ਉਦ੍ਧਵਗੀਤਾ – ਚਤੁਰ੍ਥੋ਽ਧ੍ਯਾਯਃ

ਅਥ ਚਤੁਰ੍ਥੋ਽ਧ੍ਯਾਯਃ ।

ਰਾਜਾ ਉਵਾਚ ।
ਯਾਨਿ ਯਾਨਿ ਇਹ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਯੈਃ ਯੈਃ ਸ੍ਵਚ੍ਛਂਦਜਨ੍ਮਭਿਃ ।
ਚਕ੍ਰੇ ਕਰੋਤਿ ਕਰ੍ਤਾ ਵਾ ਹਰਿਃ ਤਾਨਿ ਬ੍ਰੁਵਂਤੁ ਨਃ ॥ 1॥

ਦ੍ਰੁਮਿਲਃ ਉਵਾਚ ।
ਯਃ ਵਾ ਅਨਂਤਸ੍ਯ ਗੁਣਾਨ੍ ਅਨਂਤਾਨ੍
ਅਨੁਕ੍ਰਮਿਸ਼੍ਯਨ੍ ਸਃ ਤੁ ਬਾਲਬੁਦ੍ਧਿਃ ।
ਰਜਾਂਸਿ ਭੂਮੇਃ ਗਣਯੇਤ੍ ਕਥਂਚਿਤ੍
ਕਾਲੇਨ ਨ ਏਵ ਅਖਿਲਸ਼ਕ੍ਤਿਧਾਮ੍ਨਃ ॥ 2॥

ਭੂਤੈਃ ਯਦਾ ਪਂਚਭਿਃ ਆਤ੍ਮਸ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟੈਃ
ਪੁਰਂ ਵਿਰਾਜਂ ਵਿਰਚਯ੍ਯ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ।
ਸ੍ਵਾਂਸ਼ੇਨ ਵਿਸ਼੍ਟਃ ਪੁਰੁਸ਼ਾਭਿਧਾਨ
ਮਵਾਪ ਨਾਰਾਯਣਃ ਆਦਿਦੇਵਃ ॥ 3॥

ਯਤ੍ ਕਾਯਃ ਏਸ਼ਃ ਭੁਵਨਤ੍ਰਯਸਂਨਿਵੇਸ਼ਃ
ਯਸ੍ਯ ਇਂਦ੍ਰਿਯੈਃ ਤਨੁਭ੍ਰੁਰੁਇਤਾਂ ਉਭਯੈਂਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ।
ਜ੍ਞਾਨਂ ਸ੍ਵਤਃ ਸ਼੍ਵਸਨਤਃ ਬਲਂ ਓਜਃ ਈਹਾ
ਸਤ੍ਤ੍ਵਾਦਿਭਿਃ ਸ੍ਥਿਤਿਲਯੌਦ੍ਭਵਃ ਆਦਿਕਰ੍ਤਾ ॥ 4॥

ਆਦੌ ਅਭੂਤ੍ ਸ਼ਤਧ੍ਰੁਰੁਇਤੀ ਰਜਸ ਅਸ੍ਯ ਸਰ੍ਗੇ
ਵਿਸ਼੍ਣੁ ਸ੍ਥਿਤੌ ਕ੍ਰਤੁਪਤਿਃ ਦ੍ਵਿਜਧਰ੍ਮਸੇਤੁਃ ।
ਰੁਦ੍ਰਃ ਅਪਿ ਅਯਾਯ ਤਮਸਾ ਪੁਰੁਸ਼ਃ ਸਃ ਆਦ੍ਯਃ
ਇਤਿ ਉਦ੍ਭਵਸ੍ਥਿਤਿਲਯਾਃ ਸਤਤਂ ਪ੍ਰਜਾਸੁ ॥ 5॥

ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਦਕ੍ਸ਼ਦੁਹਿਤਰ੍ਯਜਨਿਸ਼੍ਟਃ ਮੂਰ੍ਤ੍ਯਾ
ਨਾਰਾਯਣਃ ਨਰਃ ਰੁਰੁਇਸ਼ਿਪ੍ਰਵਰਃ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤਃ ।
ਨੈਸ਼੍ਕਰ੍ਮ੍ਯਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਉਵਾਚ ਚਚਾਰ ਕਰ੍ਮ
ਯਃ ਅਦ੍ਯ ਅਪਿ ਚ ਆਸ੍ਤ ਰੁਰੁਇਸ਼ਿਵਰ੍ਯਨਿਸ਼ੇਵਿਤਾਂਘ੍ਰਿਃ ॥ 6॥

