लक्ष्मी नित्य पूजा विधानम्

आवश्यकानि वस्तूनि
– आसनं
– दीपः
– गंधः
– कुंकुमं
– अक्षताः
– पुष्पाणि
– धूपः
– नैवेद्यं
– तांबूलं
– आचमनीयं
– पूजा पात्रं
– कलशः
– शंखः [optional]
– लक्ष्मी देवी प्रतिमा वा चित्रपटः वा

पूर्वांग पूजा
श्रीमहागणाधिपतये नमः ।
श्री गुरुभ्यो नमः ।
हरिः ओम् ।

शुचिः
अपवित्रः पवित्रो वा सर्वावस्थां गतोऽपि वा ।
यः स्मरेत् पुंडरीकाक्षं स बाह्याभ्यंतरः शुचिः ॥
पुंडरीकाक्ष पुंडरीकाक्ष पुंडरीकाक्षाय नमः ॥

प्रार्थना
शुक्लांबरधरं विष्णुं शशिवर्णं चतुर्भुजम् ।
प्रसन्नवदनं ध्यायेत् सर्वविघ्नोपशांतये ॥

अगजानन पद्मार्कं गजाननमहर्निशम् ।
अनेकदं तं भक्तानां एकदंतमुपास्महे ॥

तदेव लग्नं सुदिनं तदेव
ताराबलं चंद्रबलं तदेव ।
विद्याबलं दैवबलं तदेव
लक्ष्मीपते तेऽंघ्रियुगं स्मरामि ॥

गुरुर्ब्रह्मा गुरुर्विष्णुः गुरुर्देवो महेश्वरः ।
गुरुः साक्षात् परब्रह्म तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥

सर्वमंगल मांगल्ये शिवे सर्वार्थसाधिके ।
शरण्ये त्र्यंबके गौरी नारायणि नमोऽस्तु ते ॥

श्रीलक्ष्मीनारायणाभ्यां नमः ।
उमामहेश्वराभ्यां नमः ।
वाणीहिरण्यगर्भाभ्यां नमः ।
शचीपुरंदराभ्यां नमः ।
अरुंधतीवसिष्ठाभ्यां नमः ।
श्रीसीतारामाभ्यां नमः ।
मातापितृभ्यो नमः ।
सर्वेभ्यो महाजनेभ्यो नमः ।

आचमनं
ॐ केशवाय स्वाहा ।
ॐ नारायणाय स्वाहा ।
ॐ माधवाय स्वाहा ।
ॐ गोविंदाय नमः ।
ॐ विष्णवे नमः ।
ॐ मधुसूदनाय नमः ।
ॐ त्रिविक्रमाय नमः ।
ॐ वामनाय नमः ।
ॐ श्रीधराय नमः ।
ॐ हृषीकेशाय नमः ।
ॐ पद्मनाभाय नमः ।
ॐ दामोदराय नमः ।
ॐ संकर्षणाय नमः ।
ॐ वासुदेवाय नमः ।
ॐ प्रद्युम्नाय नमः ।
ॐ अनिरुद्धाय नमः ।
ॐ पुरुषोत्तमाय नमः ।
ॐ अधोक्षजाय नमः ।
ॐ नारसिंहाय नमः ।
ॐ अच्युताय नमः ।
ॐ जनार्दनाय नमः ।
ॐ उपेंद्राय नमः ।
ॐ हरये नमः ।
ॐ श्रीकृष्णाय नमः ।

दीपाराधनम्
दीपस्त्वं ब्रह्मरूपोऽसि ज्योतिषां प्रभुरव्ययः ।
सौभाग्यं देहि पुत्रांश्च सर्वान्कामांश्च देहि मे ॥
भो दीप देवि रूपस्त्वं कर्मसाक्षी ह्यविघ्नकृत् ।
यावत्पूजां करिष्यामि तावत्त्वं सुस्थिरो भव ॥
दीपाराधन मुहूर्तः सुमुहूर्तोऽस्तु ॥

