7 – ശീക്ഷാവല്ലീ – കൃഷ്ണ യജുർവേദ തൈത്തിരീയ ആരണ്യക പാഠഃ – ശീക്ഷാം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ

കൃഷ്ണ യജുർവേദീയ തൈത്തിരീയ ആരണ്യകേ സപ്തമഃ പ്രപാഠകഃ – ശീക്ഷാവല്ലീ

ഓ-ന്നമഃ പരമാത്മനേ, ശ്രീ മഹാഗണപതയേ നമഃ,
ശ്രീ ഗുരുഭ്യോ നമഃ । ഹ॒രിഃ॒ ഓമ് ॥

അനുവാകം 1
ശന്നോ॑ മി॒ത്ര-ശ്ശം-വഁരു॑ണഃ । ശന്നോ॑ ഭവത്വര്യ॒മാ । ശന്ന॒ ഇന്ദ്രോ॒ ബൃഹ॒സ്പതിഃ॑ । ശന്നോ॒ വിഷ്ണു॑-രുരുക്ര॒മഃ । നമോ॒ ബ്രഹ്മ॑ണേ । നമ॑സ്തേ വായോ । ത്വമേ॒വ പ്ര॒ത്യക്ഷ॒-മ്ബ്രഹ്മാ॑സി । ത്വമേ॒വ പ്ര॒ത്യക്ഷ॒-മ്ബ്രഹ്മ॑ വദിഷ്യാമി । ഋ॒തം-വഁ ॑ദിഷ്യാമി । സ॒ത്യം-വഁ ॑ദിഷ്യാമി । തന്മാമ॑വതു । തദ്വ॒ക്താര॑മവതു । അവ॑തു॒ മാമ് । അവ॑തു വ॒ക്താര᳚മ് ॥ ഓം ശാന്തി॒-ശ്ശാന്തി॒-ശ്ശാന്തിഃ॑ ॥ 1 ॥
(സ॒ത്ത്യമ് ഁവ॑ദിഷ്യാമി॒ പഞ്ച॑ ച) (അ. 1)

അനുവാകം 2
ശീക്ഷാം-വ്യാഁ᳚ഖ്യാസ്യാ॒മഃ । വര്ണ॒-സ്സ്വരഃ ।
മാത്രാ॒ ബലമ് । സാമ॑ സന്താ॒നഃ ।
ഇത്യുക്ത-ശ്ശീ᳚ക്ഷാദ്ധ്യാ॒യഃ ॥ 2 ॥
(ശീക്ഷാ-മ്പഞ്ച॑) (അ. 2)
അനുവാകം 3
സ॒ഹ നൌ॒ യശഃ । സ॒ഹ നൌ ബ്ര॑ഹ്മവ॒ര്ചസമ് ॥
അഥാത-സ്സഗ്​മ്ഹിതായാ ഉപനിഷദം-വ്യാഁ᳚ഖ്യാസ്യാ॒മഃ । പഞ്ചസ്വധി-ക॑രണേ॒ഷു । അധിലോകമധി-ജ്യൌതിഷ-മധിവിദ്യ-മധിപ്രജ॑-മദ്ധ്യാ॒ത്മമ് । താ മഹാസഗ്​മ്ഹിതാ ഇ॑ത്യാച॒ക്ഷതേ ॥ അഥാ॑ധി ലോ॒കമ് । പൃഥിവീ പൂ᳚ർവരൂ॒പമ് । ദ്യൌരുത്ത॑രരൂ॒പമ് । ആകാ॑ശ-സ്സ॒ന്ധിഃ ॥ 3 ॥

വായു॑-സ്സന്ധാ॒നമ് । ഇത്യ॑ധി ലോ॒കമ് ॥
അഥാ॑ധി ജ്യൌ॒തിഷമ് । അഗ്നിഃ പൂ᳚ർവ രൂ॒പമ് । ആദിത്യ ഉത്ത॑രരൂ॒പമ് । ആ॑പ-സ്സ॒ന്ധിഃ । വൈദ്യുത॑-സ്സന്ധാ॒നമ് । ഇത്യ॑ധി ജ്യൌ॒തിഷമ് ॥ അഥാ॑ധി വി॒ദ്യമ് । ആചാര്യഃ പൂ᳚ർവ രൂ॒പമ് ॥ 4 ॥

