संक्षिप्त पूजा विधानम् (स्मार्त पद्धति)

आवश्यकानि वस्तूनि
– दीपः
– गंधः
– अक्षताः
– पुष्पाणि
– धूपः
– नैवेद्यं
– तांबूलं
– पूजा पात्रं
– इष्ट देवता प्रतिमा वा चित्रपटः वा

सूचना
[This is a general template. Replace iShTa dEvatA with the actual deity name or mantra used in your family. Examples: OM SrImahAgaNapatayE namaH, OM namaH SivAya, OM namO nArAyaNAya, OM SrI durgAyai namaH, OM SrIsubrahmaNyAya namaH.]

संक्षिप्त पूर्वांग पूजा
श्रीमहागणाधिपतये नमः ।
श्री गुरुभ्यो नमः ।
हरिः ओम् ।

शुचिः
अपवित्रः पवित्रो वा सर्वावस्थां गतोऽपि वा ।
यः स्मरेत् पुंडरीकाक्षं स बाह्याभ्यंतरः शुचिः ॥
पुंडरीकाक्ष पुंडरीकाक्ष पुंडरीकाक्षाय नमः ॥

प्रार्थना
शुक्लांबरधरं विष्णुं शशिवर्णं चतुर्भुजम् ।
प्रसन्नवदनं ध्यायेत् सर्वविघ्नोपशांतये ॥

गुरुर्ब्रह्मा गुरुर्विष्णुः गुरुर्देवो महेश्वरः ।
गुरुः साक्षात् परब्रह्म तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥

आचमनं
ॐ केशवाय स्वाहा ।
ॐ नारायणाय स्वाहा ।
ॐ माधवाय स्वाहा ।
ॐ गोविंदाय नमः ।
ॐ विष्णवे नमः ।
ॐ मधुसूदनाय नमः ।
ॐ त्रिविक्रमाय नमः ।
ॐ वामनाय नमः ।
ॐ श्रीधराय नमः ।
ॐ हृषीकेशाय नमः ।
ॐ पद्मनाभाय नमः ।
ॐ दामोदराय नमः ।

दीपाराधनम्
दीपस्त्वं ब्रह्मरूपोऽसि ज्योतिषां प्रभुरव्ययः ।
सौभाग्यं देहि पुत्रांश्च सर्वान्कामांश्च देहि मे ॥

संकल्पः
मम उपात्त समस्त दुरितक्षय द्वारा श्रीपरमेश्वर प्रीत्यर्थं, श्री इष्ट देवता-प्रीत्यर्थं, यावच्छक्ति संक्षिप्त ध्यान-आवाहनादि-षोडशोपचार-पूजां करिष्ये ॥

श्री महागणपति स्मरणम्

ॐ ग॒णानां᳚ त्वा ग॒णप॑तिग्ं हवामहे क॒विं क॑वी॒नामु॑प॒मश्र॑वस्तमम् ।
ज्ये॒ष्ठ॒राजं॒ ब्रह्म॑णां ब्रह्मणस्पत॒ आ नः॑ शृ॒ण्वन्नू॒तिभि॑स्सीद॒ साद॑नम् ॥

सुमुखश्चैकदंतश्च कपिलो गजकर्णकः ।
लंबोदरश्च विकटो विघ्नराजो गणाधिपः ॥

ॐ श्रीमहागणपतये नमः ।
ध्यायामि । आवाहयामि । समस्त उपचारान् समर्पयामि ॥

संक्षिप्त षोडशोपचार पूजा
इष्ट देवता ध्यानम्
[Meditate on the chosen deity. Recite the known dhyana sloka if available.]