भूतोच्चाटनम्
उत्तिष्ठंतु भूतपिशाचाः य एते भूमिभारकाः ।
एतेषामविरोधेन ब्रह्मकर्म समारभे ॥
अपसर्पंतु ते भूता ये भूता भूमिसंस्थिताः ।
ये भूता विघ्नकर्तारस्ते गच्छंतु शिवाऽज्ञया ॥

प्राणायामः

ॐ भूः । ॐ भुवः॑ । ओग्ं सुवः॑ । ॐ महः॑ । ॐ जनः॑ । ॐ तपः॑ । ओग्ं सत्यम् ।
ॐ तत्स॑वि॒तुर्वरे᳚ण्यं॒ भर्गो॑ दे॒वस्य॑ धीमहि ।
धियो॒ यो नः॑ प्रचो॒दया᳚त् ॥
ओमापो॒ ज्योती॒ रसो॒ऽमृतं॒ ब्रह्म॒ भूर्भुव॒स्सुव॒रोम् ॥

संकल्पः
मम उपात्त समस्त दुरितक्षय द्वारा श्रीपरमेश्वर प्रीत्यर्थं, मम/अस्माकं सहकुटुंबस्य क्षेम-स्थैर्य-धैर्य-वीर्य-विजय-अभय-आयुः-आरोग्य-ऐश्वर्य-अभिवृद्ध्यर्थं, धर्मार्थ-काम-मोक्ष-चतुर्विध-पुरुषार्थ-फल-सिद्ध्यर्थं, सर्वाभीष्ट-सिद्ध्यर्थं, श्रीमहालक्ष्मी-प्रीत्यर्थं, यावच्छक्ति ध्यान-आवाहनादि-षोडशोपचार-पूजां करिष्ये ॥

तदंग कलशाराधनं करिष्ये ॥

कलशाराधनम्
कलशे गंध पुष्पाक्षतैरभ्यर्च्य ।
कलशे उदकं पूरयित्वा ।
कलशस्योपरि हस्तं निधाय ।

कलशस्य मुखे विष्णुः कंठे रुद्रः समाश्रितः ।
मूले त्वस्य स्थितो ब्रह्मा मध्ये मातृगणाः स्मृताः ॥
कुक्षौ तु सागराः सर्वे सप्तद्वीपा वसुंधरा ।
ऋग्वेदोऽथ यजुर्वेदो सामवेदो ह्यथर्वणः ॥
अंगैश्च सहिताः सर्वे कलशांबु समाश्रिताः ॥

गंगे च यमुने चैव गोदावरी सरस्वती ।
नर्मदे सिंधु कावेरी जलेऽस्मिन् सन्निधिं कुरु ॥
कावेरी तुंगभद्रा च कृष्णवेणी च गौतमी ।
भागीरथीति विख्याताः पंचगंगाः प्रकीर्तिताः ॥

आयांतु देवपूजार्थं मम दुरितक्षयकारकाः ।
कलशोदकेन पूजा द्रव्याणि संप्रोक्ष्य, देवं संप्रोक्ष्य, आत्मानं च संप्रोक्ष्य ॥

शंखपूजा
शंखं चंद्रार्क दैवतं मध्ये वरुण देवताम् ।
पृष्ठे प्रजापतिं विंद्यादग्रे गंगा सरस्वतीम् ॥
त्रैलोक्ये यानि तीर्थानि वासुदेवस्य आज्ञया ।
शंखे तिष्ठंतु विप्रेंद्राः तस्मात् शंखं प्रपूजयेत् ॥

ॐ शंखाय नमः ।
ॐ धवलाय नमः ।
ॐ पांचजन्याय नमः ।
ॐ शंखदेवताभ्यो नमः ।
सकलपूजार्थे अक्षतान् समर्पयामि ॥

