ശ്രീ ദക്ഷിണാമൂര്ഥി സഹസ്രനാമ സ്തോത്രമ്

അസ്യ ശ്രീദക്ഷിണാമൂര്തി സഹസ്രനാമസ്തോത്രസ്യ ബ്രഹ്മാ ഋഷിഃ അനുഷ്ടുപ് ഛംദഃ ശ്രീദക്ഷിണാമൂര്തിര്ദേവതാ ഓം ബീജം സ്വാഹാ ശക്തിഃ നമഃ കീലകം മേധാദക്ഷിണാമൂര്തി പ്രസാദസിദ്ധ്യര്ഥേ ജപേ വിനിയോഗഃ ॥

ഹ്രാമിത്യാദിനാ ന്യാസഃ ॥

ധ്യാനം
സിദ്ധിതോയനിധേര്മധ്യേ രത്നഗ്രൈവേ മനോരമേ ।
കദംബവനികാമധ്യേ ശ്രീമദ്വടതരോരധഃ ॥ 1 ॥

ആസീനമാദ്യം പുരുഷമാദിമധ്യാംതവര്ജിതമ് ।
ശുദ്ധസ്ഫടികഗോക്ഷീരശരത്പൂര്ണേംദുശേഖരമ് ॥ 2 ॥

ദക്ഷിണേ ചാക്ഷമാലാം ച വഹ്നിം വൈ വാമഹസ്തകേ ।
ജടാമംഡലസംലഗ്നശീതാംശുകരമംഡിതമ് ॥ 3 ॥

നാഗഹാരധരം ചാരുകംകണൈഃ കടിസൂത്രകൈഃ ।
വിരാജമാനവൃഷഭം വ്യാഘ്രചര്മാംബരാവൃതമ് ॥ 4 ॥

ചിംതാമണിമഹാബൃംദൈഃ കല്പകൈഃ കാമധേനുഭിഃ ।
ചതുഃഷഷ്ടികലാവിദ്യാമൂര്തിഭിഃ ശ്രുതിമസ്തകൈഃ ॥ 5 ॥

രത്നസിംഹാസനേ സാധുദ്വീപിചര്മസമായുതേ ।
തത്രാഷ്ടദളപദ്മസ്യ കര്ണികായാം സുശോഭനേ ॥ 6 ॥

വീരാസനേ സമാസീനം ലംബദക്ഷപദാംബുജമ് ।
ജ്ഞാനമുദ്രാം പുസ്തകം ച വരാഭീതിധരം ഹരമ് ॥ 7 ॥

പാദമൂലസമാക്രാംതമഹാപസ്മാരവൈഭവമ് ।
രുദ്രാക്ഷമാലാഭരണഭൂഷിതം ഭൂതിഭാസുരമ് ॥ 8 ॥

ഗജചര്മോത്തരീയം ച മംദസ്മിതമുഖാംബുജമ് ।
സിദ്ധബൃംദൈര്യോഗിബൃംദൈര്മുനിബൃംദൈര്നിഷേവിതമ് ॥ 9 ॥

ആരാധ്യമാനവൃഷഭമഗ്നീംദുരവിലോചനമ് ।
പൂരയംതം കൃപാദൃഷ്ട്യാ പുമര്ഥാനാശ്രിതേ ജനേ ॥ 10 ॥

ഏവം വിഭാവയേദീശം സർവവിദ്യാകളാനിധിമ് ॥ 11 ॥

ലമിത്യാദി പംചോപചാരാഃ ॥

സ്തോത്രം
ഓമ് । ദേവദേവോ മഹാദേവോ ദേവാനാമപി ദേശികഃ ।
ദക്ഷിണാമൂര്തിരീശാനോ ദയാപൂരിതദിങ്മുഖഃ ॥ 1 ॥

കൈലാസശിഖരോത്തുംഗകമനീയനിജാകൃതിഃ ।
വടദ്രുമതടീദിവ്യകനകാസനസംസ്ഥിതഃ ॥ 2 ॥

കടീതടപടീഭൂതകരിചര്മോജ്ജ്വലാകൃതിഃ ।
പാടീരപാംഡുരാകാരപരിപൂര്ണസുധാധിപഃ ।3 ॥

ജടാകോടീരഘടിതസുധാകരസുധാപ്ലുതഃ ।
പശ്യല്ലലാടസുഭഗസുംദരഭ്രൂവിലാസവാന് ॥ 4 ॥

കടാക്ഷസരണീനിര്യത്കരുണാപൂര്ണലോചനഃ ।
കര്ണാലോലതടിദ്വര്ണകുംഡലോജ്ജ്വലഗംഡഭൂഃ ॥ 5 ॥

തിലപ്രസൂനസംകാശനാസികാപുടഭാസുരഃ ।
മംദസ്മിതസ്ഫുരന്മുഗ്ധമഹനീയമുഖാംബുജഃ ॥ 6 ॥

കുംദകുഡ്മലസംസ്പര്ധിദംതപംക്തിവിരാജിതഃ ।
സിംദൂരാരുണസുസ്നിഗ്ധകോമലാധരപല്ലവഃ ॥ 7 ॥

ശംഖാടോപഗലദ്ദിവ്യഗളവൈഭവമംജുലഃ ।
കരകംദലിതജ്ഞാനമുദ്രാരുദ്രാക്ഷമാലികഃ ॥ 8 ॥

അന്യഹസ്തതലന്യസ്തവീണാപുസ്തോല്ലസദ്വപുഃ ।
വിശാലരുചിരോരസ്കവലിമത്പല്ലവോദരഃ ॥ 9 ॥

ബൃഹത്കടിനിതംബാഢ്യഃ പീവരോരുദ്വയാന്വിതഃ ।
ജംഘാവിജിതതൂണീരസ്തുംഗഗുല്ഫയുഗോജ്ജ്വലഃ ॥ 10 ॥

മൃദുപാടലപാദാബ്ജശ്ചംദ്രാഭനഖദീധിതിഃ ।
അപസവ്യോരുവിന്യസ്തസവ്യപാദസരോരുഹഃ ॥ 11 ॥

ഘോരാപസ്മാരനിക്ഷിപ്തധീരദക്ഷപദാംബുജഃ ।
സനകാദിമുനിധ്യേയഃ സർവാഭരണഭൂഷിതഃ ॥ 12 ॥

ദിവ്യചംദനലിപ്താംഗശ്ചാരുഹാസപരിഷ്കൃതഃ ।
കര്പൂരധവളാകാരഃ കംദര്പശതസുംദരഃ ॥ 13 ॥

കാത്യായനീപ്രേമനിധിഃ കരുണാരസവാരിധിഃ ।
കാമിതാര്ഥപ്രദഃ ശ്രീമത്കമലാവല്ലഭപ്രിയഃ ॥ 14 ॥

