විදුර නීති – උද්යෝග පර්වම්, අධ්යායඃ 37
॥ ඉති ශ්රීමහාභාරතේ උද්යෝගපර්වණි ප්රජාගරපර්වණි
විදුරවාක්යේ සප්තත්රිංශෝऽධ්යායඃ ॥
විදුර උවාච ।
සප්තදශේමාන්රාජේංද්ර මනුඃ ස්වායංභුවෝऽබ්රවීත් ।
වෛචිත්රවීර්ය පුරුෂානාකාශං මුෂ්ටිභිර්ඝ්නතඃ ॥ 1॥
තානේවිංද්රස්ය හි ධනුරනාම්යං නමතෝऽබ්රවීත් ।
අථෝ මරීචිනඃ පාදානනාම්යාන්නමතස්තථා ॥ 2॥
යශ්චාශිෂ්යං ශාසති යශ් ච කුප්යතේ
යශ්චාතිවේලං භජතේ ද්විෂංතම් ।
ස්ත්රියශ්ච යෝऽරක්ෂති භද්රමස්තු තේ
යශ්චායාච්යං යාචති යශ් ච කත්ථතේ ॥ 3॥
යශ්චාභිජාතඃ ප්රකරෝත්යකාර්යං
යශ්චාබලෝ බලිනා නිත්යවෛරී ।
අශ්රද්දධානාය ච යෝ බ්රවීති
යශ්චාකාම්යං කාමයතේ නරේංද්ර ॥ 4॥
වධ්වා හාසං ශ්වශුරෝ යශ් ච මන්යතේ
වධ්වා වසන්නුත යෝ මානකාමඃ ।
පරක්ෂේත්රේ නිර්වපති යශ්ච බීජං
ස්ත්රියං ච යඃ පරිවදතේऽතිවේලම් ॥ 5॥
යශ්චෛව ලබ්ධ්වා න ස්මරාමීත්යුවාච
දත්ත්වා ච යඃ කත්ථති යාච්යමානඃ ।
යශ්චාසතඃ සාංත්වමුපාසතීහ
ඒතේऽනුයාංත්යනිලං පාශහස්තාඃ ॥ 6॥
යස්මින්යථා වර්තතේ යෝ මනුෂ්යස්
තස්මිංස්තථා වර්තිතව්යං ස ධර්මඃ ।
මායාචාරෝ මායයා වර්තිතව්යඃ
සාධ්වාචාරඃ සාධුනා ප්රත්යුදේයඃ ॥ 7॥
ධෘතරාෂ්ට්ර උවාච ।
ශතායුරුක්තඃ පුරුෂඃ සර්වවේදේෂු වෛ යදා ।
නාප්නෝත්යථ ච තත්සර්වමායුඃ කේනේහ හේතුනා ॥ 8॥
විදුර උවාච ।
අතිවාදෝऽතිමානශ්ච තථාත්යාගෝ නරාධිපඃ ।
ක්රෝධශ්චාතිවිවිත්සා ච මිත්රද්රෝහශ්ච තානි ෂට් ॥ 9॥
ඒත ඒවාසයස්තීක්ෂ්ණාඃ කෘංතංත්යායූංෂි දේහිනාම් ।
ඒතානි මානවාන්ඝ්නංති න මෘත්යුර්භද්රමස්තු තේ ॥ 10॥
විශ්වස්තස්යෛති යෝ දාරාන්යශ්චාපි ගුරු තක්පගඃ ।
වෘෂලී පතිර්ද්විජෝ යශ්ච පානපශ්චෛව භාරත ॥ 11॥
ශරණාගතහා චෛව සර්වේ බ්රහ්මහණෛඃ සමාඃ ।
ඒතෛඃ සමේත්ය කර්තව්යං ප්රායශ්චිත්තමිති ශ්රුතිඃ ॥ 12॥
ගෘහී වදාන්යෝऽනපවිද්ධ වාක්යඃ
ශේෂාන්න භෝකාප්යවිහිංසකශ් ච ।
නානර්ථකෘත්ත්යක්තකලිඃ කෘතජ්ඤඃ
සත්යෝ මෘදුඃ ස්වර්ගමුපෛති විද්වාන් ॥ 13॥
සුලභාඃ පුරුෂා රාජන්සතතං ප්රියවාදිනඃ ।
අප්රියස්ය තු පථ්යස්ය වක්තා ශ්රෝතා ච දුර්ලභඃ ॥ 14॥
යෝ හි ධර්මං ව්යපාශ්රිත්ය හිත්වා භර්තුඃ ප්රියාප්රියේ ।
අප්රියාණ්යාහ පථ්යානි තේන රාජා සහායවාන් ॥ 15॥
ත්යජේත්කුලාර්ථේ පුරුෂං ග්රාමස්යාර්ථේ කුලං ත්යජේත් ।
ග්රාමං ජනපදස්යාර්ථේ ආත්මාර්ථේ පෘථිවීං ත්යජේත් ॥ 16॥
ආපදර්ථං ධනං රක්ෂේද්දාරාන්රක්ෂේද්ධනෛරපි ।