घंटानादः
आगमार्थं तु देवानां गमनार्थं तु राक्षसाम् ।
घंटारवं करोम्यादौ देवताह्वान लांछनम् ॥
ॐ घंटादेवताभ्यो नमः ।
सकलोपचार पूजार्थे अक्षतान् समर्पयामि ॥

श्री महागणपति पूजा

ॐ ग॒णानां᳚ त्वा ग॒णप॑तिग्ं हवामहे क॒विं क॑वी॒नां उप॒मश्र॑वस्तवम् ।
ज्ये॒ष्ठ॒राजं॒ ब्रह्म॑णां ब्रह्मणस्पत॒ आ नः॑ शृ॒ण्वन्नू॒तिभि॑स्सीद॒ साद॑नम् ॥

सुमुखश्चैकदंतश्च कपिलो गजकर्णकः ।
लंबोदरश्च विकटो विघ्नराजो गणाधिपः ॥
धूमकेतुर्गणाध्यक्षः फालचंद्रो गजाननः ।
वक्रतुंडः शूर्पकर्णो हेरंबः स्कंदपूर्वजः ॥

ॐ श्रीमहागणपतये नमः ।
ध्यायामि । आवाहयामि । आसनं समर्पयामि ।
पाद्यं समर्पयामि । अर्घ्यं समर्पयामि । आचमनीयं समर्पयामि ।
स्नानं समर्पयामि । वस्त्रं समर्पयामि । यज्ञोपवीतं समर्पयामि ।
गंधं समर्पयामि । पुष्पाणि समर्पयामि ।
धूपमाघ्रापयामि । दीपं दर्शयामि ।
नैवेद्यं समर्पयामि । तांबूलं समर्पयामि ।
नीराजनं समर्पयामि । मंत्रपुष्पं समर्पयामि ।
प्रदक्षिण नमस्कारान् समर्पयामि ॥

षोडशोपचार पूजा
लक्ष्मी देवी ध्यानम्
या सा पद्मासनस्था विपुलकटितटी पद्मपत्रायताक्षी ।
गंभीरावर्तनाभिः स्तनभर नमिता शुभ्र वस्त्रोत्तरीया ॥
लक्ष्मीर्दिव्यैर्गजेंद्रैर्मणिगण खचितैः स्नापिता हेमकुंभैः ।
नित्यं सा पद्महस्ता मम वसतु गृहे सर्वमांगल्ययुक्ता ॥

लक्ष्मीं क्षीरसमुद्रराजतनयां श्रीरंगधामेश्वरीम् ।
दासीभूतसमस्तदेव वनितां लोकैक दीपांकुराम् ॥
श्रीमन्मंदकटाक्षलब्ध विभव ब्रह्मेंद्रगंगाधराम् ।
त्वां त्रैलोक्य कुटुंबिनीं सरसिजां वंदे मुकुंदप्रियाम् ॥

ओम् ॥ हिर॑ण्यवर्णां॒ हरि॑णीं सु॒वर्ण॑रज॒तस्र॑जाम् ।
चं॒द्रां हि॒रण्म॑यीं-लँ॒क्ष्मीं जात॑वेदो म॒माव॑ह ॥

ॐ श्रीमहालक्ष्म्यै नमः ।
ध्यायामि । ध्यानं समर्पयामि ॥

आवाहनम्

तां म॒ आव॑ह॒ जात॑वेदो ल॒क्ष्मीमन॑पगा॒मिनी᳚म् ।
यस्यां॒ हिर॑ण्यं-विँं॒देयं॒ गामश्वं॒ पुरु॑षान॒हम् ॥

सहस्रदलपद्मस्थां स्वस्थां च सुमनोहराम् ।
शांतां च श्रीहरेः कांतां तां भजे जगतां प्रसूम् ॥
ॐ श्रीमहालक्ष्म्यै नमः ।
आवाहयामि । स्थापयामि । पूजयामि ॥

