7 – ශීක්ෂාවල්ලී – කෘෂ්ණ යජුර්වේද තෛත්තිරීය ආරණ්යක පාඨඃ – ශීක්ෂාං ව්යාඛ්යාස්යාමඃ

කෘෂ්ණ යජුර්වේදීය තෛත්තිරීය ආරණ්යකේ සප්තමඃ ප්රපාඨකඃ – ශීක්ෂාවල්ලී

ඕ-න්නමඃ පරමාත්මනේ, ශ්රී මහාගණපතයේ නමඃ,
ශ්රී ගුරුභ්යෝ නමඃ । හ॒රිඃ॒ ඕම් ॥

අනුවාකං 1
ශන්නෝ॑ මි॒ත්ර-ශ්ශං-වඁරු॑ණඃ । ශන්නෝ॑ භවත්වර්ය॒මා । ශන්න॒ ඉන්ද්රෝ॒ බෘහ॒ස්පතිඃ॑ । ශන්නෝ॒ විෂ්ණු॑-රුරුක්ර॒මඃ । නමෝ॒ බ්රහ්ම॑ණේ । නම॑ස්තේ වායෝ । ත්වමේ॒ව ප්ර॒ත්යක්ෂ॒-ම්බ්රහ්මා॑සි । ත්වමේ॒ව ප්ර॒ත්යක්ෂ॒-ම්බ්රහ්ම॑ වදිෂ්යාමි । ඍ॒තං-වඁ ॑දිෂ්යාමි । ස॒ත්යං-වඁ ॑දිෂ්යාමි । තන්මාම॑වතු । තද්ව॒ක්තාර॑මවතු । අව॑තු॒ මාම් । අව॑තු ව॒ක්තාර᳚ම් ॥ ඕං ශාන්ති॒-ශ්ශාන්ති॒-ශ්ශාන්තිඃ॑ ॥ 1 ॥
(ස॒ත්ත්යම් ඁව॑දිෂ්යාමි॒ පඤ්ච॑ ච) (අ. 1)

අනුවාකං 2
ශීක්ෂාං-ව්යාඁ᳚ඛ්යාස්යා॒මඃ । වර්ණ॒-ස්ස්වරඃ ।
මාත්රා॒ බලම් । සාම॑ සන්තා॒නඃ ।
ඉත්යුක්ත-ශ්ශී᳚ක්ෂාද්ධ්යා॒යඃ ॥ 2 ॥
(ශීක්ෂා-ම්පඤ්ච॑) (අ. 2)
අනුවාකං 3
ස॒හ නෞ॒ යශඃ । ස॒හ නෞ බ්ර॑හ්මව॒ර්චසම් ॥
අථාත-ස්සග්​ම්හිතායා උපනිෂදං-ව්යාඁ᳚ඛ්යාස්යා॒මඃ । පඤ්චස්වධි-ක॑රණේ॒ෂු । අධිලෝකමධි-ජ්යෞතිෂ-මධිවිද්ය-මධිප්රජ॑-මද්ධ්යා॒ත්මම් । තා මහාසග්​ම්හිතා ඉ॑ත්යාච॒ක්ෂතේ ॥ අථා॑ධි ලෝ॒කම් । පෘථිවී පූ᳚ර්වරූ॒පම් । ද්යෞරුත්ත॑රරූ॒පම් । ආකා॑ශ-ස්ස॒න්ධිඃ ॥ 3 ॥

වායු॑-ස්සන්ධා॒නම් । ඉත්ය॑ධි ලෝ॒කම් ॥
අථා॑ධි ජ්යෞ॒තිෂම් । අග්නිඃ පූ᳚ර්ව රූ॒පම් । ආදිත්ය උත්ත॑රරූ॒පම් । ආ॑ප-ස්ස॒න්ධිඃ । වෛද්යුත॑-ස්සන්ධා॒නම් । ඉත්ය॑ධි ජ්යෞ॒තිෂම් ॥ අථා॑ධි වි॒ද්යම් । ආචාර්යඃ පූ᳚ර්ව රූ॒පම් ॥ 4 ॥

