ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਮ੍ (ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਮ੍)

ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ।
ਵਾਗ੍ਦੇਵਤਾਯਾਃ ਸ੍ਤਵਨਂ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਸਰ੍ਵਕਾਮਦਮ੍ ।
ਮਹਾਮੁਨਿਰ੍ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯੋ ਯੇਨ ਤੁਸ਼੍ਟਾਵ ਤਾਂ ਪੁਰਾ ॥ 1 ॥

ਗੁਰੁਸ਼ਾਪਾਚ੍ਚ ਸ ਮੁਨਿਰ੍ਹਤਵਿਦ੍ਯੋ ਬਭੂਵ ਹ ।
ਤਦਾ ਜਗਾਮ ਦੁਃਖਾਰ੍ਤੋ ਰਵਿਸ੍ਥਾਨਂ ਚ ਪੁਣ੍ਯਦਮ੍ ॥ 2 ॥

ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤਪਸਾ ਸੂਰ੍ਯਂ ਕੋਣਾਰ੍ਕੇ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਿਗੋਚਰੇ ।
ਤੁਸ਼੍ਟਾਵ ਸੂਰ੍ਯਂ ਸ਼ੋਕੇਨ ਰੁਰੋਦ ਚ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ॥ 3 ॥

ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਤਂ ਪਾਠਯਾਮਾਸ ਵੇਦਵੇਦਾਂਗਮੀਸ਼੍ਵਰਃ ।
ਉਵਾਚ ਸ੍ਤੁਹਿ ਵਾਗ੍ਦੇਵੀਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਚ ਸ੍ਮ੍ਰੁਰੁਇਤਿਹੇਤਵੇ ॥ 4 ॥

ਤਮਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਦੀਨਨਾਥੋ ਹ੍ਯਂਤਰ੍ਧਾਨਂ ਜਗਾਮ ਸਃ ।
ਮੁਨਿਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਚ ਤੁਸ਼੍ਟਾਵ ਭਕ੍ਤਿਨਮ੍ਰਾਤ੍ਮਕਂਧਰਃ ॥ 5 ॥

ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯ ਉਵਾਚ ।
ਕ੍ਰੁਰੁਇਪਾਂ ਕੁਰੁ ਜਗਨ੍ਮਾਤਰ੍ਮਾਮੇਵਂ ਹਤਤੇਜਸਮ੍ ।
ਗੁਰੁਸ਼ਾਪਾਤ੍ਸ੍ਮ੍ਰੁਰੁਇਤਿਭ੍ਰਸ਼੍ਟਂ ਵਿਦ੍ਯਾਹੀਨਂ ਚ ਦੁਃਖਿਤਮ੍ ॥ 6 ॥

ਜ੍ਞਾਨਂ ਦੇਹਿ ਸ੍ਮ੍ਰੁਰੁਇਤਿਂ ਦੇਹਿ ਵਿਦ੍ਯਾਂ ਵਿਦ੍ਯਾਧਿਦੇਵਤੇ ।
ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਠਾਂ ਕਵਿਤਾਂ ਦੇਹਿ ਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਸ਼ਿਸ਼੍ਯਪ੍ਰਬੋਧਿਕਾਮ੍ ॥ 7 ॥

ਗ੍ਰਂਥਨਿਰ੍ਮਿਤਿਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਚ ਸਚ੍ਛਿਸ਼੍ਯਂ ਸੁਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਠਿਤਮ੍ ।
ਪ੍ਰਤਿਭਾਂ ਸਤ੍ਸਭਾਯਾਂ ਚ ਵਿਚਾਰਕ੍ਸ਼ਮਤਾਂ ਸ਼ੁਭਾਮ੍ ॥ 8 ॥

ਲੁਪ੍ਤਾਂ ਸਰ੍ਵਾਂ ਦੈਵਵਸ਼ਾਨ੍ਨਵਂ ਕੁਰੁ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ।
ਯਥਾਂਕੁਰਂ ਜਨਯਤਿ ਭਗਵਾਨ੍ਯੋਗਮਾਯਯਾ ॥ 9 ॥

ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਵਰੂਪਾ ਪਰਮਾ ਜ੍ਯੋਤਿਰੂਪਾ ਸਨਾਤਨੀ ।
ਸਰ੍ਵਵਿਦ੍ਯਾਧਿਦੇਵੀ ਯਾ ਤਸ੍ਯੈ ਵਾਣ੍ਯੈ ਨਮੋ ਨਮਃ ॥ 10 ॥

ਯਯਾ ਵਿਨਾ ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼ਸ਼੍ਵਜ੍ਜੀਵਨ੍ਮ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਸਦਾ ।
ਜ੍ਞਾਨਾਧਿਦੇਵੀ ਯਾ ਤਸ੍ਯੈ ਸਰਸ੍ਵਤ੍ਯੈ ਨਮੋ ਨਮਃ ॥ 11 ॥

ਯਯਾ ਵਿਨਾ ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਮੂਕਮੁਨ੍ਮਤ੍ਤਵਤ੍ਸਦਾ ।
ਵਾਗਧਿਸ਼੍ਠਾਤ੍ਰੁਰੁਇਦੇਵੀ ਯਾ ਤਸ੍ਯੈ ਵਾਣ੍ਯੈ ਨਮੋ ਨਮਃ ॥ 12 ॥

ਹਿਮਚਂਦਨਕੁਂਦੇਂਦੁਕੁਮੁਦਾਂਭੋਜਸਨ੍ਨਿਭਾ ।
ਵਰ੍ਣਾਧਿਦੇਵੀ ਯਾ ਤਸ੍ਯੈ ਚਾਕ੍ਸ਼ਰਾਯੈ ਨਮੋ ਨਮਃ ॥ 13 ॥

ਵਿਸਰ੍ਗ ਬਿਂਦੁਮਾਤ੍ਰਾਣਾਂ ਯਦਧਿਸ਼੍ਠਾਨਮੇਵ ਚ ।
ਇਤ੍ਥਂ ਤ੍ਵਂ ਗੀਯਸੇ ਸਦ੍ਭਿਰ੍ਭਾਰਤ੍ਯੈ ਤੇ ਨਮੋ ਨਮਃ ॥ 14 ॥

ਯਯਾ ਵਿਨਾ਽ਤ੍ਰ ਸਂਖ੍ਯਾਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਸਂਖ੍ਯਾਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਨੁਤੇ ।
ਕਾਲਸਂਖ੍ਯਾਸ੍ਵਰੂਪਾ ਯਾ ਤਸ੍ਯੈ ਦੇਵ੍ਯੈ ਨਮੋ ਨਮਃ ॥ 15 ॥

ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਵਰੂਪਾ ਯਾ ਦੇਵੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਧਿਸ਼੍ਠਾਤ੍ਰੁਰੁਇਦੇਵਤਾ ।
ਭ੍ਰਮਸਿਦ੍ਧਾਂਤਰੂਪਾ ਯਾ ਤਸ੍ਯੈ ਦੇਵ੍ਯੈ ਨਮੋ ਨਮਃ ॥ 16 ॥

ਸ੍ਮ੍ਰੁਰੁਇਤਿਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ਜ੍ਞਾਨਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ਬੁਦ੍ਧਿਸ਼ਕ੍ਤਿਸ੍ਵਰੂਪਿਣੀ ।
ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਕਲ੍ਪਨਾਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ਯਾ ਚ ਤਸ੍ਯੈ ਨਮੋ ਨਮਃ ॥ 17 ॥

ਸਨਤ੍ਕੁਮਾਰੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਜ੍ਞਾਨਂ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਯਤ੍ਰ ਵੈ ।
ਬਭੂਵ ਜਡਵਤ੍ਸੋ਽ਪਿ ਸਿਦ੍ਧਾਂਤਂ ਕਰ੍ਤੁਮਕ੍ਸ਼ਮਃ ॥ 18 ॥