അന്തേവാസ്യുത്ത॑രരൂ॒പമ് । വി॑ദ്യാ സ॒ന്ധിഃ ।
പ്രവചനഗ്​മ്॑ സന്ധാ॒നമ് । ഇത്യ॑ധി വി॒ദ്യമ് ॥
അഥാധി॒പ്രജമ് । മാതാ പൂ᳚ർവരൂ॒പമ് । പിതോത്ത॑രരൂ॒പമ് । പ്ര॑ജാ സ॒ന്ധിഃ । പ്രജനനഗ്​മ്॑ സന്ധാ॒നമ് । ഇത്യധി॒പ്രജമ് ॥ 5 ॥

അഥാദ്ധ്യാ॒ത്മമ് । അധരാഹനുഃ പൂ᳚ർവ രൂ॒പമ് । ഉത്തരാഹനു-രുത്ത॑രരൂ॒പമ് । വാ-ഖ്സ॒ന്ധിഃ । ജിഹ്വാ॑ സന്ധാ॒നമ് । ഇത്യദ്ധ്യാ॒ത്മമ് ॥ ഇതീ മാമ॑ഹാ സ॒ഗ്​മ്॒ഹിതാഃ ॥ യ ഏവമേതാ മഹാസഗ്​മ്ഹിതാ വ്യാഖ്യാ॑താ വേ॒ദ । സന്ധീയതേ പ്രജ॑യാ പ॒ശുഭിഃ । ബ്രഹ്മവര്ച-സേനാന്നാദ്യേന സുവര്ഗ്യേണ॑ (സുവര്ഗേണ॑) ലോകേ॒ന ॥ 6 ॥
(സ॒ന്ധി – രാചാര്യഃ പൂ᳚ർവരൂ॒പ – മിത്യധി॒പ്രജമ് – ഁലോ॑കേ॒ന) (അ. 3)

അനുവാകം 4
യ ശ്ഛന്ദ॑സാ-മൃഷ॒ഭോ വി॒ശ്വരൂ॑പഃ । ഛന്ദോ॒ഭ്യോ-ഽദ്ധ്യ॒മൃതാ᳚-ഥ്സമ്ബ॒ഭൂവ॑ । സ മേന്ദ്രോ॑ മേ॒ധയാ᳚ സ്പൃണോതു । അ॒മൃത॑സ്യ ദേവ॒ ധാര॑ണോ ഭൂയാസമ് ॥
ശരീ॑ര-മ്മേ॒ വിച॑ര്​ഷണമ് । ജി॒ഹ്വാ മേ॒ മധു॑മത്തമാ । കര്ണാ᳚ഭ്യാ॒-മ്ഭൂരി॒ വിശ്രു॑വമ് । ബ്രഹ്മ॑ണഃ കോ॒ശോ॑-ഽസി മേ॒ധയാ ഽപി॑ഹിതഃ । ശ്രു॒ത-മ്മേ॑ ഗോപായ ॥ ആ॒വഹ॑ന്തീ വിതന്വാ॒നാ ॥ 7 ॥
കു॒ർവാ॒ണാ ചീര॑-മാ॒ത്മനഃ॑ । വാസാഗ്​മ്॑സി॒ മമ॒ ഗാവ॑ശ്ച । അ॒ന്ന॒പാ॒നേ ച॑ സർവ॒ദാ । തതോ॑ മേ॒ ശ്രിയ॒-മാവ॑ഹ । ലോ॒മ॒ശാ-മ്പ॒ശുഭി॑-സ്സ॒ഹ സ്വാഹാ᳚ ॥ ആമാ॑യന്തു ബ്രഹ്മചാ॒രിണ॒-സ്സ്വാഹാ᳚ ।
വിമാ॑-ഽഽയന്തു ബ്രഹ്മചാ॒രിണ॒-സ്സ്വാഹാ᳚ । പ്രമാ॑-ഽഽയന്തു ബ്രഹ്മചാ॒രിണ॒-സ്സ്വാഹാ᳚ । ദമാ॑യന്തു ബ്രഹ്മചാ॒രിണ॒-സ്സ്വാഹാ᳚ । ശമാ॑യന്തു ബ്രഹ്മചാ॒രിണ॒-സ്സ്വാഹാ᳚ ॥ 8 ॥