ආත්මානං සතතං රක්ෂේද්දාරෛරපි ධනෛරපි ॥ 17॥
උක්තං මයා ද්යූතකාලේऽපි රාජන්
නෛවං යුක්තං වචනං ප්රාතිපීය ।
තදෞෂධං පථ්යමිවාතුරස්ය
න රෝචතේ තව වෛචිත්ර වීර්ය ॥ 18॥
කාකෛරිමාංශ්චිත්රබර්හාන්මයූරාන්
පරාජෛෂ්ඨාඃ පාංඩවාංධාර්තරාෂ්ට්රෛඃ ।
හිත්වා සිංහාන්ක්රෝෂ්ටු කාන්ගූහමානඃ
ප්රාප්තේ කාලේ ශෝචිතා ත්වං නරේංද්ර ॥ 19॥
යස්තාත න ක්රුධ්යති සර්වකාලං
භෘත්යස්ය භක්තස්ය හිතේ රතස්ය ।
තස්මින්භෘත්යා භර්තරි විශ්වසංති
න චෛනමාපත්සු පරිත්යජංති ॥ 20॥
න භෘත්යානාං වෘත්ති සංරෝධනේන
බාහ්යං ජනං සංජිඝෘක්ෂේදපූර්වම් ।
ත්යජංති හ්යේනමුචිතාවරුද්ධාඃ
ස්නිග්ධා හ්යමාත්යාඃ පරිහීනභෝගාඃ ॥ 21॥
කෘත්යානි පූර්වං පරිසංඛ්යාය සර්වාණ්ය්
ආයව්යයාවනුරූපාං ච වෘත්තිම් ।
සංගෘහ්ණීයාදනුරූපාන්සහායාන්
සහායසාධ්යානි හි දුෂ්කරාණි ॥ 22॥
අභිප්රායං යෝ විදිත්වා තු භර්තුඃ
සර්වාණි කාර්යාණි කරෝත්යතංද්රීඃ ।
වක්තා හිතානාමනුරක්ත ආර්යඃ
ශක්තිජ්ඤ ආත්මේව හි සෝऽනුකංප්යඃ ॥ 23॥
වාක්යං තු යෝ නාද්රියතේऽනුශිෂ්ටඃ
ප්රත්යාහ යශ්චාපි නියුජ්යමානඃ ।
ප්රජ්ඤාභිමානී ප්රතිකූලවාදී
ත්යාජ්යඃ ස තාදෘක්ත්වරයෛව භෘත්යඃ ॥ 24॥
අස්තබ්ධමක්ලීබමදීර්ඝසූත්රං
සානුක්රෝශං ශ්ලක්ෂ්ණමහාර්යමන්යෛඃ ।
අරෝග ජාතීයමුදාරවාක්යං
දූතං වදංත්යෂ්ට ගුණෝපපන්නම් ॥ 25॥
න විශ්වාසාජ්ජාතු පරස්ය ගේහං
ගච්ඡේන්නරශ්චේතයානෝ විකාලේ ।
න චත්වරේ නිශි තිෂ්ඨේන්නිගූඪෝ
න රාජන්යාං යෝෂිතං ප්රාර්ථයීත ॥ 26॥
න නිහ්නවං සත්ර ගතස්ය ගච්ඡේත්
සංසෘෂ්ට මංත්රස්ය කුසංගතස්ය ।
න ච බ්රූයාන්නාශ්වසාමි ත්වයීති
ස කාරණං ව්යපදේශං තු කුර්යාත් ॥ 27॥
ඝෘණී රාජා පුංශ්චලී රාජභෘත්යඃ
පුත්රෝ භ්රාතා විධවා බාල පුත්රා ।
සේනා ජීවී චෝද්ධෘත භක්ත ඒව
ව්යවහාරේ වෛ වර්ජනීයාඃ ස්යුරේතේ ॥ 28॥
ගුණා දශ ස්නානශීලං භජංතේ
බලං රූපං ස්වරවර්ණප්රශුද්ධිඃ ।
ස්පර්ශශ්ච ගංධශ්ච විශුද්ධතා ච
ශ්රීඃ සෞකුමාර්යං ප්රවරාශ්ච නාර්යඃ ॥ 29॥
ගුණාශ්ච ෂණ්මිතභුක්තං භජංතේ
ආරෝග්යමායුශ්ච සුඛං බලං ච ।
අනාවිලං චාස්ය භවේදපත්යං
න චෛනමාද්යූන ඉති ක්ෂිපංති ॥ 30॥
අකර්ම ශීලං ච මහාශනං ච
ලෝකද්විෂ්ටං බහු මායං නෘශංසම් ।
අදේශකාලජ්ඤමනිෂ්ට වේෂම්
ඒතාන්ගෘහේ න ප්රතිවාසයීත ॥ 31॥
කදර්යමාක්රෝශකමශ්රුතං ච
වරාක සංභූතමමාන්ය මානිනම් ।
නිෂ්ඨූරිණං කෘතවෛරං කෘතඝ්නම්
ඒතාන්භෘතාර්තෝऽපි න ජාතු යාචේත් ॥ 32॥
සංක්ලිෂ්ටකර්මාණමතිප්රවාදං
