ਉਦ੍ਧਵਗੀਤਾ – ਅਸ੍ਸ਼੍ਟਮੋ਽ਧ੍ਯਾਯਃ

ਅਥਾਸ੍ਸ਼੍ਟਮੋ਽ਧ੍ਯਾਯਃ ।

ਸੁਖਂ ਐਂਦ੍ਰਿਯਕਂ ਰਾਜਨ੍ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਨਰਕਃ ਏਵ ਚ ।
ਦੇਹਿਨਃ ਯਤ੍ ਯਥਾ ਦੁਃਖਂ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਨ ਇਚ੍ਛੇਤ ਤਤ੍ ਬੁਧਾਃ ॥ 1॥

ਗ੍ਰਾਸਂ ਸੁਮ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਂ ਵਿਰਸਂ ਮਹਾਂਤਂ ਸ੍ਤੋਕਂ ਏਵ ਵਾ ।
ਯਦ੍ਰੁਰੁਇਚ੍ਛਯਾ ਏਵ ਅਪਤਿਤਂ ਗ੍ਰਸੇਤ੍ ਆਜਗਰਃ ਅਕ੍ਰਿਯਃ ॥ 2॥

ਸ਼ਯੀਤ ਅਹਾਨਿ ਭੂਰੀਣਿ ਨਿਰਾਹਾਰਃ ਅਨੁਪਕ੍ਰਮਃ ।
ਯਦਿ ਨ ਉਪਨਮੇਤ੍ ਗ੍ਰਾਸਃ ਮਹਾਹਿਃ ਇਵ ਦਿਸ਼੍ਟਭੁਕ੍ ॥ 3॥

ਓਜਃ ਸਹੋਬਲਯੁਤਂ ਬਿਭ੍ਰਤ੍ ਦੇਹਂ ਅਕਰ੍ਮਕਮ੍ ।
ਸ਼ਯਾਨਃ ਵੀਤਨਿਦ੍ਰਃ ਚ ਨੇਹੇਤ ਇਂਦ੍ਰਿਯਵਾਨ੍ ਅਪਿ ॥ 4॥

ਮੁਨਿਃ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਗਂਭੀਰਃ ਦੁਰ੍ਵਿਗਾਹ੍ਯਃ ਦੁਰਤ੍ਯਯਃ ।
ਅਨਂਤਪਾਰਃ ਹਿ ਅਕ੍ਸ਼ੋਭ੍ਯਃ ਸ੍ਤਿਮਿਤ ਉਦਃ ਇਵ ਅਰ੍ਣਵਃ ॥ 5॥

ਸਮ੍ਰੁਰੁਇਦ੍ਧਕਾਮਃ ਹੀਨਃ ਵਾ ਨਾਰਾਯਣਪਰਃ ਮੁਨਿਃ ।
ਨ ਉਤ੍ਸਰ੍ਪੇਤ ਨ ਸ਼ੁਸ਼੍ਯੇਤ ਸਰਿਦ੍ਭਿਃ ਇਵ ਸਾਗਰਃ ॥ 6॥

ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਂ ਦੇਵਮਾਯਾਂ ਤਤ੍ ਭਾਵੈਃ ਅਜਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯਃ ।
ਪ੍ਰਲੋਭਿਤਃ ਪਤਤਿ ਅਂਧੇ ਤਮਸਿ ਅਗ੍ਨੌ ਪਤਂਗਵਤ੍ ॥ 7॥

ਯੋਸ਼ਿਤ੍ ਹਿਰਣ੍ਯ ਆਭਰਣ ਅਂਬਰਾਦਿ
ਦ੍ਰਵ੍ਯੇਸ਼ੁ ਮਾਯਾਰਚਿਤੇਸ਼ੁ ਮੂਢਃ ।
ਪ੍ਰਲੋਭਿਤਾਤ੍ਮਾ ਹਿ ਉਪਭੋਗਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ
ਪਤਂਗਵਤ੍ ਨਸ਼੍ਯਤਿ ਨਸ਼੍ਟਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਿਃ ॥ 8॥

ਸ੍ਤੋਕਂ ਸ੍ਤੋਕਂ ਗ੍ਰਸੇਤ੍ ਗ੍ਰਾਸਂ ਦੇਹਃ ਵਰ੍ਤੇਤ ਯਾਵਤਾ ।
ਗ੍ਰੁਰੁਇਹਾਨ੍ ਅਹਿਂਸਤ੍ ਨ ਆਤਿਸ਼੍ਠੇਤ੍ ਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਿਂ ਮਾਧੁਕਰੀਂ ਮੁਨਿਃ ॥ 9॥