യശോ॒ ജനേ॑-ഽസാനി॒ സ്വാഹാ᳚ । ശ്രേയാ॒ന്॒. വസ്യ॑സോ-ഽസാനി॒ സ്വാഹാ᳚ ॥ ത-ന്ത്വാ॑ ഭഗ॒ പ്രവി॑ശാനി॒ സ്വാഹാ᳚ । സ മാ॑ ഭഗ॒ പ്രവി॑ശ॒ സ്വാഹാ᳚ । തസ്മി᳚ന-ഥ്സ॒ഹസ്ര॑ ശാഖേ । നിഭ॑ഗാ॒ഹ-ന്ത്വയി॑ മൃജേ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥ യഥാ-ഽഽപഃ॒ പ്രവ॑താ॒-ഽഽയന്തി॑ । യഥാ॒ മാസാ॑ അഹര്ജ॒രമ് ।
ഏ॒വ-മ്മാ-മ്ബ്ര॑ഹ്മചാ॒രിണഃ॑ ।
ധാത॒രായ॑ന്തു സ॒ർവത॒-സ്സ്വാഹാ᳚ ॥
പ്ര॒തി॒വേ॒ശോ॑-ഽസി॒ പ്ര മാ॑ ഭാഹി॒ പ്ര മാ॑ പദ്യസ്വ ॥ 9 ॥
(വി॒ത॒ന്വാ॒നാ – ശമാ॑യന്തു ബ്രഹ്മചാ॒രിണ॒-സ്സ്വാഹാ॒-ധാത॒രായ॑ന്തു സ॒ർവത॒-സ്സ്വാഹൈക॑-ഞ്ച) (അ. 4)
അനുവാകം 5
ഭൂ-ര്ഭുവ॒-സ്സുവ॒-രിതി॒ വാ ഏ॒താ സ്തി॒സ്രോ വ്യാഹൃ॑തയഃ ॥
താസാ॑മുഹസ്മൈ॒ താ-ഞ്ച॑തു॒ര്ഥീമ് । മാഹാ॑ചമസ്യഃ॒ പ്രവേ॑ദയതേ । മഹ॒ ഇതി॑ ॥ ത-ദ്ബ്രഹ്മ॑ । സ ആ॒ത്മാ । അങ്ഗാ᳚ന്യ॒ന്യാ ദേ॒വതാഃ᳚ ॥ ഭൂരിതി॒ വാ അ॒യം-ലോഁ॒കഃ । ഭുവ॒ ഇത്യ॒ന്തരി॑ക്ഷമ് । സുവ॒-രിത്യ॒സൌ ലോ॒കഃ ॥ 10 ॥

മഹ॒ ഇത്യാ॑ദി॒ത്യഃ । ആ॒ദി॒ത്യേന॒ വാവ സർവേ॑ ലോ॒കാ മഹീ॑യന്തേ ॥ ഭൂരിതി॒ വാ അ॒ഗ്നിഃ । ഭുവ॒ ഇതി॑ വാ॒യുഃ । സുവ॒രിത്യാ॑ദി॒ത്യഃ । മഹ॒ ഇതി॑ ച॒ന്ദ്രമാഃ᳚ । ച॒ന്ദ്രമ॑സാ॒ വാവ സർവാ॑ണി॒ ജ്യോതീഗ്​മ്॑ഷി॒ മഹീ॑യന്തേ ॥ ഭൂ-രിതി॒ വാ ഋചഃ॑ । ഭുവ॒ ഇതി॒ സാമാ॑നി ।
സുവ॒ രിതി॒ യജൂഗ്​മ്॑ഷി ॥ 11 ॥

