ਭਰ੍ਤ੍ਰੁਰੁਇਹਰੇਃ ਸ਼ਤਕ ਤ੍ਰਿਸ਼ਤਿ – ਨੀਤਿ ਸ਼ਤਕਮ੍

ਦਿਕ੍ਕਾਲਾਦ੍ਯਨਵਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਨਂਤਚਿਨ੍ਮਾਤ੍ਰਮੂਰ੍ਤਯੇ ।
ਸ੍ਵਾਨੁਭੂਤ੍ਯੇਕਮਾਨਾਯ ਨਮਃ ਸ਼ਾਂਤਾਯ ਤੇਜਸੇ ॥ 1.1 ॥

ਬੋਦ੍ਧਾਰੋ ਮਤ੍ਸਰਗ੍ਰਸ੍ਤਾਃ ਪ੍ਰਭਵਃ ਸ੍ਮਯਦੂਸ਼ਿਤਾਃ ।
ਅਬੋਧੋਪਹਤਾਃ ਚਾਨ੍ਯੇ ਜੀਰ੍ਣਮਂਗੇ ਸੁਭਾਸ਼ਿਤਮ੍ ॥ 1.2 ॥

ਅਜ੍ਞਃ ਸੁਖਂ ਆਰਾਧ੍ਯਃ
ਸੁਖਤਰਂ ਆਰਾਧ੍ਯਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਜ੍ਞਃ ।
ਜ੍ਞਾਨਲਵਦੁਰ੍ਵਿਦਗ੍ਧਂ
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਪਿ ਤਂ ਨਰਂ ਨ ਰਂਜਯਤਿ ॥ 1.3 ॥

ਪ੍ਰਸਹ੍ਯ ਮਣਿਂ ਉਦ੍ਧਰੇਨ੍ਮਕਰਵਕ੍ਤ੍ਰਦਂਸ਼੍ਟ੍ਰਾਂਤਰਾਤ੍
ਸਮੁਦ੍ਰਂ ਅਪਿ ਸਂਤਰੇਤ੍ਪ੍ਰਚਲਦੂਰ੍ਮਿਮਾਲਾਕੁਲਮ੍ ।
ਭੁਜਂਗਂ ਅਪਿ ਕੋਪਿਤਂ ਸ਼ਿਰਸਿ ਪੁਸ਼੍ਪਵਦ੍ਧਾਰਯੇਤ੍
ਨ ਤੁ ਪ੍ਰਤਿਨਿਵਿਸ਼੍ਟਮੂਰ੍ਖਜਨਚਿਤ੍ਤਂ ਆਰਾਧਯੇਤ੍ ॥ 1.4 ॥

ਲਭੇਤ ਸਿਕਤਾਸੁ ਤੈਲਂ ਅਪਿ ਯਤ੍ਨਤਃ ਪੀਡਯਨ੍
ਪਿਬੇਚ੍ਚ ਮ੍ਰੁਰੁਇਗਤ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਣਿਕਾਸੁ ਸਲਿਲਂ ਪਿਪਾਸਾਰ੍ਦਿਤਃ ।
ਕ੍ਵਚਿਦਪਿ ਪਰ੍ਯਟਨ੍ਸ਼ਸ਼ਵਿਸ਼ਾਣਂ ਆਸਾਦਯੇਤ੍
ਨ ਤੁ ਪ੍ਰਤਿਨਿਵਿਸ਼੍ਟਮੂਰ੍ਖਚਿਤ੍ਤਂ ਆਰਾਧਯੇਤ੍ ॥ 1.5 ॥

ਵ੍ਯਾਲਂ ਬਾਲਮ੍ਰੁਰੁਇਣਾਲਤਂਤੁਭਿਰਸੌ ਰੋਦ੍ਧੁਂ ਸਮੁਜ੍ਜ੍ਰੁਰੁਇਂਭਤੇ
ਛੇਤ੍ਤੁਂ ਵਜ੍ਰਮਣਿਂ ਸ਼ਿਰੀਸ਼ਕੁਸੁਮਪ੍ਰਾਂਤੇਨ ਸਨ੍ਨਹ੍ਯਤਿ ।
ਮਾਧੁਰ੍ਯਂ ਮਧੁਬਿਂਦੁਨਾ ਰਚਯਿਤੁਂ ਕ੍ਸ਼ਾਰਾਂਬੁਧੇਰੀਹਤੇ
ਨੇਤੁਂ ਵਾਂਛਤਿ ਯਃ ਖਲਾਨ੍ਪਥਿ ਸਤਾਂ ਸੂਕ੍ਤੈਃ ਸੁਧਾਸ੍ਯਂਦਿਭਿਃ ॥ 1.6 ॥

ਸ੍ਵਾਯਤ੍ਤਂ ਏਕਾਂਤਗੁਣਂ ਵਿਧਾਤ੍ਰਾ
ਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤਂ ਛਾਦਨਂ ਅਜ੍ਞਤਾਯਾਃ ।
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਃ ਸਰ੍ਵਵਿਦਾਂ ਸਮਾਜੇ
ਵਿਭੂਸ਼ਣਂ ਮੌਨਂ ਅਪਂਡਿਤਾਨਾਮ੍ ॥ 1.7 ॥

ਯਦਾ ਕਿਂਚਿਜ੍ਜ੍ਞੋ਽ਹਂ ਦ੍ਵਿਪ ਇਵ ਮਦਾਂਧਃ ਸਮਭਵਂ
ਤਦਾ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞੋ਽ਸ੍ਮੀਤ੍ਯਭਵਦਵਲਿਪ੍ਤਂ ਮਮ ਮਨਃ
ਯਦਾ ਕਿਂਚਿਤ੍ਕਿਂਚਿਦ੍ਬੁਧਜਨਸਕਾਸ਼ਾਦਵਗਤਂ
ਤਦਾ ਮੂਰ੍ਖੋ਽ਸ੍ਮੀਤਿ ਜ੍ਵਰ ਇਵ ਮਦੋ ਮੇ ਵ੍ਯਪਗਤਃ ॥ 1.8 ॥

ਕ੍ਰੁਰੁਇਮਿਕੁਲਚਿਤਂ ਲਾਲਾਕ੍ਲਿਨ੍ਨਂ ਵਿਗਂਧਿਜੁਗੁਪ੍ਸਿਤਂ
ਨਿਰੁਪਮਰਸਂ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਖਾਦਨ੍ਨਰਾਸ੍ਥਿ ਨਿਰਾਮਿਸ਼ਮ੍ ।
ਸੁਰਪਤਿਂ ਅਪਿ ਸ਼੍ਵਾ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਸ੍ਥਂ ਵਿਲੋਕ੍ਯ ਨ ਸ਼ਂਕਤੇ
ਨ ਹਿ ਗਣਯਤਿ ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰੋ ਜਂਤੁਃ ਪਰਿਗ੍ਰਹਫਲ੍ਗੁਤਾਮ੍ ॥ 1.9 ॥

ਸ਼ਿਰਃ ਸ਼ਾਰ੍ਵਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਤ੍ਪਸ਼ੁਪਤਿਸ਼ਿਰਸ੍ਤਃ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਧਰਂ
ਮਹੀਧ੍ਰਾਦੁਤ੍ਤੁਂਗਾਦਵਨਿਂ ਅਵਨੇਸ਼੍ਚਾਪਿ ਜਲਧਿਮ੍ ।
ਅਧੋ਽ਧੋ ਗਂਗੇਯਂ ਪਦਂ ਉਪਗਤਾ ਸ੍ਤੋਕਮ੍
ਅਥਵਾਵਿਵੇਕਭ੍ਰਸ਼੍ਟਾਨਾਂ ਭਵਤਿ ਵਿਨਿਪਾਤਃ ਸ਼ਤਮੁਖਃ ॥ 1.10 ॥

ਸ਼ਕ੍ਯੋ ਵਾਰਯਿਤੁਂ ਜਲੇਨ ਹੁਤਭੁਕ੍ਚ੍ਛਤ੍ਰੇਣ ਸੂਰ੍ਯਾਤਪੋ
ਨਾਗੇਂਦ੍ਰੋ ਨਿਸ਼ਿਤਾਂਕੁਸ਼ੇਨ ਸਮਦੋ ਦਂਡੇਨ ਗੋਗਰ੍ਦਭੌ ।
ਵ੍ਯਾਧਿਰ੍ਭੇਸ਼ਜਸਂਗ੍ਰਹੈਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਮਂਤ੍ਰਪ੍ਰਯੋਗੈਰ੍ਵਿਸ਼ਂ
ਸਰ੍ਵਸ੍ਯੌਸ਼ਧਂ ਅਸ੍ਤਿ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਹਿਤਂ ਮੂਰ੍ਖਸ੍ਯ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯੌਸ਼ਧਮ੍ ॥ 1.11 ॥

ਸਾਹਿਤ੍ਯਸਂਗੀਤਕਲਾਵਿਹੀਨਃ
ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਪਸ਼ੁਃ ਪੁਚ੍ਛਵਿਸ਼ਾਣਹੀਨਃ ।
ਤ੍ਰੁਰੁਇਣਂ ਨ ਖਾਦਨ੍ਨਪਿ ਜੀਵਮਾਨਸ੍
ਤਦ੍ਭਾਗਧੇਯਂ ਪਰਮਂ ਪਸ਼ੂਨਾਮ੍ ॥ 1.12 ॥

ਯੇਸ਼ਾਂ ਨ ਵਿਦ੍ਯਾ ਨ ਤਪੋ ਨ ਦਾਨਂ
ਜ੍ਞਾਨਂ ਨ ਸ਼ੀਲਂ ਨ ਗੁਣੋ ਨ ਧਰ੍ਮਃ ।
ਤੇ ਮਰ੍ਤ੍ਯਲੋਕੇ ਭੁਵਿ ਭਾਰਭੂਤਾ
ਮਨੁਸ਼੍ਯਰੂਪੇਣ ਮ੍ਰੁਰੁਇਗਾਸ਼੍ਚਰਂਤਿ ॥ 1.13 ॥

ਵਰਂ ਪਰ੍ਵਤਦੁਰ੍ਗੇਸ਼ੁ
ਭ੍ਰਾਂਤਂ ਵਨਚਰੈਃ ਸਹ
ਨ ਮੂਰ੍ਖਜਨਸਂਪਰ੍ਕਃ
ਸੁਰੇਂਦ੍ਰਭਵਨੇਸ਼੍ਵਪਿ ॥ 1.14 ॥

ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੋਪਸ੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਸ਼ਬ੍ਦਸੁਂਦਰਗਿਰਃ ਸ਼ਿਸ਼੍ਯਪ੍ਰਦੇਯਾਗਮਾ
ਵਿਖ੍ਯਾਤਾਃ ਕਵਯੋ ਵਸਂਤਿ ਵਿਸ਼ਯੇ ਯਸ੍ਯ ਪ੍ਰਭੋਰ੍ਨਿਰ੍ਧਨਾਃ ।
ਤਜ੍ਜਾਡ੍ਯਂ ਵਸੁਧਾਧਿਪਸ੍ਯ ਕਵਯਸ੍ਤ੍ਵਰ੍ਥਂ ਵਿਨਾਪੀਸ਼੍ਵਰਾਃ
ਕੁਤ੍ਸ੍ਯਾਃ ਸ੍ਯੁਃ ਕੁਪਰੀਕ੍ਸ਼ਕਾ ਹਿ ਮਣਯੋ ਯੈਰਰ੍ਘਤਃ ਪਾਤਿਤਾਃ ॥ 1.15 ॥

ਹਰ੍ਤੁਰ੍ਯਾਤਿ ਨ ਗੋਚਰਂ ਕਿਂ ਅਪਿ ਸ਼ਂ ਪੁਸ਼੍ਣਾਤਿ ਯਤ੍ਸਰ੍ਵਦਾ਽ਪ੍ਯ੍
ਅਰ੍ਥਿਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦ੍ਯਮਾਨਂ ਅਨਿਸ਼ਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਵ੍ਰੁਰੁਇਦ੍ਧਿਂ ਪਰਾਮ੍ ।
ਕਲ੍ਪਾਂਤੇਸ਼੍ਵਪਿ ਨ ਪ੍ਰਯਾਤਿ ਨਿਧਨਂ ਵਿਦ੍ਯਾਖ੍ਯਂ ਅਂਤਰ੍ਧਨਂ
ਯੇਸ਼ਾਂ ਤਾਨ੍ਪ੍ਰਤਿ ਮਾਨਂ ਉਜ੍ਝਤ ਨ੍ਰੁਰੁਇਪਾਃ ਕਸ੍ਤੈਃ ਸਹ ਸ੍ਪਰ੍ਧਤੇ ॥ 1.16 ॥

ਅਧਿਗਤਪਰਮਾਰ੍ਥਾਨ੍ਪਂਡਿਤਾਨ੍ਮਾਵਮਂਸ੍ਥਾਸ੍
ਤ੍ਰੁਰੁਇਣਂ ਇਵ ਲਘੁ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ਨੈਵ ਤਾਨ੍ਸਂਰੁਣਦ੍ਧਿ ।
ਅਭਿਨਵਮਦਲੇਖਾਸ਼੍ਯਾਮਗਂਡਸ੍ਥਲਾਨਾਂ
ਨ ਭਵਤਿ ਬਿਸਤਂਤੁਰ੍ਵਾਰਣਂ ਵਾਰਣਾਨਾਮ੍ ॥ 1.17 ॥

ਅਂਭੋਜਿਨੀਵਨਵਿਹਾਰਵਿਲਾਸਂ ਏਵ
ਹਂਸਸ੍ਯ ਹਂਤਿ ਨਿਤਰਾਂ ਕੁਪਿਤੋ ਵਿਧਾਤਾ ।
ਨ ਤ੍ਵਸ੍ਯ ਦੁਗ੍ਧਜਲਭੇਦਵਿਧੌ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾਂ
ਵੈਦਗ੍ਧੀਕੀਰ੍ਤਿਂ ਅਪਹਰ੍ਤੁਂ ਅਸੌ ਸਮਰ੍ਥਃ ॥ 1.18 ॥

ਕੇਯੂਰਾਣਿ ਨ ਭੂਸ਼ਯਂਤਿ ਪੁਰੁਸ਼ਂ ਹਾਰਾ ਨ ਚਂਦ੍ਰੋਜ੍ਜ੍ਵਲਾ
ਨ ਸ੍ਨਾਨਂ ਨ ਵਿਲੇਪਨਂ ਨ ਕੁਸੁਮਂ ਨਾਲਂਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾ ਮੂਰ੍ਧਜਾਃ ।
ਵਾਣ੍ਯੇਕਾ ਸਮਲਂਕਰੋਤਿ ਪੁਰੁਸ਼ਂ ਯਾ ਸਂਸ੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾ ਧਾਰ੍ਯਤੇ
ਕ੍ਸ਼ੀਯਂਤੇ ਖਲੁ ਭੂਸ਼ਣਾਨਿ ਸਤਤਂ ਵਾਗ੍ਭੂਸ਼ਣਂ ਭੂਸ਼ਣਮ੍ ॥ 1.19 ॥

ਵਿਦ੍ਯਾ ਨਾਮ ਨਰਸ੍ਯ ਰੂਪਂ ਅਧਿਕਂ ਪ੍ਰਚ੍ਛਨ੍ਨਗੁਪ੍ਤਂ ਧਨਂ
ਵਿਦ੍ਯਾ ਭੋਗਕਰੀ ਯਸ਼ਃਸੁਖਕਰੀ ਵਿਦ੍ਯਾ ਗੁਰੂਣਾਂ ਗੁਰੁਃ ।
ਵਿਦ੍ਯਾ ਬਂਧੁਜਨੋ ਵਿਦੇਸ਼ਗਮਨੇ ਵਿਦ੍ਯਾ ਪਰਾ ਦੇਵਤਾ
ਵਿਦ੍ਯਾ ਰਾਜਸੁ ਪੂਜ੍ਯਤੇ ਨ ਤੁ ਧਨਂ ਵਿਦ੍ਯਾਵਿਹੀਨਃ ਪਸ਼ੁਃ ॥ 1.20 ॥

ਕ੍ਸ਼ਾਂਤਿਸ਼੍ਚੇਤ੍ਕਵਚੇਨ ਕਿਂ ਕਿਂ ਅਰਿਭਿਃ ਕ੍ਰੋਧੋ਽ਸ੍ਤਿ ਚੇਦ੍ਦੇਹਿਨਾਂ
ਜ੍ਞਾਤਿਸ਼੍ਚੇਦਨਲੇਨ ਕਿਂ ਯਦਿ ਸੁਹ੍ਰੁਰੁਇਦ੍ਦਿਵ੍ਯੌਸ਼ਧਂ ਕਿਂ ਫਲਮ੍ ।
ਕਿਂ ਸਰ੍ਪੈਰ੍ਯਦਿ ਦੁਰ੍ਜਨਾਃ ਕਿਂ ਉ ਧਨੈਰ੍ਵਿਦ੍ਯਾ਽ਨਵਦ੍ਯਾ ਯਦਿ
ਵ੍ਰੀਡਾ ਚੇਤ੍ਕਿਂ ਉ ਭੂਸ਼ਣੈਃ ਸੁਕਵਿਤਾ ਯਦ੍ਯਸ੍ਤਿ ਰਾਜ੍ਯੇਨ ਕਿਮ੍ ॥ 1.21 ॥

ਦਾਕ੍ਸ਼ਿਣ੍ਯਂ ਸ੍ਵਜਨੇ ਦਯਾ ਪਰਿਜਨੇ ਸ਼ਾਠ੍ਯਂ ਸਦਾ ਦੁਰ੍ਜਨੇ
ਪ੍ਰੀਤਿਃ ਸਾਧੁਜਨੇ ਨਯੋ ਨ੍ਰੁਰੁਇਪਜਨੇ ਵਿਦ੍ਵਜ੍ਜਨੇ ਚਾਰ੍ਜਵਮ੍ ।
ਸ਼ੌਰ੍ਯਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਜਨੇ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਗੁਰੁਜਨੇ ਕਾਂਤਾਜਨੇ ਧ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਤਾ
ਯੇ ਚੈਵਂ ਪੁਰੁਸ਼ਾਃ ਕਲਾਸੁ ਕੁਸ਼ਲਾਸ੍ਤੇਸ਼੍ਵੇਵ ਲੋਕਸ੍ਥਿਤਿਃ ॥ 1.22 ॥

ਜਾਡ੍ਯਂ ਧਿਯੋ ਹਰਤਿ ਸਿਂਚਤਿ ਵਾਚਿ ਸਤ੍ਯਂ
ਮਾਨੋਨ੍ਨਤਿਂ ਦਿਸ਼ਤਿ ਪਾਪਂ ਅਪਾਕਰੋਤਿ ।
ਚੇਤਃ ਪ੍ਰਸਾਦਯਤਿ ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਤਨੋਤਿ ਕੀਰ੍ਤਿਂ
ਸਤ੍ਸਂਗਤਿਃ ਕਥਯ ਕਿਂ ਨ ਕਰੋਤਿ ਪੁਂਸਾਮ੍ ॥ 1.23 ॥

ਜਯਂਤਿ ਤੇ ਸੁਕ੍ਰੁਰੁਇਤਿਨੋ
ਰਸਸਿਦ੍ਧਾਃ ਕਵੀਸ਼੍ਵਰਾਃ ।
ਨਾਸ੍ਤਿ ਯੇਸ਼ਾਂ ਯਸ਼ਃਕਾਯੇ
ਜਰਾਮਰਣਜਂ ਭਯਮ੍ ॥ 1.24 ॥

ਸੂਨੁਃ ਸਚ੍ਚਰਿਤਃ ਸਤੀ ਪ੍ਰਿਯਤਮਾ ਸ੍ਵਾਮੀ ਪ੍ਰਸਾਦੋਨ੍ਮੁਖਃ
ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਂ ਮਿਤ੍ਰਂ ਅਵਂਚਕਃ ਪਰਿਜਨੋ ਨਿਃਕ੍ਲੇਸ਼ਲੇਸ਼ਂ ਮਨਃ ।
ਆਕਾਰੋ ਰੁਚਿਰਃ ਸ੍ਥਿਰਸ਼੍ਚ ਵਿਭਵੋ ਵਿਦ੍ਯਾਵਦਾਤਂ ਮੁਖਂ
ਤੁਸ਼੍ਟੇ ਵਿਸ਼੍ਟਪਕਸ਼੍ਟਹਾਰਿਣਿ ਹਰੌ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਦੇਹਿਨਾ ॥ 1.25 ॥

ਪ੍ਰਾਣਾਘਾਤਾਨ੍ਨਿਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਿਃ ਪਰਧਨਹਰਣੇ ਸਂਯਮਃ ਸਤ੍ਯਵਾਕ੍ਯਂ
ਕਾਲੇ ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪ੍ਰਦਾਨਂ ਯੁਵਤਿਜਨਕਥਾਮੂਕਭਾਵਃ ਪਰੇਸ਼ਾਮ੍ ।
ਤ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਣਾਸ੍ਰੋਤੋ ਵਿਭਂਗੋ ਗੁਰੁਸ਼ੁ ਚ ਵਿਨਯਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨੁਕਂਪਾ
ਸਾਮਾਨ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇਸ਼੍ਵਨੁਪਹਤਵਿਧਿਃ ਸ਼੍ਰੇਯਸਾਂ ਏਸ਼ ਪਂਥਾਃ ॥ 1.26 ॥

