ശ്രീ വൈകുംഠ ഗദ്യമ്

യാമുനാര്യസുധാംഭോധിമവഗാഹ്യ യഥാമതി ।
ആദായ ഭക്തിയോഗാഖ്യം രത്നം സംദര്ശയാമ്യഹമ് ॥

സ്വാധീന ത്രിവിധചേതനാചേതനസ്വരൂപസ്ഥിതി പ്രവൃത്തിഭേദം, ക്ലേശ കര്മാദ്യശേഷദോഷാസംസ്പൃഷ്ടം, സ്വാഭാവികാനവധികാതിശയ ജ്ഞാനബലൈശ്വര്യവീര്യശക്തിതേജഃ പ്രഭൃത്യസംഖ്യേയ കല്യാണഗുണഗണൌഘ മഹാര്ണവം, പരമപുരുഷം, ഭഗവംതം, നാരായണം, സ്വാമിത്വേന സുഹൃത്വേന ഗുരുത്വേന ച പരിഗൃഹ്യ ഐകാംതികാത്യംതിക തത്പാദാംബുജദ്വയ പരിചര്യൈകമനോരഥഃ, തത്പ്രാപ്തയേ ച തത്പാദാംബുജദ്വയ പ്രപത്തേരന്യന്ന മേ കല്പകോടിസഹസ്രേണാപി സാധനമസ്തീതി മന്വാനഃ, തസ്യൈവ ഭഗവതോ നാരായണസ്യ അഖിലസത്ത്വദയൈകസാഗരസ്യ അനാലോചിത ഗുണഗുണാഖംഡ ജനാനുകൂലാമര്യാദ ശീലവതഃ, സ്വാഭാവികാനവധികാതിശയ ഗുണവത്തയാ ദേവതിര്യങ്മനുഷ്യാദ്യഖിലജന ഹൃദയാനംദനസ്യ ആശ്രിതവാത്സല്യൈകജലധേഃ ഭക്തജനസംശ്ലേഷൈകഭോഗസ്യ നിത്യജ്ഞാനക്രിയൈശ്വര്യാദി ഭോഗസാമഗ്രീസമൃദ്ധസ്യ, മഹാവിഭൂതേഃ, ശ്രീമച്ചരണാരവിംദയുഗളം അനന്യാത്മസംജീവനേന തദ്ഗതസർവഭാവേന ശരണമനുവ്രജേത് । തതശ്ച പ്രത്യഹമാത്മോജ്ജീവനായൈവമനുസ്മരേത് । ചതുര്ദശഭുവനാത്മകം അംഡം, ദശഗുണിതോത്തരം ച ആവരണസപ്തകം, സമസ്തം കാര്യകാരണ(ജാത)മതീത്യ, വര്തമാനേ പരമവ്യോമശബ്ദാഭിധേയേ, ബ്രഹ്മാദീനാം വാങ്മനസാഽഗോചരേ, ശ്രീമതി വൈകുംഠേ ദിവ്യലോകേ, സനകവിധിശിവാദിഭിരപി അചിംത്യസ്വഭാവൈശ്വര്യൈഃ, നിത്യസിദ്ധൈരനംതൈര്ഭഗവദാനുകൂല്യൈക ഭോഗൈര്ദിവ്യപുരുഷൈഃ മഹാത്മഭിഃ ആപൂരിതേ, തേഷാമപി ഇയത്പരിമാണം, ഇയദൈശ്വര്യം, ഈദൃശസ്വഭാവമിതി പരിച്ഛേത്തുമയോഗ്യേ, ദിവ്യാവരണശതസഹസ്രാവൃതേ, ദിവ്യകല്പകതരൂപശോഭിതേ, ദിവ്യോദ്യാന ശതസഹസ്രകോടിഭിരാവൃതേ, അതിപ്രമാണേ ദിവ്യായതനേ, കസ്മിംശ്ചിദ്വിചിത്ര ദിവ്യരത്നമയ ദിവ്യാസ്ഥാനമംഡപേ, ദിവ്യരത്നസ്തംഭ ശതസഹസ്രകോടിഭിരുപശോഭിതേ,