අන්තේවාස්යුත්ත॑රරූ॒පම් । වි॑ද්යා ස॒න්ධිඃ ।
ප්රවචනග්​ම්॑ සන්ධා॒නම් । ඉත්ය॑ධි වි॒ද්යම් ॥
අථාධි॒ප්රජම් । මාතා පූ᳚ර්වරූ॒පම් । පිතෝත්ත॑රරූ॒පම් । ප්ර॑ජා ස॒න්ධිඃ । ප්රජනනග්​ම්॑ සන්ධා॒නම් । ඉත්යධි॒ප්රජම් ॥ 5 ॥

අථාද්ධ්යා॒ත්මම් । අධරාහනුඃ පූ᳚ර්ව රූ॒පම් । උත්තරාහනු-රුත්ත॑රරූ॒පම් । වා-ඛ්ස॒න්ධිඃ । ජිහ්වා॑ සන්ධා॒නම් । ඉත්යද්ධ්යා॒ත්මම් ॥ ඉතී මාම॑හා ස॒ග්​ම්॒හිතාඃ ॥ ය ඒවමේතා මහාසග්​ම්හිතා ව්යාඛ්යා॑තා වේ॒ද । සන්ධීයතේ ප්රජ॑යා ප॒ශුභිඃ । බ්රහ්මවර්ච-සේනාන්නාද්යේන සුවර්ග්යේණ॑ (සුවර්ගේණ॑) ලෝකේ॒න ॥ 6 ॥
(ස॒න්ධි – රාචාර්යඃ පූ᳚ර්වරූ॒ප – මිත්යධි॒ප්රජම් – ඁලෝ॑කේ॒න) (අ. 3)

අනුවාකං 4
ය ශ්ඡන්ද॑සා-මෘෂ॒භෝ වි॒ශ්වරූ॑පඃ । ඡන්දෝ॒භ්යෝ-ऽද්ධ්ය॒මෘතා᳚-ථ්සම්බ॒භූව॑ । ස මේන්ද්රෝ॑ මේ॒ධයා᳚ ස්පෘණෝතු । අ॒මෘත॑ස්ය දේව॒ ධාර॑ණෝ භූයාසම් ॥
ශරී॑ර-ම්මේ॒ විච॑ර්​ෂණම් । ජි॒හ්වා මේ॒ මධු॑මත්තමා । කර්ණා᳚භ්යා॒-ම්භූරි॒ විශ්රු॑වම් । බ්රහ්ම॑ණඃ කෝ॒ශෝ॑-ऽසි මේ॒ධයා ऽපි॑හිතඃ । ශ්රු॒ත-ම්මේ॑ ගෝපාය ॥ ආ॒වහ॑න්තී විතන්වා॒නා ॥ 7 ॥
කු॒ර්වා॒ණා චීර॑-මා॒ත්මනඃ॑ । වාසාග්​ම්॑සි॒ මම॒ ගාව॑ශ්ච । අ॒න්න॒පා॒නේ ච॑ සර්ව॒දා । තතෝ॑ මේ॒ ශ්රිය॒-මාව॑හ । ලෝ॒ම॒ශා-ම්ප॒ශුභි॑-ස්ස॒හ ස්වාහා᳚ ॥ ආමා॑යන්තු බ්රහ්මචා॒රිණ॒-ස්ස්වාහා᳚ ।
විමා॑-ऽऽයන්තු බ්රහ්මචා॒රිණ॒-ස්ස්වාහා᳚ । ප්රමා॑-ऽऽයන්තු බ්රහ්මචා॒රිණ॒-ස්ස්වාහා᳚ । දමා॑යන්තු බ්රහ්මචා॒රිණ॒-ස්ස්වාහා᳚ । ශමා॑යන්තු බ්රහ්මචා॒රිණ॒-ස්ස්වාහා᳚ ॥ 8 ॥