ਪ੍ਰਾਰਭ੍ਯਤੇ ਨ ਖਲੁ ਵਿਘ੍ਨਭਯੇਨ ਨੀਚੈਃ
ਪ੍ਰਾਰਭ੍ਯ ਵਿਘ੍ਨਵਿਹਤਾ ਵਿਰਮਂਤਿ ਮਧ੍ਯਾਃ ।
ਵਿਘ੍ਨੈਃ ਪੁਨਃ ਪੁਨਰਪਿ ਪ੍ਰਤਿਹਨ੍ਯਮਾਨਾਃ
ਪ੍ਰਾਰਬ੍ਧਂ ਉਤ੍ਤਮਜਨਾ ਨ ਪਰਿਤ੍ਯਜਂਤਿ ॥ 1.27 ॥

ਅਸਂਤੋ ਨਾਭ੍ਯਰ੍ਥ੍ਯਾਃ ਸੁਹ੍ਰੁਰੁਇਦਪਿ ਨ ਯਾਚ੍ਯਃ ਕ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਧਨਃ
ਪ੍ਰਿਯਾ ਨ੍ਯਾਯ੍ਯਾ ਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਿਰ੍ਮਲਿਨਂ ਅਸੁਭਂਗੇ਽ਪ੍ਯਸੁਕਰਮ੍ ।
ਵਿਪਦ੍ਯੁਚ੍ਚੈਃ ਸ੍ਥੇਯਂ ਪਦਂ ਅਨੁਵਿਧੇਯਂ ਚ ਮਹਤਾਂ
ਸਤਾਂ ਕੇਨੋਦ੍ਦਿਸ਼੍ਟਂ ਵਿਸ਼ਮਂ ਅਸਿਧਾਰਾਵ੍ਰਤਂ ਇਦਮ੍ ॥ 1.28 ॥

ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਕ੍ਸ਼ਾਮੋ਽ਪਿ ਜਰਾਕ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ੋ਽ਪਿ ਸ਼ਿਥਿਲਪ੍ਰਾਣੋ਽ਪਿ ਕਸ਼੍ਟਾਂ ਦਸ਼ਾਮ੍
ਆਪਨ੍ਨੋ਽ਪਿ ਵਿਪਨ੍ਨਦੀਧਿਤਿਰਿਤਿ ਪ੍ਰਾਣੇਸ਼ੁ ਨਸ਼੍ਯਤ੍ਸ੍ਵਪਿ ।
ਮਤ੍ਤੇਭੇਂਦ੍ਰਵਿਭਿਨ੍ਨਕੁਂਭਪਿਸ਼ਿਤਗ੍ਰਾਸੈਕਬਦ੍ਧਸ੍ਪ੍ਰੁਰੁਇਹਃ
ਕਿਂ ਜੀਰ੍ਣਂ ਤ੍ਰੁਰੁਇਣਂ ਅਤ੍ਤਿ ਮਾਨਮਹਤਾਂ ਅਗ੍ਰੇਸਰਃ ਕੇਸਰੀ ॥ 1.29 ॥

ਸ੍ਵਲ੍ਪਸ੍ਨਾਯੁਵਸਾਵਸ਼ੇਸ਼ਮਲਿਨਂ ਨਿਰ੍ਮਾਂਸਂ ਅਪ੍ਯਸ੍ਥਿ ਗੋਃ
ਸ਼੍ਵਾ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਪਰਿਤੋਸ਼ਂ ਏਤਿ ਨ ਤੁ ਤਤ੍ਤਸ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ੁਧਾਸ਼ਾਂਤਯੇ ।
ਸਿਂਹੋ ਜਂਬੁਕਂ ਅਂਕਂ ਆਗਤਂ ਅਪਿ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਹਂਤਿ ਦ੍ਵਿਪਂ
ਸਰ੍ਵਃ ਕ੍ਰੁਰੁਇਚ੍ਛ੍ਰਗਤੋ਽ਪਿ ਵਾਂਛਤਿ ਜਨਃ ਸਤ੍ਤ੍ਵਾਨੁਰੂਪਂ ਫਲਮ੍ ॥ 1.30 ॥

ਲਾਂਗੂਲਚਾਲਨਂ ਅਧਸ਼੍ਚਰਣਾਵਪਾਤਂ
ਭੂਮੌ ਨਿਪਤ੍ਯ ਵਦਨੋਦਰਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਚ ।
ਸ਼੍ਵਾ ਪਿਂਡਦਸ੍ਯ ਕੁਰੁਤੇ ਗਜਪੁਂਗਵਸ੍ਤੁ
ਧੀਰਂ ਵਿਲੋਕਯਤਿ ਚਾਟੁਸ਼ਤੈਸ਼੍ਚ ਭੁਂਕ੍ਤੇ ॥ 1.31 ॥

ਪਰਿਵਰ੍ਤਿਨਿ ਸਂਸਾਰੇ
ਮ੍ਰੁਰੁਇਤਃ ਕੋ ਵਾ ਨ ਜਾਯਤੇ ।
ਸ ਜਾਤੋ ਯੇਨ ਜਾਤੇਨ
ਯਾਤਿ ਵਂਸ਼ਃ ਸਮੁਨ੍ਨਤਿਮ੍ ॥ 1.32 ॥

ਕੁਸੁਮਸ੍ਤਵਕਸ੍ਯੇਵ
ਦ੍ਵਯੀ ਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਿਰ੍ਮਨਸ੍ਵਿਨਃ ।
ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਵਾ ਸਰ੍ਵਲੋਕਸ੍ਯ
ਸ਼ੀਰ੍ਯਤੇ ਵਨ ਏਵ ਵਾ ॥ 1.33 ॥

ਸਂਤ੍ਯਨ੍ਯੇ਽ਪਿ ਬ੍ਰੁਰੁਇਹਸ੍ਪਤਿਪ੍ਰਭ੍ਰੁਰੁਇਤਯਃ ਸਂਭਾਵਿਤਾਃ ਪਂਚਸ਼ਾਸ੍
ਤਾਨ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਸ਼ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਵਿਕ੍ਰਮਰੁਚੀ ਰਾਹੁਰ੍ਨ ਵੈਰਾਯਤੇ ।
ਦ੍ਵਾਵੇਵ ਗ੍ਰਸਤੇ ਦਿਵਾਕਰਨਿਸ਼ਾਪ੍ਰਾਣੇਸ਼੍ਵਰੌ ਭਾਸ੍ਕਰੌ
ਭ੍ਰਾਤਃ ਪਰ੍ਵਣਿ ਪਸ਼੍ਯ ਦਾਨਵਪਤਿਃ ਸ਼ੀਰ੍ਸ਼ਾਵਸ਼ੇਸ਼ਾਕ੍ਰੁਰੁਇਤਿਃ ॥ 1.34 ॥

ਵਹਤਿ ਭੁਵਨਸ਼੍ਰੇਣਿਂ ਸ਼ੇਸ਼ਃ ਫਣਾਫਲਕਸ੍ਥਿਤਾਂ
ਕਮਠਪਤਿਨਾ ਮਧ੍ਯੇਪ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਠਂ ਸਦਾ ਸ ਚ ਧਾਰ੍ਯਤੇ ।
ਤਂ ਅਪਿ ਕੁਰੁਤੇ ਕ੍ਰੋਡਾਧੀਨਂ ਪਯੋਧਿਰਨਾਦਰਾਦ੍
ਅਹਹ ਮਹਤਾਂ ਨਿਃਸੀਮਾਨਸ਼੍ਚਰਿਤ੍ਰਵਿਭੂਤਯਃ ॥ 1.35 ॥

ਵਰਂ ਪਕ੍ਸ਼ਚ੍ਛੇਦਃ ਸਮਦਮਘਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਕੁਲਿਸ਼ਪ੍ਰਹਾਰੈਰ੍
ਉਦ੍ਗਚ੍ਛਦ੍ਬਹੁਲਦਹਨੋਦ੍ਗਾਰਗੁਰੁਭਿਃ ।
ਤੁਸ਼ਾਰਾਦ੍ਰੇਃ ਸੂਨੋਰਹਹ ਪਿਤਰਿ ਕ੍ਲੇਸ਼ਵਿਵਸ਼ੇ
ਨ ਚਾਸੌ ਸਂਪਾਤਃ ਪਯਸਿ ਪਯਸਾਂ ਪਤ੍ਯੁਰੁਚਿਤਃ ॥ 1.36 ॥

ਸਿਂਹਃ ਸ਼ਿਸ਼ੁਰਪਿ ਨਿਪਤਤਿ
ਮਦਮਲਿਨਕਪੋਲਭਿਤ੍ਤਿਸ਼ੁ ਗਜੇਸ਼ੁ ।
ਪ੍ਰਕ੍ਰੁਰੁਇਤਿਰਿਯਂ ਸਤ੍ਤ੍ਵਵਤਾਂ
ਨ ਖਲੁ ਵਯਸ੍ਤੇਜਸੋ ਹੇਤੁਃ ॥ 1.37 ॥

ਜਾਤਿਰ੍ਯਾਤੁ ਰਸਾਤਲਂ ਗੁਣਗਣੈਸ੍ਤਤ੍ਰਾਪ੍ਯਧੋ ਗਮ੍ਯਤਾਂ
ਸ਼ੀਲਂ ਸ਼ੈਲਤਟਾਤ੍ਪਤਤ੍ਵਭਿਜਨਃ ਸਂਦਹ੍ਯਤਾਂ ਵਹ੍ਨਿਨਾ ।
ਸ਼ੌਰ੍ਯੇ ਵੈਰਿਣਿ ਵਜ੍ਰਂ ਆਸ਼ੁ ਨਿਪਤਤ੍ਵਰ੍ਥੋ਽ਸ੍ਤੁ ਨਃ ਕੇਵਲਂ
ਯੇਨੈਕੇਨ ਵਿਨਾ ਗੁਣਾਸ੍ਤ੍ਰੁਰੁਇਣਲਵਪ੍ਰਾਯਾਃ ਸਮਸ੍ਤਾ ਇਮੇ ॥ 1.38 ॥

ਧਨਂ ਅਰ੍ਜਯ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥ
ਧਨਮੂਲਂ ਇਦਂ ਜਗਤ੍ ।
ਅਂਤਰਂ ਨਾਭਿਜਾਨਾਮਿ
ਨਿਰ੍ਧਨਸ੍ਯ ਮ੍ਰੁਰੁਇਤਸ੍ਯ ਚ ॥ 1.39 ॥

ਤਾਨੀਂਦ੍ਰਿਯਾਣ੍ਯਵਿਕਲਾਨਿ ਤਦੇਵ ਨਾਮ
ਸਾ ਬੁਦ੍ਧਿਰਪ੍ਰਤਿਹਤਾ ਵਚਨਂ ਤਦੇਵ ।
ਅਰ੍ਥੋਸ਼੍ਮਣਾ ਵਿਰਹਿਤਃ ਪੁਰੁਸ਼ਃ ਕ੍ਸ਼ਣੇਨ
ਸੋ਽ਪ੍ਯਨ੍ਯ ਏਵ ਭਵਤੀਤਿ ਵਿਚਿਤ੍ਰਂ ਏਤਤ੍ ॥ 1.40 ॥