ദിവ്യനാനാരത്നകൃതസ്ഥല വിചിത്രിതേ, ദിവ്യാലംകാരാലംകൃതേ, പരിതഃ പതിതൈഃ പതമാനൈഃ പാദപസ്ഥൈശ്ച നാനാഗംധവര്ണൈര്ദിവ്യപുഷ്പൈഃ ശോഭമാനൈര്ദിവ്യപുഷ്പോപവനൈരുപശോഭിതേ, സംകീര്ണപാരിജാതാദി കല്പദ്രുമോപശോഭിതൈഃ, അസംകീര്ണൈശ്ച കൈശ്ചിദംതസ്സ്ഥപുഷ്പരത്നാദിനിര്മിത ദിവ്യലീലാമംഡപ ശതസഹസ്രോപശോഭിതൈഃ, സർവദാഽനുഭൂയമാനൈരപ്യപൂർവവദാശ്ചര്യമാവഹദ്ഭിഃ ക്രീഡാശൈല ശതസഹസ്രൈരലംകൃതൈഃ, കൈശ്ചിന്നാരായണദിവ്യലീലാഽസാധാരണൈഃ, കൈശ്ചിത്പദ്മവനാലയാ ദിവ്യലീലാഽസാധാരണൈഃ, സാധാരണൈശ്ച കൈശ്ചിത് ശുകശാരികാമയൂരകോകിലാദിഭിഃ കോമലകൂജിതൈരാകുലൈഃ, ദിവ്യോദ്യാന ശതസഹസ്രൈരാവൃതേ, മണിമുക്താപ്രവാല കൃതസോപാനൈഃ, ദിവ്യാമലാമൃതരസോദകൈഃ, ദിവ്യാംഡജവരൈഃ, അതിരമണീയദര്ശനൈഃ അതിമനോഹരമധുരസ്വരൈഃ ആകുലൈഃ, അംതസ്ഥ മുക്താമയ ദിവ്യക്രീഡാസ്ഥാനോപശോഭിതൈഃ ദിവ്യസൌഗംധികവാപീശതസഹസ്രൈഃ, ദിവ്യരാജഹംസാവളീവിരാജിതൈരാവൃതേ, നിരസ്താതിശയാനംദൈകരസതയാ ചാനംത്യാച്ച പ്രവിഷ്ടാനുന്മാദയദ്ഭിഃ ക്രീഡോദ്ദേശൈർവിരാജിതേ, തത്ര തത്ര കൃത ദിവ്യപുഷ്പപര്യംകോപശോഭിതേ, നാനാപുഷ്പാസവാസ്വാദ മത്തഭൃംഗാവലീഭിഃ ഉദ്ഗീയമാന ദിവ്യഗാംധർവേണാപൂരിതേ, ചംദനാഗരുകര്പൂര ദിവ്യപുഷ്പാവഗാഹി മംദാനിലാസേവ്യമാനേ, മധ്യേ പുഷ്പസംചയ വിചിത്രിതേ, മഹതി ദിവ്യയോഗപര്യംകേ അനംതഭോഗിനി, ശ്രീമദ്വൈകുംഠൈശ്വര്യാദി ദിവ്യലോകം ആത്മകാംത്യാ വിശ്വമാപ്യായയംത്യാ ശേഷ ശേഷാശനാദി സർവപരിജനം ഭഗവതസ്തത്തദവസ്ഥോചിത പരിചര്യായാം ആജ്ഞാപയംത്യാ, ശീലരൂപഗുണ വിലാസാദിഭിഃ ആത്മാനുരൂപയാ ശ്രിയാ സഹാസീനം, പ്രത്യഗ്രോന്മീലിത സരസിജസദൃശ നയനയുഗളം, സ്വച്ഛനീലജീമൂതസംകാശം, അത്യുജ്ജ്വലപീതവാസസം, സ്വയാ പ്രഭയാഽതിനിര്മലയാ അതിശീതലയാ അതികോമലയാ സ്വച്ഛമാണിക്യാഭയാ കൃത്സ്നം ജഗദ്ഭാസയംതം,