යශෝ॒ ජනේ॑-ऽසානි॒ ස්වාහා᳚ । ශ්රේයා॒න්॒. වස්ය॑සෝ-ऽසානි॒ ස්වාහා᳚ ॥ ත-න්ත්වා॑ භග॒ ප්රවි॑ශානි॒ ස්වාහා᳚ । ස මා॑ භග॒ ප්රවි॑ශ॒ ස්වාහා᳚ । තස්මි᳚න-ථ්ස॒හස්ර॑ ශාඛේ । නිභ॑ගා॒හ-න්ත්වයි॑ මෘජේ॒ ස්වාහා᳚ ॥ යථා-ऽऽපඃ॒ ප්රව॑තා॒-ऽऽයන්ති॑ । යථා॒ මාසා॑ අහර්ජ॒රම් ।
ඒ॒ව-ම්මා-ම්බ්ර॑හ්මචා॒රිණඃ॑ ।
ධාත॒රාය॑න්තු ස॒ර්වත॒-ස්ස්වාහා᳚ ॥
ප්ර॒ති॒වේ॒ශෝ॑-ऽසි॒ ප්ර මා॑ භාහි॒ ප්ර මා॑ පද්යස්ව ॥ 9 ॥
(වි॒ත॒න්වා॒නා – ශමා॑යන්තු බ්රහ්මචා॒රිණ॒-ස්ස්වාහා॒-ධාත॒රාය॑න්තු ස॒ර්වත॒-ස්ස්වාහෛක॑-ඤ්ච) (අ. 4)
අනුවාකං 5
භූ-ර්භුව॒-ස්සුව॒-රිති॒ වා ඒ॒තා ස්ති॒ස්රෝ ව්යාහෘ॑තයඃ ॥
තාසා॑මුහස්මෛ॒ තා-ඤ්ච॑තු॒ර්ථීම් । මාහා॑චමස්යඃ॒ ප්රවේ॑දයතේ । මහ॒ ඉති॑ ॥ ත-ද්බ්රහ්ම॑ । ස ආ॒ත්මා । අඞ්ගා᳚න්ය॒න්යා දේ॒වතාඃ᳚ ॥ භූරිති॒ වා අ॒යං-ලෝඁ॒කඃ । භුව॒ ඉත්ය॒න්තරි॑ක්ෂම් । සුව॒-රිත්ය॒සෞ ලෝ॒කඃ ॥ 10 ॥

මහ॒ ඉත්යා॑දි॒ත්යඃ । ආ॒දි॒ත්යේන॒ වාව සර්වේ॑ ලෝ॒කා මහී॑යන්තේ ॥ භූරිති॒ වා අ॒ග්නිඃ । භුව॒ ඉති॑ වා॒යුඃ । සුව॒රිත්යා॑දි॒ත්යඃ । මහ॒ ඉති॑ ච॒න්ද්රමාඃ᳚ । ච॒න්ද්රම॑සා॒ වාව සර්වා॑ණි॒ ජ්යෝතීග්​ම්॑ෂි॒ මහී॑යන්තේ ॥ භූ-රිති॒ වා ඍචඃ॑ । භුව॒ ඉති॒ සාමා॑නි ।
සුව॒ රිති॒ යජූග්​ම්॑ෂි ॥ 11 ॥

මහ॒ ඉති॒ බ්රහ්ම॑ । බ්රහ්ම॑ණා॒ වාව සර්වේ॑ වේ॒දා මහී॑යන්තේ ॥ භූරිති॒ වෛ ප්රා॒ණඃ । භුව॒ ඉත්ය॑පා॒නඃ । සුව॒රිති॑ ව්යා॒නඃ । මහ॒ ඉත්යන්න᳚ම් । අන්නේ॑න॒ වාව සර්වේ᳚ ප්රා॒ණා මහී॑යන්තේ ॥ තා වා ඒ॒තා-ශ්චත॑ස්ර ශ්චතු॒ර්ධා । චත॑ස්ර-ශ්චතස්රෝ॒ ව්යාහෘ॑තයඃ । තා යෝ වේද॑ ।
ස වේ॑ද॒ බ්රහ්ම॑ । සර්වේ᳚-ऽස්මෛ දේ॒වා බ॒ලිමාව॑හන්ති ॥ 12 ॥
(අ॒සෞ ලෝ॒කෝ – යජූග්​ම්॑ෂි॒ – වේද॒ ද්වේ ච॑) (අ. 5)
අනුවාකං 6
ස ය ඒ॒ෂෝ᳚-ऽන්තර්-හෘ॑දය ආකා॒ශඃ । තස්මි॑න්න॒ය-ම්පුරු॑ෂෝ මනෝ॒මයඃ॑ । අමෘ॑තෝ හිර॒ණ්මයඃ॑ ॥ අන්ත॑රේණ॒ තාලු॑කේ । ය ඒ॒ෂ ස්තන॑ ඉවාව॒ලම්බ॑තේ ।
සේ᳚න්ද්ර යෝ॒නිඃ । යත්රා॒සෞ කේ॑ශා॒න්තෝ වි॒වර්ත॑තේ । ව්ය॒පෝහ්ය॑ ශීර්​ෂකපා॒ලේ ॥ භූරිත්ය॒ග්නෞ ප්රති॑තිෂ්ඨති । භුව॒ ඉති॑ වා॒යෞ ॥ 13 ॥

