ਅਸ਼੍ਟਾਵਕ੍ਰ ਗੀਤਾ ਅਸ਼੍ਟਾਦਸ਼ੋ਽ਧ੍ਯਾਯਃ

ਅਸ਼੍ਟਾਵਕ੍ਰ ਉਵਾਚ ॥
ਯਸ੍ਯ ਬੋਧੋਦਯੇ ਤਾਵਤ੍ਸ੍ਵਪ੍ਨਵਦ੍ ਭਵਤਿ ਭ੍ਰਮਃ ।
ਤਸ੍ਮੈ ਸੁਖੈਕਰੂਪਾਯ ਨਮਃ ਸ਼ਾਂਤਾਯ ਤੇਜਸੇ ॥ 18-1॥

ਅਰ੍ਜਯਿਤ੍ਵਾਖਿਲਾਨ੍ ਅਰ੍ਥਾਨ੍ ਭੋਗਾਨਾਪ੍ਨੋਤਿ ਪੁਸ਼੍ਕਲਾਨ੍ ।
ਨ ਹਿ ਸਰ੍ਵਪਰਿਤ੍ਯਾਗਮਂਤਰੇਣ ਸੁਖੀ ਭਵੇਤ੍ ॥ 18-2॥

ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਦੁਃਖਮਾਰ੍ਤਂਡਜ੍ਵਾਲਾਦਗ੍ਧਾਂਤਰਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਕੁਤਃ ਪ੍ਰਸ਼ਮਪੀਯੂਸ਼ਧਾਰਾਸਾਰਮ੍ਰੁਰੁਇਤੇ ਸੁਖਮ੍ ॥ 18-3॥

ਭਵੋ਽ਯਂ ਭਾਵਨਾਮਾਤ੍ਰੋ ਨ ਕਿਂਚਿਤ੍ ਪਰਮਾਰ੍ਥਤਃ ।
ਨਾਸ੍ਤ੍ਯਭਾਵਃ ਸ੍ਵਭਾਵਾਨਾਂ ਭਾਵਾਭਾਵਵਿਭਾਵਿਨਾਮ੍ ॥ 18-4॥

ਨ ਦੂਰਂ ਨ ਚ ਸਂਕੋਚਾਲ੍ਲਬ੍ਧਮੇਵਾਤ੍ਮਨਃ ਪਦਮ੍ ।
ਨਿਰ੍ਵਿਕਲ੍ਪਂ ਨਿਰਾਯਾਸਂ ਨਿਰ੍ਵਿਕਾਰਂ ਨਿਰਂਜਨਮ੍ ॥ 18-5॥

ਵ੍ਯਾਮੋਹਮਾਤ੍ਰਵਿਰਤੌ ਸ੍ਵਰੂਪਾਦਾਨਮਾਤ੍ਰਤਃ ।
ਵੀਤਸ਼ੋਕਾ ਵਿਰਾਜਂਤੇ ਨਿਰਾਵਰਣਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਯਃ ॥ 18-6॥

ਸਮਸ੍ਤਂ ਕਲ੍ਪਨਾਮਾਤ੍ਰਮਾਤ੍ਮਾ ਮੁਕ੍ਤਃ ਸਨਾਤਨਃ ।
ਇਤਿ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਧੀਰੋ ਹਿ ਕਿਮਭ੍ਯਸ੍ਯਤਿ ਬਾਲਵਤ੍ ॥ 18-7॥

ਆਤ੍ਮਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯ ਭਾਵਾਭਾਵੌ ਚ ਕਲ੍ਪਿਤੌ ।
ਨਿਸ਼੍ਕਾਮਃ ਕਿਂ ਵਿਜਾਨਾਤਿ ਕਿਂ ਬ੍ਰੂਤੇ ਚ ਕਰੋਤਿ ਕਿਮ੍ ॥ 18-8॥

ਅਯਂ ਸੋ਽ਹਮਯਂ ਨਾਹਮਿਤਿ ਕ੍ਸ਼ੀਣਾ ਵਿਕਲ੍ਪਨਾ ।
ਸਰ੍ਵਮਾਤ੍ਮੇਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯ ਤੂਸ਼੍ਣੀਂਭੂਤਸ੍ਯ ਯੋਗਿਨਃ ॥ 18-9॥

ਨ ਵਿਕ੍ਸ਼ੇਪੋ ਨ ਚੈਕਾਗ੍ਰ੍ਯਂ ਨਾਤਿਬੋਧੋ ਨ ਮੂਢਤਾ ।
ਨ ਸੁਖਂ ਨ ਚ ਵਾ ਦੁਃਖਮੁਪਸ਼ਾਂਤਸ੍ਯ ਯੋਗਿਨਃ ॥ 18-10॥

ਸ੍ਵਾਰਾਜ੍ਯੇ ਭੈਕ੍ਸ਼ਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤੌ ਚ ਲਾਭਾਲਾਭੇ ਜਨੇ ਵਨੇ ।
ਨਿਰ੍ਵਿਕਲ੍ਪਸ੍ਵਭਾਵਸ੍ਯ ਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ੋ਽ਸ੍ਤਿ ਯੋਗਿਨਃ ॥ 18-11॥

ਕ੍ਵ ਧਰ੍ਮਃ ਕ੍ਵ ਚ ਵਾ ਕਾਮਃ ਕ੍ਵ ਚਾਰ੍ਥਃ ਕ੍ਵ ਵਿਵੇਕਿਤਾ ।
ਇਦਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਮਿਦਂ ਨੇਤਿ ਦ੍ਵਂਦ੍ਵੈਰ੍ਮੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਯੋਗਿਨਃ ॥ 18-12॥

ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯਂ ਕਿਮਪਿ ਨੈਵਾਸ੍ਤਿ ਨ ਕਾਪਿ ਹ੍ਰੁਰੁਇਦਿ ਰਂਜਨਾ ।
ਯਥਾ ਜੀਵਨਮੇਵੇਹ ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਯੋਗਿਨਃ ॥ 18-13॥

ਕ੍ਵ ਮੋਹਃ ਕ੍ਵ ਚ ਵਾ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਕ੍ਵ ਤਦ੍ ਧ੍ਯਾਨਂ ਕ੍ਵ ਮੁਕ੍ਤਤਾ ।
ਸਰ੍ਵਸਂਕਲ੍ਪਸੀਮਾਯਾਂ ਵਿਸ਼੍ਰਾਂਤਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ॥ 18-14॥

ਯੇਨ ਵਿਸ਼੍ਵਮਿਦਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਂ ਸ ਨਾਸ੍ਤੀਤਿ ਕਰੋਤੁ ਵੈ ।
ਨਿਰ੍ਵਾਸਨਃ ਕਿਂ ਕੁਰੁਤੇ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਨਪਿ ਨ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ॥ 18-15॥

ਯੇਨ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਂ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸੋ਽ਹਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਤਿ ਚਿਂਤਯੇਤ੍ ।
ਕਿਂ ਚਿਂਤਯਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਂਤੋ ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਯੋ ਨ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ॥ 18-16॥

ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟੋ ਯੇਨਾਤ੍ਮਵਿਕ੍ਸ਼ੇਪੋ ਨਿਰੋਧਂ ਕੁਰੁਤੇ ਤ੍ਵਸੌ ।
ਉਦਾਰਸ੍ਤੁ ਨ ਵਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਃ ਸਾਧ੍ਯਾਭਾਵਾਤ੍ਕਰੋਤਿ ਕਿਮ੍ ॥ 18-17॥

ਧੀਰੋ ਲੋਕਵਿਪਰ੍ਯਸ੍ਤੋ ਵਰ੍ਤਮਾਨੋ਽ਪਿ ਲੋਕਵਤ੍ ।
ਨ ਸਮਾਧਿਂ ਨ ਵਿਕ੍ਸ਼ੇਪਂ ਨ ਲੋਪਂ ਸ੍ਵਸ੍ਯ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ॥ 18-18॥

ਭਾਵਾਭਾਵਵਿਹੀਨੋ ਯਸ੍ਤ੍ਰੁਰੁਇਪ੍ਤੋ ਨਿਰ੍ਵਾਸਨੋ ਬੁਧਃ ।
ਨੈਵ ਕਿਂਚਿਤ੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਤੇਨ ਲੋਕਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਯਾ ਵਿਕੁਰ੍ਵਤਾ ॥ 18-19॥

ਪ੍ਰਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤੌ ਵਾ ਨਿਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤੌ ਵਾ ਨੈਵ ਧੀਰਸ੍ਯ ਦੁਰ੍ਗ੍ਰਹਃ ।
ਯਦਾ ਯਤ੍ਕਰ੍ਤੁਮਾਯਾਤਿ ਤਤ੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾ ਤਿਸ਼੍ਠਤਃ ਸੁਖਮ੍ ॥ 18-20॥

ਨਿਰ੍ਵਾਸਨੋ ਨਿਰਾਲਂਬਃ ਸ੍ਵਚ੍ਛਂਦੋ ਮੁਕ੍ਤਬਂਧਨਃ ।
ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਃ ਸਂਸ੍ਕਾਰਵਾਤੇਨ ਚੇਸ਼੍ਟਤੇ ਸ਼ੁਸ਼੍ਕਪਰ੍ਣਵਤ੍ ॥ 18-21॥

ਅਸਂਸਾਰਸ੍ਯ ਤੁ ਕ੍ਵਾਪਿ ਨ ਹਰ੍ਸ਼ੋ ਨ ਵਿਸ਼ਾਦਤਾ ।
ਸ ਸ਼ੀਤਲਮਨਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਿਦੇਹ ਇਵ ਰਾਜਤੇ ॥ 18-22॥

ਕੁਤ੍ਰਾਪਿ ਨ ਜਿਹਾਸਾਸ੍ਤਿ ਨਾਸ਼ੋ ਵਾਪਿ ਨ ਕੁਤ੍ਰਚਿਤ੍ ।
ਆਤ੍ਮਾਰਾਮਸ੍ਯ ਧੀਰਸ੍ਯ ਸ਼ੀਤਲਾਚ੍ਛਤਰਾਤ੍ਮਨਃ ॥ 18-23॥

ਪ੍ਰਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯਾ ਸ਼ੂਨ੍ਯਚਿਤ੍ਤਸ੍ਯ ਕੁਰ੍ਵਤੋ਽ਸ੍ਯ ਯਦ੍ਰੁਰੁਇਚ੍ਛਯਾ ।
ਪ੍ਰਾਕ੍ਰੁਰੁਇਤਸ੍ਯੇਵ ਧੀਰਸ੍ਯ ਨ ਮਾਨੋ ਨਾਵਮਾਨਤਾ ॥ 18-24॥

ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਦੇਹੇਨ ਕਰ੍ਮੇਦਂ ਨ ਮਯਾ ਸ਼ੁਦ੍ਧਰੂਪਿਣਾ ।
ਇਤਿ ਚਿਂਤਾਨੁਰੋਧੀ ਯਃ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨਪਿ ਕਰੋਤਿ ਨ ॥ 18-25॥