മഹ॒ ഇതി॒ ബ്രഹ്മ॑ । ബ്രഹ്മ॑ണാ॒ വാവ സർവേ॑ വേ॒ദാ മഹീ॑യന്തേ ॥ ഭൂരിതി॒ വൈ പ്രാ॒ണഃ । ഭുവ॒ ഇത്യ॑പാ॒നഃ । സുവ॒രിതി॑ വ്യാ॒നഃ । മഹ॒ ഇത്യന്ന᳚മ് । അന്നേ॑ന॒ വാവ സർവേ᳚ പ്രാ॒ണാ മഹീ॑യന്തേ ॥ താ വാ ഏ॒താ-ശ്ചത॑സ്ര ശ്ചതു॒ര്ധാ । ചത॑സ്ര-ശ്ചതസ്രോ॒ വ്യാഹൃ॑തയഃ । താ യോ വേദ॑ ।
സ വേ॑ദ॒ ബ്രഹ്മ॑ । സർവേ᳚-ഽസ്മൈ ദേ॒വാ ബ॒ലിമാവ॑ഹന്തി ॥ 12 ॥
(അ॒സൌ ലോ॒കോ – യജൂഗ്​മ്॑ഷി॒ – വേദ॒ ദ്വേ ച॑) (അ. 5)
അനുവാകം 6
സ യ ഏ॒ഷോ᳚-ഽന്തര്-ഹൃ॑ദയ ആകാ॒ശഃ । തസ്മി॑ന്ന॒യ-മ്പുരു॑ഷോ മനോ॒മയഃ॑ । അമൃ॑തോ ഹിര॒ണ്മയഃ॑ ॥ അന്ത॑രേണ॒ താലു॑കേ । യ ഏ॒ഷ സ്തന॑ ഇവാവ॒ലമ്ബ॑തേ ।
സേ᳚ന്ദ്ര യോ॒നിഃ । യത്രാ॒സൌ കേ॑ശാ॒ന്തോ വി॒വര്ത॑തേ । വ്യ॒പോഹ്യ॑ ശീര്​ഷകപാ॒ലേ ॥ ഭൂരിത്യ॒ഗ്നൌ പ്രതി॑തിഷ്ഠതി । ഭുവ॒ ഇതി॑ വാ॒യൌ ॥ 13 ॥

സുവ॒രിത്യാ॑ദി॒ത്യേ । മഹ॒ ഇതി॒ ബ്രഹ്മ॑ണി । ആ॒പ്നോതി॒ സ്വാരാ᳚ജ്യമ് । ആ॒പ്നോതി॒ മന॑സ॒സ്പതി᳚മ് । വാക്പ॑തി॒ ശ്ചക്ഷു॑ഷ്പതിഃ । ശ്രോത്ര॑പതി ർവി॒ജ്ഞാന॑പതിഃ ।
ഏ॒ത-ത്തതോ॑ ഭവതി । ആ॒കാ॒ശ ശ॑രീര॒-മ്ബ്രഹ്മ॑ ।
സ॒ത്യാത്മ॑ പ്രാ॒ണാരാ॑മ॒-മ്മന॑ ആനന്ദമ് । ശാന്തി॑ സമൃദ്ധ-മ॒മൃത᳚മ് ॥
ഇതി॑ പ്രാചീന യോ॒ഗ്യോപാ᳚സ്വ ॥ 14 ॥
(വാ॒യാ-വ॒മൃത॒ മേക॑-ഞ്ച) (അ. 6)

അനുവാകം 7
പൃ॒ഥി॒വ്യ॑ന്തരി॑ക്ഷ॒-ന്ദ്യൌ-ര്ദിശോ॑-ഽവാന്തരദി॒ശാഃ । അ॒ഗ്നി-ർവാ॒യു-രാ॑ദി॒ത്യ-ശ്ച॒ന്ദ്രമാ॒ നക്ഷ॑ത്രാണി ।
ആപ॒ ഓഷ॑ധയോ॒ വന॒സ്പത॑യ ആകാ॒ശ ആ॒ത്മാ । ഇത്യ॑ധിഭൂ॒തമ് ॥ അഥാദ്ധ്യാ॒ത്മമ് । പ്രാ॒ണോ വ്യാ॒നോ॑-ഽപാ॒ന ഉ॑ദാ॒ന-സ്സ॑മാ॒നഃ । ചക്ഷു॒-ശ്ശ്രോത്ര॒-മ്മനോ॒ വാ-ക്ത്വക് ।
ചര്മ॑ മാ॒ഗ്​മ്॒ സഗ്ഗ്​സ്നാവാസ്ഥി॑ മ॒ജ്ജാ ॥
ഏ॒ത ദ॑ധിവി॒ധായ॒ര്॒ഷി॒ രവോ॑ചത് ।
പാങ്ക്തം॒-വാഁ ഇ॒ദഗ്​മ് സർവ᳚മ് ।
പാങ്ക്ത॑നൈ॒വ പാങ്ക്തഗ്ഗ്॑ സ്പൃണോ॒തീതി॑ ॥ 15 ॥
(സർവ॒മേക॑-ഞ്ച) (അ. 7)