සුව॒රිත්යා॑දි॒ත්යේ । මහ॒ ඉති॒ බ්රහ්ම॑ණි । ආ॒ප්නෝති॒ ස්වාරා᳚ජ්යම් । ආ॒ප්නෝති॒ මන॑ස॒ස්පති᳚ම් । වාක්ප॑ති॒ ශ්චක්ෂු॑ෂ්පතිඃ । ශ්රෝත්ර॑පති ර්වි॒ජ්ඤාන॑පතිඃ ।
ඒ॒ත-ත්තතෝ॑ භවති । ආ॒කා॒ශ ශ॑රීර॒-ම්බ්රහ්ම॑ ।
ස॒ත්යාත්ම॑ ප්රා॒ණාරා॑ම॒-ම්මන॑ ආනන්දම් । ශාන්ති॑ සමෘද්ධ-ම॒මෘත᳚ම් ॥
ඉති॑ ප්රාචීන යෝ॒ග්යෝපා᳚ස්ව ॥ 14 ॥
(වා॒යා-ව॒මෘත॒ මේක॑-ඤ්ච) (අ. 6)

අනුවාකං 7
පෘ॒ථි॒ව්ය॑න්තරි॑ක්ෂ॒-න්ද්යෞ-ර්දිශෝ॑-ऽවාන්තරදි॒ශාඃ । අ॒ග්නි-ර්වා॒යු-රා॑දි॒ත්ය-ශ්ච॒න්ද්රමා॒ නක්ෂ॑ත්රාණි ।
ආප॒ ඕෂ॑ධයෝ॒ වන॒ස්පත॑ය ආකා॒ශ ආ॒ත්මා । ඉත්ය॑ධිභූ॒තම් ॥ අථාද්ධ්යා॒ත්මම් । ප්රා॒ණෝ ව්යා॒නෝ॑-ऽපා॒න උ॑දා॒න-ස්ස॑මා॒නඃ । චක්ෂු॒-ශ්ශ්රෝත්ර॒-ම්මනෝ॒ වා-ක්ත්වක් ।
චර්ම॑ මා॒ග්​ම්॒ සග්ග්​ස්නාවාස්ථි॑ ම॒ජ්ජා ॥
ඒ॒ත ද॑ධිවි॒ධාය॒ර්॒ෂි॒ රවෝ॑චත් ।
පාඞ්ක්තං॒-වාඁ ඉ॒දග්​ම් සර්ව᳚ම් ।
පාඞ්ක්ත॑නෛ॒ව පාඞ්ක්තග්ග්॑ ස්පෘණෝ॒තීති॑ ॥ 15 ॥
(සර්ව॒මේක॑-ඤ්ච) (අ. 7)

අනුවාකං 8
ඕ-මිති॒ බ්රහ්ම॑ ॥ ඕ-මිතී॒දග්​ම් සර්ව᳚ම් ॥
ඕමිත්යේ॒ත-ද॑නුකෘති හස්ම॒ වා අ॒ප්යෝ ශ්රා॑ව॒යේත්යා-ශ්රා॑වයන්ති । ඕ-මිති॒ සාමා॑නි ගායන්ති । ඕග්​ම් ශෝමිති॑ ශ॒ස්ත්රාණි॑ ශග්​ම්සන්ති । ඕමිත්ය॑ද්ධ්ව॒ර්යුඃ ප්ර॑තිග॒ර-ම්ප්රති॑ගෘණාති । ඕමිති॒ බ්රහ්මා॒ ප්රසෞ॑ති ।
ඕමිත්ය॑ග්නිහෝ॒ත්ර-මනු॑ජානාති । ඕමිති॑ බ්රාහ්ම॒ණඃ ප්ර॑ව॒ක්ෂ්යන්නා॑හ॒ බ්රහ්මෝපා᳚ප්නවා॒නීති॑ ।
බ්රහ්මෛ॒වෝ-පා᳚ප්නෝති ॥ 16 ॥
(ඕ-න්දශ॑) (අ. 8)