കടാക്ഷിതാത്മവിജ്ഞാനഃ കൈവല്യാനംദകംദലഃ ।
മംദഹാസസമാനേംദുശ്ഛിന്നാജ്ഞാനതമസ്തതിഃ ॥ 15 ॥

സംസാരാനലസംതപ്തജനതാമൃതസാഗരഃ ।
ഗംഭീരഹൃദയാംഭോജനഭോമണിനിഭാകൃതിഃ ॥ 16 ॥

നിശാകരകരാകാരവശീകൃതജഗത്ത്രയഃ ।
താപസാരാധ്യപാദാബ്ജസ്തരുണാനംദവിഗ്രഹഃ ॥ 17 ॥

ഭൂതിഭൂഷിതസർവാംഗോ ഭൂതാധിപതിരീശ്വരഃ ।
വദനേംദുസ്മിതജ്യോത്സ്നാനിലീനത്രിപുരാകൃതിഃ ॥ 18 ॥

താപത്രയതമോഭാനുഃ പാപാരണ്യദവാനലഃ ।
സംസാരസാഗരോദ്ധര്താ ഹംസാഗ്ര്യോപാസ്യവിഗ്രഹഃ ॥ 19 ॥

ലലാടഹുതഭുഗ്ദഗ്ധമനോഭവശുഭാകൃതിഃ ।
തുച്ഛീകൃതജഗജ്ജാലസ്തുഷാരകരശീതലഃ ॥ 20 ॥

അസ്തംഗതസമസ്തേച്ഛോ നിസ്തുലാനംദമംഥരഃ ।
ധീരോദാത്തഗുണാധാര ഉദാരവരവൈഭവഃ ॥ 21 ॥

അപാരകരുണാമൂര്തിരജ്ഞാനധ്വാംതഭാസ്കരഃ ।
ഭക്തമാനസഹംസാഗ്ര്യോ ഭവാമയഭിഷക്തമഃ ॥ 22 ॥

യോഗീംദ്രപൂജ്യപാദാബ്ജോ യോഗപട്ടോല്ലസത്കടിഃ ।
ശുദ്ധസ്ഫടികസംകാശോ ബദ്ധപന്നഗഭൂഷണഃ ॥ 23 ॥

നാനാമുനിസമാകീര്ണോ നാസാഗ്രന്യസ്തലോചനഃ ।
വേദമൂര്ധൈകസംവേദ്യോ നാദധ്യാനപരായണഃ ॥ 24 ॥

ധരാധരേംദുരാനംദസംദോഹരസസാഗരഃ ।
ദ്വൈതബൃംദവിമോഹാംധ്യപരാകൃതദൃഗദ്ഭുതഃ ॥ 25 ॥

പ്രത്യഗാത്മാ പരംജ്യോതിഃ പുരാണഃ പരമേശ്വരഃ ।
പ്രപംചോപശമഃ പ്രാജ്ഞഃ പുണ്യകീര്തിഃ പുരാതനഃ ॥ 26 ॥

സർവാധിഷ്ഠാനസന്മാത്രഃ സ്വാത്മബംധഹരോ ഹരഃ ।
സർവപ്രേമനിജാഹാസഃ സർവാനുഗ്രഹകൃച്ഛിവഃ ॥ 27 ॥

സർവേംദ്രിയഗുണാഭാസഃ സർവഭൂതഗുണാശ്രയഃ ।
സച്ചിദാനംദപൂര്ണാത്മാ സർവഭൂതഗുണാശ്രയഃ ॥ 28 ॥

സർവഭൂതാംതരഃ സാക്ഷീ സർവജ്ഞഃ സർവകാമദഃ ।
സനകാദിമഹായോഗിസമാരാധിതപാദുകഃ ॥ 29 ॥

ആദിദേവോ ദയാസിംധുഃ ശിക്ഷിതാസുരവിഗ്രഹഃ ।
യക്ഷകിന്നരഗംധർവസ്തൂയമാനാത്മവൈഭവഃ ॥ 30 ॥

ബ്രഹ്മാദിദേവവിനുതോ യോഗമായാനിയോജകഃ ।
ശിവയോഗീ ശിവാനംദഃ ശിവഭക്തസമുദ്ധരഃ ॥ 31 ॥

വേദാംതസാരസംദോഹഃ സർവസത്ത്വാവലംബനഃ ।
വടമൂലാശ്രയോ വാഗ്മീ മാന്യോ മലയജപ്രിയഃ ॥ 32 ॥

സുശീലോ വാംഛിതാര്ഥജ്ഞഃ പ്രസന്നവദനേക്ഷണഃ ।
നൃത്തഗീതകലാഭിജ്ഞഃ കര്മവിത്കര്മമോചകഃ ॥ 33 ॥

കര്മസാക്ഷീ കര്മമയഃ കര്മണാം ച ഫലപ്രദഃ ।
ജ്ഞാനദാതാ സദാചാരഃ സർവോപദ്രവമോചകഃ ॥ 34 ॥

അനാഥനാഥോ ഭഗവാനാശ്രിതാമരപാദപഃ ।
വരപ്രദഃ പ്രകാശാത്മാ സർവഭൂതഹിതേ രതഃ ॥ 35 ॥

വ്യാഘ്രചര്മാസനാസീന ആദികര്താ മഹേശ്വരഃ ।
സുവിക്രമഃ സർവഗതോ വിശിഷ്ടജനവത്സലഃ ॥ 36 ॥

ചിംതാശോകപ്രശമനോ ജഗദാനംദകാരകഃ ।
രശ്മിമാന് ഭുവനേശശ്ച ദേവാസുരസുപൂജിതഃ ॥ 37 ॥

മൃത്യുംജയോ വ്യോമകേശഃ ഷട്ത്രിംശത്തത്ത്വസംഗ്രഹഃ ।
അജ്ഞാതസംഭവോ ഭിക്ഷുരദ്വിതീയോ ദിഗംബരഃ ॥ 38 ॥