അചിംത്യദിവ്യാദ്ഭുത നിത്യയൌവന സ്വഭാവലാവണ്യമയാമൃതസാഗരം, അതിസൌകുമാര്യാദി ഈഷത് പ്രസ്വിന്നവദാലക്ഷ്യമാണ ലലാടഫലക ദിവ്യാലകാവലീവിരാജിതം, പ്രബുദ്ധമുഗ്ധാംബുജ ചാരുലോചനം, സവിഭ്രമഭ്രൂലതം, ഉജ്ജ്വലാധരം, ശുചിസ്മിതം, കോമലഗംഡം, ഉന്നസം, ഉദഗ്രപീനാംസ വിലംബികുംഡലാലകാവലീ ബംധുര കംബുകംധരം, പ്രിയാവതം‍സോത്പല കര്ണഭൂഷണശ്ലഥാലകാബംധ വിമര്ദശംസിഭിഃ ചതുര്ഭിരാജാനുവിലംബിഭിര്ഭുജൈർവിരാജിതം, അതികോമല ദിവ്യരേഖാലംകൃതാതാമ്രകരതലം, ദിവ്യാംഗുളീയകവിരാജിതം, അതികോമല ദിവ്യനഖാവളീവിരാജിതം, അതിരക്താംഗുലീഭിരലംകൃതം, തത്ക്ഷണോന്മീലിത പുംഡരീക സദൃശചരണയുഗളം, അതിമനോഹര കിരീടമകുട ചൂഡാവതംസ മകരകുംഡല ഗ്രൈവേയക ഹാര കേയൂര കടക ശ്രീവത്സ കൌസ്തുഭ മുക്താദാമോദരബംധന പീതാംബര കാംചീഗുണ നൂപുരാദിഭിരത്യംത സുഖസ്പര്ശൈഃ ദിവ്യഗംധൈര്ഭൂഷണൈര്ഭൂഷിതം, ശ്രീമത്യാ വൈജയംത്യാ വനമാലയാ വിരാജിതം, ശംഖചക്രഗദാഽസി ശാരംഗാദി ദിവ്യായുധൈഃ സേവ്യമാനം, സ്വസംകല്പമാത്രാവക്ലുപ്ത ജഗജ്ജന്മസ്ഥിതിധ്വംസാദികേ ശ്രീമതി വിഷ്വക്സേനേ ന്യസ്ത സമസ്താത്മൈശ്വര്യം, വൈനതേയാദിഭിഃ സ്വഭാവതോ നിരസ്ത സമസ്ത സാംസാരിക സ്വഭാവൈഃ ഭഗവത്പരിചര്യാകരണ യോഗ്യൈര്ഭഗവത്പരിചര്യൈകഭോഗൈ-ര്നിത്യസിദ്ധൈരനംതൈഃ യഥാ യോഗം സേവ്യമാനം, ആത്മഭോഗേന അനനുസംഹിതപരാദികാല ദിവ്യാമല കോമലാവലോകനേന വിശ്വമാഹ്ലാദയംതം, ഈഷദുന്മീലിത മുഖാംബുജോദരവിനിര്ഗതേന ദിവ്യാനനാരവിംദ ശോഭാജനനേന ദിവ്യഗാംഭീര്യൌദാര്യ സൌംദര്യ മാധുര്യാദ്യനവധിക ഗുണഗണവിഭൂഷിതേന, അതിമനോഹര ദിവ്യഭാവഗര്ഭേണ ദിവ്യലീലാഽഽലാപാമൃതേന അഖിലജന ഹൃദയാംതരാണ്യാപൂരയംതം ഭഗവംതം നാരായണം ധ്യാനയോഗേന ദൃഷ്ട്വാ, തതോ ഭഗവതോ നിത്യസ്വാമ്യമാത്മനോ നിത്യദാസ്യം ച യഥാവസ്ഥിതമനുസംധായ, കദാഽഹം ഭഗവംതം നാരായണം, മമ കുലനാഥം, മമ കുലദൈവതം, മമ കുലധനം, മമ ഭോഗ്യം, മമ മാതരം, മമ പിതരം, മമ സർവം സാക്ഷാത്കരവാണി ചക്ഷുഷാ ।
