චාණක්ය නීති – ද්වාදශෝऽධ්යායඃ

සානංදං සදනං සුතාස්තු සුධියඃ කාංතා ප්රියාලාපිනී
ඉච්ඡාපූර්තිධනං ස්වයෝෂිති රතිඃ ස්වාජ්ඤාපරාඃ සේවකාඃ ।
ආතිථ්යං ශිවපූජනං ප්රතිදිනං මිෂ්ටාන්නපානං ගෘහේ
සාධෝඃ සංගමුපාසතේ ච සතතං ධන්යෝ ගෘහස්ථාශ්රමඃ ॥ 01 ॥

ආර්තේෂු විප්රේෂු දයාන්විතශ්ච
යච්ඡ්රද්ධයා ස්වල්පමුපෛති දානම් ।
අනංතපාරමුපෛති රාජන්
යද්දීයතේ තන්න ලභේද්ද්විජේභ්යඃ ॥ 02 ॥

දාක්ෂිණ්යං ස්වජනේ දයා පරජනේ ශාඨ්යං සදා දුර්ජනේ
ප්රීතිඃ සාධුජනේ ස්මයඃ ඛලජනේ විද්වජ්ජනේ චාර්ජවම් ।
ශෞර්යං ශත්රුජනේ ක්ෂමා ගුරුජනේ නාරීජනේ ධූර්තතා
ඉත්ථං යේ පුරුෂා කලාසු කුශලාස්තේෂ්වේව ලෝකස්ථිතිඃ ॥ 03 ॥

හස්තෞ දානවිවර්ජිතෞ ශ්රුතිපුටෞ සාරස්වතද්රෝහිණෞ
නේත්රේ සාධුවිලෝකනේන රහිතේ පාදෞ න තීර්ථං ගතෞ ।
අන්යායාර්ජිතවිත්තපූර්ණමුදරං ගර්වේණ තුංගං ශිරෝ
රේ රේ ජංබුක මුංච මුංච සහසා නීචං සුනිංද්යං වපුඃ ॥ 04 ॥

යේෂාං ශ්රීමද්යශෝදාසුතපදකමලේ නාස්ති භක්තිර්නරාණාං
යේෂාමාභීරකන්යාප්රියගුණකථනේ නානුරක්තා රසජ්ඤා ।
යේෂාං ශ්රීකෘෂ්ණලීලාලලිතරසකථාසාදරෞ නෛව කර්ණෞ
ධික් තාන් ධික් තාන් ධිගේතාන් කථයති සතතං කීර්තනස්ථෝ මෘදංගඃ ॥ 05 ॥

පත්රං නෛව යදා කරීලවිටපේ දෝෂෝ වසංතස්ය කිං
නෝලූකෝऽප්යවලෝකතේ යදි දිවා සූර්යස්ය කිං දූෂණම් ।
වර්ෂා නෛව පතංති චාතකමුඛේ මේඝස්ය කිං දූෂණං
යත්පූර්වං විධිනා ලලාටලිඛිතං තන්මාර්ජිතුං කඃ ක්ෂමඃ ॥ 06 ॥

සත්සංගාද්භවති හි සාධුනා ඛලානාං
සාධූනාං න හි ඛලසංගතඃ ඛලත්වම් ।
ආමෝදං කුසුමභවං මෘදේව ධත්තේ
මෘද්ගංධං නහි කුසුමානි ධාරයංති ॥ 07 ॥

සාධූනාං දර්ශනං පුණ්යං තීර්ථභූතා හි සාධවඃ ।
කාලේන ඵලතේ තීර්ථං සද්යඃ සාධුසමාගමඃ ॥ 08 ॥

විප්රාස්මින්නගරේ මහාන්කථය කස්තාලද්රුමාණාං ගණඃ
කෝ දාතා රජකෝ දදාති වසනං ප්රාතර්ගෘහීත්වා නිශි ।
කෝ දක්ෂඃ පරවිත්තදාරහරණේ සර්වෝऽපි දක්ෂෝ ජනඃ
කස්මාජ්ජීවසි හේ සඛේ විෂකෘමින්යායේන ජීවාම්යහම් ॥ 09 ॥