സമസ്തദേവതാമൂര്തിഃ സോമസൂര്യാഗ്നിലോചനഃ ।
സർവസാമ്രാജ്യനിപുണോ ധര്മമാര്ഗപ്രവര്തകഃ ॥ 39 ॥

വിശ്വാധികഃ പശുപതിഃ പശുപാശവിമോചകഃ ।
അഷ്ടമൂര്തിര്ദീപ്തമൂര്തിര്നാമോച്ചാരണമുക്തിദഃ ॥ 40 ॥

സഹസ്രാദിത്യസംകാശഃ സദാഷോഡശവാര്ഷികഃ ।
ദിവ്യകേലീസമായുക്തോ ദിവ്യമാല്യാംബരാവൃതഃ ॥ 41 ॥

അനര്ഘരത്നസംപൂര്ണോ മല്ലികാകുസുമപ്രിയഃ ।
തപ്തചാമീകരാകാരോ ജിതദാവാനലാകൃതിഃ ॥ 42 ॥

നിരംജനോ നിർവികാരോ നിജാവാസോ നിരാകൃതിഃ ।
ജഗദ്ഗുരുര്ജഗത്കര്താ ജഗദീശോ ജഗത്പതിഃ ॥ 43 ॥

കാമഹംതാ കാമമൂര്തിഃ കള്യാണവൃഷവാഹനഃ ।
ഗംഗാധരോ മഹാദേവോ ദീനബംധവിമോചകഃ ॥ 44 ॥

ധൂര്ജടിഃ ഖംഡപരശുഃ സദ്ഗുണോ ഗിരിജാസഖഃ ।
അവ്യയോ ഭൂതസേനേശഃ പാപഘ്നഃ പുണ്യദായകഃ ॥ 45 ॥

ഉപദേഷ്ടാ ദൃഢപ്രജ്ഞോ രുദ്രോ രോഗവിനാശനഃ ।
നിത്യാനംദോ നിരാധാരോ ഹരോ ദേവശിഖാമണിഃ ॥ 46 ॥

പ്രണതാര്തിഹരഃ സോമഃ സാംദ്രാനംദോ മഹാമതിഃ ।
ആശ്ചര്യവൈഭവോ ദേവഃ സംസാരാര്ണവതാരകഃ ॥ 47 ॥

യജ്ഞേശോ രാജരാജേശോ ഭസ്മരുദ്രാക്ഷലാംഛനഃ ।
അനംതസ്താരകഃ സ്ഥാണുഃ സർവവിദ്യേശ്വരോ ഹരിഃ ॥ 48 ॥

വിശ്വരൂപോ വിരൂപാക്ഷഃ പ്രഭുഃ പരിബൃഢോ ദൃഢഃ ।
ഭവ്യോ ജിതാരിഷഡ്വര്ഗോ മഹോദാരോ വിഷാശനഃ ॥ 49 ॥

സുകീര്തിരാദിപുരുഷോ ജരാമരണവര്ജിതഃ ।
പ്രമാണഭൂതോ ദുര്ജ്ഞേയഃ പുണ്യഃ പരപുരംജയഃ ॥ 50 ॥

ഗുണാകരോ ഗുണശ്രേഷ്ഠഃ സച്ചിദാനംദവിഗ്രഹഃ ।
സുഖദഃ കാരണം കര്താ ഭവബംധവിമോചകഃ ॥ 51 ॥

അനിർവിണ്ണോ ഗുണഗ്രാഹീ നിഷ്കളംകഃ കളംകഹാ ।
പുരുഷഃ ശാശ്വതോ യോഗീ വ്യക്താവ്യക്തഃ സനാതനഃ ॥ 52 ॥

ചരാചരാത്മാ സൂക്ഷ്മാത്മാ വിശ്വകര്മാ തമോപഹൃത് ।
ഭുജംഗഭൂഷണോ ഭര്ഗസ്തരുണഃ കരുണാലയഃ ॥ 53 ॥

അണിമാദിഗുണോപേതോ ലോകവശ്യവിധായകഃ ।
യോഗപട്ടധരോ മുക്തോ മുക്താനാം പരമാ ഗതിഃ ॥ 54 ॥

ഗുരുരൂപധരഃ ശ്രീമത്പരമാനംദസാഗരഃ ।
സഹസ്രബാഹുഃ സർവേശഃ സഹസ്രാവയവാന്വിതഃ ॥ 55 ॥

സഹസ്രമൂര്ധാ സർവാത്മാ സഹസ്രാക്ഷഃ സഹസ്രപാത് ।
നിരാഭാസഃ സൂക്ഷ്മതനുര്ഹൃദി ജ്ഞാതഃ പരാത്പരഃ ॥ 56 ॥

സർവാത്മഗഃ സർവസാക്ഷീ നിഃസംഗോ നിരുപദ്രവഃ ।
നിഷ്കളഃ സകലാധ്യക്ഷശ്ചിന്മയസ്തമസഃ പരഃ ॥ 57 ॥

ജ്ഞാനവൈരാഗ്യസംപന്നോ യോഗാനംദമയഃ ശിവഃ ।
ശാശ്വതൈശ്വര്യസംപൂര്ണോ മഹായോഗീശ്വരേശ്വരഃ ॥ 58 ॥

സഹസ്രശക്തിസംയുക്തഃ പുണ്യകായോ ദുരാസദഃ ।
താരകബ്രഹ്മസംപൂര്ണസ്തപസ്വിജനസംവൃതഃ ॥ 59 ॥

വിധീംദ്രാമരസംപൂജ്യോ ജ്യോതിഷാം ജ്യോതിരുത്തമഃ ।
നിരക്ഷരോ നിരാലംബഃ സ്വാത്മാരാമോ വികര്തനഃ ॥ 60 ॥

നിരവദ്യോ നിരാതംകോ ഭീമോ ഭീമപരാക്രമഃ ।
വീരഭദ്രഃ പുരാരാതിര്ജലംധരശിരോഹരഃ ॥ 61 ॥

അംധകാസുരസംഹര്താ ഭഗനേത്രഭിദദ്ഭുതഃ ।
വിശ്വഗ്രാസോഽധര്മശത്രുര്ബ്രഹ്മജ്ഞാനൈകമംഥരഃ ॥ 62 ॥