අනුවාකං 9
ඍත-ඤ්ච ස්වාද්ධ්යාය ප්රව॑චනේ॒ ච ।
සත්ය-ඤ්ච ස්වාද්ධ්යාය ප්රව॑චනේ॒ ච ।
තපශ්ච ස්වාද්ධ්යාය ප්රව॑චනේ॒ ච ।
දමශ්ච ස්වාද්ධ්යාය ප්රව॑චනේ॒ ච ।
ශමශ්ච ස්වාද්ධ්යාය ප්රව॑චනේ॒ ච ।
අග්නයශ්ච ස්වාද්ධ්යාය ප්රව॑චනේ॒ ච ।
අග්නිහෝත්ර-ඤ්ච ස්වාද්ධ්යාය ප්රව॑චනේ॒ ච ।
අතිථයශ්ච ස්වාද්ධ්යාය ප්රව॑චනේ॒ ච ।
මානුෂ-ඤ්ච ස්වාද්ධ්යාය ප්රව॑චනේ॒ ච ।
ප්රජා ච ස්වාද්ධ්යාය ප්රව॑චනේ॒ ච ।
ප්රජනශ්ච ස්වාද්ධ්යාය ප්රව॑චනේ॒ ච ।
ප්රජාතිශ්ච ස්වාද්ධ්යාය ප්රව॑චනේ॒ ච ॥
සත්යමිති සත්යවචා॑ රාථී॒ තරඃ ।
තප ඉති තපෝනිත්යඃ පෞ॑රුශි॒ෂ්ටිඃ ।
ස්වාද්ධ්යාය ප්රවචනේ ඒවේති නාකෝ॑ මෞද්ග॒ල්යඃ ।
තද්ධි තප॑ස්තද්ධි॒ තපඃ ॥ 17 ॥
(ප්රජා ච ස්වාද්ධ්යායප්රව॑චනේ॒ ච ෂට්ච॑) (අ. 9)

අනුවාකං 10
අ॒හං-වෘඁ॒ක්ෂස්ය॒ රේරි॑වා ।
කී॒ර්තිඃ පෘ॒ෂ්ඨ-ඞ්ගි॒රේරි॑ව ।
ඌ॒ර්ධ්ව ප॑විත්රෝ වා॒ජිනී॑ව ස්ව॒මෘත॑මස්මි । ද්රවි॑ණ॒ග්​ම්॒ සව॑ර්චසම් । සුමේධා අ॑මෘතෝ॒ක්ෂිතඃ । ඉති ත්රිශඞ්කෝ-ර්වේදා॑නුව॒චනම් ॥ 18 ॥
(අ॒හග්​ම් ෂට්) (අ. 10)

අනුවාකං 11
වේදමනූච්යා- ऽචාර්යෝන්තේවාසින-ම॑නුශා॒ස්ති ॥
සත්යං॒-වඁද । ධර්ම॒-ඤ්චර ॥ ස්වාද්ධ්යායා᳚න්මා ප්ර॒මදඃ । ආචාර්යාය ප්රිය-න්ධනමාහෘත්ය ප්රජාතන්තු-ම්මා ව්ය॑වච්ඡේ॒ථ්සීඃ । සත්යාන්න ප්රම॑දිත॒ව්යම් । ධර්මාන්න ප්රම॑දිත॒ව්යම් । කුශලාන්න ප්රම॑දිත॒ව්යම් ।
භූත්යෛ න ප්රම॑දිත॒ව්යම් । ස්වාද්ධ්යාය ප්රවචනාභ්යා-න්න ප්රම॑දිත॒ව්යම් ॥ 19 ॥

දේවපිතෘකාර්යාභ්යා-න්න ප්රම॑දිත॒ව්යම් ॥
මාතෘ॑දේවෝ॒ භව । පිතෘ॑දේවෝ॒ භව ।
ආචාර්ය॑ දේවෝ॒ භව । අතිථි॑දේවෝ॒ භව ॥
යාන්යනවද්යානි॑ කර්මා॒ණි । තානි සේවි॑තව්යා॒නි ।
නෝ ඉ॑තරා॒ණි ॥ යාන්යස්මාකග්​ම් සුච॑රිතා॒නි । තානි ත්වයෝ॑පාස්යා॒නි ॥ 20 ॥