ਅਣੁਭ੍ਯਃ ਚ ਮਹਦ੍ਭ੍ਯਃ ਚ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇਭ੍ਯਃ ਕੁਸ਼ਲਃ ਨਰਃ ।
ਸਰ੍ਵਤਃ ਸਾਰਂ ਆਦਦ੍ਯਾਤ੍ ਪੁਸ਼੍ਪੇਭ੍ਯਃ ਇਵ ਸ਼ਟ੍ਪਦਃ ॥ 10॥

ਸਾਯਂਤਨਂ ਸ਼੍ਵਸ੍ਤਨਂ ਵਾ ਨ ਸਂਗ੍ਰੁਰੁਇਹ੍ਣੀਤ ਭਿਕ੍ਸ਼ਿਤਮ੍ ।
ਪਾਣਿਪਾਤ੍ਰ ਉਦਰਾਮਤ੍ਰਃ ਮਕ੍ਸ਼ਿਕਾ ਇਵ ਨ ਸਂਗ੍ਰਹੀ ॥ 11॥

ਸਾਯਂਤਨਂ ਸ਼੍ਵਸ੍ਤਨਂ ਵਾ ਨ ਸਂਗ੍ਰੁਰੁਇਹ੍ਣੀਤ ਭਿਕ੍ਸ਼ੁਕਃ ।
ਮਕ੍ਸ਼ਿਕਾਃ ਇਵ ਸਂਗ੍ਰੁਰੁਇਹ੍ਣਨ੍ ਸਹ ਤੇਨ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ ॥ 12॥

ਪਦ ਅਪਿ ਯੁਵਤੀਂ ਭਿਕ੍ਸ਼ੁਃ ਨ ਸ੍ਪ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ੇਤ੍ ਦਾਰਵੀਂ ਅਪਿ ।
ਸ੍ਪ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਨ੍ ਕਰੀਵ ਬਧ੍ਯੇਤ ਕਰਿਣ੍ਯਾ ਅਂਗਸਂਗਤਃ ॥ 13॥

ਨ ਅਧਿਗਚ੍ਛੇਤ੍ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਂ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਃ ਕਰ੍ਹਿਚਿਤ੍ ਮ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯੁਂ ਆਤ੍ਮਨਃ ।
ਬਲ ਅਧਿਕੈਃ ਸ ਹਨ੍ਯੇਤ ਗਜੈਃ ਅਨ੍ਯੈਃ ਗਜਃ ਯਥਾ ॥ 14॥

ਨ ਦੇਯਂ ਨ ਉਪਭੋਗ੍ਯਂ ਚ ਲੁਬ੍ਧੈਃ ਯਤ੍ ਦੁਃਖ ਸਂਚਿਤਮ੍ ।
ਭੁਂਕ੍ਤੇ ਤਤ੍ ਅਪਿ ਤਤ੍ ਚ ਅਨ੍ਯਃ ਮਧੁਹੇਵ ਅਰ੍ਥਵਿਤ੍ ਮਧੁ ॥ 15॥

ਸੁਖ ਦੁਃਖ ਉਪਾਰ੍ਜਿਤੈਃ ਵਿਤ੍ਤੈਃ ਆਸ਼ਾਸਾਨਾਂ ਗ੍ਰੁਰੁਇਹ ਆਸ਼ਿਸ਼ਃ ।
ਮਧੁਹੇਵ ਅਗ੍ਰਤਃ ਭੁਂਕ੍ਤੇ ਯਤਿਃ ਵੈ ਗ੍ਰੁਰੁਇਹਮੇਧਿਨਾਮ੍ ॥ 16॥

ਗ੍ਰਾਮ੍ਯਗੀਤਂ ਨ ਸ਼੍ਰੁਣੁਯਾਤ੍ ਯਤਿਃ ਵਨਚਰਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ।
ਸ਼ਿਖੇਤ ਹਰਿਣਾਤ੍ ਵਦ੍ਧਾਤ੍ ਮ੍ਰੁਰੁਇਗਯੋਃ ਗੀਤਮੋਹਿਤਾਤ੍ ॥ 17॥

ਨ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯਵਾਦਿਤ੍ਰਗੀਤਾਨਿ ਜੁਸ਼ਨ੍ ਗ੍ਰਾਮ੍ਯਾਣਿ ਯੋਸ਼ਿਤਾਮ੍ ।
ਆਸਾਂ ਕ੍ਰੀਡਨਕਃ ਵਸ਼੍ਯਃ ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯਸ਼‍ਰੁਰੁਇਂਗਃ ਮ੍ਰੁਰੁਇਗੀਸੁਤਃ ॥ 18॥