അഗ്രേസരസ്തീര്ഥഭൂതഃ സിതഭസ്മാവകുംഠനഃ ।
അകുംഠമേധാഃ ശ്രീകംഠോ വൈകുംഠപരമപ്രിയഃ ॥ 63 ॥

ലലാടോജ്ജ്വലനേത്രാബ്ജസ്തുഷാരകരശേഖരഃ ।
ഗജാസുരശിരശ്ഛേത്താ ഗംഗോദ്ഭാസിതമൂര്ധജഃ ॥ 64 ॥

കള്യാണാചലകോദംഡഃ കമലാപതിസായകഃ ।
വാരാംശേവധിതൂണീരഃ സരോജാസനസാരഥിഃ ॥ 65 ॥

ത്രയീതുരംഗസംക്രാംതോ വാസുകിജ്യാവിരാജിതഃ ।
രവീംദുചരണാചാരിധരാരഥവിരാജിതഃ ॥ 66 ॥

ത്രയ്യംതപ്രഗ്രഹോദാരചാരുഘംടാരവോജ്ജ്വലഃ ।
ഉത്താനപർവലോമാഢ്യോ ലീലാവിജിതമന്മഥഃ ॥ 67 ॥

ജാതുപ്രപന്നജനതാജീവനോപായനോത്സുകഃ ।
സംസാരാര്ണവനിര്മഗ്നസമുദ്ധരണപംഡിതഃ ॥ 68 ॥

മദദ്വിരദധിക്കാരിഗതിമംജുലവൈഭവഃ ।
മത്തകോകിലമാധുര്യരസനിര്ഭരഗീര്ഗണഃ ॥ 69 ॥

കൈവല്യോദധികല്ലോലലീലാതാംഡവപംഡിതഃ ।
വിഷ്ണുര്ജിഷ്ണുർവാസുദേവഃ പ്രഭവിഷ്ണുഃ പുരാതനഃ ॥ 70 ॥

വര്ധിഷ്ണുർവരദോ വൈദ്യോ ഹരിര്നാരായണോഽച്യുതഃ ।
അജ്ഞാനവനദാവാഗ്നിഃ പ്രജ്ഞാപ്രാസാദഭൂപതിഃ ॥ 71 ॥

സര്പഭൂഷിതസർവാംഗഃ കര്പൂരോജ്ജ്വലിതാകൃതിഃ ।
അനാദിമധ്യനിധനോ ഗിരീശോ ഗിരിജാപതിഃ ॥ 72 ॥

വീതരാഗോ വിനീതാത്മാ തപസ്വീ ഭൂതഭാവനഃ ।
ദേവാസുരഗുരുധ്യേയോ ദേവാസുരനമസ്കൃതഃ ॥ 73 ॥

ദേവാദിദേവോ ദേവര്ഷിര്ദേവാസുരവരപ്രദഃ ।
സർവദേവമയോഽചിംത്യോ ദേവാത്മാ ചാത്മസംഭവഃ ॥ 74 ॥

നിര്ലേപോ നിഷ്പ്രപംചാത്മാ നിർവിഘ്നോ വിഘ്നനാശകഃ ।
ഏകജ്യോതിര്നിരാതംകോ വ്യാപ്തമൂര്തിരനാകുലഃ ॥ 75 ॥

നിരവദ്യപദോപാധിർവിദ്യാരാശിരനുത്തമഃ ।
നിത്യാനംദഃ സുരാധ്യക്ഷോ നിഃസംകല്പോ നിരംജനഃ ॥ 76 ॥

നിഷ്കളംകോ നിരാകാരോ നിഷ്പ്രപംചോ നിരാമയഃ ।
വിദ്യാധരോ വിയത്കേശോ മാര്കംഡേയവരപ്രദഃ ॥ 77 ॥

ഭൈരവോ ഭൈരവീനാഥഃ കാമദഃ കമലാസനഃ ।
വേദവേദ്യഃ സുരാനംദോ ലസജ്ജ്യോതിഃ പ്രഭാകരഃ ॥ 78 ॥

ചൂഡാമണിഃ സുരാധീശോ യജ്ഞഗേയോ ഹരിപ്രിയഃ ।
നിര്ലേപോ നീതിമാന് സൂത്രീ ശ്രീഹാലാഹലസുംദരഃ ॥ 79 ॥

ധര്മദക്ഷോ മഹാരാജഃ കിരീടീ വംദിതോ ഗുഹഃ ।
മാധവോ യാമിനീനാഥഃ ശംബരഃ ശബരീപ്രിയഃ ॥ 80 ॥

സംഗീതവേത്താ ലോകജ്ഞഃ ശാംതഃ കലശസംഭവഃ ।
ബ്രഹ്മണ്യോ വരദോ നിത്യഃ ശൂലീ ഗുരുവരോ ഹരഃ ॥ 81 ॥

മാര്താംഡഃ പുംഡരീകാക്ഷോ ലോകനായകവിക്രമഃ ।
മുകുംദാര്ച്യോ വൈദ്യനാഥഃ പുരംദരവരപ്രദഃ ॥ 82 ॥

ഭാഷാവിഹീനോ ഭാഷാജ്ഞോ വിഘ്നേശോ വിഘ്നനാശനഃ ।
കിന്നരേശോ ബൃഹദ്ഭാനുഃ ശ്രീനിവാസഃ കപാലഭൃത് ॥ 83 ॥

വിജയോ ഭൂതഭാവജ്ഞോ ഭീമസേനോ ദിവാകരഃ ।
ബില്വപ്രിയോ വസിഷ്ഠേശഃ സർവമാര്ഗപ്രവര്തകഃ ॥ 84 ॥

ഓഷധീശോ വാമദേവോ ഗോവിംദോ നീലലോഹിതഃ ।
ഷഡര്ധനയനഃ ശ്രീമന്മഹാദേവോ വൃഷധ്വജഃ ॥ 85 ॥

കര്പൂരദീപികാലോലഃ കര്പൂരരസചര്ചിതഃ ।
അവ്യാജകരുണാമൂര്തിസ്ത്യാഗരാജഃ ക്ഷപാകരഃ ॥ 86 ॥

ആശ്ചര്യവിഗ്രഹഃ സൂക്ഷ്മഃ സിദ്ധേശഃ സ്വര്ണഭൈരവഃ ।
ദേവരാജഃ കൃപാസിംധുരദ്വയോഽമിതവിക്രമഃ ॥ 87 ॥

