయః కిం న పశ్యంతి కిం న భక్షంతి వాయసాః ।
మద్యపాః కిం న జల్పంతి కిం న కుర్వంతి యోషితః ॥ 04 ॥
రంకం కరోతి రాజానం రాజానం రంకమేవ చ ।
ధనినం నిర్ధనం చైవ నిర్ధనం ధనినం విధిః ॥ 05 ॥
లుబ్ధానాం యాచకః శత్రుర్మూర్ఖానాం బోధకో రిపుః ।
జారస్త్రీణాం పతిః శత్రుశ్చౌరాణాం చంద్రమా రిపుః ॥ 06 ॥
యేషాం న విద్యా న తపో న దానం
జ్ఞానం న శీలాం న గుణో న ధర్మః ।
తే మర్త్యలోకే భువి భారభూతా
మనుష్యరూపేణ మృగాశ్చరంతి ॥ 07 ॥
అంతఃసారవిహీనానాముపదేశో న జాయతే ।
మలయాచలసంసర్గాన్న వేణుశ్చందనాయతే ॥ 08 ॥
యస్య నాస్తి స్వయం ప్రజ్ఞా శాస్త్రం తస్య కరోతి కిమ్ ।
లోచనాభ్యాం విహీనస్య దర్పణః కిం కరిష్యతి ॥ 09 ॥
దుర్జనం సజ్జనం కర్తుముపాయో నహి భూతలే ।
అపానం శాతధా ధౌతం న శ్రేష్ఠమింద్రియం భవేత్ ॥ 10 ॥
ఆప్తద్వేషాద్భవేన్మృత్యుః పరద్వేషాద్ధనక్షయః ।
రాజద్వేషాద్భవేన్నాశో బ్రహ్మద్వేషాత్కులక్షయః ॥ 11 ॥
వరం వనం వ్యాఘ్రగజేంద్రసేవితం
ద్రుమాలయం పత్రఫలాంబుసేవనమ్ ।
తృణేషు శయ్యా శతజీర్ణవల్కలం
న బంధుమధ్యే ధనహీనజీవనం ॥ 12 ॥
విప్రో వృక్షస్తస్య మూలం చ సంధ్యా
వేదః శాఖా ధర్మకర్మాణి పత్రమ్ ।
తస్మాన్మూలం యత్నతో రక్షణీయం
ఛిన్నే మూలే నైవ శాఖా న పత్రం ॥ 13 ॥
మాతా చ కమలా దేవీ పితా దేవో జనార్దనః ।
బాంధవా విష్ణుభక్తాశ్చ స్వదేశో భువనత్రయం ॥ 14 ॥
ఏకవృక్షసమారూఢా నానావర్ణా విహంగమాః ।
ప్రభాతే దిక్షు దశసు యాంతి కా తత్ర వేదనా ॥ 15 ॥
బుద్ధిర్యస్య బలం తస్య నిర్బుద్ధేశ్చ కుతో బలమ్ ।
వనే సింహో యదోన్మత్తః మశకేన నిపాతితః ॥ 16 ॥
కా చింతా మమ జీవనే యది హరిర్విశ్వంభరో గీయతే
నో చేదర్భకజీవనాయ జననీస్తన్యం కథం నిర్మమే ।
ఇత్యాలోచ్య ముహుర్ముహుర్యదుపతే లక్ష్మీపతే కేవలం
త్వత్పాదాంబుజసేవనేన సతతం కాలో మయా నీయతే ॥ 17 ॥
గీర్వాణవాణీషు విశిష్టబుద్ధి-
స్తథాపి భాషాంతరలోలుపోఽహమ్ ।
యథా సుధాయామమరేషు సత్యాం
స్వర్గాంగనానామధరాసవే రుచిః ॥ 18 ॥
అన్నాద్దశగుణం పిష్టం పిష్టాద్దశగుణం పయః ।
పయసోఽష్టగుణం మాంసాం మాంసాద్దశగుణం ఘృతం ॥ 19 ॥
శోకేన రోగా వర్ధంతే పయసా వర్ధతే తనుః ।
ఘృతేన వర్ధతే వీర్యం మాంసాన్మాంసం ప్రవర్ధతే ॥ 20 ॥
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
What is చాణక్య నీతి - దశమోఽధ్యాయః?
చాణక్య నీతి - దశమోఽధ్యాయః is a devotional text available on Bhakti Granth in the selected language or script.
Which language or script is this version in?
This edition is published in Telugu. Use the language selector to view another available edition.
Can I read చాణక్య నీతి - దశమోఽధ్యాయః online?
Yes. The imported text is available directly on this page for online reading and recitation.
Can I download చాణక్య నీతి - దశమోఽధ్యాయః as a PDF?
If a verified PDF resource was found on the source page, a PDF download button is automatically connected to this page.
How can I share this page?
Use Copy Link, WhatsApp or Facebook in the sticky sharing bar provided by the Bhakti Granth theme.
Are there related devotional texts on Bhakti Granth?
Yes. The Bhakti Granth theme automatically connects texts through language and topic relationships to strengthen navigation and topical coverage.