ਯਸ੍ਯਾਸ੍ਤਿ ਵਿਤ੍ਤਂ ਸ ਨਰਃ ਕੁਲੀਨਃ
ਸ ਪਂਡਿਤਃ ਸ ਸ਼੍ਰੁਤਵਾਨ੍ਗੁਣਜ੍ਞਃ ।
ਸ ਏਵ ਵਕ੍ਤਾ ਸ ਚ ਦਰ੍ਸ਼ਨੀਯਃ
ਸਰ੍ਵੇ ਗੁਣਾਃ ਕਾਂਚਨਂ ਆਸ਼੍ਰਯਂਤਿ ॥ 1.41 ॥

ਦੌਰ੍ਮਂਤ੍ਰ੍ਯਾਨ੍ਨ੍ਰੁਰੁਇਪਤਿਰ੍ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ ਯਤਿਃ ਸਂਗਾਤ੍ਸੁਤੋ ਲਾਲਨਾਤ੍
ਵਿਪ੍ਰੋ਽ਨਧ੍ਯਯਨਾਤ੍ਕੁਲਂ ਕੁਤਨਯਾਚ੍ਛੀਲਂ ਖਲੋਪਾਸਨਾਤ੍ ।
ਹ੍ਰੀਰ੍ਮਦ੍ਯਾਦਨਵੇਕ੍ਸ਼ਣਾਦਪਿ ਕ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਿਃ ਸ੍ਨੇਹਃ ਪ੍ਰਵਾਸਾਸ਼੍ਰਯਾਨ੍
ਮੈਤ੍ਰੀ ਚਾਪ੍ਰਣਯਾਤ੍ਸਮ੍ਰੁਰੁਇਦ੍ਧਿਰਨਯਾਤ੍ਤ੍ਯਾਗਪ੍ਰਮਾਦਾਦ੍ਧਨਮ੍ ॥ 1.42 ॥

ਦਾਨਂ ਭੋਗੋ ਨਾਸ਼ਸ੍ਤਿਸ੍ਰੋ
ਗਤਯੋ ਭਵਂਤਿ ਵਿਤ੍ਤਸ੍ਯ ।
ਯੋ ਨ ਦਦਾਤਿ ਨ ਭੁਂਕ੍ਤੇ
ਤਸ੍ਯ ਤ੍ਰੁਰੁਇਤੀਯਾ ਗਤਿਰ੍ਭਵਤਿ ॥ 1.43 ॥

ਮਣਿਃ ਸ਼ਾਣੋਲ੍ਲੀਢਃ ਸਮਰਵਿਜਯੀ ਹੇਤਿਦਲਿਤੋ
ਮਦਕ੍ਸ਼ੀਣੋ ਨਾਗਃ ਸ਼ਰਦਿ ਸਰਿਤਃ ਸ਼੍ਯਾਨਪੁਲਿਨਾਃ ।
ਕਲਾਸ਼ੇਸ਼ਸ਼੍ਚਂਦ੍ਰਃ ਸੁਰਤਮ੍ਰੁਰੁਇਦਿਤਾ ਬਾਲਵਨਿਤਾ
ਤਨ੍ਨਿਮ੍ਨਾ ਸ਼ੋਭਂਤੇ ਗਲਿਤਵਿਭਵਾਸ਼੍ਚਾਰ੍ਥਿਸ਼ੁ ਨਰਾਃ ॥ 1.44 ॥

ਪਰਿਕ੍ਸ਼ੀਣਃ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਸ੍ਪ੍ਰੁਰੁਇਹਯਤਿ ਯਵਾਨਾਂ ਪ੍ਰਸ੍ਰੁਰੁਇਤਯੇ
ਸ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਸਂਪੂਰ੍ਣਃ ਕਲਯਤਿ ਧਰਿਤ੍ਰੀਂ ਤ੍ਰੁਰੁਇਣਸਮਾਮ੍ ।
ਅਤਸ਼੍ਚਾਨੈਕਾਂਤ੍ਯਾਦ੍ਗੁਰੁਲਘੁਤਯਾ਽ਰ੍ਥੇਸ਼ੁ ਧਨਿਨਾਮ੍
ਅਵਸ੍ਥਾ ਵਸ੍ਤੂਨਿ ਪ੍ਰਥਯਤਿ ਚ ਸਂਕੋਚਯਤਿ ਚ ॥ 1.45 ॥

ਰਾਜਂਦੁਧੁਕ੍ਸ਼ਸਿ ਯਦਿ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਧੇਨੁਂ ਏਤਾਂ
ਤੇਨਾਦ੍ਯ ਵਤ੍ਸਂ ਇਵ ਲੋਕਂ ਅਮੁਂ ਪੁਸ਼ਾਣ
ਤਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚ ਸਮ੍ਯਗਨਿਸ਼ਂ ਪਰਿਪੋਸ਼੍ਯਮਾਣੇ
ਨਾਨਾਫਲੈਃ ਫਲਤਿ ਕਲ੍ਪਲਤੇਵ ਭੂਮਿਃ ॥ 1.46 ॥

ਸਤ੍ਯਾਨ੍ਰੁਰੁਇਤਾ ਚ ਪਰੁਸ਼ਾ ਪ੍ਰਿਯਵਾਦਿਨੀ ਚ
ਹਿਂਸ੍ਰਾ ਦਯਾਲੁਰਪਿ ਚਾਰ੍ਥਪਰਾ ਵਦਾਨ੍ਯਾ ।
ਨਿਤ੍ਯਵ੍ਯਯਾ ਪ੍ਰਚੁਰਨਿਤ੍ਯਧਨਾਗਮਾ ਚ
ਵਾਰਾਂਗਨੇਵ ਨ੍ਰੁਰੁਇਪਨੀਤਿਰਨੇਕਰੂਪਾ ॥ 1.47 ॥

ਆਜ੍ਞਾ ਕੀਰ੍ਤਿਃ ਪਾਲਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ
ਦਾਨਂ ਭੋਗੋ ਮਿਤ੍ਰਸਂਰਕ੍ਸ਼ਣਂ ਚ
ਯੇਸ਼ਾਂ ਏਤੇ ਸ਼ਡ੍ਗੁਣਾ ਨ ਪ੍ਰਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਾਃ
ਕੋ਽ਰ੍ਥਸ੍ਤੇਸ਼ਾਂ ਪਾਰ੍ਥਿਵੋਪਾਸ਼੍ਰਯੇਣ ॥ 1.48 ॥

ਯਦ੍ਧਾਤ੍ਰਾ ਨਿਜਭਾਲਪਟ੍ਟਲਿਖਿਤਂ ਸ੍ਤੋਕਂ ਮਹਦ੍ਵਾ ਧਨਂ
ਤਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਮਰੁਸ੍ਥਲੇ਽ਪਿ ਨਿਤਰਾਂ ਮੇਰੌ ਤਤੋ ਨਾਧਿਕਮ੍ ।
ਤਦ੍ਧੀਰੋ ਭਵ ਵਿਤ੍ਤਵਤ੍ਸੁ ਕ੍ਰੁਰੁਇਪਣਾਂ ਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਿਂ ਵ੍ਰੁਰੁਇਥਾ ਮਾ ਕ੍ਰੁਰੁਇਥਾਃ
ਕੂਪੇ ਪਸ਼੍ਯ ਪਯੋਨਿਧਾਵਪਿ ਘਟੋ ਗ੍ਰੁਰੁਇਹ੍ਣਾਤਿ ਤੁਲ੍ਯਂ ਜਲਮ੍ ॥ 1.49 ॥

ਤ੍ਵਂ ਏਵ ਚਾਤਕਾਧਾਰੋ਽
ਸੀਤਿ ਕੇਸ਼ਾਂ ਨ ਗੋਚਰਃ ।
ਕਿਂ ਅਂਭੋਦਵਰਾਸ੍ਮਾਕਂ
ਕਾਰ੍ਪਣ੍ਯੋਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਸ਼ਸੇ ॥ 1.50 ॥

ਰੇ ਰੇ ਚਾਤਕ ਸਾਵਧਾਨਮਨਸਾ ਮਿਤ੍ਰ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍
ਅਂਭੋਦਾ ਬਹਵੋ ਵਸਂਤਿ ਗਗਨੇ ਸਰ੍ਵੇ਽ਪਿ ਨੈਤਾਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਾਃ ।
ਕੇਚਿਦ੍ਵ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਿਭਿਰਾਰ੍ਦ੍ਰਯਂਤਿ ਵਸੁਧਾਂ ਗਰ੍ਜਂਤਿ ਕੇਚਿਦ੍ਵ੍ਰੁਰੁਇਥਾ
ਯਂ ਯਂ ਪਸ਼੍ਯਸਿ ਤਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਪੁਰਤੋ ਮਾ ਬ੍ਰੂਹਿ ਦੀਨਂ ਵਚਃ ॥ 1.51 ॥

ਅਕਰੁਣਤ੍ਵਂ ਅਕਾਰਣਵਿਗ੍ਰਹਃ
ਪਰਧਨੇ ਪਰਯੋਸ਼ਿਤਿ ਚ ਸ੍ਪ੍ਰੁਰੁਇਹਾ ।
ਸੁਜਨਬਂਧੁਜਨੇਸ਼੍ਵਸਹਿਸ਼੍ਣੁਤਾ
ਪ੍ਰਕ੍ਰੁਰੁਇਤਿਸਿਦ੍ਧਂ ਇਦਂ ਹਿ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ ॥ 1.52 ॥

ਦੁਰ੍ਜਨਃ ਪਰਿਹਰ੍ਤਵ੍ਯੋ
ਵਿਦ੍ਯਯਾ਽ਲਕ੍ਰੁਰੁਇਤੋ਽ਪਿ ਸਨ੍ ।
ਮਣਿਨਾ ਭੂਸ਼ਿਤਃ ਸਰ੍ਪਃ
ਕਿਂ ਅਸੌ ਨ ਭਯਂਕਰਃ ॥ 1.53 ॥

ਜਾਡ੍ਯਂ ਹ੍ਰੀਮਤਿ ਗਣ੍ਯਤੇ ਵ੍ਰਤਰੁਚੌ ਦਂਭਃ ਸ਼ੁਚੌ ਕੈਤਵਂ
ਸ਼ੂਰੇ ਨਿਰ੍ਘ੍ਰੁਰੁਇਣਤਾ ਮੁਨੌ ਵਿਮਤਿਤਾ ਦੈਨ੍ਯਂ ਪ੍ਰਿਯਾਲਾਪਿਨਿ ।
ਤੇਜਸ੍ਵਿਨ੍ਯਵਲਿਪ੍ਤਤਾ ਮੁਖਰਤਾ ਵਕ੍ਤਰ੍ਯਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਸ੍ਥਿਰੇ
ਤਤ੍ਕੋ ਨਾਮ ਗੁਣੋ ਭਵੇਤ੍ਸ ਗੁਣਿਨਾਂ ਯੋ ਦੁਰ੍ਜਨੈਰ੍ਨਾਂਕਿਤਃ ॥ 1.54 ॥