നിര്ഭേദോ നിത്യസത്വസ്ഥോ നിര്യോഗക്ഷേമ ആത്മവാന് ।
നിരപായോ നിരാസംഗോ നിഃശബ്ദോ നിരുപാധികഃ ॥ 88 ॥

ഭവഃ സർവേശ്വരഃ സ്വാമീ ഭവഭീതിവിഭംജനഃ ।
ദാരിദ്ര്യതൃണകൂടാഗ്നിര്ദാരിതാസുരസംതതിഃ ॥ 89 ॥

മുക്തിദോ മുദിതോഽകുബ്ജോ ധാര്മികോ ഭക്തവത്സലഃ ।
അഭ്യാസാതിശയജ്ഞേയശ്ചംദ്രമൌളിഃ കളാധരഃ ॥ 90 ॥

മഹാബലോ മഹാവീര്യോ വിഭുഃ ശ്രീശഃ ശുഭപ്രദഃ ।
സിദ്ധഃ പുരാണപുരുഷോ രണമംഡലഭൈരവഃ ॥ 91 ॥

സദ്യോജാതോ വടാരണ്യവാസീ പുരുഷവല്ലഭഃ ।
ഹരികേശോ മഹാത്രാതാ നീലഗ്രീവഃ സുമംഗളഃ ॥ 92 ॥

ഹിരണ്യബാഹുസ്തീക്ഷ്ണാംശുഃ കാമേശഃ സോമവിഗ്രഹഃ ।
സർവാത്മാ സർവകര്താ ച താംഡവോ മുംഡമാലികഃ ॥ 93 ॥

അഗ്രഗണ്യഃ സുഗംഭീരോ ദേശികോ വൈദികോത്തമഃ ।
പ്രസന്നദേവോ വാഗീശശ്ചിംതാതിമിരഭാസ്കരഃ ॥ 94 ॥

ഗൌരീപതിസ്തുംഗമൌളിര്മഖരാജോ മഹാകവിഃ ।
ശ്രീധരഃ സർവസിദ്ധേശോ വിശ്വനാഥോ ദയാനിധിഃ ॥ 95 ॥

അംതര്മുഖോ ബഹിര്ദൃഷ്ടിഃ സിദ്ധവേഷമനോഹരഃ ।
കൃത്തിവാസാഃ കൃപാസിംധുര്മംത്രസിദ്ധോ മതിപ്രദഃ ॥ 96 ॥

മഹോത്കൃഷ്ടഃ പുണ്യകരോ ജഗത്സാക്ഷീ സദാശിവഃ ।
മഹാക്രതുര്മഹായജ്വാ വിശ്വകര്മാ തപോനിധിഃ ॥ 97 ॥

ഛംദോമയോ മഹാജ്ഞാനീ സർവജ്ഞോ ദേവവംദിതഃ ।
സാർവഭൌമഃ സദാനംദഃ കരുണാമൃതവാരിധിഃ ॥ 98 ॥

കാലകാലഃ കലിധ്വംസീ ജരാമരണനാശകഃ ।
ശിതികംഠശ്ചിദാനംദോ യോഗിനീഗണസേവിതഃ ॥ 99 ॥

ചംഡീശഃ ശുകസംവേദ്യഃ പുണ്യശ്ലോകോ ദിവസ്പതിഃ ।
സ്ഥായീ സകലതത്ത്വാത്മാ സദാസേവകവര്ധനഃ ॥ 100 ॥

രോഹിതാശ്വഃ ക്ഷമാരൂപീ തപ്തചാമീകരപ്രഭഃ ।
ത്രിയംബകോ വരരുചിര്ദേവദേവശ്ചതുര്ഭുജഃ ॥ 101 ॥

വിശ്വംഭരോ വിചിത്രാംഗോ വിധാതാ പുരശാസനഃ ।
സുബ്രഹ്മണ്യോ ജഗത്സ്വാമീ രോഹിതാക്ഷഃ ശിവോത്തമഃ ॥ 102 ॥

നക്ഷത്രമാലാഭരണോ മഘവാന് അഘനാശനഃ ।
വിധികര്താ വിധാനജ്ഞഃ പ്രധാനപുരുഷേശ്വരഃ ॥ 103 ॥

ചിംതാമണിഃ സുരഗുരുര്ധ്യേയോ നീരാജനപ്രിയഃ ।
ഗോവിംദോ രാജരാജേശോ ബഹുപുഷ്പാര്ചനപ്രിയഃ ॥ 104 ॥

സർവാനംദോ ദയാരൂപീ ശൈലജാസുമനോഹരഃ ।
സുവിക്രമഃ സർവഗതോ ഹേതുസാധനവര്ജിതഃ ॥ 105 ॥

വൃഷാംകോ രമണീയാംഗഃ സദംഘ്രിഃ സാമപാരഗഃ ।
മംത്രാത്മാ കോടികംദര്പസൌംദര്യരസവാരിധിഃ ॥ 106 ॥

യജ്ഞേശോ യജ്ഞപുരുഷഃ സൃഷ്ടിസ്ഥിത്യംതകാരണമ് ।
പരഹംസൈകജിജ്ഞാസ്യഃ സ്വപ്രകാശസ്വരൂപവാന് ॥ 107 ॥

മുനിമൃഗ്യോ ദേവമൃഗ്യോ മൃഗഹസ്തോ മൃഗേശ്വരഃ ।
മൃഗേംദ്രചര്മവസനോ നരസിംഹനിപാതനഃ ॥ 108 ॥

മുനിവംദ്യോ മുനിശ്രേഷ്ഠോ മുനിബൃംദനിഷേവിതഃ ।
ദുഷ്ടമൃത്യുരദുഷ്ടേഹോ മൃത്യുഹാ മൃത്യുപൂജിതഃ ॥ 109 ॥

അവ്യക്തോഽംബുജജന്മാദികോടികോടിസുപൂജിതഃ ।
ലിംഗമൂര്തിരലിംഗാത്മാ ലിംഗാത്മാ ലിംഗവിഗ്രഹഃ ॥ 110 ॥

യജുര്മൂര്തിഃ സാമമൂര്തിരൃങ്മൂര്തിര്മൂര്തിവര്ജിതഃ ।
വിശ്വേശോ ഗജചര്മൈകചേലാംചിതകടീതടഃ ॥ 111 ॥