അനുവാകം 8
ഓ-മിതി॒ ബ്രഹ്മ॑ ॥ ഓ-മിതീ॒ദഗ്​മ് സർവ᳚മ് ॥
ഓമിത്യേ॒ത-ദ॑നുകൃതി ഹസ്മ॒ വാ അ॒പ്യോ ശ്രാ॑വ॒യേത്യാ-ശ്രാ॑വയന്തി । ഓ-മിതി॒ സാമാ॑നി ഗായന്തി । ഓഗ്​മ് ശോമിതി॑ ശ॒സ്ത്രാണി॑ ശഗ്​മ്സന്തി । ഓമിത്യ॑ദ്ധ്വ॒ര്യുഃ പ്ര॑തിഗ॒ര-മ്പ്രതി॑ഗൃണാതി । ഓമിതി॒ ബ്രഹ്മാ॒ പ്രസൌ॑തി ।
ഓമിത്യ॑ഗ്നിഹോ॒ത്ര-മനു॑ജാനാതി । ഓമിതി॑ ബ്രാഹ്മ॒ണഃ പ്ര॑വ॒ക്ഷ്യന്നാ॑ഹ॒ ബ്രഹ്മോപാ᳚പ്നവാ॒നീതി॑ ।
ബ്രഹ്മൈ॒വോ-പാ᳚പ്നോതി ॥ 16 ॥
(ഓ-ന്ദശ॑) (അ. 8)

അനുവാകം 9
ഋത-ഞ്ച സ്വാദ്ധ്യായ പ്രവ॑ചനേ॒ ച ।
സത്യ-ഞ്ച സ്വാദ്ധ്യായ പ്രവ॑ചനേ॒ ച ।
തപശ്ച സ്വാദ്ധ്യായ പ്രവ॑ചനേ॒ ച ।
ദമശ്ച സ്വാദ്ധ്യായ പ്രവ॑ചനേ॒ ച ।
ശമശ്ച സ്വാദ്ധ്യായ പ്രവ॑ചനേ॒ ച ।
അഗ്നയശ്ച സ്വാദ്ധ്യായ പ്രവ॑ചനേ॒ ച ।
അഗ്നിഹോത്ര-ഞ്ച സ്വാദ്ധ്യായ പ്രവ॑ചനേ॒ ച ।
അതിഥയശ്ച സ്വാദ്ധ്യായ പ്രവ॑ചനേ॒ ച ।
മാനുഷ-ഞ്ച സ്വാദ്ധ്യായ പ്രവ॑ചനേ॒ ച ।
പ്രജാ ച സ്വാദ്ധ്യായ പ്രവ॑ചനേ॒ ച ।
പ്രജനശ്ച സ്വാദ്ധ്യായ പ്രവ॑ചനേ॒ ച ।
പ്രജാതിശ്ച സ്വാദ്ധ്യായ പ്രവ॑ചനേ॒ ച ॥
സത്യമിതി സത്യവചാ॑ രാഥീ॒ തരഃ ।
തപ ഇതി തപോനിത്യഃ പൌ॑രുശി॒ഷ്ടിഃ ।
സ്വാദ്ധ്യായ പ്രവചനേ ഏവേതി നാകോ॑ മൌദ്ഗ॒ല്യഃ ।
തദ്ധി തപ॑സ്തദ്ധി॒ തപഃ ॥ 17 ॥
(പ്രജാ ച സ്വാദ്ധ്യായപ്രവ॑ചനേ॒ ച ഷട്ച॑) (അ. 9)