आसनम्
अमूल्यरत्नखचितं निर्मितं विश्वकर्मणा ।
आसनं च विचित्रं च महालक्ष्मि प्रगृह्यताम् ॥
ॐ श्रीमहालक्ष्म्यै नमः ।
आसनं समर्पयामि ॥

पाद्यम्
अश्वपूर्वां रथमध्यां हस्तिनाद प्रबोधिनीम् ।
श्रियं देवीमुपह्वये श्रीर्मा देवीर्जुषताम् ॥
पुष्पचंदनदूर्वादि संयुतं जाह्नवीजलम् ।
शंखगर्भस्थितं शुद्धं गृह्यतां पद्मवासिनि ॥
ॐ श्रीमहालक्ष्म्यै नमः ।
पादयोः पाद्यं समर्पयामि ॥

अर्घ्यम्
गंध पुष्पाक्षतैर्युक्तं अर्घ्यं संपादितं मया ।
गृहाण त्वं महालक्ष्मि प्रसन्ना भव सर्वदा ॥
ॐ श्रीमहालक्ष्म्यै नमः ।
हस्तयोः अर्घ्यं समर्पयामि ॥

आचमनीयम्
पुण्यतीर्थोदकं चैव विशुद्धं शुद्धिदं सदा ।
गृह्यतां कृष्णकांते त्वं रम्यमाचमनीयकम् ॥
ॐ श्रीमहालक्ष्म्यै नमः ।
मुखे आचमनीयं समर्पयामि ॥

स्नानम्

आपो॒ हिष्ठा म॑यो॒भुव॒स्ता न॑ ऊ॒र्जे द॑धातन ।
म॒हे रणा॑य॒ चक्ष॑से ॥
यो वः॑ शि॒वत॑मो रस॒स्तस्य॑ भाजयते॒ह नः॑ ।
उ॒श॒तीरि॑व मा॒त॑रः ॥
तस्मा॒ अरं॑ गमाम वो॒ यस्य॒ क्षया॑य॒ जिन्व॑थ ।
आपो॑ ज॒नय॑था च नः ॥

ॐ श्रीमहालक्ष्म्यै नमः ।
शुद्धोदक स्नानं समर्पयामि ॥
स्नानानंतरं आचमनीयं समर्पयामि ॥

वस्त्रम्

उपै॑तु॒ मां दे॑वस॒खः की॒र्तिश्च॒ मणि॑ना स॒ह ।
प्रा॒दु॒र्भू॒तोऽस्मि॑ राष्ट्रे॒ऽस्मिन् की॒र्ति॒मृ॑द्धिं द॒दातु॑ मे ॥

देहसौम्दर्यबीजं च सदा शोभा विवर्धनम् ।
कार्पासजं च कृमिजं वसनं देवि गृह्यताम् ॥
ॐ श्रीमहालक्ष्म्यै नमः ।
वस्त्रं समर्पयामि ॥

यज्ञोपवीतम्
यज्ञोपवीतं परमं पवित्रं प्रजापतेर्यत्सहजं पुरस्तात् ।
आयुष्यमग्र्यं प्रतिमुंच शुभ्रं यज्ञोपवीतं बलमस्तु तेजः ॥
ॐ श्रीमहालक्ष्म्यै नमः ।
यज्ञोपवीतं समर्पयामि ॥

गंधम्

गं॒ध॒द्वा॒रां दु॑राध॒र्​षां॒ नि॒त्यपु॑ष्टां करी॒षिणी᳚म् ।
ई॒श्वरीग्ं॑ सर्व॑भूता॒नां॒ तामि॒होप॑ह्वये॒ श्रियम् ॥

मलयाचलसंभूतं वृक्षसारं मनोहरम् ।
सुगंधियुक्तं सुखदं चंदनं देवि गृह्यताम् ॥
ॐ श्रीमहालक्ष्म्यै नमः ।
गंधं समर्पयामि ॥

अर्चन
अक्षतान् धवलान् दिव्यान् पुष्पाणि च सुगंधीनि ।
भक्त्या दत्तानि गृह्यंतां सर्वदेवाः प्रसीदत ॥