ਲੋਭਸ਼੍ਚੇਦਗੁਣੇਨ ਕਿਂ ਪਿਸ਼ੁਨਤਾ ਯਦ੍ਯਸ੍ਤਿ ਕਿਂ ਪਾਤਕੈਃ
ਸਤ੍ਯਂ ਚੇਤ੍ਤਪਸਾ ਚ ਕਿਂ ਸ਼ੁਚਿ ਮਨੋ ਯਦ੍ਯਸ੍ਤਿ ਤੀਰ੍ਥੇਨ ਕਿਮ੍ ।
ਸੌਜਨ੍ਯਂ ਯਦਿ ਕਿਂ ਗੁਣੈਃ ਸੁਮਹਿਮਾ ਯਦ੍ਯਸ੍ਤਿ ਕਿਂ ਮਂਡਨੈਃ
ਸਦ੍ਵਿਦ੍ਯਾ ਯਦਿ ਕਿਂ ਧਨੈਰਪਯਸ਼ੋ ਯਦ੍ਯਸ੍ਤਿ ਕਿਂ ਮ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯੁਨਾ ॥ 1.55 ॥

ਸ਼ਸ਼ੀ ਦਿਵਸਧੂਸਰੋ ਗਲਿਤਯੌਵਨਾ ਕਾਮਿਨੀ
ਸਰੋ ਵਿਗਤਵਾਰਿਜਂ ਮੁਖਂ ਅਨਕ੍ਸ਼ਰਂ ਸ੍ਵਾਕ੍ਰੁਰੁਇਤੇਃ ।
ਪ੍ਰਭੁਰ੍ਧਨਪਰਾਯਣਃ ਸਤਤਦੁਰ੍ਗਤਃ ਸਜ੍ਜਨੋ
ਨ੍ਰੁਰੁਇਪਾਂਗਣਗਤਃ ਖਲੋ ਮਨਸਿ ਸਪ੍ਤ ਸ਼ਲ੍ਯਾਨਿ ਮੇ ॥ 1.56 ॥

ਨ ਕਸ਼੍ਚਿਚ੍ਚਂਡਕੋਪਾਨਾਮ੍
ਆਤ੍ਮੀਯੋ ਨਾਮ ਭੂਭੁਜਾਮ੍ ।
ਹੋਤਾਰਂ ਅਪਿ ਜੁਹ੍ਵਾਨਂ
ਸ੍ਪ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟੋ ਦਹਤਿ ਪਾਵਕਃ ॥ 1.57 ॥

ਮੌਨਾਨ੍ਮੂਕਃ ਪ੍ਰਵਚਨਪਟੁਰ੍ਵਾਤੁਲੋ ਜਲ੍ਪਕੋ ਵਾ
ਧ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਃ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਵਸਤਿ ਚ ਸਦਾ ਦੂਰਤਸ਼੍ਚਾਪ੍ਰਗਲ੍ਭਃ ।
ਕ੍ਸ਼ਾਂਤ੍ਯਾ ਭੀਰੁਰ੍ਯਦਿ ਨ ਸਹਤੇ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ੋ ਨਾਭਿਜਾਤਃ
ਸੇਵਾਧਰ੍ਮਃ ਪਰਮਗਹਨੋ ਯੋਗਿਨਾਂ ਅਪ੍ਯਗਮ੍ਯਃ ॥ 1.58 ॥

ਉਦ੍ਭਾਸਿਤਾਖਿਲਖਲਸ੍ਯ ਵਿਸ਼੍ਰੁਰੁਇਂਖਲਸ੍ਯ
ਪ੍ਰਾਗ੍ਜਾਤਵਿਸ੍ਤ੍ਰੁਰੁਇਤਨਿਜਾਧਮਕਰ੍ਮਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤੇਃ ।
ਦੈਵਾਦਵਾਪ੍ਤਵਿਭਵਸ੍ਯ ਗੁਣਦ੍ਵਿਸ਼ੋ਽ਸ੍ਯ
ਨੀਚਸ੍ਯ ਗੋਚਰਗਤੈਃ ਸੁਖਂ ਆਪ੍ਯਤੇ ਕੈਃ ॥ 1.59 ॥

ਆਰਂਭਗੁਰ੍ਵੀ ਕ੍ਸ਼ਯਿਣੀ ਕ੍ਰਮੇਣ
ਲਘ੍ਵੀ ਪੁਰਾ ਵ੍ਰੁਰੁਇਦ੍ਧਿਮਤੀ ਚ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ ।
ਦਿਨਸ੍ਯ ਪੂਰ੍ਵਾਰ੍ਧਪਰਾਰ੍ਧਭਿਨ੍ਨਾ
ਛਾਯੇਵ ਮੈਤ੍ਰੀ ਖਲਸਜ੍ਜਨਾਨਾਮ੍ ॥ 1.60 ॥

ਮ੍ਰੁਰੁਇਗਮੀਨਸਜ੍ਜਨਾਨਾਂ ਤ੍ਰੁਰੁਇਣਜਲਸਂਤੋਸ਼ਵਿਹਿਤਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤੀਨਾਮ੍ ।
ਲੁਬ੍ਧਕਧੀਵਰਪਿਸ਼ੁਨਾ ਨਿਸ਼੍ਕਾਰਣਵੈਰਿਣੋ ਜਗਤਿ ॥ 1.61 ॥

ਵਾਂਛਾ ਸਜ੍ਜਨਸਂਗਮੇ ਪਰਗੁਣੇ ਪ੍ਰੀਤਿਰ੍ਗੁਰੌ ਨਮ੍ਰਤਾ
ਵਿਦ੍ਯਾਯਾਂ ਵ੍ਯਸਨਂ ਸ੍ਵਯੋਸ਼ਿਤਿ ਰਤਿਰ੍ਲੋਕਾਪਵਾਦਾਦ੍ਭਯਮ੍ ।
ਭਕ੍ਤਿਃ ਸ਼ੂਲਿਨਿ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰਾਤ੍ਮਦਮਨੇ ਸਂਸਰ੍ਗਮੁਕ੍ਤਿਃ ਖਲੇ
ਯੇਸ਼੍ਵੇਤੇ ਨਿਵਸਂਤਿ ਨਿਰ੍ਮਲਗੁਣਾਸ੍ਤੇਭ੍ਯੋ ਨਰੇਭ੍ਯੋ ਨਮਃ ॥ 1.62 ॥

ਵਿਪਦਿ ਧੈਰ੍ਯਂ ਅਥਾਭ੍ਯੁਦਯੇ ਕ੍ਸ਼ਮਾ
ਸਦਸਿ ਵਾਕ੍ਪਟੁਤਾ ਯੁਧਿ ਵਿਕ੍ਰਮਃ ।
ਯਸ਼ਸਿ ਚਾਭਿਰੁਚਿਰ੍ਵ੍ਯਸਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤੌ
ਪ੍ਰਕ੍ਰੁਰੁਇਤਿਸਿਦ੍ਧਂ ਇਦਂ ਹਿ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ ॥ 1.63 ॥

ਪ੍ਰਦਾਨਂ ਪ੍ਰਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਗ੍ਰੁਰੁਇਹਂ ਉਪਗਤੇ ਸਂਭ੍ਰਮਵਿਧਿਃ
ਪ੍ਰਿਯਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾ ਮੌਨਂ ਸਦਸਿ ਕਥਨਂ ਚਾਪ੍ਯੁਪਕ੍ਰੁਰੁਇਤੇਃ ।
ਅਨੁਤ੍ਸੇਕੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾਂ ਅਨਭਿਭਵਗਂਧਾਃ ਪਰਕਥਾਃ
ਸਤਾਂ ਕੇਨੋਦ੍ਦਿਸ਼੍ਟਂ ਵਿਸ਼ਮਂ ਅਸਿਧਾਰਾਵ੍ਰਤਂ ਇਦਮ੍ ॥ 1.64 ॥

ਕਰੇ ਸ਼੍ਲਾਘ੍ਯਸ੍ਤ੍ਯਾਗਃ ਸ਼ਿਰਸਿ ਗੁਰੁਪਾਦਪ੍ਰਣਯਿਤਾ
ਮੁਖੇ ਸਤ੍ਯਾ ਵਾਣੀ ਵਿਜਯਿ ਭੁਜਯੋਰ੍ਵੀਰ੍ਯਂ ਅਤੁਲਮ੍ ।
ਹ੍ਰੁਰੁਇਦਿ ਸ੍ਵਚ੍ਛਾ ਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਿਃ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਅਧਿਗਤਂ ਚ ਸ਼੍ਰਵਣਯੋਰ੍
ਵਿਨਾਪ੍ਯੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯੇਣ ਪ੍ਰਕ੍ਰੁਰੁਇਤਿਮਹਤਾਂ ਮਂਡਨਂ ਇਦਮ੍ ॥ 1.65 ॥

ਸਂਪਤ੍ਸੁ ਮਹਤਾਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਭਵਤ੍ਯੁਤ੍ਪਲਕੋਮਲਮ੍ ।
ਆਪਤ੍ਸੁ ਚ ਮਹਾਸ਼ੈਲਸ਼ਿਲਾ ਸਂਘਾਤਕਰ੍ਕਸ਼ਮ੍ ॥ 1.66 ॥

ਸਂਤਪ੍ਤਾਯਸਿ ਸਂਸ੍ਥਿਤਸ੍ਯ ਪਯਸੋ ਨਾਮਾਪਿ ਨ ਜ੍ਞਾਯਤੇ
ਮੁਕ੍ਤਾਕਾਰਤਯਾ ਤਦੇਵ ਨਲਿਨੀਪਤ੍ਰਸ੍ਥਿਤਂ ਰਾਜਤੇ ।
ਸ੍ਵਾਤ੍ਯਾਂ ਸਾਗਰਸ਼ੁਕ੍ਤਿਮਧ੍ਯਪਤਿਤਂ ਤਨ੍ਮੌਕ੍ਤਿਕਂ ਜਾਯਤੇ
ਪ੍ਰਾਯੇਣਾਧਮਮਧ੍ਯਮੋਤ੍ਤਮਗੁਣਃ ਸਂਸਰ੍ਗਤੋ ਜਾਯਤੇ ॥ 1.67 ॥

ਪ੍ਰੀਣਾਤਿ ਯਃ ਸੁਚਰਿਤੈਃ ਪਿਤਰਂ ਸ ਪੁਤ੍ਰੋ
ਯਦ੍ਭਰ੍ਤੁਰੇਵ ਹਿਤਂ ਇਚ੍ਛਤਿ ਤਤ੍ਕਲਤ੍ਰਮ੍ ।
ਤਨ੍ਮਿਤ੍ਰਂ ਆਪਦਿ ਸੁਖੇ ਚ ਸਮਕ੍ਰਿਯਂ ਯਦ੍
ਏਤਤ੍ਤ੍ਰਯਂ ਜਗਤਿ ਪੁਣ੍ਯਕ੍ਰੁਰੁਇਤੋ ਲਭਂਤੇ ॥ 1.68 ॥