ਤਦਾਜਗਾਮ ਭਗਵਾਨਾਤ੍ਮਾ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਣ ਈਸ਼੍ਵਰਃ ।
ਉਵਾਚ ਸਤ੍ਤਮਂ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਵਾਣ੍ਯਾ ਇਤਿ ਵਿਧਿਂ ਤਦਾ ॥ 19 ॥

ਸ ਚ ਤੁਸ਼੍ਟਾਵ ਤਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਚਾਜ੍ਞਯਾ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਚਕਾਰ ਤਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਤਦਾ ਸਿਦ੍ਧਾਂਤਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ॥ 20 ॥

ਯਦਾਪ੍ਯਨਂਤਂ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਜ੍ਞਾਨਮੇਕਂ ਵਸੁਂਧਰਾ ।
ਬਭੂਵ ਮੂਕਵਤ੍ਸੋ਽ਪਿ ਸਿਦ੍ਧਾਂਤਂ ਕਰ੍ਤੁਮਕ੍ਸ਼ਮਃ ॥ 21 ॥

ਤਦਾ ਤ੍ਵਾਂ ਚ ਸ ਤੁਸ਼੍ਟਾਵ ਸਂਤ੍ਰਸ੍ਤਃ ਕਸ਼੍ਯਪਾਜ੍ਞਯਾ ।
ਤਤਸ਼੍ਚਕਾਰ ਸਿਦ੍ਧਾਂਤਂ ਨਿਰ੍ਮਲਂ ਭ੍ਰਮਭਂਜਨਮ੍ ॥ 22 ॥

ਵ੍ਯਾਸਃ ਪੁਰਾਣਸੂਤ੍ਰਂ ਚ ਸਮਪ੍ਰੁਰੁਇਚ੍ਛਤ ਵਾਲ੍ਮਿਕਿਮ੍ ।
ਮੌਨੀਭੂਤਃ ਸ ਸਸ੍ਮਾਰ ਤ੍ਵਾਮੇਵ ਜਗਦਂਬਿਕਾਮ੍ ॥ 23 ॥

ਤਦਾ ਚਕਾਰ ਸਿਦ੍ਧਾਂਤਂ ਤ੍ਵਦ੍ਵਰੇਣ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰਃ ।
ਸ ਪ੍ਰਾਪ ਨਿਰ੍ਮਲਂ ਜ੍ਞਾਨਂ ਪ੍ਰਮਾਦਧ੍ਵਂਸਕਾਰਣਮ੍ ॥ 24 ॥

ਪੁਰਾਣ ਸੂਤ੍ਰਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ ਵ੍ਯਾਸਃ ਕ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਣਕਲੋਦ੍ਭਵਃ ।
ਤ੍ਵਾਂ ਸਿਸ਼ੇਵੇ ਚ ਦਧ੍ਯੌ ਚ ਸ਼ਤਵਰ੍ਸ਼ਂ ਚ ਪੁਸ਼੍ਕਰੇ ॥ 25 ॥

ਤਦਾ ਤ੍ਵਤ੍ਤੋ ਵਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸ ਕਵੀਂਦ੍ਰੋ ਬਭੂਵ ਹ ।
ਤਦਾ ਵੇਦਵਿਭਾਗਂ ਚ ਪੁਰਾਣਾਨਿ ਚਕਾਰ ਹ ॥ 26 ॥

ਯਦਾ ਮਹੇਂਦ੍ਰੇ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞਾਨਂ ਸ਼ਿਵਾ ਸ਼ਿਵਮ੍ ।
ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਤ੍ਵਾਮੇਵ ਸਂਚਿਂਤ੍ਯ ਤਸ੍ਯੈ ਜ੍ਞਾਨਂ ਦਧੌ ਵਿਭੁਃ ॥ 27 ॥

ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਸ਼ਬ੍ਦਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਚ ਮਹੇਂਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਬ੍ਰੁਰੁਇਹਸ੍ਪਤਿਮ੍ ।
ਦਿਵ੍ਯਂ ਵਰ੍ਸ਼ਸਹਸ੍ਰਂ ਚ ਸ ਤ੍ਵਾਂ ਦਧ੍ਯੌ ਚ ਪੁਸ਼੍ਕਰੇ ॥ 28 ॥

ਤਦਾ ਤ੍ਵਤ੍ਤੋ ਵਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਦਿਵ੍ਯਂ ਵਰ੍ਸ਼ਸਹਸ੍ਰਕਮ੍ ।
ਉਵਾਚ ਸ਼ਬ੍ਦਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਚ ਤਦਰ੍ਥਂ ਚ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ ॥ 29 ॥

ਅਧ੍ਯਾਪਿਤਾਸ਼੍ਚ ਯੈਃ ਸ਼ਿਸ਼੍ਯਾਃ ਯੈਰਧੀਤਂ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰੈਃ ।
ਤੇ ਚ ਤ੍ਵਾਂ ਪਰਿਸਂਚਿਂਤ੍ਯ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਂਤੇ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰਿ ॥ 30 ॥

ਤ੍ਵਂ ਸਂਸ੍ਤੁਤਾ ਪੂਜਿਤਾ ਚ ਮੁਨੀਂਦ੍ਰਮਨੁਮਾਨਵੈਃ ।
ਦੈਤ੍ਯੇਂਦ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਸੁਰੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਸ਼੍ਣੁਸ਼ਿਵਾਦਿਭਿਃ ॥ 31 ॥

ਜਡੀਭੂਤਃ ਸਹਸ੍ਰਾਸ੍ਯਃ ਪਂਚਵਕ੍ਤ੍ਰਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਮੁਖਃ ।
ਯਾਂ ਸ੍ਤੋਤੁਂ ਕਿਮਹਂ ਸ੍ਤੌਮਿ ਤਾਮੇਕਾਸ੍ਯੇਨ ਮਾਨਵਃ ॥ 32 ॥

ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯਸ਼੍ਚ ਭਕ੍ਤਿਨਮ੍ਰਾਤ੍ਮਕਂਧਰਃ ।
ਪ੍ਰਣਨਾਮ ਨਿਰਾਹਾਰੋ ਰੁਰੋਦ ਚ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ ॥ 33 ॥

ਤਦਾ ਜ੍ਯੋਤਿਸ੍ਸ੍ਵਰੂਪਾ ਸਾ ਤੇਨਾਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਾਪ੍ਯੁਵਾਚ ਤਮ੍ ।
ਸੁਕਵੀਂਦ੍ਰੋ ਭਵੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵੈਕੁਂਠਂ ਚ ਜਗਾਮ ਹ ॥ 34 ॥

ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਵਾਣੀਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਯਃ ਸਂਯਤਃ ਪਠੇਤ੍ ।
ਸ ਕਵੀਂਦ੍ਰੋ ਮਹਾਵਾਗ੍ਮੀ ਬ੍ਰੁਰੁਇਹਸ੍ਪਤਿ ਸਮੋ ਭਵੇਤ੍ ॥ 35 ॥

ਮਹਾਮੂਰ੍ਖਸ਼੍ਚ ਦੁਰ੍ਮੇਧਾ ਵਰ੍ਸ਼ਮੇਕਂ ਚ ਯਃ ਪਠੇਤ੍ ।
ਸ ਪਂਡਿਤਸ਼੍ਚ ਮੇਧਾਵੀ ਸੁਕਵਿਸ਼੍ਚ ਭਵੇਦ੍ਧ੍ਰੁਵਮ੍ ॥ 35 ॥

ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵੈਵਰ੍ਤੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰੁਰੁਇਤਿ ਖਂਡੇ ਨਾਰਦ ਨਾਰਾਯਣ ਸਂਵਾਦੇ ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯੋਕ੍ਤ ਵਾਣੀ ਸ੍ਤਵਨਂ ਨਾਮ ਪਂਚਮੋ਽ਧ੍ਯਾਯਃ ॥