अंग पूजा
ॐ चपलायै नमः – पादौ पूजयामि ।
ॐ चंचलायै नमः – जानुनी पूजयामि ।
ॐ कमलायै नमः – कटिं पूजयामि ।
ॐ कात्यायन्यै नमः – नाभिं पूजयामि ।
ॐ जगन्मात्रे नमः – जठरं पूजयामि ।
ॐ विश्ववल्लभायै नमः – वक्षःस्थलं पूजयामि ।
ॐ कमलवासिन्यै नमः – नेत्रत्रयं पूजयामि ।
ॐ श्रियै नमः – शिरः पूजयामि ।
ॐ महालक्ष्म्यै नमः – सर्वाण्यंगानि पूजयामि ॥

[Recite the SrI mahAlakShmI aShTOttara Sata nAmAvaLI, or at least a few known names of Lakshmi. Offer flowers or akshatas with each name.]

अथवा लक्ष्मी नामावली पठनम् ॥

ॐ श्रीमहालक्ष्म्यै नमः ।
अष्टोत्तर शत नामावली पूजां समर्पयामि ।
अक्षतान् पुष्पाणि च समर्पयामि ॥

धूपम्

आपः॑ सृ॒जंतु॑ स्नि॒ग्धा॒नि॒ चि॒क्ली॒त व॑स मे॒ गृहे ।
नि च॑ दे॒वीं मा॒तरं॒ श्रियं॑-वाँ॒सय॑ मे कु॒ले ॥

वृक्षनिर्यासरूपं च गंधद्रव्यादि संयुतम् ।
कृष्णकांते पवित्रो वै धूपोऽयं प्रतिगृह्यताम् ॥
ॐ श्रीमहालक्ष्म्यै नमः ।
धूपमाघ्रापयामि ॥

दीपम्

आ॒र्द्रां पु॒ष्करि॑णीं पु॒ष्टिं॒ पिं॒ग॒लां प॑द्ममा॒लिनीम् ।
चं॒द्रां हि॒रण्म॑यीं-लँ॒क्ष्मीं जात॑वेदो म॒माव॑ह ॥

जगच्चक्षुः स्वरूपं च ध्वांत प्रध्वंसकारणम् ।
प्रदीपं शुद्धरूपं च गृह्यतां परमेश्वरि ॥
ॐ श्रीमहालक्ष्म्यै नमः ।
दीपं दर्शयामि ॥

नैवेद्यम्
नैवेद्यं गृह्यतां देवि भक्त्या संपादितं मया ।
इदं फलं च पानीयं सर्वोपचार संयुतम् ॥

ॐ भूर्भुव॒स्सुवः॒ । तत्स॑वि॒तुर्वरे᳚ण्यं॒ भर्गो॑ दे॒वस्य॑ धीमहि ।
धि॒यो यो नः॑ प्रचो॒दया᳚त् ॥

सत्यं त्वा ऋतेन परिषिंचामि ।
अमृतमस्तु । अमृतोपस्तरणमसि ।
ॐ प्राणाय स्वाहा । ॐ अपानाय स्वाहा । ॐ व्यानाय स्वाहा ।
ॐ उदानाय स्वाहा । ॐ समानाय स्वाहा ।
मध्ये मध्ये पानीयं समर्पयामि ।
अमृतापिधानमसि ।
उत्तरापोशनं समर्पयामि ।
हस्तौ प्रक्षालयामि । पादौ प्रक्षालयामि ।
शुद्धाचमनीयं समर्पयामि ॥

ॐ श्रीमहालक्ष्म्यै नमः ।
नैवेद्यं समर्पयामि ॥

तांबूलम्
तांबूलं च वरं रम्यं कर्पूरादि सुवासितम् ।
जिह्वाजाड्यच्छेदकरं तांबूलं देवि गृह्यताम् ॥
ॐ श्रीमहालक्ष्म्यै नमः ।
तांबूलं समर्पयामि ॥