ਏਕੋ ਦੇਵਃ ਕੇਸ਼ਵੋ ਵਾ ਸ਼ਿਵੋ ਵਾ
ਹ੍ਯੇਕਂ ਮਿਤ੍ਰਂ ਭੂਪਤਿਰ੍ਵਾ ਯਤਿਰ੍ਵਾ ।
ਏਕੋ ਵਾਸਃ ਪਤ੍ਤਨੇ ਵਾ ਵਨੇ ਵਾ
ਹ੍ਯੇਕਾ ਭਾਰ੍ਯਾ ਸੁਂਦਰੀ ਵਾ ਦਰੀ ਵਾ ॥ 1.69 ॥

ਨਮ੍ਰਤ੍ਵੇਨੋਨ੍ਨਮਂਤਃ ਪਰਗੁਣਕਥਨੈਃ ਸ੍ਵਾਨ੍ਗੁਣਾਨ੍ਖ੍ਯਾਪਯਂਤਃ
ਸ੍ਵਾਰ੍ਥਾਨ੍ਸਂਪਾਦਯਂਤੋ ਵਿਤਤਪ੍ਰੁਰੁਇਥੁਤਰਾਰਂਭਯਤ੍ਨਾਃ ਪਰਾਰ੍ਥੇ ।
ਕ੍ਸ਼ਾਂਤ੍ਯੈਵਾਕ੍ਸ਼ੇਪਰੁਕ੍ਸ਼ਾਕ੍ਸ਼ਰਮੁਖਰਮੁਖਾਂਦੁਰ੍ਜਨਾਂਦੂਸ਼ਯਂਤਃ
ਸਂਤਃ ਸਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਚਰ੍ਯਾ ਜਗਤਿ ਬਹੁਮਤਾਃ ਕਸ੍ਯ ਨਾਭ੍ਯਰ੍ਚਨੀਯਾਃ ॥ 1.70 ॥

ਭਵਂਤਿ ਨਮ੍ਰਾਸ੍ਤਰਵਃ ਫਲੋਦ੍ਗਮੈਰ੍
ਨਵਾਂਬੁਭਿਰ੍ਦੂਰਾਵਲਂਬਿਨੋ ਘਨਾਃ ।
ਅਨੁਦ੍ਧਤਾਃ ਸਤ੍ਪੁਰੁਸ਼ਾਃ ਸਮ੍ਰੁਰੁਇਦ੍ਧਿਭਿਃ
ਸ੍ਵਭਾਵ ਏਸ਼ ਪਰੋਪਕਾਰਿਣਾਮ੍ ॥ 1.71 ॥

ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਂ ਸ਼੍ਰੁਤੇਨੈਵ ਨ ਕੁਂਡਲੇਨ
ਦਾਨੇਨ ਪਾਣਿਰ੍ਨ ਤੁ ਕਂਕਣੇਨ ।
ਵਿਭਾਤਿ ਕਾਯਃ ਕਰੁਣਪਰਾਣਾਂ
ਪਰੋਪਕਾਰੈਰ੍ਨ ਤੁ ਚਂਦਨੇਨ ॥ 1.72 ॥

ਪਾਪਾਨ੍ਨਿਵਾਰਯਤਿ ਯੋਜਯਤੇ ਹਿਤਾਯ
ਗੁਹ੍ਯਂ ਨਿਗੂਹਤਿ ਗੁਣਾਨ੍ਪ੍ਰਕਟੀਕਰੋਤਿ ।
ਆਪਦ੍ਗਤਂ ਚ ਨ ਜਹਾਤਿ ਦਦਾਤਿ ਕਾਲੇ
ਸਨ੍ਮਿਤ੍ਰਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਇਦਂ ਪ੍ਰਵਦਂਤਿ ਸਂਤਃ ॥ 1.73 ॥

ਪਦ੍ਮਾਕਰਂ ਦਿਨਕਰੋ ਵਿਕਚੀਕਰੋਤਿ
ਚਂਦ੍ਰਪ੍ਰਭੋਲ੍ਲਾਸਯਤਿ ਕੈਰਵਚਕ੍ਰਵਾਲਮ੍ ।
ਨਾਭ੍ਯਰ੍ਥਿਤੋ ਜਲਧਰੋ਽ਪਿ ਜਲਂ ਦਦਾਤਿ
ਸਂਤਃ ਸ੍ਵਯਂ ਪਰਹਿਤੇ ਵਿਹਿਤਾਭਿਯੋਗਾਃ ॥ 1.74 ॥

ਏਕੇ ਸਤ੍ਪੁਰੁਸ਼ਾਃ ਪਰਾਰ੍ਥਘਟਕਾਃ ਸ੍ਵਾਰ੍ਥਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜਂਤਿ ਯੇ
ਸਾਮਾਨ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਪਰਾਰ੍ਥਂ ਉਦ੍ਯਮਭ੍ਰੁਰੁਇਤਃ ਸ੍ਵਾਰ੍ਥਾਵਿਰੋਧੇਨ ਯੇ ।
ਤੇ਽ਮੀ ਮਾਨੁਸ਼ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ ਪਰਹਿਤਂ ਸ੍ਵਾਰ੍ਥਾਯ ਨਿਘ੍ਨਂਤਿ ਯੇ
ਯੇ ਤੁ ਘ੍ਨਂਤਿ ਨਿਰਰ੍ਥਕਂ ਪਰਹਿਤਂ ਤੇ ਕੇ ਨ ਜਾਨੀਮਹੇ ॥ 1.75 ॥

ਕ੍ਸ਼ੀਰੇਣਾਤ੍ਮਗਤੋਦਕਾਯ ਹਿ ਗੁਣਾ ਦਤ੍ਤਾ ਪੁਰਾ ਤੇ਽ਖਿਲਾ
ਕ੍ਸ਼ੀਰੋਤ੍ਤਾਪਂ ਅਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤੇਨ ਪਯਸਾ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਕ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਾਨੌ ਹੁਤਃ ।
ਗਂਤੁਂ ਪਾਵਕਂ ਉਨ੍ਮਨਸ੍ਤਦਭਵਦ੍ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਤੁ ਮਿਤ੍ਰਾਪਦਂ
ਯੁਕ੍ਤਂ ਤੇਨ ਜਲੇਨ ਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ ਸਤਾਂ ਮੈਤ੍ਰੀ ਪੁਨਸ੍ਤ੍ਵੀਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ੀ ॥ 1.76 ॥

ਇਤਃ ਸ੍ਵਪਿਤਿ ਕੇਸ਼ਵਃ ਕੁਲਂ ਇਤਸ੍ਤਦੀਯਦ੍ਵਿਸ਼ਾਮ੍
ਇਤਸ਼੍ਚ ਸ਼ਰਣਾਰ੍ਥਿਨਾਂ ਸ਼ਿਖਰਿਣਾਂ ਗਣਾਃ ਸ਼ੇਰਤੇ ।
ਇਤੋ਽ਪਿ ਬਡਵਾਨਲਃ ਸਹ ਸਮਸ੍ਤਸਂਵਰ੍ਤਕੈਃ
ਅਹੋ ਵਿਤਤਂ ਊਰ੍ਜਿਤਂ ਭਰਸਹਂ ਸਿਂਧੋਰ੍ਵਪੁਃ ॥ 1.77 ॥

ਤ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਣਾਂ ਛਿਂਧਿ ਭਜ ਕ੍ਸ਼ਮਾਂ ਜਹਿ ਮਦਂ ਪਾਪੇ ਰਤਿਂ ਮਾ ਕ੍ਰੁਰੁਇਥਾਃ
ਸਤ੍ਯਂ ਬ੍ਰੂਹ੍ਯਨੁਯਾਹਿ ਸਾਧੁਪਦਵੀਂ ਸੇਵਸ੍ਵ ਵਿਦ੍ਵਜ੍ਜਨਮ੍ ।
ਮਾਨ੍ਯਾਨ੍ਮਾਨਯ ਵਿਦ੍ਵਿਸ਼ੋ਽ਪ੍ਯਨੁਨਯ ਪ੍ਰਖ੍ਯਾਪਯ ਪ੍ਰਸ਼੍ਰਯਂ
ਕੀਰ੍ਤਿਂ ਪਾਲਯ ਦੁਃਖਿਤੇ ਕੁਰੁ ਦਯਾਂ ਏਤਤ੍ਸਤਾਂ ਚੇਸ਼੍ਟਿਤਮ੍ ॥ 1.78 ॥

ਮਨਸਿ ਵਚਸਿ ਕਾਯੇ ਪੁਣ੍ਯਪੀਯੂਸ਼ਪੂਰ੍ਣਾਸ੍
ਤ੍ਰਿਭੁਵਨਂ ਉਪਕਾਰਸ਼੍ਰੇਣਿਭਿਃ ਪ੍ਰੀਣਯਂਤਃ ।
ਪਰਗੁਣਪਰਮਾਣੂਨ੍ਪਰ੍ਵਤੀਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯ ਨਿਤ੍ਯਂ
ਨਿਜਹ੍ਰੁਰੁਇਦਿ ਵਿਕਸਂਤਃ ਸਂਤਿ ਸਂਤਃ ਕਿਯਂਤਃ ॥ 1.79 ॥

ਕਿਂ ਤੇਨ ਹੇਮਗਿਰਿਣਾ ਰਜਤਾਦ੍ਰਿਣਾ ਵਾ
ਯਤ੍ਰਾਸ਼੍ਰਿਤਾਸ਼੍ਚ ਤਰਵਸ੍ਤਰਵਸ੍ਤ ਏਵ ।
ਮਨ੍ਯਾਮਹੇ ਮਲਯਂ ਏਵ ਯਦਾਸ਼੍ਰਯੇਣ
ਕਂਕੋਲਨਿਂਬਕੁਟਜਾ ਅਪਿ ਚਂਦਨਾਃ ਸ੍ਯੁਃ ॥ 1.80 ॥

ਰਤ੍ਨੈਰ੍ਮਹਾਰ੍ਹੈਸ੍ਤੁਤੁਸ਼ੁਰ੍ਨ ਦੇਵਾ
ਨ ਭੇਜਿਰੇ ਭੀਮਵਿਸ਼ੇਣ ਭੀਤਿਮ੍ ।
ਸੁਧਾਂ ਵਿਨਾ ਨ ਪ੍ਰਯਯੁਰ੍ਵਿਰਾਮਂ
ਨ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਾਰ੍ਥਾਦ੍ਵਿਰਮਂਤਿ ਧੀਰਾਃ ॥ 1.81 ॥

ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਪ੍ਰੁਰੁਇਥ੍ਵੀਸ਼ਯ੍ਯਃ ਕ੍ਵਚਿਦਪਿ ਚ ਪਰ੍ਯਂਕਸ਼ਯਨਃ
ਕ੍ਵਚਿਚ੍ਛਾਕਾਹਾਰਃ ਕ੍ਵਚਿਦਪਿ ਚ ਸ਼ਾਲ੍ਯੋਦਨਰੁਚਿਃ ।
ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਕਂਥਾਧਾਰੀ ਕ੍ਵਚਿਦਪਿ ਚ ਦਿਵ੍ਯਾਂਬਰਧਰੋ
ਮਨਸ੍ਵੀ ਕਾਰ੍ਯਾਰ੍ਥੀ ਨ ਗਣਯਤਿ ਦੁਃਖਂ ਨ ਚ ਸੁਖਮ੍ ॥ 1.82 ॥

ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯਸ੍ਯ ਵਿਭੂਸ਼ਣਂ ਸੁਜਨਤਾ ਸ਼ੌਰ੍ਯਸ੍ਯ ਵਾਕ੍ਸਂਯਮੋ
ਜ੍ਞਾਨਸ੍ਯੋਪਸ਼ਮਃ ਸ਼੍ਰੁਤਸ੍ਯ ਵਿਨਯੋ ਵਿਤ੍ਤਸ੍ਯ ਪਾਤ੍ਰੇ ਵ੍ਯਯਃ ।
ਅਕ੍ਰੋਧਸ੍ਤਪਸਃ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਪ੍ਰਭਵਿਤੁਰ੍ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਨਿਰ੍ਵ੍ਯਾਜਤਾ
ਸਰ੍ਵੇਸ਼ਾਂ ਅਪਿ ਸਰ੍ਵਕਾਰਣਂ ਇਦਂ ਸ਼ੀਲਂ ਪਰਂ ਭੂਸ਼ਣਮ੍ ॥ 1.83 ॥

ਨਿਂਦਂਤੁ ਨੀਤਿਨਿਪੁਣਾ ਯਦਿ ਵਾ ਸ੍ਤੁਵਂਤੁ
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਃ ਸਮਾਵਿਸ਼ਤੁ ਗਚ੍ਛਤੁ ਵਾ ਯਥੇਸ਼੍ਠਮ੍ ।
ਅਦ੍ਯੈਵ ਵਾ ਮਰਣਂ ਅਸ੍ਤੁ ਯੁਗਾਂਤਰੇ ਵਾ
ਨ੍ਯਾਯ੍ਯਾਤ੍ਪਥਃ ਪ੍ਰਵਿਚਲਂਤਿ ਪਦਂ ਨ ਧੀਰਾਃ ॥ 1.84 ॥

ਭਗ੍ਨਾਸ਼ਸ੍ਯ ਕਰਂਡਪਿਂਡਿਤਤਨੋਰ੍ਮ੍ਲਾਨੇਂਦ੍ਰਿਯਸ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ੁਧਾ
ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾਖੁਰ੍ਵਿਵਰਂ ਸ੍ਵਯਂ ਨਿਪਤਿਤੋ ਨਕ੍ਤਂ ਮੁਖੇ ਭੋਗਿਨਃ ।
ਤ੍ਰੁਰੁਇਪ੍ਤਸ੍ਤਤ੍ਪਿਸ਼ਿਤੇਨ ਸਤ੍ਵਰਂ ਅਸੌ ਤੇਨੈਵ ਯਾਤਃ ਪਥਾ
ਲੋਕਾਃ ਪਸ਼੍ਯਤ ਦੈਵਂ ਏਵ ਹਿ ਨ੍ਰੁਰੁਇਣਾਂ ਵ੍ਰੁਰੁਇਦ੍ਧੌ ਕ੍ਸ਼ਯੇ ਕਾਰਣਮ੍ ॥ 1.85 ॥

ਆਲਸ੍ਯਂ ਹਿ ਮਨੁਸ਼੍ਯਾਣਾਂ
ਸ਼ਰੀਰਸ੍ਥੋ ਮਹਾਨ੍ਰਿਪੁਃ ।
ਨਾਸ੍ਤ੍ਯੁਦ੍ਯਮਸਮੋ ਬਂਧੁਃ
ਕੁਰ੍ਵਾਣੋ ਨਾਵਸੀਦਤਿ ॥ 1.86 ॥

ਛਿਨ੍ਨੋ਽ਪਿ ਰੋਹਤਿ ਤਰੁਃ ਕ੍ਸ਼ੀਣੋ਽ਪ੍ਯੁਪਚੀਯਤੇ ਪੁਨਸ਼੍ਚਂਦ੍ਰਃ ।
ਇਤਿ ਵਿਮ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਂਤਃ ਸਂਤਃ ਸਂਤਪ੍ਯਂਤੇ ਨ ਦੁਃਖੇਸ਼ੁ ॥ 1.87 ॥

ਨੇਤਾ ਯਸ੍ਯ ਬ੍ਰੁਰੁਇਹਸ੍ਪਤਿਃ ਪ੍ਰਹਰਣਂ ਵਜ੍ਰਂ ਸੁਰਾਃ ਸੈਨਿਕਾਃ
ਸ੍ਵਰ੍ਗੋ ਦੁਰ੍ਗਂ ਅਨੁਗ੍ਰਹਃ ਕਿਲ ਹਰੇਰੈਰਾਵਤੋ ਵਾਰਣਃ ।
ਇਤ੍ਯੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਬਲਾਨ੍ਵਿਤੋ਽ਪਿ ਬਲਭਿਦ੍ਭਗ੍ਨਃ ਪਰੈਃ ਸਂਗਰੇ
ਤਦ੍ਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਨਨੁ ਦੈਵਂ ਏਵ ਸ਼ਰਣਂ ਧਿਗ੍ਧਿਗ੍ਵ੍ਰੁਰੁਇਥਾ ਪੌਰੁਸ਼ਮ੍ ॥ 1.88 ॥

ਕਰ੍ਮਾਯਤ੍ਤਂ ਫਲਂ ਪੁਂਸਾਂ
ਬੁਦ੍ਧਿਃ ਕਰ੍ਮਾਨੁਸਾਰਿਣੀ ।
ਤਥਾਪਿ ਸੁਧਿਯਾ ਭਾਵ੍ਯਂ
ਸੁਵਿਚਾਰ੍ਯੈਵ ਕੁਰ੍ਵਤਾ ॥ 1.89 ॥

ਖਲ੍ਵਾਟੋ ਦਿਵਸੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯ ਕਿਰਣੈਃ ਸਂਤਾਡਿਤੋ ਮਸ੍ਤਕੇ
ਵਾਂਛਂਦੇਸ਼ਂ ਅਨਾਤਪਂ ਵਿਧਿਵਸ਼ਾਤ੍ਤਾਲਸ੍ਯ ਮੂਲਂ ਗਤਃ ।
ਤਤ੍ਰਾਪ੍ਯਸ੍ਯ ਮਹਾਫਲੇਨ ਪਤਤਾ ਭਗ੍ਨਂ ਸਸ਼ਬ੍ਦਂ ਸ਼ਿਰਃ
ਪ੍ਰਾਯੋ ਗਚ੍ਛਤਿ ਯਤ੍ਰ ਭਾਗ੍ਯਰਹਿਤਸ੍ਤਤ੍ਰੈਵ ਯਾਂਤ੍ਯਾਪਦਃ ॥ 1.90 ॥

ਰਵਿਨਿਸ਼ਾਕਰਯੋਰ੍ਗ੍ਰਹਪੀਡਨਂ
ਗਜਭੁਜਂਗਮਯੋਰਪਿ ਬਂਧਨਮ੍ ।
ਮਤਿਮਤਾਂ ਚ ਵਿਲੋਕ੍ਯ ਦਰਿਦ੍ਰਤਾਂ
ਵਿਧਿਰਹੋ ਬਲਵਾਨਿਤਿ ਮੇ ਮਤਿਃ ॥ 1.91 ॥

ਸ੍ਰੁਰੁਇਜਤਿ ਤਾਵਦਸ਼ੇਸ਼ਗੁਣਾਕਰਂ
ਪੁਰੁਸ਼ਰਤ੍ਨਂ ਅਲਂਕਰਣਂ ਭੁਵਃ ।
ਤਦਪਿ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਭਂਗਿ ਕਰੋਤਿ
ਚੇਦਹਹ ਕਸ਼੍ਟਂ ਅਪਂਡਿਤਤਾ ਵਿਧੇਃ ॥ 1.92 ॥

ਪਤ੍ਰਂ ਨੈਵ ਯਦਾ ਕਰੀਰਵਿਟਪੇ ਦੋਸ਼ੋ ਵਸਂਤਸ੍ਯ ਕਿਮ੍
ਨੋਲੂਕੋ਽ਪ੍ਯਵਲੋਕਤੇ ਯਦਿ ਦਿਵਾ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯ ਕਿਂ ਦੂਸ਼ਣਮ੍ ।
ਧਾਰਾ ਨੈਵ ਪਤਂਤਿ ਚਾਤਕਮੁਖੇ ਮੇਘਸ੍ਯ ਕਿਂ ਦੂਸ਼ਣਮ੍
ਯਤ੍ਪੂਰ੍ਵਂ ਵਿਧਿਨਾ ਲਲਾਟਲਿਖਿਤਂ ਤਨ੍ਮਾਰ੍ਜਿਤੁਂ ਕਃ ਕ੍ਸ਼ਮਃ ॥ 1.93 ॥

ਨਮਸ੍ਯਾਮੋ ਦੇਵਾਨ੍ਨਨੁ ਹਤਵਿਧੇਸ੍ਤੇ਽ਪਿ ਵਸ਼ਗਾ
ਵਿਧਿਰ੍ਵਂਦ੍ਯਃ ਸੋ਽ਪਿ ਪ੍ਰਤਿਨਿਯਤਕਰ੍ਮੈਕਫਲਦਃ ।
ਫਲਂ ਕਰ੍ਮਾਯਤ੍ਤਂ ਯਦਿ ਕਿਂ ਅਮਰੈਃ ਕਿਂ ਚ ਵਿਧਿਨਾ
ਨਮਸ੍ਤਤ੍ਕਰ੍ਮਭ੍ਯੋ ਵਿਧਿਰਪਿ ਨ ਯੇਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਭਵਤਿ ॥ 1.94 ॥

ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਯੇਨ ਕੁਲਾਲਵਨ੍ਨਿਯਮਿਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਂਡਭਾਂਡੋਦਰੇ
ਵਿਸ਼੍ਣੁਰ੍ਯੇਨ ਦਸ਼ਾਵਤਾਰਗਹਨੇ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤੋ ਮਹਾਸਂਕਟੇ ।
ਰੁਦ੍ਰੋ ਯੇਨ ਕਪਾਲਪਾਣਿਪੁਟਕੇ ਭਿਕ੍ਸ਼ਾਟਨਂ ਕਾਰਿਤਃ
ਸੂਰ੍ਯੋ ਭ੍ਰਾਮ੍ਯਤਿ ਨਿਤ੍ਯਂ ਏਵ ਗਗਨੇ ਤਸ੍ਮੈ ਨਮਃ ਕਰ੍ਮਣੇ ॥ 1.95 ॥