ਅਤਦ੍ਵਾਦੀਵ ਕੁਰੁਤੇ ਨ ਭਵੇਦਪਿ ਬਾਲਿਸ਼ਃ ।
ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਃ ਸੁਖੀ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਸਂਸਰਨ੍ਨਪਿ ਸ਼ੋਭਤੇ ॥ 18-26॥

ਨਾਨਾਵਿਚਾਰਸੁਸ਼੍ਰਾਂਤੋ ਧੀਰੋ ਵਿਸ਼੍ਰਾਂਤਿਮਾਗਤਃ ।
ਨ ਕਲ੍ਪਤੇ ਨ ਜਾਨਾਤਿ ਨ ਸ਼੍ਰੁਰੁਇਣੋਤਿ ਨ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ॥ 18-27॥

ਅਸਮਾਧੇਰਵਿਕ੍ਸ਼ੇਪਾਨ੍ ਨ ਮੁਮੁਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਨ ਚੇਤਰਃ ।
ਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯ ਕਲ੍ਪਿਤਂ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮੈਵਾਸ੍ਤੇ ਮਹਾਸ਼ਯਃ ॥ 18-28॥

ਯਸ੍ਯਾਂਤਃ ਸ੍ਯਾਦਹਂਕਾਰੋ ਨ ਕਰੋਤਿ ਕਰੋਤਿ ਸਃ ।
ਨਿਰਹਂਕਾਰਧੀਰੇਣ ਨ ਕਿਂਚਿਦਕ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਮ੍ ॥ 18-29॥

ਨੋਦ੍ਵਿਗ੍ਨਂ ਨ ਚ ਸਂਤੁਸ਼੍ਟਮਕਰ੍ਤ੍ਰੁਰੁਇ ਸ੍ਪਂਦਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ ।
ਨਿਰਾਸ਼ਂ ਗਤਸਂਦੇਹਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਮੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਰਾਜਤੇ ॥ 18-30॥

ਨਿਰ੍ਧ੍ਯਾਤੁਂ ਚੇਸ਼੍ਟਿਤੁਂ ਵਾਪਿ ਯਚ੍ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ ।
ਨਿਰ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤਮਿਦਂ ਕਿਂਤੁ ਨਿਰ੍ਧ੍ਯਾਯਤਿ ਵਿਚੇਸ਼੍ਟਤੇ ॥ 18-31॥

ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਯਥਾਰ੍ਥਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਮਂਦਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਮੂਢਤਾਮ੍ ।
ਅਥਵਾ ਯਾਤਿ ਸਂਕੋਚਮਮੂਢਃ ਕੋ਽ਪਿ ਮੂਢਵਤ੍ ॥ 18-32॥

ਏਕਾਗ੍ਰਤਾ ਨਿਰੋਧੋ ਵਾ ਮੂਢੈਰਭ੍ਯਸ੍ਯਤੇ ਭ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਮ੍ ।
ਧੀਰਾਃ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯਂ ਨ ਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਸੁਪ੍ਤਵਤ੍ਸ੍ਵਪਦੇ ਸ੍ਥਿਤਾਃ ॥ 18-33॥

ਅਪ੍ਰਯਤ੍ਨਾਤ੍ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਾਦ੍ ਵਾ ਮੂਢੋ ਨਾਪ੍ਨੋਤਿ ਨਿਰ੍ਵ੍ਰੁਰੁਇਤਿਮ੍ ।
ਤਤ੍ਤ੍ਵਨਿਸ਼੍ਚਯਮਾਤ੍ਰੇਣ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞੋ ਭਵਤਿ ਨਿਰ੍ਵ੍ਰੁਰੁਇਤਃ ॥ 18-34॥

ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਬੁਦ੍ਧਂ ਪ੍ਰਿਯਂ ਪੂਰ੍ਣਂ ਨਿਸ਼੍ਪ੍ਰਪਂਚਂ ਨਿਰਾਮਯਮ੍ ।
ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਤਂ ਨ ਜਾਨਂਤਿ ਤਤ੍ਰਾਭ੍ਯਾਸਪਰਾ ਜਨਾਃ ॥ 18-35॥

ਨਾਪ੍ਨੋਤਿ ਕਰ੍ਮਣਾ ਮੋਕ੍ਸ਼ਂ ਵਿਮੂਢੋ਽ਭ੍ਯਾਸਰੂਪਿਣਾ ।
ਧਨ੍ਯੋ ਵਿਜ੍ਞਾਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤਿਸ਼੍ਠਤ੍ਯਵਿਕ੍ਰਿਯਃ ॥ 18-36॥

ਮੂਢੋ ਨਾਪ੍ਨੋਤਿ ਤਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਯਤੋ ਭਵਿਤੁਮਿਚ੍ਛਤਿ ।
ਅਨਿਚ੍ਛਨ੍ਨਪਿ ਧੀਰੋ ਹਿ ਪਰਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਵਰੂਪਭਾਕ੍ ॥ 18-37॥

ਨਿਰਾਧਾਰਾ ਗ੍ਰਹਵ੍ਯਗ੍ਰਾ ਮੂਢਾਃ ਸਂਸਾਰਪੋਸ਼ਕਾਃ ।
ਏਤਸ੍ਯਾਨਰ੍ਥਮੂਲਸ੍ਯ ਮੂਲਚ੍ਛੇਦਃ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤੋ ਬੁਧੈਃ ॥ 18-38॥