ਇਂਦ੍ਰਃ ਵਿਸ਼ਂਕ੍ਯ ਮਮ ਧਾਮ ਜਿਘ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ਤਿ ਇਤਿ
ਕਾਮਂ ਨ੍ਯਯੁਂਕ੍ਤ ਸਗਣਂ ਸਃ ਬਦਰਿਉਪਾਖ੍ਯਮ੍ ।
ਗਤ੍ਵਾ ਅਪ੍ਸਰੋਗਣਵਸਂਤਸੁਮਂਦਵਾਤੈਃ
ਸ੍ਤ੍ਰੀਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਣ ਇਸ਼ੁਭਿਃ ਅਵਿਧ੍ਯਤਤ੍ ਮਹਿਜ੍ਞਃ ॥ 7॥

ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਸ਼ਕ੍ਰਕ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਅਕ੍ਰਮਂ ਆਦਿਦੇਵਃ
ਪ੍ਰਾਹ ਪ੍ਰਹਸ੍ਯ ਗਤਵਿਸ੍ਮਯਃ ਏਜਮਾਨਾਨ੍ ।
ਮਾ ਭੈਸ਼੍ਟ ਭੋ ਮਦਨ ਮਾਰੁਤ ਦੇਵਵਧ੍ਵਃ
ਗ੍ਰੁਰੁਇਹ੍ਣੀਤ ਨਃ ਬਲਿਂ ਅਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਇਮਂ ਕੁਰੁਧ੍ਵਮ੍ ॥ 8॥

ਇਤ੍ਥਂ ਬ੍ਰੁਵਤਿ ਅਭਯਦੇ ਨਰਦੇਵ ਦੇਵਾਃ
ਸਵ੍ਰੀਡਨਮ੍ਰਸ਼ਿਰਸਃ ਸਘ੍ਰੁਰੁਇਣਂ ਤਂ ਊਚੁਃ ।
ਨ ਏਤਤ੍ ਵਿਭੋ ਤ੍ਵਯਿ ਪਰੇ ਅਵਿਕ੍ਰੁਰੁਇਤੇ ਵਿਚਿਤ੍ਰਮ੍
ਸ੍ਵਾਰਾਮਧੀਃ ਅਨਿਕਰਾਨਤਪਾਦਪਦ੍ਮੇ ॥ 9॥

ਤ੍ਵਾਂ ਸੇਵਤਾਂ ਸੁਰਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾ ਬਹਵਃ ਅਂਤਰਾਯਾਃ
ਸ੍ਵੌਕੋ ਵਿਲਂਘ੍ਯ ਪਰਮਂ ਵ੍ਰਜਤਾਂ ਪਦਂ ਤੇ ।
ਨ ਅਨ੍ਯਸ੍ਯ ਬਰ੍ਹਿਸ਼ਿ ਬਲੀਨ੍ ਦਦਤਃ ਸ੍ਵਭਾਗਾਨ੍
ਧਤ੍ਤੇ ਪਦਂ ਤ੍ਵਂ ਅਵਿਤਾ ਯਦਿ ਵਿਘ੍ਨਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ॥ 10॥

ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ ਤ੍ਰੁਰੁਇਟ੍ਤ੍ਰਿਕਾਲਗੁਣਮਾਰੁਤਜੈਵ੍ਹ੍ਯਸ਼ੈਸ਼੍ਨ੍ਯਾਨ੍
ਅਸ੍ਮਾਨ੍ ਅਪਾਰਜਲਧੀਨ੍ ਅਤਿਤੀਰ੍ਯ ਕੇਚਿਤ੍ ।
ਕ੍ਰੋਧਸ੍ਯ ਯਾਂਤਿ ਵਿਫਲਸ੍ਯ ਵਸ਼ ਪਦੇ ਗੋਃ
ਮਜ੍ਜਂਤਿ ਦੁਸ਼੍ਚਰਤਪਃ ਚ ਵ੍ਰੁਰੁਇਥਾ ਉਤ੍ਸ੍ਰੁਰੁਇਜਂਤਿ ॥ 11॥