പാവനാംതേവസദ്യോഗിജനസാര്ഥസുധാകരഃ ।
അനംതസോമസൂര്യാഗ്നിമംഡലപ്രതിമപ്രഭഃ ॥ 112 ॥

ചിംതാശോകപ്രശമനഃ സർവവിദ്യാവിശാരദഃ ।
ഭക്തവിജ്ഞപ്തിസംധാതാ കര്താ ഗിരിവരാകൃതിഃ ॥ 113 ॥

ജ്ഞാനപ്രദോ മനോവാസഃ ക്ഷേമ്യോ മോഹവിനാശനഃ ।
സുരോത്തമശ്ചിത്രഭാനുഃ സദാവൈഭവതത്പരഃ ॥ 114 ॥

സുഹൃദഗ്രേസരഃ സിദ്ധജ്ഞാനമുദ്രോ ഗണാധിപഃ ।
ആഗമശ്ചര്മവസനോ വാംഛിതാര്ഥഫലപ്രദഃ ॥ 115 ॥

അംതര്ഹിതോഽസമാനശ്ച ദേവസിംഹാസനാധിപഃ ।
വിവാദഹംതാ സർവാത്മാ കാലഃ കാലവിവര്ജിതഃ ॥ 116 ॥

വിശ്വാതീതോ വിശ്വകര്താ വിശ്വേശോ വിശ്വകാരണമ് ।
യോഗിധ്യേയോ യോഗനിഷ്ഠോ യോഗാത്മാ യോഗവിത്തമഃ ॥ 117 ॥

ഓംകാരരൂപോ ഭഗവാന് ബിംദുനാദമയഃ ശിവഃ ।
ചതുര്മുഖാദിസംസ്തുത്യശ്ചതുർവര്ഗഫലപ്രദഃ ॥ 118 ॥

സഹ്യാചലഗുഹാവാസീ സാക്ഷാന്മോക്ഷരസാമൃതഃ ।
ദക്ഷാധ്വരസമുച്ഛേത്താ പക്ഷപാതവിവര്ജിതഃ ॥ 119 ॥

ഓംകാരവാചകഃ ശംഭുഃ ശംകരഃ ശശിശീതലഃ ।
പംകജാസനസംസേവ്യഃ കിംകരാമരവത്സലഃ ॥ 120 ॥

നതദൌര്ഭാഗ്യതൂലാഗ്നിഃ കൃതകൌതുകമംഗളഃ ।
ത്രിലോകമോഹനഃ ശ്രീമത്ത്രിപുംഡ്രാംകിതമസ്തകഃ ॥ 121 ॥

ക്രൌംചാരിജനകഃ ശ്രീമദ്ഗണനാഥസുതാന്വിതഃ ।
അദ്ഭുതാനംതവരദോഽപരിച്ഛിനാത്മവൈഭവഃ ॥ 122 ॥

ഇഷ്ടാപൂര്തപ്രിയഃ ശർവ ഏകവീരഃ പ്രിയംവദഃ ।
ഊഹാപോഹവിനിര്മുക്ത ഓംകാരേശ്വരപൂജിതഃ ॥ 123 ॥

രുദ്രാക്ഷവക്ഷാ രുദ്രാക്ഷരൂപോ രുദ്രാക്ഷപക്ഷകഃ ।
ഭുജഗേംദ്രലസത്കംഠോ ഭുജംഗാഭരണപ്രിയഃ ॥ 124 ॥

കള്യാണരൂപഃ കള്യാണഃ കള്യാണഗുണസംശ്രയഃ ।
സുംദരഭ്രൂഃ സുനയനഃ സുലലാടഃ സുകംധരഃ ॥ 125 ॥

വിദ്വജ്ജനാശ്രയോ വിദ്വജ്ജനസ്തവ്യപരാക്രമഃ ।
വിനീതവത്സലോ നീതിസ്വരൂപോ നീതിസംശ്രയഃ ॥ 126 ॥

അതിരാഗീ വീതരാഗീ രാഗഹേതുർവിരാഗവിത് ।
രാഗഹാ രാഗശമനോ രാഗദോ രാഗിരാഗവിത് ॥ 127 ॥

മനോന്മനോ മനോരൂപോ ബലപ്രമഥനോ ബലഃ ।
വിദ്യാകരോ മഹാവിദ്യോ വിദ്യാവിദ്യാവിശാരദഃ ॥ 128 ॥

വസംതകൃദ്വസംതാത്മാ വസംതേശോ വസംതദഃ ।
പ്രാവൃട്കൃത് പ്രാവൃഡാകാരഃ പ്രാവൃട്കാലപ്രവര്തകഃ ॥ 129 ॥

ശരന്നാഥോ ശരത്കാലനാശകഃ ശരദാശ്രയഃ ।
കുംദമംദാരപുഷ്പൌഘലസദ്വായുനിഷേവിതഃ ॥ 130 ॥

ദിവ്യദേഹപ്രഭാകൂടസംദീപിതദിഗംതരഃ ।
ദേവാസുരഗുരുസ്തവ്യോ ദേവാസുരനമസ്കൃതഃ ॥ 131 ॥

വാമാംഗഭാഗവിലസച്ഛ്യാമലാവീക്ഷണപ്രിയഃ ।
കീര്ത്യാധാരഃ കീര്തികരഃ കീര്തിഹേതുരഹേതുകഃ ॥ 132 ॥

ശരണാഗതദീനാര്തപരിത്രാണപരായണഃ ।
മഹാപ്രേതാസനാസീനോ ജിതസർവപിതാമഹഃ ॥ 133 ॥

മുക്താദാമപരീതാംഗോ നാനാഗാനവിശാരദഃ ।
വിഷ്ണുബ്രഹ്മാദിവംദ്യാംഘ്രിര്നാനാദേശൈകനായകഃ ॥ 134 ॥

ധീരോദാത്തോ മഹാധീരോ ധൈര്യദോ ധൈര്യവര്ധകഃ ।
വിജ്ഞാനമയ ആനംദമയഃ പ്രാണമയോഽന്നദഃ ॥ 135 ॥