න විප්රපාදෝදකකර්දමාණි
න වේදශාස්ත්රධ්වනිගර්ජිතානි ।
ස්වාහාස්වධාකාරවිවර්ජිතානි
ශ්මශානතුල්යානි ගෘහාණි තානි ॥ 10 ॥

සත්යං මාතා පිතා ජ්ඤානං ධර්මෝ භ්රාතා දයා සඛා ।
ශාංතිඃ පත්නී ක්ෂමා පුත්රඃ ෂඩේතේ මම බාංධවාඃ ॥ 11 ॥

අනිත්යානි ශරීරාණි විභවෝ නෛව ශාශ්වතඃ ।
නිත්යං සංනිහිතෝ මෘත්යුඃ කර්තව්යෝ ධර්මසංග්රහඃ ॥ 12 ॥

නිමංත්රෝත්සවා විප්රා ගාවෝ නවතෘණෝත්සවාඃ ।
පත්යුත්සාහයුතා භාර්යා අහං කෘෂ්ණචරණෝත්සවඃ ॥ 13 ॥

මාතෘවත්පරදාරේෂු පරද්රව්යේෂු ලෝෂ්ට්රවත් ।
ආත්මවත්සර්වභූතේෂු යඃ පශ්යති ස පංඩිතඃ ॥ 14 ॥

ධර්මේ තත්පරතා මුඛේ මධුරතා දානේ සමුත්සාහතා
මිත්රේऽවංචකතා ගුරෞ විනයතා චිත්තේऽතිමභීරතා ।
ආචාරේ ශුචිතා ගුණේ රසිකතා ශාස්ත්රේෂු විජ්ඤානතා
රූපේ සුංදරතා ශිවේ භජනතා ත්වය්යස්ති භෝ රාඝව ॥ 15 ॥

කාෂ්ඨං කල්පතරුඃ සුමේරුචලශ්චිංතාමණිඃ ප්රස්තරඃ
සූර්යාස්තීව්රකරඃ ශශී ක්ෂයකරඃ ක්ෂාරෝ හි වාරාං නිධිඃ ।
කාමෝ නෂ්ටතනුර්වලිර්දිතිසුතෝ නිත්යං පශුඃ කාමගෞ-
ර්නෛතාංස්තේ තුලයාමි භෝ රඝුපතේ කස්යෝපමා දීයතේ ॥ 16 ॥

විද්යා මිත්රං ප්රවාසේ ච භාර්යා මිත්රං ගෘහේෂු ච ।
ව්යාධිතස්යෞෂධං මිත්රං ධර්මෝ මිත්රං මෘතස්ය ච ॥ 17 ॥

විනයං රාජපුත්රේභ්යඃ පංඩිතේභ්යඃ සුභාෂිතම් ।
අනෘතං ද්යූතකාරේභ්යඃ ස්ත්රීභ්යඃ ශික්ෂේත කෛතවම් ॥ 18 ॥

අනාලෝක්ය ව්යයං කර්තා අනාථඃ කලහප්රියඃ ।
ආතුරඃ සර්වක්ෂේත්රේෂු නරඃ ශීඝ්රං විනශ්යති ॥ 19 ॥

නාහාරං චිංතයේත්ප්රාජ්ඤෝ ධර්මමේකං හි චිංතයේත් ।
ආහාරෝ හි මනුෂ්යාණාං ජන්මනා සහ ජායතේ ॥ 20 ॥

ධනධාන්යප්රයෝගේෂු විද්යාසංග්රහණේ තථා ।
ආහාරේ ව්යවහාරේ ච ත්යක්තලජ්ජඃ සුඛී භවේත් ॥ 21 ॥

ජලබිංදුනිපාතේන ක්රමශඃ පූර්යතේ ඝටඃ ।
ස හේතුඃ සර්වවිද්යානාං ධර්මස්ය ච ධනස්ය ච ॥ 22 ॥

වයසඃ පරිණාමේऽපි යඃ ඛලඃ ඛල ඒව සඃ ।
සංපක්වමපි මාධුර්යං නෝපයාතීංද්රවාරුණම් ॥ 23 ॥