ਜਿਹ੍ਵਯਾ ਅਤਿਪ੍ਰਮਾਥਿਨ੍ਯਾ ਜਨਃ ਰਸਵਿਮੋਹਿਤਃ ।
ਮ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯੁਂ ਰੁਰੁਇਚ੍ਛਤਿ ਅਸਤ੍ ਬੁਦ੍ਧਿਃ ਮੀਨਃ ਤੁ ਬਡਿਸ਼ੈਃ ਯਥਾ ॥ 19॥

ਇਂਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਜਯਂਤਿ ਆਸ਼ੁਃ ਨਿਰਾਹਾਰਾਃ ਮਨੀਸ਼ਿਣਃ ।
ਵਰ੍ਜਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਰਸਨਂ ਤਤ੍ ਨਿਰਨ੍ਨਸ੍ਯ ਵਰ੍ਧਤੇ ॥ 20॥

ਤਾਵਤ੍ ਜਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯਃ ਨ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਵਿਜਿਤਾਨਿ ਇਂਦ੍ਰਿਯਃ ਪੁਮਾਨ੍ ।
ਨ ਜਯੇਤ੍ ਰਸਨਂ ਯਾਵਤ੍ ਜਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਜਿਤੇ ਰਸੇ ॥ 21॥

ਪਿਂਗਲਾ ਨਾਮ ਵੇਸ਼੍ਯਾ ਆਸੀਤ੍ ਵਿਦੇਹਨਗਰੇ ਪੁਰਾ ।
ਤਸ੍ਯਾ ਮੇ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਿਤਂ ਕਿਂਚਿਤ੍ ਨਿਬੋਧ ਨ੍ਰੁਰੁਇਪਨਂਦਨ ॥ 22॥

ਸਾ ਸ੍ਵੈਰਿਣ੍ਯੇਕਦਾ ਕਾਂਤਂ ਸਂਕੇਤ ਉਪਨੇਸ਼੍ਯਤੀ ।
ਅਭੂਤ੍ਕਾਲੇ ਬਹਿਰ੍ਦ੍ਵਾਰਿ ਬਿਭ੍ਰਤੀ ਰੂਪਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ॥ 23॥

ਮਾਰ੍ਗ ਆਗਚ੍ਛਤੋ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪੁਰੁਸ਼ਾਨ੍ਪੁਰੁਸ਼ਰ੍ਸ਼ਭ ।
ਤਾਨ੍ ਸ਼ੁਲ੍ਕਦਾਨ੍ਵਿਤ੍ਤਵਤਃ ਕਾਂਤਾਨ੍ਮੇਨੇ਽ਰ੍ਥਕਾਮੁਕਾ ॥ 24॥

ਆਗਤੇਸ਼੍ਵਪਯਾਤੇਸ਼ੁ ਸਾ ਸਂਕੇਤੋਪਜੀਵਨੀ ।
ਅਪ੍ਯਨ੍ਯੋ ਵਿਤ੍ਤਵਾਨ੍ਕੋ਽ਪਿ ਮਾਮੁਪੈਸ਼੍ਯਤਿ ਭੂਰਿਦਃ ॥ 25॥

ਏਅਵਂ ਦੁਰਾਸ਼ਯਾ ਧ੍ਵਸ੍ਤਨਿਦ੍ਰਾ ਦ੍ਵਾਰ੍ਯਵਲਂਬਤੀ ।
ਨਿਰ੍ਗਚ੍ਛਂਤੀ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਤੀ ਨਿਸ਼ੀਥਂ ਸਮਪਦ੍ਯਤ ॥ 26॥

ਤਸ੍ਯਾ ਵਿਤ੍ਤਾਸ਼ਯਾ ਸ਼ੁਸ਼੍ਯਦ੍ਵਕ੍ਤ੍ਰਾਯਾ ਦੀਨਚੇਤਸਃ ।
ਨਿਰ੍ਵੇਦਃ ਪਰਮੋ ਜਜ੍ਞੇ ਚਿਂਤਾਹੇਤੁਃ ਸੁਖਾਵਹਃ ॥ 27॥