കദാഽഹം ഭഗവത്പാദാംബുജദ്വയം ശിരസാ സംഗ്രഹീഷ്യാമി । കദാഽഹം ഭഗവത്പാദാംബുജദ്വയ പരിചര്യാഽഽശയാ നിരസ്തസമസ്തേതര ഭോഗാശഃ, അപഗത സമസ്ത സാംസാരികസ്വഭാവഃ തത്പാദാംബുജദ്വയം പ്രവേക്ഷ്യാമി । കദാഽഹം ഭഗവത്പാദാംബുജദ്വയ പരിചര്യാകരണയോഗ്യ-സ്തദേകഭോഗസ്തത്പാദൌ പരിചരിഷ്യാമി । കദാ മാം ഭഗവാന് സ്വകീയയാ അതിശീതലയാ ദൃശാ അവലോക്യ, സ്നിഗ്ധഗംഭീരമധുരയാ ഗിരാ പരിചര്യായാം ആജ്ഞാപയിഷ്യതി, ഇതി ഭഗവത്പരിചര്യായാമാശാം വര്ധയിത്വാ തയൈവാഽശയാ തത്പ്രസാദോപബൃംഹിതയാ ഭഗവംതമുപേത്യ, ദൂരാദേവ ഭഗവംതം ശേഷഭോഗേ ശ്രിയാ സഹാസീനം വൈനതേയാദിഭിഃ സേവ്യമാനം, സമസ്തപരിവാരായ ശ്രീമതേ നാരായണായ നമഃ, ഇതി പ്രണമ്യ ഉത്ഥായോത്ഥായ പുനഃ പുനഃ പ്രണമ്യ അത്യംത സാധ്വസവിനയാവനതോ ഭൂത്വാ, ഭഗവത്പാരിഷദഗണനായകൈര്ദ്വാരപാലൈഃ കൃപയാ സ്നേഹഗര്ഭയാ ദൃശാഽവലോകിതഃ സമ്യഗഭിവംദിതൈസ്തൈസ്തൈരേവാനുമതോ ഭഗവംതമുപേത്യ, ശ്രീമതാ മൂലമംത്രേണ മാമൈകാംതികാത്യംതിക പരിചര്യാകരണായ പരിഗൃഹ്ണീഷ്വ ഇതി യാചമാനഃ പ്രണമ്യാത്മാനം ഭഗവതേ നിവേദയേത് ।
തതോ ഭഗവതാ സ്വയമേവാത്മസംജീവനേന അമര്യാദശീലവതാ അതിപ്രേമാന്വിതേന അവലോകനേനാവലോക്യ സർവദേശ സർവകാല സർവാവസ്ഥോചിതാത്യംതശേഷഭാവായ സ്വീകൃതോഽനുജ്ഞാതശ്ച അത്യംതസാധ്വസവിനയാവനതഃ കിംകുർവാണഃ കൃതാംജലിപുടോ ഭഗവംതമുപാസീത । തതശ്ചാനുഭൂയമാന ഭാവവിശേഷഃ നിരതിശയപ്രീത്യാഽന്യത്കിംചിത്കര്തും ദ്രഷ്ടും സ്മര്തുമശക്തഃ പുനരപി ശേഷഭാവമേവ യാചമാനോ ഭഗവംതമേവാവിച്ഛിന്നസ്രോതോരൂപേണാവലോകനേന അവലോകയന്നാസീത । തതോ ഭഗവതാ സ്വയമേവാത്മസംജീവനേനാവലോകനേനാവലോക്യ സസ്മിതമാഹൂയ സമസ്തക്ലേശാപഹം നിരതിശയസുഖാവഹമാത്മീയം, ശ്രീമത്പാദാരവിംദയുഗളം ശിരസി കൃതം ധ്യാത്വാ, അമൃതസാഗരാംതര്നിമഗ്നസർവാവയവഃ സുഖമാസീത ।

ലക്ഷ്മീപതേര്യതിപതേശ്ച ദയൈകധാമ്നോഃ
യോഽസൌ പുരാ സമജനിഷ്ട ജഗദ്ധിതാര്ഥമ് ।
പ്രാപ്യം പ്രകാശയതു നഃ പരമം രഹസ്യം
സംവാദ ഏഷ ശരണാഗതി മംത്രസാരഃ ॥

ഇതി ശ്രീഭഗവദ്രാമാനുജവിരചിതേ ശ്രീവൈകുംഠഗദ്യമ് ।