ਨ ਸ਼ਾਂਤਿਂ ਲਭਤੇ ਮੂਢੋ ਯਤਃ ਸ਼ਮਿਤੁਮਿਚ੍ਛਤਿ ।
ਧੀਰਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਵਿਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯ ਸਰ੍ਵਦਾ ਸ਼ਾਂਤਮਾਨਸਃ ॥ 18-39॥

ਕ੍ਵਾਤ੍ਮਨੋ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਤਸ੍ਯ ਯਦ੍ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਮਵਲਂਬਤੇ ।
ਧੀਰਾਸ੍ਤਂ ਤਂ ਨ ਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਪਸ਼੍ਯਂਤ੍ਯਾਤ੍ਮਾਨਮਵ੍ਯਯਮ੍ ॥ 18-40॥

ਕ੍ਵ ਨਿਰੋਧੋ ਵਿਮੂਢਸ੍ਯ ਯੋ ਨਿਰ੍ਬਂਧਂ ਕਰੋਤਿ ਵੈ ।
ਸ੍ਵਾਰਾਮਸ੍ਯੈਵ ਧੀਰਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਦਾਸਾਵਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਰਿਮਃ ॥ 18-41॥

ਭਾਵਸ੍ਯ ਭਾਵਕਃ ਕਸ਼੍ਚਿਨ੍ ਨ ਕਿਂਚਿਦ੍ ਭਾਵਕੋਪਰਃ ।
ਉਭਯਾਭਾਵਕਃ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ ਏਵਮੇਵ ਨਿਰਾਕੁਲਃ ॥ 18-42॥

ਸ਼ੁਦ੍ਧਮਦ੍ਵਯਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਭਾਵਯਂਤਿ ਕੁਬੁਦ੍ਧਯਃ ।
ਨ ਤੁ ਜਾਨਂਤਿ ਸਂਮੋਹਾਦ੍ਯਾਵਜ੍ਜੀਵਮਨਿਰ੍ਵ੍ਰੁਰੁਇਤਾਃ ॥ 18-43॥

ਮੁਮੁਕ੍ਸ਼ੋਰ੍ਬੁਦ੍ਧਿਰਾਲਂਬਮਂਤਰੇਣ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ।
ਨਿਰਾਲਂਬੈਵ ਨਿਸ਼੍ਕਾਮਾ ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਦਾ ॥ 18-44॥

ਵਿਸ਼ਯਦ੍ਵੀਪਿਨੋ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਚਕਿਤਾਃ ਸ਼ਰਣਾਰ੍ਥਿਨਃ ।
ਵਿਸ਼ਂਤਿ ਝਟਿਤਿ ਕ੍ਰੋਡਂ ਨਿਰੋਧੈਕਾਗ੍ਰਸਿਦ੍ਧਯੇ ॥ 18-45॥

ਨਿਰ੍ਵਾਸਨਂ ਹਰਿਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਤੂਸ਼੍ਣੀਂ ਵਿਸ਼ਯਦਂਤਿਨਃ ।
ਪਲਾਯਂਤੇ ਨ ਸ਼ਕ੍ਤਾਸ੍ਤੇ ਸੇਵਂਤੇ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਚਾਟਵਃ ॥ 18-46॥

ਨ ਮੁਕ੍ਤਿਕਾਰਿਕਾਂ ਧਤ੍ਤੇ ਨਿਃਸ਼ਂਕੋ ਯੁਕ੍ਤਮਾਨਸਃ ।
ਪਸ਼੍ਯਨ੍ ਸ਼੍ਰੁਰੁਇਣ੍ਵਨ੍ ਸ੍ਪ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਨ੍ ਜਿਘ੍ਰਨ੍ਨਸ਼੍ਨਨ੍ਨਾਸ੍ਤੇ ਯਥਾਸੁਖਮ੍ ॥ 18-47॥

ਵਸ੍ਤੁਸ਼੍ਰਵਣਮਾਤ੍ਰੇਣ ਸ਼ੁਦ੍ਧਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਨਿਰਾਕੁਲਃ ।
ਨੈਵਾਚਾਰਮਨਾਚਾਰਮੌਦਾਸ੍ਯਂ ਵਾ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਤਿ ॥ 18-48॥

ਯਦਾ ਯਤ੍ਕਰ੍ਤੁਮਾਯਾਤਿ ਤਦਾ ਤਤ੍ਕੁਰੁਤੇ ਰੁਰੁਇਜੁਃ ।
ਸ਼ੁਭਂ ਵਾਪ੍ਯਸ਼ੁਭਂ ਵਾਪਿ ਤਸ੍ਯ ਚੇਸ਼੍ਟਾ ਹਿ ਬਾਲਵਤ੍ ॥ 18-49॥

ਸ੍ਵਾਤਂਤ੍ਰ੍ਯਾਤ੍ਸੁਖਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸ੍ਵਾਤਂਤ੍ਰ੍ਯਾਲ੍ਲਭਤੇ ਪਰਮ੍ ।
ਸ੍ਵਾਤਂਤ੍ਰ੍ਯਾਨ੍ਨਿਰ੍ਵ੍ਰੁਰੁਇਤਿਂ ਗਚ੍ਛੇਤ੍ਸ੍ਵਾਤਂਤ੍ਰ੍ਯਾਤ੍ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍ ॥ 18-50॥

ਅਕਰ੍ਤ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਮਭੋਕ੍ਤ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਂ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਨੋ ਮਨ੍ਯਤੇ ਯਦਾ ।
ਤਦਾ ਕ੍ਸ਼ੀਣਾ ਭਵਂਤ੍ਯੇਵ ਸਮਸ੍ਤਾਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਯਃ ॥ 18-51॥