ਤਸ੍ਯਾ ਨਿਰ੍ਵਿਣ੍ਣਚਿਤ੍ਤਾਯਾ ਗੀਤਂ ਸ਼੍ਰੁਣੁ ਯਥਾ ਮਮ ।
ਨਿਰ੍ਵੇਦ ਆਸ਼ਾਪਾਸ਼ਾਨਾਂ ਪੁਰੁਸ਼ਸ੍ਯ ਯਥਾ ਹ੍ਯਸਿਃ ॥ 28॥

ਨ ਹਿ ਅਂਗਾਜਾਤਨਿਰ੍ਵੇਦਃ ਦੇਹਬਂਧਂ ਜਿਹਾਸਤਿ ।
ਯਥਾ ਵਿਜ੍ਞਾਨਰਹਿਤਃ ਮਨੁਜਃ ਮਮਤਾਂ ਨ੍ਰੁਰੁਇਪ ॥ 29॥

ਪਿਂਗਲਾ ਉਵਾਚ ।
ਅਹੋ ਮੇ ਮੋਹਵਿਤਤਿਂ ਪਸ਼੍ਯਤ ਅਵਿਜਿਤ ਆਤ੍ਮਨਃ ।
ਯਾ ਕਾਂਤਾਤ੍ ਅਸਤਃ ਕਾਮਂ ਕਾਮਯੇ ਯੇਨ ਬਾਲਿਸ਼ਾ ॥ 30॥

ਸਂਤਂ ਸਮੀਪੇ ਰਮਣਂ ਰਤਿਪ੍ਰਦਂ
ਵਿਤ੍ਤਪ੍ਰਦਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਇਮਂ ਵਿਹਾਯ ।
ਅਕਾਮਦਂ ਦੁਃਖਭਯ ਆਦਿ ਸ਼ੋਕ
ਮੋਹਪ੍ਰਦਂ ਤੁਚ੍ਛਂ ਅਹਂ ਭਜੇ ਅਜ੍ਞਾ ॥ 31॥

ਅਹੋ ਮਯਾਤ੍ਮਾ ਪਰਿਤਾਪਿਤੋ ਵ੍ਰੁਰੁਇਥਾ
ਸਾਂਕੇਤ੍ਯਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤ੍ਯਾ਽ਤਿਵਿਗਰ੍ਹ੍ਯਵਾਰ੍ਤਯਾ ।
ਸ੍ਤ੍ਰੈਣਾਨ੍ਨਰਾਦ੍ਯਾ਽ਰ੍ਥਤ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ੋ਽ਨੁਸ਼ੋਚ੍ਯਾ
ਤ੍ਕ੍ਰੀਤੇਨ ਵਿਤ੍ਤਂ ਰਤਿਮਾਤ੍ਮਨੇਚ੍ਛਤੀ ॥ 32॥

ਯਦਸ੍ਥਿਭਿਰ੍ਨਿਰ੍ਮਿਤਵਂਸ਼ਵਂਸ਼੍ਯ
ਸ੍ਥੂਣਂ ਤ੍ਵਚਾ ਰੋਮਨਖੈਃ ਪਿਨਦ੍ਧਮ੍ ।
ਕ੍ਸ਼ਰਨ੍ਨਵਦ੍ਵਾਰਮਗਾਰਮੇਤਦ੍
ਵਿਣ੍ਮੂਤ੍ਰਪੂਰ੍ਣਂ ਮਦੁਪੈਤਿ ਕਾਨ੍ਯਾ ॥ 33॥

ਵਿਦੇਹਾਨਾਂ ਪੁਰੇ ਹ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਨਹਮੇਕੈਵ ਮੂਢਧੀਃ ।
ਯਾ਽ਨ੍ਯਸ੍ਮਿਚ੍ਛਂਤ੍ਯਸਤ੍ਯਸ੍ਮਾਦਾਤ੍ਮਦਾਤ੍ਕਾਮਮਚ੍ਯੁਤਾਤ੍ ॥ 34॥

ਸੁਹ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਪ੍ਰੇਸ਼੍ਠਤਮੋ ਨਾਥ ਆਤ੍ਮਾ ਚਾਯਂ ਸ਼ਰੀਰਿਣਾਮ੍ ।
ਤਂ ਵਿਕ੍ਰੀਯਾਤ੍ਮਨੈਵਾਹਂ ਰਮੇ਽ਨੇਨ ਯਥਾ ਰਮਾ ॥ 35॥