ഭവാബ്ധിതരണോപായഃ കവിര്ദുഃസ്വപ്നനാശനഃ ।
ഗൌരീവിലാസസദനഃ പിശചാനുചരാവൃതഃ ॥ 136 ॥

ദക്ഷിണാപ്രേമസംതുഷ്ടോ ദാരിദ്ര്യവഡവാനലഃ ।
അദ്ഭുതാനംതസംഗ്രാമോ ഢക്കാവാദനതത്പരഃ ॥ 137 ॥

പ്രാച്യാത്മാ ദക്ഷിണാകാരഃ പ്രതീച്യാത്മോത്തരാകൃതിഃ ।
ഊര്ധ്വാദ്യന്യദിഗാകാരോ മര്മജ്ഞഃ സർവശിക്ഷകഃ ॥ 138 ॥

യുഗാവഹോ യുഗാധീശോ യുഗാത്മാ യുഗനായകഃ ।
ജംഗമഃ സ്ഥാവരാകാരഃ കൈലാസശിഖരപ്രിയഃ ॥ 139 ॥

ഹസ്തരാജത്പുംഡരീകഃ പുംഡരീകനിഭേക്ഷണഃ ।
ലീലാവിഡംബിതവപുര്ഭക്തമാനസമംഡിതഃ ॥ 140 ॥

ബൃംദാരകപ്രിയതമോ ബൃംദാരകവരാര്ചിതഃ ।
നാനാവിധാനേകരത്നലസത്കുംഡലമംഡിതഃ ॥ 141 ॥

നിഃസീമമഹിമാ നിത്യലീലാവിഗ്രഹരൂപധൃത് ।
ചംദനദ്രവദിഗ്ധാംഗശ്ചാംപേയകുസുമാര്ചിതഃ ॥ 142 ॥

സമസ്തഭക്തസുഖദഃ പരമാണുര്മഹാഹ്രദഃ ।
അലൌകികോ ദുഷ്പ്രധര്ഷഃ കപിലഃ കാലകംധരഃ ॥ 143 ॥

കര്പൂരഗൌരഃ കുശലഃ സത്യസംധോ ജിതേംദ്രിയഃ ।
ശാശ്വതൈശ്വര്യവിഭവഃ പോഷകഃ സുസമാഹിതഃ ॥ 144 ॥

മഹര്ഷിനാഥിതോ ബ്രഹ്മയോനിഃ സർവോത്തമോത്തമഃ ।
ഭൂമിഭാരാര്തിസംഹര്താ ഷഡൂര്മിരഹിതോ മൃഡഃ ॥ 145 ॥

ത്രിവിഷ്ടപേശ്വരഃ സർവഹൃദയാംബുജമധ്യഗഃ ।
സഹസ്രദളപദ്മസ്ഥഃ സർവവര്ണോപശോഭിതഃ ॥ 146 ॥

പുണ്യമൂര്തിഃ പുണ്യലഭ്യഃ പുണ്യശ്രവണകീര്തനഃ ।
സൂര്യമംഡലമധ്യസ്ഥശ്ചംദ്രമംഡലമധ്യഗഃ ॥ 147 ॥

സദ്ഭക്തധ്യാനനിഗലഃ ശരണാഗതപാലകഃ ।
ശ്വേതാതപത്രരുചിരഃ ശ്വേതചാമരവീജിതഃ ॥ 148 ॥

സർവാവയവസംപൂര്ണഃ സർവലക്ഷണലക്ഷിതഃ ।
സർവമംഗളമാംഗള്യഃ സർവകാരണകാരണഃ ॥ 149 ॥

ആമോദോ മോദജനകഃ സര്പരാജോത്തരീയകഃ ।
കപാലീ കോവിദഃ സിദ്ധകാംതിസംവലിതാനനഃ ॥ 150 ॥

സർവസദ്ഗുരുസംസേവ്യോ ദിവ്യചംദനചര്ചിതഃ ।
വിലാസിനീകൃതോല്ലാസ ഇച്ഛാശക്തിനിഷേവിതഃ ॥ 151 ॥

അനംതാനംദസുഖദോ നംദനഃ ശ്രീനികേതനഃ ।
അമൃതാബ്ധികൃതാവാസോ നിത്യക്ലീബോ നിരാമയഃ ॥ 152 ॥

അനപായോഽനംതദൃഷ്ടിരപ്രമേയോഽജരോഽമരഃ ।
തമോമോഹപ്രതിഹതിരപ്രതര്ക്യോഽമൃതോഽക്ഷരഃ ॥ 153 ॥

അമോഘബുദ്ധിരാധാര ആധാരാധേയവര്ജിതഃ ।
ഈഷണാത്രയനിര്മുക്ത ഇഹാമുത്രവിവര്ജിതഃ ॥ 154 ॥

ഋഗ്യജുഃസാമനയനോ ബുദ്ധിസിദ്ധിസമൃദ്ധിദഃ ।
ഔദാര്യനിധിരാപൂര്ണ ഐഹികാമുഷ്മികപ്രദഃ ॥ 155 ॥

ശുദ്ധസന്മാത്രസംവിദ്ധീസ്വരൂപസുഖവിഗ്രഹഃ ।
ദര്ശനപ്രഥമാഭാസോ ദൃഷ്ടിദൃശ്യവിവര്ജിതഃ ॥ 156 ॥

അഗ്രഗണ്യോഽചിംത്യരൂപഃ കലികല്മഷനാശനഃ ।
വിമര്ശരൂപോ വിമലോ നിത്യരൂപോ നിരാശ്രയഃ ॥ 157 ॥

നിത്യശുദ്ധോ നിത്യബുദ്ധോ നിത്യമുക്തോഽപരാകൃതഃ ।
മൈത്ര്യാദിവാസനാലഭ്യോ മഹാപ്രളയസംസ്ഥിതഃ ॥ 158 ॥

മഹാകൈലാസനിലയഃ പ്രജ്ഞാനഘനവിഗ്രഹഃ ।
ശ്രീമാന് വ്യാഘ്രപുരാവാസോ ഭുക്തിമുക്തിപ്രദായകഃ ॥ 159 ॥

ജഗദ്യോനിര്ജഗത്സാക്ഷീ ജഗദീശോ ജഗന്മയഃ ।
ജപോ ജപപരോ ജപ്യോ വിദ്യാസിംഹാസനപ്രഭുഃ ॥ 160 ॥