ਉਚ੍ਛ੍ਰੁਰੁਇਂਖਲਾਪ੍ਯਕ੍ਰੁਰੁਇਤਿਕਾ ਸ੍ਥਿਤਿਰ੍ਧੀਰਸ੍ਯ ਰਾਜਤੇ ।
ਨ ਤੁ ਸਸ੍ਪ੍ਰੁਰੁਇਹਚਿਤ੍ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਾਂਤਿਰ੍ਮੂਢਸ੍ਯ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਰਿਮਾ ॥ 18-52॥

ਵਿਲਸਂਤਿ ਮਹਾਭੋਗੈਰ੍ਵਿਸ਼ਂਤਿ ਗਿਰਿਗਹ੍ਵਰਾਨ੍ ।
ਨਿਰਸ੍ਤਕਲ੍ਪਨਾ ਧੀਰਾ ਅਬਦ੍ਧਾ ਮੁਕ੍ਤਬੁਦ੍ਧਯਃ ॥ 18-53॥

ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਿਯਂ ਦੇਵਤਾਂ ਤੀਰ੍ਥਮਂਗਨਾਂ ਭੂਪਤਿਂ ਪ੍ਰਿਯਮ੍ ।
ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਧੀਰਸ੍ਯ ਨ ਕਾਪਿ ਹ੍ਰੁਰੁਇਦਿ ਵਾਸਨਾ ॥ 18-54॥

ਭ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯੈਃ ਪੁਤ੍ਰੈਃ ਕਲਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਦੌਹਿਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਗੋਤ੍ਰਜੈਃ ।
ਵਿਹਸ੍ਯ ਧਿਕ੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤੋ ਯੋਗੀ ਨ ਯਾਤਿ ਵਿਕ੍ਰੁਰੁਇਤਿਂ ਮਨਾਕ੍ ॥ 18-55॥

ਸਂਤੁਸ਼੍ਟੋ਽ਪਿ ਨ ਸਂਤੁਸ਼੍ਟਃ ਖਿਨ੍ਨੋ਽ਪਿ ਨ ਚ ਖਿਦ੍ਯਤੇ ।
ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਦਸ਼ਾਂ ਤਾਂ ਤਾਂ ਤਾਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਾ ਏਵ ਜਾਨਤੇ ॥ 18-56॥

ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਤੈਵ ਸਂਸਾਰੋ ਨ ਤਾਂ ਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਸੂਰਯਃ ।
ਸ਼ੂਨ੍ਯਾਕਾਰਾ ਨਿਰਾਕਾਰਾ ਨਿਰ੍ਵਿਕਾਰਾ ਨਿਰਾਮਯਾਃ ॥ 18-57॥

ਅਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨਪਿ ਸਂਕ੍ਸ਼ੋਭਾਦ੍ ਵ੍ਯਗ੍ਰਃ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਮੂਢਧੀਃ ।
ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨਪਿ ਤੁ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯਾਨਿ ਕੁਸ਼ਲੋ ਹਿ ਨਿਰਾਕੁਲਃ ॥ 18-58॥

ਸੁਖਮਾਸ੍ਤੇ ਸੁਖਂ ਸ਼ੇਤੇ ਸੁਖਮਾਯਾਤਿ ਯਾਤਿ ਚ ।
ਸੁਖਂ ਵਕ੍ਤਿ ਸੁਖਂ ਭੁਂਕ੍ਤੇ ਵ੍ਯਵਹਾਰੇ਽ਪਿ ਸ਼ਾਂਤਧੀਃ ॥ 18-59॥

ਸ੍ਵਭਾਵਾਦ੍ਯਸ੍ਯ ਨੈਵਾਰ੍ਤਿਰ੍ਲੋਕਵਦ੍ ਵ੍ਯਵਹਾਰਿਣਃ ।
ਮਹਾਹ੍ਰਦ ਇਵਾਕ੍ਸ਼ੋਭ੍ਯੋ ਗਤਕ੍ਲੇਸ਼ਃ ਸੁਸ਼ੋਭਤੇ ॥ 18-60॥

ਨਿਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਿਰਪਿ ਮੂਢਸ੍ਯ ਪ੍ਰਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਿ-ਰੁਪਜਾਯਤੇ ।
ਪ੍ਰਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਿਰਪਿ ਧੀਰਸ੍ਯ ਨਿਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਿਫਲਭਾਗਿਨੀ ॥ 18-61॥

ਪਰਿਗ੍ਰਹੇਸ਼ੁ ਵੈਰਾਗ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਯੋ ਮੂਢਸ੍ਯ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯਤੇ ।
ਦੇਹੇ ਵਿਗਲਿਤਾਸ਼ਸ੍ਯ ਕ੍ਵ ਰਾਗਃ ਕ੍ਵ ਵਿਰਾਗਤਾ ॥ 18-62॥

ਭਾਵਨਾਭਾਵਨਾਸਕ੍ਤਾ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਿਰ੍ਮੂਢਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਦਾ ।
ਭਾਵ੍ਯਭਾਵਨਯਾ ਸਾ ਤੁ ਸ੍ਵਸ੍ਥਸ੍ਯਾਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਿਰੂਪਿਣੀ ॥ 18-63॥

ਸਰ੍ਵਾਰਂਭੇਸ਼ੁ ਨਿਸ਼੍ਕਾਮੋ ਯਸ਼੍ਚਰੇਦ੍ ਬਾਲਵਨ੍ ਮੁਨਿਃ ।
ਨ ਲੇਪਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸ਼ੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਕ੍ਰਿਯਮਾਣੇ਽ਪਿ ਕਰ੍ਮਣਿ ॥ 18-64॥