නිත්යානෘතං චාදෘඪ භක්තිකං ච ।
විකෘෂ්ටරාගං බහුමානිනං චාප්ය්
ඒතාන්න සේවේත නරාධමාන්ෂට් ॥ 33॥
සහායබංධනා හ්යර්ථාඃ සහායාශ්චාර්ථබංධනාඃ ।
අන්යෝන්යබංධනාවේතෞ විනාන්යෝන්යං න සිධ්යතඃ ॥ 34॥
උත්පාද්ය පුත්රානනෘණාංශ්ච කෘත්වා
වෘත්තිං ච තේභ්යෝऽනුවිධාය කාං චිත් ।
ස්ථානේ කුමාරීඃ ප්රතිපාද්ය සර්වා
අරණ්යසංස්ථෝ මුනිවද්බුභූෂේත් ॥ 35॥
හිතං යත්සර්වභූතානාමාත්මනශ්ච සුඛාවහම් ।
තත්කුර්යාදීශ්වරෝ හ්යේතන්මූලං ධර්මාර්ථසිද්ධයේ ॥ 36॥
බුද්ධිඃ ප්රභාවස්තේජශ්ච සත්ත්වමුත්ථානමේව ච ।
ව්යවසායශ්ච යස්ය ස්යාත්තස්යාවෘත්ති භයං කුතඃ ॥ 37॥
පශ්ය දෝෂාන්පාංඩවෛර්විග්රහේ ත්වං
යත්ර ව්යථේරන්නපි දේවාඃ ස ශක්රාඃ ।
පුත්රෛර්වෛරං නිත්යමුද්විග්නවාසෝ
යශඃ ප්රණාශෝ ද්විෂතාං ච හර්ෂඃ ॥ 38॥
භීෂ්මස්ය කෝපස්තව චේංද්ර කල්ප
ද්රෝණස්ය රාජ්ඤශ්ච යුධිෂ්ඨිරස්ය ।
උත්සාදයේල්ලෝකමිමං ප්රවෘද්ධඃ
ශ්වේතෝ ග්රහස්තිර්යගිවාපතන්ඛේ ॥ 39॥
තව පුත්රශතං චෛව කර්ණඃ පංච ච පාංඩවාඃ ।
පෘථිවීමනුශාසේයුරඛිලාං සාගරාංබරාම් ॥ 40॥
ධාර්තරාෂ්ට්රා වනං රාජන්ව්යාඝ්රාඃ පාංඩුසුතා මතාඃ ।
මා වනං ඡිංධි ස ව්යාඝ්රං මා ව්යාඝ්රාන්නීනශෝ වනාත් ॥ 41॥
න ස්යාද්වනමෘතේ ව්යාඝ්රාන්ව්යාඝ්රා න ස්යුරෘතේ වනම් ।
වනං හි රක්ෂ්යතේ ව්යාඝ්රෛර්ව්යාඝ්රාන්රක්ෂති කානනම් ॥ 42॥
න තථේච්ඡංත්යකල්යාණාඃ පරේෂාං වේදිතුං ගුණාන් ।
යථෛෂාං ජ්ඤාතුමිච්ඡංති නෛර්ගුණ්යං පාපචේතසඃ ॥ 43॥
අර්ථසිද්ධිං පරාමිච්ඡංධර්මමේවාදිතශ් චරේත් ।
න හි ධර්මාදපෛත්යර්ථඃ ස්වර්ගලෝකාදිවාමෘතම් ॥ 44॥
යස්යාත්මා විරතඃ පාපාත්කල්යාණේ ච නිවේශිතඃ ।
තේන සර්වමිදං බුද්ධං ප්රකෘතිර්විකෘතිර්ශ්ච යා ॥ 45॥
යෝ ධර්මමර්ථං කාමං ච යථාකාලං නිෂේවතේ ।
ධර්මාර්ථකාමසංයෝගං යෝऽමුත්රේහ ච විංදති ॥ 46॥
සන්නියච්ඡති යෝ වේගමුත්ථිතං ක්රෝධහර්ෂයෝඃ ।
ස ශ්රියෝ භාජනං රාජන්යශ්චාපත්සු න මුහ්යති ॥ 47॥
බලං පංච විධං නිත්යං පුරුෂාණාං නිබෝධ මේ ।
යත්තු බාහුබලං නාම කනිෂ්ඨං බලමුච්යතේ ॥ 48॥
අමාත්යලාභෝ භද්රං තේ ද්විතීයං බලමුච්යතේ ।
ධනලාභස්තෘතීයං තු බලමාහුර්ජිගීෂවඃ ॥ 49॥
යත්ත්වස්ය සහජං රාජන්පිතෘපෛතාමහං බලම් ।
අභිජාත බලං නාම තච්චතුර්ථං බලං ස්මෘතම් ॥ 50॥
යේන ත්වේතානි සර්වාණි සංගෘහීතානි භාරත ।
යද්බලානාං බලං ශ්රේෂ්ඨං තත්ප්රජ්ඤා බලමුච්යතේ ॥ 51॥
මහතේ යෝऽපකාරාය නරස්ය ප්රභවේන්නරඃ ।