नीराजनम्
चक्षुर्दं सर्वलोकानां तिमिरस्य निवारणम् ।
आर्तिक्यं कल्पितं भक्त्या गृहाण परमेश्वरि ॥
संतत श्रीरस्तु समस्त मंगलानि भवंतु ।
नित्य श्रीरस्तु नित्यमंगलानि भवंतु ॥
ॐ श्रीमहालक्ष्म्यै नमः ।
नीराजनं समर्पयामि ॥

मंत्रपुष्पम्

ॐ म॒हा॒दे॒व्यै च॑ वि॒द्महे॑ विष्णुप॒त्नी च॑ धीमहि ।
तन्नो॑ लक्ष्मीः प्रचो॒दया᳚त् ॥

सद्भावपुष्पाण्यादाय सहज प्रेमरूपिणे ।
लोकमात्रे ददाम्यद्य प्रीत्या संगृह्यतां सदा ॥
ॐ श्रीमहालक्ष्म्यै नमः ।
मंत्रपुष्पं समर्पयामि ॥

प्रदक्षिणम्
यानि कानि च पापानि जन्मांतर कृतानि च ।
तानि तानि प्रणश्यंति प्रदक्षिण पदे पदे ॥
पापोऽहं पापकर्माऽहं पापात्मा पापसंभव ।
त्राहि मां कृपया देवि शरणागतवत्सले ॥
अन्यथा शरणं नास्ति त्वमेव शरणं मम ।
तस्मात्कारुण्य भावेन रक्ष मां परमेश्वरि ॥
ॐ श्रीमहालक्ष्म्यै नमः ।
प्रदक्षिण नमस्कारान् समर्पयामि ॥

नमस्कारः
उरसा शिरसा दृष्ट्या मनसा वचसा तथा ।
पद्भ्यां कराभ्यां कर्णाभ्यां प्रणामोऽष्टांग उच्यते ॥
ॐ श्रीमहालक्ष्म्यै नमः ।
नमस्कारान् समर्पयामि ॥

सर्वोपचाराः
ॐ श्रीमहालक्ष्म्यै नमः ।
छत्रं समर्पयामि ।
चामरं समर्पयामि ।
गीतं श्रावयामि ।
नृत्यं दर्शयामि ।
समस्त राजोपचारान् देवोपचारान् समर्पयामि ॥

स्तोत्र/सूक्त पठनम्

क्षमाप्रार्थना
अपराधसहस्राणि क्रियंतेऽहर्निशं मया ।
दासोऽयमिति मां मत्वा क्षमस्व परमेश्वरि ॥
मंत्रहीनं क्रियाहीनं भक्तिहीनं महालक्ष्मि ।
यत्पूजितं मया देवि परिपूर्णं तदस्तु ते ॥

कायेन वाचा मनसेंद्रियैर्वा
बुद्ध्यात्मना वा प्रकृतेः स्वभावात् ।
करोमि यद्यत् सकलं परस्मै
नारायणायेति समर्पयामि ॥

अनया ध्यान-आवाहनादि-षोडशोपचार पूजया श्रीमहालक्ष्मी देवी सुप्रीता सुप्रसन्ना वरदा भवतु ॥

उद्वासनम्
ॐ श्रीमहालक्ष्म्यै नमः ।
यथास्थानं उद्वासयामि ।
शोभनार्थे क्षेमाय पुनरागमनाय च ॥

प्रसाद ग्रहणम्
अकालमृत्युहरणं सर्वव्याधिनिवारणम् ।
समस्तपापक्षयकरं देवता पादोदकं शुभम् ॥

श्रीमहालक्ष्मी देवी प्रसादं शिरसा गृह्णामि ॥

ॐ शांतिः शांतिः शांतिः ॥

ॐ तत्सत् ब्रह्मार्पणमस्तु ॥