ॐ श्री इष्ट देवतायै नमः ।
ध्यायामि । ध्यानं समर्पयामि ॥

आवाहनम्
ॐ श्री इष्ट देवतायै नमः ।
आवाहयामि । स्थापयामि । पूजयामि ॥

आसनम्
ॐ श्री इष्ट देवतायै नमः ।
आसनं समर्पयामि ॥

पाद्यम्
ॐ श्री इष्ट देवतायै नमः ।
पादयोः पाद्यं समर्पयामि ॥

अर्घ्यम्
ॐ श्री इष्ट देवतायै नमः ।
हस्तयोः अर्घ्यं समर्पयामि ॥

आचमनीयम्
ॐ श्री इष्ट देवतायै नमः ।
मुखे आचमनीयं समर्पयामि ॥

स्नानम्
ॐ श्री इष्ट देवतायै नमः ।
शुद्धोदक स्नानं समर्पयामि ।
स्नानानंतरं आचमनीयं समर्पयामि ॥

वस्त्रम्
ॐ श्री इष्ट देवतायै नमः ।
वस्त्रं समर्पयामि ॥

यज्ञोपवीतम्
ॐ श्री इष्ट देवतायै नमः ।
यज्ञोपवीतं समर्पयामि ॥

गंधम्
ॐ श्री इष्ट देवतायै नमः ।
गंधं समर्पयामि ॥

अर्चन
[Choose the namavali for the deity being worshipped. Recite the ashtottara shata namavali, or at least a few known names, and offer flowers or akshatas with each name.]
उदाहरणानि –

अथवा इष्ट देवता नामावली पठनम् ॥

ॐ श्री इष्ट देवतायै नमः ।
अष्टोत्तर शत नामावली पूजां समर्पयामि ।
अक्षतान् पुष्पाणि च समर्पयामि ॥

धूपम्
ॐ श्री इष्ट देवतायै नमः ।
धूपमाघ्रापयामि ॥

दीपम्
ॐ श्री इष्ट देवतायै नमः ।
दीपं दर्शयामि ॥

नैवेद्यम्

ॐ भूर्भुव॒स्सुवः॒ । तत्स॑वि॒तुर्वरे᳚ण्यं॒ भर्गो॑ दे॒वस्य॑ धीमहि ।
धि॒यो यो नः॑ प्रचो॒दया᳚त् ॥

ॐ प्राणाय स्वाहा । ॐ अपानाय स्वाहा । ॐ व्यानाय स्वाहा ।
ॐ उदानाय स्वाहा । ॐ समानाय स्वाहा ।

ॐ श्री इष्ट देवतायै नमः ।
नैवेद्यं समर्पयामि ।
मध्ये मध्ये पानीयं समर्पयामि ।
शुद्धाचमनीयं समर्पयामि ॥

तांबूलम्
ॐ श्री इष्ट देवतायै नमः ।
तांबूलं समर्पयामि ॥

नीराजनम्
ॐ श्री इष्ट देवतायै नमः ।
नीराजनं समर्पयामि ॥

मंत्रपुष्पम्
ॐ श्री इष्ट देवतायै नमः ।
मंत्रपुष्पं समर्पयामि ॥

प्रदक्षिणम्
यानि कानि च पापानि जन्मांतर कृतानि च ।
तानि तानि प्रणश्यंति प्रदक्षिण पदे पदे ॥
ॐ श्री इष्ट देवतायै नमः ।
प्रदक्षिण नमस्कारान् समर्पयामि ॥

नमस्कारः
ॐ श्री इष्ट देवतायै नमः ।
नमस्कारान् समर्पयामि ॥

क्षमाप्रार्थना
मंत्रहीनं क्रियाहीनं भक्तिहीनं सुरेश्वर ।
यत्पूजितं मया देव परिपूर्णं तदस्तु ते ॥

कायेन वाचा मनसेंद्रियैर्वा
बुद्ध्यात्मना वा प्रकृतेः स्वभावात् ।
करोमि यद्यत् सकलं परस्मै
नारायणायेति समर्पयामि ॥

अनया संक्षिप्त ध्यान-आवाहनादि-षोडशोपचार पूजया श्री इष्ट देवता सुप्रीता सुप्रसन्ना वरदा भवतु ॥

उद्वासनम्
ॐ श्री इष्ट देवतायै नमः ।
यथास्थानं उद्वासयामि ।
शोभनार्थे क्षेमाय पुनरागमनाय च ॥

प्रसाद ग्रहणम्
श्री इष्ट देवता प्रसादं शिरसा गृह्णामि ॥

ॐ शांतिः शांतिः शांतिः ॥

ॐ तत्सत् ब्रह्मार्पणमस्तु ॥