ਸ ਏਵ ਧਨ੍ਯ ਆਤ੍ਮਜ੍ਞਃ ਸਰ੍ਵਭਾਵੇਸ਼ੁ ਯਃ ਸਮਃ ।
ਪਸ਼੍ਯਨ੍ ਸ਼੍ਰੁਰੁਇਣ੍ਵਨ੍ ਸ੍ਪ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਨ੍ ਜਿਘ੍ਰਨ੍ਨ੍ ਅਸ਼੍ਨਨ੍ਨਿਸ੍ਤਰ੍ਸ਼ਮਾਨਸਃ ॥ 18-65॥

ਕ੍ਵ ਸਂਸਾਰਃ ਕ੍ਵ ਚਾਭਾਸਃ ਕ੍ਵ ਸਾਧ੍ਯਂ ਕ੍ਵ ਚ ਸਾਧਨਮ੍ ।
ਆਕਾਸ਼ਸ੍ਯੇਵ ਧੀਰਸ੍ਯ ਨਿਰ੍ਵਿਕਲ੍ਪਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਦਾ ॥ 18-66॥

ਸ ਜਯਤ੍ਯਰ੍ਥਸਂਨ੍ਯਾਸੀ ਪੂਰ੍ਣਸ੍ਵਰਸਵਿਗ੍ਰਹਃ ।
ਅਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਰਿਮੋ਽ਨਵਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇ ਸਮਾਧਿਰ੍ਯਸ੍ਯ ਵਰ੍ਤਤੇ ॥ 18-67॥

ਬਹੁਨਾਤ੍ਰ ਕਿਮੁਕ੍ਤੇਨ ਜ੍ਞਾਤਤਤ੍ਤ੍ਵੋ ਮਹਾਸ਼ਯਃ ।
ਭੋਗਮੋਕ੍ਸ਼ਨਿਰਾਕਾਂਕ੍ਸ਼ੀ ਸਦਾ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਨੀਰਸਃ ॥ 18-68॥

ਮਹਦਾਦਿ ਜਗਦ੍ਦ੍ਵੈਤਂ ਨਾਮਮਾਤ੍ਰਵਿਜ੍ਰੁਰੁਇਂਭਿਤਮ੍ ।
ਵਿਹਾਯ ਸ਼ੁਦ੍ਧਬੋਧਸ੍ਯ ਕਿਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯਮਵਸ਼ਿਸ਼੍ਯਤੇ ॥ 18-69॥

ਭ੍ਰਮਭੂਤਮਿਦਂ ਸਰ੍ਵਂ ਕਿਂਚਿਨ੍ਨਾਸ੍ਤੀਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਯੀ ।
ਅਲਕ੍ਸ਼੍ਯਸ੍ਫੁਰਣਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਃ ਸ੍ਵਭਾਵੇਨੈਵ ਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ ॥ 18-70॥

ਸ਼ੁਦ੍ਧਸ੍ਫੁਰਣਰੂਪਸ੍ਯ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯਭਾਵਮਪਸ਼੍ਯਤਃ ।
ਕ੍ਵ ਵਿਧਿਃ ਕ੍ਵ ਚ ਵੈਰਾਗ੍ਯਂ ਕ੍ਵ ਤ੍ਯਾਗਃ ਕ੍ਵ ਸ਼ਮੋ਽ਪਿ ਵਾ ॥ 18-71॥

ਸ੍ਫੁਰਤੋ਽ਨਂਤਰੂਪੇਣ ਪ੍ਰਕ੍ਰੁਰੁਇਤਿਂ ਚ ਨ ਪਸ਼੍ਯਤਃ ।
ਕ੍ਵ ਬਂਧਃ ਕ੍ਵ ਚ ਵਾ ਮੋਕ੍ਸ਼ਃ ਕ੍ਵ ਹਰ੍ਸ਼ਃ ਕ੍ਵ ਵਿਸ਼ਾਦਿਤਾ ॥ 18-72॥

ਬੁਦ੍ਧਿਪਰ੍ਯਂਤਸਂਸਾਰੇ ਮਾਯਾਮਾਤ੍ਰਂ ਵਿਵਰ੍ਤਤੇ ।
ਨਿਰ੍ਮਮੋ ਨਿਰਹਂਕਾਰੋ ਨਿਸ਼੍ਕਾਮਃ ਸ਼ੋਭਤੇ ਬੁਧਃ ॥ 18-73॥

ਅਕ੍ਸ਼ਯਂ ਗਤਸਂਤਾਪਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਪਸ਼੍ਯਤੋ ਮੁਨੇਃ ।
ਕ੍ਵ ਵਿਦ੍ਯਾ ਚ ਕ੍ਵ ਵਾ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਕ੍ਵ ਦੇਹੋ਽ਹਂ ਮਮੇਤਿ ਵਾ ॥ 18-74॥

ਨਿਰੋਧਾਦੀਨਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਜਹਾਤਿ ਜਡਧੀਰ੍ਯਦਿ ।
ਮਨੋਰਥਾਨ੍ ਪ੍ਰਲਾਪਾਂਸ਼੍ਚ ਕਰ੍ਤੁਮਾਪ੍ਨੋਤ੍ਯਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ ॥ 18-75॥

ਮਂਦਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਪਿ ਤਦ੍ਵਸ੍ਤੁ ਨ ਜਹਾਤਿ ਵਿਮੂਢਤਾਮ੍ ।
ਨਿਰ੍ਵਿਕਲ੍ਪੋ ਬਹਿਰ੍ਯਤ੍ਨਾਦਂਤਰ੍ਵਿਸ਼ਯਲਾਲਸਃ ॥ 18-76॥