නෝ ඉ॑තරා॒ණි ॥ යේ කේ චාස්ම-ච්ඡ්රේයාග්​ම්॑සෝ බ්රා॒හ්මණාඃ । තේෂා-න්ත්වයා-ऽऽසනේ න ප්රශ්ව॑සිත॒ව්යම් ॥ ශ්රද්ධ॑යා දේ॒යම් । අශ්රද්ධ॑යා-ऽදේ॒යම් । ශ්රි॑යා දේ॒යම් । හ්රි॑යා දේ॒යම් । භි॑යා දේ॒යම් । සං​විඁ ॑දා දේ॒යම් ॥
අථ යදි තේ කර්මවිචිකිථ්සා වා වෘත්ත විචිකි॑ථ්සා වා॒ ස්යාත් ॥ 21 ॥

යේ තත්ර බ්රාහ්මණා᳚-ස්සම්ම॒ර॒.ශිනඃ । යුක්තා॑ ආයු॒ක්තාඃ ।
අලූක්ෂා॑ ධර්ම॑කාමා॒-ස්ස්යුඃ । යථා තේ॑ තත්ර॑ වර්තේ॒රන්න් । තථා තත්ර॑ වර්තේ॒ථාඃ ॥ අථාභ්යා᳚ඛ්යාතේ॒ෂු । යේ තත්ර බ්රාහ්මණා᳚-ස්සම්ම॒ර්॒ශිනඃ । යුක්තා॑ ආයු॒ක්තාඃ ।
අලූක්ෂා॑ ධර්ම॑ කාමා॒-ස්ස්යුඃ । යථා තේ॑ තේෂු॑ වර්තේ॒රන්න් ॥ 22 ॥

තථා තේෂු॑ වර්තේ॒ථාඃ ॥ ඒෂ॑ ආදේ॒ශඃ ।
ඒෂ උ॑පදේ॒ශඃ । ඒෂා වේ॑දෝප॒නිෂත් । ඒතද॑නුශා॒සනම් । ඒව මුපා॑සිත॒ව්යම් । ඒව මුචෛත॑දුපා॒ස්යම් ॥ 23 ॥
(ස්වාද්ධ්යායප්රවචනාභ්යා-න්න ප්රම॑දිත॒ව්යම් – තානිත්වයෝ॑පාස්යා॒නි – ස්යාත් – තේෂු॑ වර්තේ॒රන්ථ් – +ස॒ප්ත ච॑) (අ. 11)
අනුවාකං 12
ශන්නෝ॑ මි॒ත්ර-ශ්ශං-වඁරු॑ණඃ । ශන්නෝ॑ භවත්වර්ය॒මා ।
ශන්න॒ ඉන්ද්රෝ॒ බෘහ॒ස්පතිඃ॑ । ශන්නෝ॒ විෂ්ණු॑ රුරුක්ර॒මඃ । නමෝ॒ බ්රහ්ම॑ණේ । නම॑ස්තේ වායෝ ।
ත්වමේ॒ව ප්ර॒ත්යක්ෂ॒-ම්බ්රහ්මා॑සි ।
ත්වාමේ॒ව ප්ර॒ත්යක්ෂ॒-ම්බ්රහ්මා වා॑දිෂම් ।
ඍ॒තම॑වාදිෂම් । ස॒ත්යම॑වාදිෂම් । තන්මාමා॑වීත් । තද්ව॒ක්තාර॑මාවීත් । ආවී॒න්මාම් ।
ආවී᳚ද්ව॒ක්තාර᳚ම් ॥ ඕං ශාන්ති॒-ශ්ශාන්ති॒-ශ්ශාන්තිඃ॑ ॥ 24 ॥
(ස॒ත්යම॑වාදිෂ॒-ම්පඤ්ච॑ ච) (අ. 12)
॥ ඉති ශීක්ෂාවල්ලී සමාප්තා ॥

॥ හරිඃ॑ ඕම් ॥
॥ කෘෂ්ණ යජුර්වේදීය තෛත්තිරීය ආරණ්යකේ සප්තමඃ ප්රපාඨක-ස්සමාප්තඃ ॥