ਇਤਿ ਪ੍ਰਗ੍ਰੁਰੁਇਣਤਾਂ ਤੇਸ਼ਾਂ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ਅਤਿ ਅਦ੍ਭੁਤਦਰ੍ਸ਼ਨਾਃ ।
ਦਰ੍ਸ਼ਯਾਮਾਸ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂਸ਼ਾਂ ਸ੍ਵਰ੍ਚਿਤਾਃ ਕੁਰ੍ਵਤੀਃ ਵਿਭੁਃ ॥ 12॥

ਤੇ ਦੇਵ ਅਨੁਚਰਾਃ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ਸ਼੍ਰੀਃ ਇਵ ਰੂਪਿਣੀਃ ।
ਗਂਧੇਨ ਮੁਮੁਹੁਃ ਤਾਸਾਂ ਰੂਪ ਔਦਾਰ੍ਯਹਤਸ਼੍ਰਿਯਃ ॥ 13॥

ਤਾਨ੍ ਆਹ ਦੇਵਦੇਵ ਈਸ਼ਃ ਪ੍ਰਣਤਾਨ੍ ਪ੍ਰਹਸਨ੍ ਇਵ ।
ਆਸਾਂ ਏਕਤਮਾਂ ਵ੍ਰੁਰੁਇਂਗ੍ਧ੍ਵਂ ਸਵਰ੍ਣਾਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਭੂਸ਼ਣਾਮ੍ ॥

14॥

ਓਂ ਇਤਿ ਆਦੇਸ਼ਂ ਆਦਾਯ ਨਤ੍ਵਾ ਤਂ ਸੁਰਵਂਦਿਨਃ ।
ਉਰ੍ਵਸ਼ੀਂ ਅਪ੍ਸਰਃਸ਼੍ਰੇਸ਼੍ਠਾਂ ਪੁਰਸ੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯ ਦਿਵਂ ਯਯੁਃ ॥ 15॥

ਇਂਦ੍ਰਾਯ ਆਨਮ੍ਯ ਸਦਸਿ ਸ਼੍ਰੁਣ੍ਵਤਾਂ ਤ੍ਰਿਦਿਵੌਕਸਾਮ੍ ।
ਊਚੁਃ ਨਾਰਾਯਣਬਲਂ ਸ਼ਕ੍ਰਃ ਤਤ੍ਰ ਆਸ ਵਿਸ੍ਮਿਤਃ ॥ 16॥

ਹਂਸਸ੍ਵਰੂਪੀ ਅਵਦਦਤ੍ ਅਚ੍ਯੁਤਃ ਆਤ੍ਮਯੋਗਮ੍
ਦਤ੍ਤਃ ਕੁਮਾਰ ਰੁਰੁਇਸ਼ਭਃ ਭਗਵਾਨ੍ ਪਿਤਾ ਨਃ ।
ਵਿਸ਼੍ਣੁਃ ਸ਼ਿਵਾਯ ਜਗਤਾਂ ਕਲਯਾ ਅਵਤੀਰ੍ਣਃ
ਤੇਨ ਆਹ੍ਰੁਰੁਇਤਾਃ ਮਧੁਭਿਦਾ ਸ਼੍ਰੁਤਯਃ ਹਯਾਸ੍ਯੇ ॥ 17॥

ਗੁਪ੍ਤਃ ਅਪਿ ਅਯੇ ਮਨੁਃ ਇਲਾ ਓਸ਼ਧਯਃ ਚ ਮਾਤ੍ਸ੍ਯੇ
ਕ੍ਰੌਡੇ ਹਤਃ ਦਿਤਿਜਃ ਉਦ੍ਧਰਤਾ ਅਂਭਸਃ ਕ੍ਸ਼੍ਮਾਮ੍ ।
ਕੌਰ੍ਮੇ ਧ੍ਰੁਰੁਇਤਃ ਅਦ੍ਰਿਃ ਅਮ੍ਰੁਰੁਇਤ ਉਨ੍ਮਥਨੇ ਸ੍ਵਪ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਠੇ
ਗ੍ਰਾਹਾਤ੍ ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਮਿਭਰਾਜਂ ਅਮੁਂਚਤ੍ ਆਰ੍ਤਮ੍ ॥ 18॥