തത്ത്വാനാം പ്രകൃതിസ്തത്ത്വം തത്ത്വംപദനിരൂപിതഃ ।
ദിക്കാലാദ്യനവച്ഛിന്നഃ സഹജാനംദസാഗരഃ ॥ 161 ॥

പ്രകൃതിഃ പ്രാകൃതാതീതോ വിജ്ഞാനൈകരസാകൃതിഃ ।
നിഃശംകമതിദൂരസ്ഥശ്ചൈത്യചേതനചിംതനഃ ॥ 162 ॥

താരകാനാം ഹൃദംതസ്ഥസ്താരകസ്താരകാംതകഃ ।
ധ്യാനൈകപ്രകടോ ധ്യേയോ ധ്യാനീ ധ്യാനവിഭൂഷണഃ ॥ 163 ॥

പരം വ്യോമ പരം ധാമ പരമാത്മാ പരം പദമ് ।
പൂര്ണാനംദഃ സദാനംദോ നാദമധ്യപ്രതിഷ്ഠിതഃ ॥ 164 ॥

പ്രമാവിപര്യയാതീതഃ പ്രണതാജ്ഞാനനാശകഃ ।
ബാണാര്ചിതാംഘ്രിര്ബഹുദോ ബാലകേളികുതൂഹലീ ॥ 165 ॥

ബ്രഹ്മരൂപീ ബ്രഹ്മപദം ബ്രഹ്മവിദ്ബ്രാഹ്മണപ്രിയഃ ।
ഭൂക്ഷേപദത്തലക്ഷ്മീകോ ഭ്രൂമധ്യധ്യാനലക്ഷിതഃ ॥ 166 ॥

യശസ്കരോ രത്നഗര്ഭോ മഹാരാജ്യസുഖപ്രദഃ ।
ശബ്ദബ്രഹ്മ ശമപ്രാപ്യോ ലാഭകൃല്ലോകവിശ്രുതഃ ॥ 167 ॥

ശാസ്താ ശിവാദ്രിനിലയഃ ശരണ്യോ യാജകപ്രിയഃ ।
സംസാരവൈദ്യഃ സർവജ്ഞഃ സഭേഷജവിഭേഷജഃ ॥ 168 ॥

മനോവചോഭിരഗ്രാഹ്യഃ പംചകോശവിലക്ഷണഃ ।
അവസ്ഥാത്രയനിര്മുക്തസ്ത്വവസ്ഥാസാക്ഷിതുര്യകഃ ॥ 169 ॥

പംചഭൂതാദിദൂരസ്ഥഃ പ്രത്യഗേകരസോഽവ്യയഃ ।
ഷട്ചക്രാംതര്ഗതോല്ലാസീ ഷഡ്വികാരവിവര്ജിതഃ ॥ 170 ॥

വിജ്ഞാനഘനസംപൂര്ണോ വീണാവാദനതത്പരഃ ।
നീഹാരാകാരഗൌരാംഗോ മഹാലാവണ്യവാരിധിഃ ॥ 171 ॥

പരാഭിചാരശമനഃ ഷഡധ്വോപരിസംസ്ഥിതഃ ।
സുഷുമ്നാമാര്ഗസംചാരീ ബിസതംതുനിഭാകൃതിഃ ॥ 172 ॥

പിനാകീ ലിംഗരൂപശ്രീഃ മംഗളാവയവോജ്ജ്വലഃ ।
ക്ഷേത്രാധിപഃ സുസംവേദ്യഃ ശ്രീപ്രദോ വിഭവപ്രദഃ ॥ 173 ॥

സർവവശ്യകരഃ സർവദോഷഹാ പുത്രപൌത്രദഃ ।
തൈലദീപപ്രിയസ്തൈലപക്വാന്നപ്രീതമാനസഃ ॥ 174 ॥

തൈലാഭിഷേകസംതുഷ്ടസ്തിലഭക്ഷണതത്പരഃ ।
ആപാദകണികാമുക്താഭൂഷാശതമനോഹരഃ ॥ 175 ॥

ശാണോല്ലീഢമണിശ്രേണീരമ്യാംഘ്രിനഖമംഡലഃ ।
മണിമംജീരകിരണകിംജല്കിതപദാംബുജഃ ॥ 176 ॥

അപസ്മാരോപരിന്യസ്തസവ്യപാദസരോരുഹഃ ।
കംദര്പതൂണാഭജംഘോ ഗുല്ഫോദംചിതനൂപുരഃ ॥ 177 ॥

കരിഹസ്തോപമേയോരുരാദര്ശോജ്ജ്വലജാനുഭൃത് ।
വിശംകടകടിന്യസ്തവാചാലമണിമേഖലഃ ॥ 178 ॥

ആവര്തനാഭിരോമാലിവലിമത്പല്ലവോദരഃ ।
മുക്താഹാരലസത്തുംഗവിപുലോരസ്കരംജിതഃ ॥ 179 ॥

വീരാസനസമാസീനോ വീണാപുസ്തോല്ലസത്കരഃ ।
അക്ഷമാലാലസത്പാണിശ്ചിന്മുദ്രിതകരാംബുജഃ ॥ 180 ॥

മാണിക്യകംകണോല്ലാസികരാംബുജവിരാജിതഃ ।
അനര്ഘരത്നഗ്രൈവേയവിലസത്കംബുകംധരഃ ॥ 181 ॥

അനാകലിതസാദൃശ്യചിബുകശ്രീവിരാജിതഃ ।
മുഗ്ധസ്മിതപരീപാകപ്രകാശിതരദാംകുരഃ ॥ 182 ॥

ചാരുചാംപേയപുഷ്പാഭനാസികാപുടരംജിതഃ ।
വരവജ്രശിലാദര്ശപരിഭാവികപോലഭൂഃ ॥ 183 ॥

കര്ണദ്വയോല്ലസദ്ദിവ്യമണികുംഡലമംഡിതഃ ।
കരുണാലഹരീപൂര്ണകര്ണാംതായതലോചനഃ ॥ 184 ॥

അര്ധചംദ്രാഭനിടിലപാടീരതിലകോജ്ജ്വലഃ ।
ചാരുചാമീകരാകാരജടാചര്ചിതചംദനഃ ।
കൈലാസശിഖരസ്ഫര്ധികമനീയനിജാകൃതിഃ ॥ 185 ॥

ഇതി ശ്രീ ദക്ഷിണാമൂര്തി സഹസ്രനാമ സ്തോത്രമ് ॥