තේන වෛරං සමාසජ්ය දූරස්ථෝऽස්මීති නාශ්වසේත් ॥ 52॥
ස්ත්රීෂු රාජසු සර්පේෂු ස්වාධ්යායේ ශත්රුසේවිෂු ।
භෝගේ චායුෂි විශ්වාසං කඃ ප්රාජ්ඤඃ කර්තුමර්හති ॥ 53॥
ප්රජ්ඤා ශරේණාභිහතස්ය ජංතෝශ්
චිකිත්සකාඃ සංති න චෞෂධානි ।
න හෝමමංත්රා න ච මංගලානි
නාථර්වණා නාප්යගදාඃ සුසිද්ධාඃ ॥ 54॥
සර්පශ්චාග්නිශ්ච සිංහශ්ච කුලපුත්රශ්ච භාරත ।
නාවජ්ඤේයා මනුෂ්යේණ සර්වේ තේ හ්යතිතේජසඃ ॥ 55॥
අග්නිස්තේජෝ මහල්ලෝකේ ගූඪස්තිෂ්ඨති දාරුෂු ।
න චෝපයුංක්තේ තද්දාරු යාවන්නෝ දීප්යතේ පරෛඃ ॥ 56॥
ස ඒව ඛලු දාරුභ්යෝ යදා නිර්මථ්ය දීප්යතේ ।
තදා තච්ච වනං චාන්යන්නිර්දහත්යාශු තේජසා ॥ 57॥
ඒවමේව කුලේ ජාතාඃ පාවකෝපම තේජසඃ ।
ක්ෂමාවංතෝ නිරාකාරාඃ කාෂ්ඨේऽග්නිරිව ශේරතේ ॥ 58॥
ලතා ධර්මා ත්වං සපුත්රඃ ශාලාඃ පාංඩුසුතා මතාඃ ।
න ලතා වර්ධතේ ජාතු මහාද්රුමමනාශ්රිතා ॥ 59॥
වනං රාජංස්ත්වං සපුත්රෝऽංබිකේය
සිංහාන්වනේ පාංඩවාංස්තාත විද්ධි ।
සිංහෛර්විහීනං හි වනං විනශ්යේත්
සිංහා විනශ්යේයුරෘතේ වනේන ॥ 60॥
॥ ඉති ශ්රීමහාභාරතේ උද්යෝගපර්වණි ප්රජාගරපර්වණි
විදුරවාක්යේ සප්තත්රිංශෝऽධ්යායඃ ॥ 37॥
නිතර අසන ප්රශ්න
What is විදුර නීති - උද්යෝග පර්වම්, අධ්යායඃ 37?
විදුර නීති - උද්යෝග පර්වම්, අධ්යායඃ 37 is a devotional text available on Bhakti Granth in the selected language or script.
Which language or script is this version in?
This edition is published in Sinhala. Use the language selector to view another available edition.
Can I read විදුර නීති - උද්යෝග පර්වම්, අධ්යායඃ 37 online?
Yes. The imported text is available directly on this page for online reading and recitation.
Can I download විදුර නීති - උද්යෝග පර්වම්, අධ්යායඃ 37 as a PDF?
If a verified PDF resource was found on the source page, a PDF download button is automatically connected to this page.
How can I share this page?
Use Copy Link, WhatsApp or Facebook in the sticky sharing bar provided by the Bhakti Granth theme.
Are there related devotional texts on Bhakti Granth?
Yes. The Bhakti Granth theme automatically connects texts through language and topic relationships to strengthen navigation and topical coverage.