ਜ੍ਞਾਨਾਦ੍ ਗਲਿਤਕਰ੍ਮਾ ਯੋ ਲੋਕਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਯਾਪਿ ਕਰ੍ਮਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ ।
ਨਾਪ੍ਨੋਤ੍ਯਵਸਰਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਵਕ੍ਤੁਮੇਵ ਨ ਕਿਂਚਨ ॥ 18-77॥

ਕ੍ਵ ਤਮਃ ਕ੍ਵ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ੋ ਵਾ ਹਾਨਂ ਕ੍ਵ ਚ ਨ ਕਿਂਚਨ ।
ਨਿਰ੍ਵਿਕਾਰਸ੍ਯ ਧੀਰਸ੍ਯ ਨਿਰਾਤਂਕਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਦਾ ॥ 18-78॥

ਕ੍ਵ ਧੈਰ੍ਯਂ ਕ੍ਵ ਵਿਵੇਕਿਤ੍ਵਂ ਕ੍ਵ ਨਿਰਾਤਂਕਤਾਪਿ ਵਾ ।
ਅਨਿਰ੍ਵਾਚ੍ਯਸ੍ਵਭਾਵਸ੍ਯ ਨਿਃਸ੍ਵਭਾਵਸ੍ਯ ਯੋਗਿਨਃ ॥ 18-79॥

ਨ ਸ੍ਵਰ੍ਗੋ ਨੈਵ ਨਰਕੋ ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਿਰ੍ਨ ਚੈਵ ਹਿ ।
ਬਹੁਨਾਤ੍ਰ ਕਿਮੁਕ੍ਤੇਨ ਯੋਗਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਯਾ ਨ ਕਿਂਚਨ ॥ 18-80॥

ਨੈਵ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਤੇ ਲਾਭਂ ਨਾਲਾਭੇਨਾਨੁਸ਼ੋਚਤਿ ।
ਧੀਰਸ੍ਯ ਸ਼ੀਤਲਂ ਚਿਤ੍ਤਮਮ੍ਰੁਰੁਇਤੇਨੈਵ ਪੂਰਿਤਮ੍ ॥ 18-81॥

ਨ ਸ਼ਾਂਤਂ ਸ੍ਤੌਤਿ ਨਿਸ਼੍ਕਾਮੋ ਨ ਦੁਸ਼੍ਟਮਪਿ ਨਿਂਦਤਿ ।
ਸਮਦੁਃਖਸੁਖਸ੍ਤ੍ਰੁਰੁਇਪ੍ਤਃ ਕਿਂਚਿਤ੍ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯਂ ਨ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ॥ 18-82॥

ਧੀਰੋ ਨ ਦ੍ਵੇਸ਼੍ਟਿ ਸਂਸਾਰਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਨ ਦਿਦ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ਤਿ ।
ਹਰ੍ਸ਼ਾਮਰ੍ਸ਼ਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਨ ਮ੍ਰੁਰੁਇਤੋ ਨ ਚ ਜੀਵਤਿ ॥ 18-83॥

ਨਿਃਸ੍ਨੇਹਃ ਪੁਤ੍ਰਦਾਰਾਦੌ ਨਿਸ਼੍ਕਾਮੋ ਵਿਸ਼ਯੇਸ਼ੁ ਚ ।
ਨਿਸ਼੍ਚਿਂਤਃ ਸ੍ਵਸ਼ਰੀਰੇ਽ਪਿ ਨਿਰਾਸ਼ਃ ਸ਼ੋਭਤੇ ਬੁਧਃ ॥ 18-84॥

ਤੁਸ਼੍ਟਿਃ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਧੀਰਸ੍ਯ ਯਥਾਪਤਿਤਵਰ੍ਤਿਨਃ ।
ਸ੍ਵਚ੍ਛਂਦਂ ਚਰਤੋ ਦੇਸ਼ਾਨ੍ ਯਤ੍ਰਸ੍ਤਮਿਤਸ਼ਾਯਿਨਃ ॥ 18-85॥

ਪਤਤੂਦੇਤੁ ਵਾ ਦੇਹੋ ਨਾਸ੍ਯ ਚਿਂਤਾ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਸ੍ਵਭਾਵਭੂਮਿਵਿਸ਼੍ਰਾਂਤਿਵਿਸ੍ਮ੍ਰੁਰੁਇਤਾਸ਼ੇਸ਼ਸਂਸ੍ਰੁਰੁਇਤੇਃ ॥ 18-86॥

ਅਕਿਂਚਨਃ ਕਾਮਚਾਰੋ ਨਿਰ੍ਦ੍ਵਂਦ੍ਵਸ਼੍ਛਿਨ੍ਨਸਂਸ਼ਯਃ ।
ਅਸਕ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਭਾਵੇਸ਼ੁ ਕੇਵਲੋ ਰਮਤੇ ਬੁਧਃ ॥ 18-87॥

ਨਿਰ੍ਮਮਃ ਸ਼ੋਭਤੇ ਧੀਰਃ ਸਮਲੋਸ਼੍ਟਾਸ਼੍ਮਕਾਂਚਨਃ ।
ਸੁਭਿਨ੍ਨਹ੍ਰੁਰੁਇਦਯਗ੍ਰਂਥਿਰ੍ਵਿਨਿਰ੍ਧੂਤਰਜਸ੍ਤਮਃ ॥ 18-88॥