ਸਂਸ੍ਤੁਨ੍ਵਤਃ ਅਬ੍ਧਿਪਤਿਤਾਨ੍ ਸ਼੍ਰਮਣਾਨ੍ ਰੁਰੁਇਸ਼ੀਂ ਚ
ਸ਼ਕ੍ਰਂ ਚ ਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਰਵਧਤਃ ਤਮਸਿ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਟਮ੍ ।
ਦੇਵਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ਅਸੁਰਗ੍ਰੁਰੁਇਹੇ ਪਿਹਿਤਾਃ ਅਨਾਥਾਃ
ਜਘ੍ਨੇ ਅਸੁਰੇਂਦ੍ਰਂ ਅਭਯਾਯ ਸਤਾਂ ਨ੍ਰੁਰੁਇਸਿਂਹੇ ॥ 19॥

ਦੇਵ ਅਸੁਰੇ ਯੁਧਿ ਚ ਦੈਤ੍ਯਪਤੀਨ੍ ਸੁਰਾਰ੍ਥੇ
ਹਤ੍ਵਾ ਅਂਤਰੇਸ਼ੁ ਭੁਵਨਾਨਿ ਅਦਧਾਤ੍ ਕਲਾਭਿਃ ।
ਭੂਤ੍ਵਾ ਅਥ ਵਾਮਨਃ ਇਮਾਂ ਅਹਰਤ੍ ਬਲੇਃ ਕ੍ਸ਼੍ਮਾਮ੍
ਯਾਂਚਾਚ੍ਛਲੇਨ ਸਮਦਾਤ੍ ਅਦਿਤੇਃ ਸੁਤੇਭ੍ਯਃ ॥ 20॥

ਨਿਃਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਂ ਅਕ੍ਰੁਰੁਇਤ ਗਾਂ ਚ ਤ੍ਰਿਃਸਪ੍ਤਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਃ
ਰਾਮਃ ਤੁ ਹੈਹਯਕੁਲ ਅਪਿ ਅਯਭਾਰ੍ਗਵ ਅਗ੍ਨਿਃ ।
ਸਃ ਅਬ੍ਧਿਂ ਬਬਂਧ ਦਸ਼ਵਕ੍ਤ੍ਰਂ ਅਹਨ੍ ਸਲਂਕਮ੍
ਸੀਤਾਪਤਿਃ ਜਯਤਿ ਲੋਕਂ ਅਲਘ੍ਨਕੀਰ੍ਤਿਃ ॥ 21॥

ਭੂਮੇਃ ਭਰ ਅਵਤਰਣਾਯ ਯਦੁਸ਼ਿ ਅਜਨ੍ਮਾ ਜਾਤਃ
ਕਰਿਸ਼੍ਯਤਿ ਸੁਰੈਃ ਅਪਿ ਦੁਸ਼੍ਕਰਾਣਿ ।
ਵਾਦੈਃ ਵਿਮੋਹਯਤਿ ਯਜ੍ਞਕ੍ਰੁਰੁਇਤਃ ਅਤਦਰ੍ਹਾਨ੍
ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਂ ਕਲੌ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਭੁਜਃ ਨ੍ਯਹਨਿਸ਼੍ਯਦਂਤੇ ॥ 22॥

ਏਵਂਵਿਧਾਨਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਜਨ੍ਮਾਨਿ ਚ ਜਗਤ੍ ਪਤੇਃ ।
ਭੂਰੀਣਿ ਭੂਰਿਯਸ਼ਸਃ ਵਰ੍ਣਿਤਾਨਿ ਮਹਾਭੁਜ ॥ 23॥

ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਤੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਾਰਮਹਂਸ੍ਯਾਂ
ਸਂਹਿਤਾਯਾਮੇਕਾਦਸ਼ਸ੍ਕਂਧੇ ਨਿਮਿਜਾਯਂਤਸਂਵਾਦੇ
ਚਤੁਰ੍ਥੋ਽ਧ੍ਯਾਯਃ ॥