ਨੈਵਾਕ੍ਰੁਰੁਇਤਿਃ ਫਲਤਿ ਨੈਵ ਕੁਲਂ ਨ ਸ਼ੀਲਂ
ਵਿਦ੍ਯਾਪਿ ਨੈਵ ਨ ਚ ਯਤ੍ਨਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਪਿ ਸੇਵਾ ।
ਭਾਗ੍ਯਾਨਿ ਪੂਰ੍ਵਤਪਸਾ ਖਲੁ ਸਂਚਿਤਾਨਿ
ਕਾਲੇ ਫਲਂਤਿ ਪੁਰੁਸ਼ਸ੍ਯ ਯਥੈਵ ਵ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ਾਃ ॥ 1.96 ॥

ਵਨੇ ਰਣੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਜਲਾਗ੍ਨਿਮਧ੍ਯੇ
ਮਹਾਰ੍ਣਵੇ ਪਰ੍ਵਤਮਸ੍ਤਕੇ ਵਾ ।
ਸੁਪ੍ਤਂ ਪ੍ਰਮਤ੍ਤਂ ਵਿਸ਼ਮਸ੍ਥਿਤਂ ਵਾ
ਰਕ੍ਸ਼ਂਤਿ ਪੁਣ੍ਯਾਨਿ ਪੁਰਾਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਨਿ ॥ 1.97 ॥

ਯਾ ਸਾਧੂਂਸ਼੍ਚ ਖਲਾਨ੍ਕਰੋਤਿ ਵਿਦੁਸ਼ੋ ਮੂਰ੍ਖਾਨ੍ਹਿਤਾਂਦ੍ਵੇਸ਼ਿਣਃ
ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਕੁਰੁਤੇ ਪਰੋਕ੍ਸ਼ਂ ਅਮ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਹਾਲਾਹਲਂ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ ।
ਤਾਂ ਆਰਾਧਯ ਸਤ੍ਕ੍ਰਿਯਾਂ ਭਗਵਤੀਂ ਭੋਕ੍ਤੁਂ ਫਲਂ ਵਾਂਛਿਤਂ
ਹੇ ਸਾਧੋ ਵ੍ਯਸਨੈਰ੍ਗੁਣੇਸ਼ੁ ਵਿਪੁਲੇਸ਼੍ਵਾਸ੍ਥਾਂ ਵ੍ਰੁਰੁਇਥਾ ਮਾ ਕ੍ਰੁਰੁਇਥਾਃ ॥ 1.98 ॥

ਗੁਣਵਦਗੁਣਵਦ੍ਵਾ ਕੁਰ੍ਵਤਾ ਕਾਰ੍ਯਜਾਤਂ
ਪਰਿਣਤਿਰਵਧਾਰ੍ਯਾ ਯਤ੍ਨਤਃ ਪਂਡਿਤੇਨ ।
ਅਤਿਰਭਸਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਨਾਂ ਕਰ੍ਮਣਾਂ ਆਵਿਪਤ੍ਤੇਰ੍
ਭਵਤਿ ਹ੍ਰੁਰੁਇਦਯਦਾਹੀ ਸ਼ਲ੍ਯਤੁਲ੍ਯੋ ਵਿਪਾਕਃ ॥ 1.99 ॥

ਸ੍ਥਾਲ੍ਯਾਂ ਵੈਦੂਰ੍ਯਮਯ੍ਯਾਂ ਪਚਤਿ ਤਿਲਕਣਾਂਸ਼੍ਚਂਦਨੈਰਿਂਧਨੌਘੈਃ
ਸੌਵਰ੍ਣੈਰ੍ਲਾਂਗਲਾਗ੍ਰੈਰ੍ਵਿਲਿਖਤਿ ਵਸੁਧਾਂ ਅਰ੍ਕਮੂਲਸ੍ਯ ਹੇਤੋਃ ।
ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾ ਕਰ੍ਪੂਰਖਂਡਾਨ੍ਵ੍ਰੁਰੁਇਤਿਂ ਇਹ ਕੁਰੁਤੇ ਕੋਦ੍ਰਵਾਣਾਂ ਸਮਂਤਾਤ੍
ਪ੍ਰਾਪ੍ਯੇਮਾਂ ਕਰ੍ਮਭੂਮਿਂ ਨ ਚਰਤਿ ਮਨੁਜੋ ਯਸ੍ਤਪੋ ਮਂਦਭਾਗ੍ਯਃ ॥ 1.100 ॥

ਮਜ੍ਜਤ੍ਵਂਭਸਿ ਯਾਤੁ ਮੇਰੁਸ਼ਿਖਰਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਂ ਜਯਤ੍ਵਾਹਵੇ
ਵਾਣਿਜ੍ਯਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਿਸੇਵਨੇ ਚ ਸਕਲਾ ਵਿਦ੍ਯਾਃ ਕਲਾਃ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਤਾਮ੍ ।
ਆਕਾਸ਼ਂ ਵਿਪੁਲਂ ਪ੍ਰਯਾਤੁ ਖਗਵਤ੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਂ ਪਰਂ
ਨਾਭਾਵ੍ਯਂ ਭਵਤੀਹ ਕਰ੍ਮਵਸ਼ਤੋ ਭਾਵ੍ਯਸ੍ਯ ਨਾਸ਼ਃ ਕੁਤਃ ॥ 1.101 ॥

ਭੀਮਂ ਵਨਂ ਭਵਤਿ ਤਸ੍ਯ ਪੁਰਂ ਪ੍ਰਧਾਨਂ
ਸਰ੍ਵੋ ਜਨਃ ਸ੍ਵਜਨਤਾਂ ਉਪਯਾਤਿ ਤਸ੍ਯ ।
ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਸ੍ਨਾ ਚ ਭੂਰ੍ਭਵਤਿ ਸਨ੍ਨਿਧਿਰਤ੍ਨਪੂਰ੍ਣਾ
ਯਸ੍ਯਾਸ੍ਤਿ ਪੂਰ੍ਵਸੁਕ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਵਿਪੁਲਂ ਨਰਸ੍ਯ ॥ 1.102 ॥

ਕੋ ਲਾਭੋ ਗੁਣਿਸਂਗਮਃ ਕਿਂ ਅਸੁਖਂ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞੇਤਰੈਃ ਸਂਗਤਿਃ
ਕਾ ਹਾਨਿਃ ਸਮਯਚ੍ਯੁਤਿਰ੍ਨਿਪੁਣਤਾ ਕਾ ਧਰ੍ਮਤਤ੍ਤ੍ਵੇ ਰਤਿਃ ।
ਕਃ ਸ਼ੂਰੋ ਵਿਜਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯਃ ਪ੍ਰਿਯਤਮਾ ਕਾ਽ਨੁਵ੍ਰਤਾ ਕਿਂ ਧਨਂ
ਵਿਦ੍ਯਾ ਕਿਂ ਸੁਖਂ ਅਪ੍ਰਵਾਸਗਮਨਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਕਿਂ ਆਜ੍ਞਾਫਲਮ੍ ॥ 1.103 ॥

ਅਪ੍ਰਿਯਵਚਨਦਰਿਦ੍ਰੈਃ ਪ੍ਰਿਯਵਚਨਧਨਾਢ੍ਯੈਃ ਸ੍ਵਦਾਰਪਰਿਤੁਸ਼੍ਟੈਃ ।
ਪਰਪਰਿਵਾਦਨਿਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤੈਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਕ੍ਵਚਿਨ੍ਮਂਡਿਤਾ ਵਸੁਧਾ ॥ 1.104 ॥

ਕਦਰ੍ਥਿਤਸ੍ਯਾਪਿ ਹਿ ਧੈਰ੍ਯਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤੇਰ੍
ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ ਧੈਰ੍ਯਗੁਣਃ ਪ੍ਰਮਾਰ੍ਸ਼੍ਟੁਮ੍ ।
ਅਧੋਮੁਖਸ੍ਯਾਪਿ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਸ੍ਯ ਵਹ੍ਨੇਰ੍
ਨਾਧਃ ਸ਼ਿਖਾ ਯਾਤਿ ਕਦਾਚਿਦੇਵ ॥ 1.105 ॥

ਕਾਂਤਾਕਟਾਕ੍ਸ਼ਵਿਸ਼ਿਖਾ ਨ ਲੁਨਂਤਿ ਯਸ੍ਯ
ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਨਿਰ੍ਦਹਤਿ ਕੋਪਕ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਾਨੁਤਾਪਃ ।
ਕਰ੍ਸ਼ਂਤਿ ਭੂਰਿਵਿਸ਼ਯਾਸ਼੍ਚ ਨ ਲੋਭਪਾਸ਼ੈਰ੍
ਲੋਕਤ੍ਰਯਂ ਜਯਤਿ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਸ੍ਨਂ ਇਦਂ ਸ ਧੀਰਃ ॥ 1.106 ॥

ਏਕੇਨਾਪਿ ਹਿ ਸ਼ੂਰੇਣ
ਪਾਦਾਕ੍ਰਾਂਤਂ ਮਹੀਤਲਮ੍ ।
ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਭਾਸ੍ਕਰੇਣੈਵ
ਸ੍ਫਾਰਸ੍ਫੁਰਿਤਤੇਜਸਾ ॥ 1.107 ॥

ਵਹ੍ਨਿਸ੍ਤਸ੍ਯ ਜਲਾਯਤੇ ਜਲਨਿਧਿਃ ਕੁਲ੍ਯਾਯਤੇ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਨ੍
ਮੇਰੁਃ ਸ੍ਵਲ੍ਪਸ਼ਿਲਾਯਤੇ ਮ੍ਰੁਰੁਇਗਪਤਿਃ ਸਦ੍ਯਃ ਕੁਰਂਗਾਯਤੇ ।
ਵ੍ਯਾਲੋ ਮਾਲ੍ਯਗੁਣਾਯਤੇ ਵਿਸ਼ਰਸਃ ਪੀਯੂਸ਼ਵਰ੍ਸ਼ਾਯਤੇ
ਯਸ੍ਯਾਂਗੇ਽ਖਿਲਲੋਕਵਲ੍ਲਭਤਮਂ ਸ਼ੀਲਂ ਸਮੁਨ੍ਮੀਲਤਿ ॥ 1.108 ॥

ਲਜ੍ਜਾਗੁਣੌਘਜਨਨੀਂ ਜਨਨੀਂ ਇਵ ਸ੍ਵਾਮ੍
ਅਤ੍ਯਂਤਸ਼ੁਦ੍ਧਹ੍ਰੁਰੁਇਦਯਾਂ ਅਨੁਵਰ੍ਤਮਾਨਾਮ੍ ।
ਤੇਜਸ੍ਵਿਨਃ ਸੁਖਂ ਅਸੂਨਪਿ ਸਂਤ੍ਯਜਂਤਿ
ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤਵ੍ਯਸਨਿਨੋ ਨ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਮ੍ ॥ 1.109 ॥