ਸਰ੍ਵਤ੍ਰਾਨਵਧਾਨਸ੍ਯ ਨ ਕਿਂਚਿਦ੍ ਵਾਸਨਾ ਹ੍ਰੁਰੁਇਦਿ ।
ਮੁਕ੍ਤਾਤ੍ਮਨੋ ਵਿਤ੍ਰੁਰੁਇਪ੍ਤਸ੍ਯ ਤੁਲਨਾ ਕੇਨ ਜਾਯਤੇ ॥ 18-89॥

ਜਾਨਨ੍ਨਪਿ ਨ ਜਾਨਾਤਿ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਨਪਿ ਨ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ।
ਬ੍ਰੁਵਨ੍ਨ੍ ਅਪਿ ਨ ਚ ਬ੍ਰੂਤੇ ਕੋ਽ਨ੍ਯੋ ਨਿਰ੍ਵਾਸਨਾਦ੍ਰੁਰੁਇਤੇ ॥ 18-90॥

ਭਿਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਵਾ ਭੂਪਤਿਰ੍ਵਾਪਿ ਯੋ ਨਿਸ਼੍ਕਾਮਃ ਸ ਸ਼ੋਭਤੇ ।
ਭਾਵੇਸ਼ੁ ਗਲਿਤਾ ਯਸ੍ਯ ਸ਼ੋਭਨਾਸ਼ੋਭਨਾ ਮਤਿਃ ॥ 18-91॥

ਕ੍ਵ ਸ੍ਵਾਚ੍ਛਂਦ੍ਯਂ ਕ੍ਵ ਸਂਕੋਚਃ ਕ੍ਵ ਵਾ ਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਨਿਸ਼੍ਚਯਃ ।
ਨਿਰ੍ਵ੍ਯਾਜਾਰ੍ਜਵਭੂਤਸ੍ਯ ਚਰਿਤਾਰ੍ਥਸ੍ਯ ਯੋਗਿਨਃ ॥ 18-92॥

ਆਤ੍ਮਵਿਸ਼੍ਰਾਂਤਿਤ੍ਰੁਰੁਇਪ੍ਤੇਨ ਨਿਰਾਸ਼ੇਨ ਗਤਾਰ੍ਤਿਨਾ ।
ਅਂਤਰ੍ਯਦਨੁਭੂਯੇਤ ਤਤ੍ ਕਥਂ ਕਸ੍ਯ ਕਥ੍ਯਤੇ ॥ 18-93॥

ਸੁਪ੍ਤੋ਽ਪਿ ਨ ਸੁਸ਼ੁਪ੍ਤੌ ਚ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ਽ਪਿ ਸ਼ਯਿਤੋ ਨ ਚ ।
ਜਾਗਰੇ਽ਪਿ ਨ ਜਾਗਰ੍ਤਿ ਧੀਰਸ੍ਤ੍ਰੁਰੁਇਪ੍ਤਃ ਪਦੇ ਪਦੇ ॥ 18-94॥

ਜ੍ਞਃ ਸਚਿਂਤੋ਽ਪਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਂਤਃ ਸੇਂਦ੍ਰਿਯੋ਽ਪਿ ਨਿਰਿਂਦ੍ਰਿਯਃ ।
ਸੁਬੁਦ੍ਧਿਰਪਿ ਨਿਰ੍ਬੁਦ੍ਧਿਃ ਸਾਹਂਕਾਰੋ਽ਨਹਂਕ੍ਰੁਰੁਇਤਿਃ ॥ 18-95॥

ਨ ਸੁਖੀ ਨ ਚ ਵਾ ਦੁਃਖੀ ਨ ਵਿਰਕ੍ਤੋ ਨ ਸਂਗਵਾਨ੍ ।
ਨ ਮੁਮੁਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਨ ਵਾ ਮੁਕ੍ਤੋ ਨ ਕਿਂਚਿਨ੍ਨ ਚ ਕਿਂਚਨ ॥ 18-96॥

ਵਿਕ੍ਸ਼ੇਪੇ਽ਪਿ ਨ ਵਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਃ ਸਮਾਧੌ ਨ ਸਮਾਧਿਮਾਨ੍ ।
ਜਾਡ੍ਯੇ਽ਪਿ ਨ ਜਡੋ ਧਨ੍ਯਃ ਪਾਂਡਿਤ੍ਯੇ਽ਪਿ ਨ ਪਂਡਿਤਃ ॥ 18-97॥

ਮੁਕ੍ਤੋ ਯਥਾਸ੍ਥਿਤਿਸ੍ਵਸ੍ਥਃ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਕਰ੍ਤਵ੍ਯਨਿਰ੍ਵ੍ਰੁਰੁਇਤਃ ।
ਸਮਃ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਵੈਤ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਣ੍ਯਾਨ੍ਨ ਸ੍ਮਰਤ੍ਯਕ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਮ੍ ॥ 18-98॥

ਨ ਪ੍ਰੀਯਤੇ ਵਂਦ੍ਯਮਾਨੋ ਨਿਂਦ੍ਯਮਾਨੋ ਨ ਕੁਪ੍ਯਤਿ ।
ਨੈਵੋਦ੍ਵਿਜਤਿ ਮਰਣੇ ਜੀਵਨੇ ਨਾਭਿਨਂਦਤਿ ॥ 18-99॥

ਨ ਧਾਵਤਿ ਜਨਾਕੀਰ੍ਣਂ ਨਾਰਣ੍ਯਮੁਪਸ਼ਾਂਤਧੀਃ ।
ਯਥਾਤਥਾ ਯਤ੍ਰਤਤ੍ਰ ਸਮ ਏਵਾਵਤਿਸ਼੍ਠਤੇ ॥ 18-100॥