ਕਿਯਤ੍ਪ੍ਰਿਯਂ ਤੇ ਵ੍ਯਭਜਨ੍ਕਾਮਾ ਯੇ ਕਾਮਦਾ ਨਰਾਃ ।
ਆਦ੍ਯਂਤਵਂਤੋ ਭਾਰ੍ਯਾਯਾ ਦੇਵਾ ਵਾ ਕਾਲਵਿਦ੍ਰੁਤਾਃ ॥ 36॥

ਨੂਨਂ ਮੇ ਭਗਵਾਨ੍ ਪ੍ਰੀਤਃ ਵਿਸ਼੍ਣੁਃ ਕੇਨ ਅਪਿ ਕਰ੍ਮਣਾ ।
ਨਿਰ੍ਵੇਦਃ ਅਯਂ ਦੁਰਾਸ਼ਾਯਾ ਯਤ੍ ਮੇ ਜਾਤਃ ਸੁਖਾਵਹਃ ॥ 37॥

ਮੈਵਂ ਸ੍ਯੁਰ੍ਮਂਦਭਗ੍ਯਾਯਾਃ ਕ੍ਲੇਸ਼ਾ ਨਿਰ੍ਵੇਦਹੇਤਵਃ ।
ਯੇਨਾਨੁਬਂਧਂ ਨਿਹ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯ ਪੁਰੁਸ਼ਃ ਸ਼ਮਮ੍ਰੁਰੁਇਚ੍ਛਤਿ ॥ 38॥

ਤੇਨ ਉਪਕ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਆਦਾਯ ਸ਼ਿਰਸਾ ਗ੍ਰਾਮ੍ਯਸਂਗਤਾਃ ।
ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਦੁਰਾਸ਼ਾਃ ਸ਼ਰਣਂ ਵ੍ਰਜਾਮਿ ਤਂ ਅਧੀਸ਼੍ਵਰਮ੍ ॥ 39॥

ਸਂਤੁਸ਼੍ਟਾ ਸ਼੍ਰਦ੍ਦਧਤ੍ਯੇਤਦ੍ਯਥਾਲਾਭੇਨ ਜੀਵਤੀ ।
ਵਿਹਰਾਮ੍ਯਮੁਨੈਵਾਹਮਾਤ੍ਮਨਾ ਰਮਣੇਨ ਵੈ ॥ 40॥

ਸਂਸਾਰਕੂਪੇ ਪਤਿਤਂ ਵਿਸ਼ਯੈਰ੍ਮੁਸ਼ਿਤੇਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ।
ਗ੍ਰਸ੍ਤਂ ਕਾਲਾਹਿਨਾ਽਽ਤ੍ਮਾਨਂ ਕੋ਽ਨ੍ਯਸ੍ਤ੍ਰਾਤੁਮਧੀਸ਼੍ਵਰਃ ॥ 41॥

ਆਤ੍ਮਾ ਏਵ ਹਿ ਆਤ੍ਮਨਃ ਗੋਪ੍ਤਾ ਨਿਰ੍ਵਿਦ੍ਯੇਤ ਯਦਾਖਿਲਾਤ੍ ।
ਅਪ੍ਰਮਤ੍ਤਃ ਇਦਂ ਪਸ਼੍ਯਤ੍ ਗ੍ਰਸ੍ਤਂ ਕਾਲਾਹਿਨਾ ਜਗਤ੍ ॥ 42॥

ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਉਵਾਚ ।
ਏਅਵਂ ਵ੍ਯਵਸਿਤਮਤਿਰ੍ਦੁਰਾਸ਼ਾਂ ਕਾਂਤਤਰ੍ਸ਼ਜਾਮ੍ ।
ਛਿਤ੍ਵੋਪਸ਼ਮਮਾਸ੍ਥਾਯ ਸ਼ਯ੍ਯਾਮੁਪਵਿਵੇਸ਼ ਸਾ ॥ 43॥

ਆਸ਼ਾ ਹਿ ਪਰਮਂ ਦੁਃਖਂ ਨੈਰਾਸ਼੍ਯਂ ਪਰਮਂ ਸੁਖਮ੍ ।
ਯਥਾ ਸਂਛਿਦ੍ਯ ਕਾਂਤਾਸ਼ਾਂ ਸੁਖਂ ਸੁਸ਼੍ਵਾਪ ਪਿਂਗਲਾ ॥ 44॥

ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਾਰਮਹਂਸ੍ਯਾਂ
ਸਂਹਿਤਾਯਾਮੇਕਾਦਸ਼ਸ੍ਕਂਧੇ ਪਿਂਗਲੋਪਾਖ੍ਯਾ਽ਨੇਸ਼੍ਟਮੋ਽ਧ੍ਯਾਯਃ ॥