അനുവാകം 10
അ॒ഹം-വൃഁ॒ക്ഷസ്യ॒ രേരി॑വാ ।
കീ॒ര്തിഃ പൃ॒ഷ്ഠ-ങ്ഗി॒രേരി॑വ ।
ഊ॒ര്ധ്വ പ॑വിത്രോ വാ॒ജിനീ॑വ സ്വ॒മൃത॑മസ്മി । ദ്രവി॑ണ॒ഗ്​മ്॒ സവ॑ര്ചസമ് । സുമേധാ അ॑മൃതോ॒ക്ഷിതഃ । ഇതി ത്രിശങ്കോ-ർവേദാ॑നുവ॒ചനമ് ॥ 18 ॥
(അ॒ഹഗ്​മ് ഷട്) (അ. 10)

അനുവാകം 11
വേദമനൂച്യാ- ഽചാര്യോന്തേവാസിന-മ॑നുശാ॒സ്തി ॥
സത്യം॒-വഁദ । ധര്മ॒-ഞ്ചര ॥ സ്വാദ്ധ്യായാ᳚ന്മാ പ്ര॒മദഃ । ആചാര്യായ പ്രിയ-ന്ധനമാഹൃത്യ പ്രജാതന്തു-മ്മാ വ്യ॑വച്ഛേ॒ഥ്സീഃ । സത്യാന്ന പ്രമ॑ദിത॒വ്യമ് । ധര്മാന്ന പ്രമ॑ദിത॒വ്യമ് । കുശലാന്ന പ്രമ॑ദിത॒വ്യമ് ।
ഭൂത്യൈ ന പ്രമ॑ദിത॒വ്യമ് । സ്വാദ്ധ്യായ പ്രവചനാഭ്യാ-ന്ന പ്രമ॑ദിത॒വ്യമ് ॥ 19 ॥

ദേവപിതൃകാര്യാഭ്യാ-ന്ന പ്രമ॑ദിത॒വ്യമ് ॥
മാതൃ॑ദേവോ॒ ഭവ । പിതൃ॑ദേവോ॒ ഭവ ।
ആചാര്യ॑ ദേവോ॒ ഭവ । അതിഥി॑ദേവോ॒ ഭവ ॥
യാന്യനവദ്യാനി॑ കര്മാ॒ണി । താനി സേവി॑തവ്യാ॒നി ।
നോ ഇ॑തരാ॒ണി ॥ യാന്യസ്മാകഗ്​മ് സുച॑രിതാ॒നി । താനി ത്വയോ॑പാസ്യാ॒നി ॥ 20 ॥

നോ ഇ॑തരാ॒ണി ॥ യേ കേ ചാസ്മ-ച്ഛ്രേയാഗ്​മ്॑സോ ബ്രാ॒ഹ്മണാഃ । തേഷാ-ന്ത്വയാ-ഽഽസനേ ന പ്രശ്വ॑സിത॒വ്യമ് ॥ ശ്രദ്ധ॑യാ ദേ॒യമ് । അശ്രദ്ധ॑യാ-ഽദേ॒യമ് । ശ്രി॑യാ ദേ॒യമ് । ഹ്രി॑യാ ദേ॒യമ് । ഭി॑യാ ദേ॒യമ് । സം​വിഁ ॑ദാ ദേ॒യമ് ॥
അഥ യദി തേ കര്മവിചികിഥ്സാ വാ വൃത്ത വിചികി॑ഥ്സാ വാ॒ സ്യാത് ॥ 21 ॥

യേ തത്ര ബ്രാഹ്മണാ᳚-സ്സമ്മ॒ര॒.ശിനഃ । യുക്താ॑ ആയു॒ക്താഃ ।
അലൂക്ഷാ॑ ധര്മ॑കാമാ॒-സ്സ്യുഃ । യഥാ തേ॑ തത്ര॑ വര്തേ॒രന്ന് । തഥാ തത്ര॑ വര്തേ॒ഥാഃ ॥ അഥാഭ്യാ᳚ഖ്യാതേ॒ഷു । യേ തത്ര ബ്രാഹ്മണാ᳚-സ്സമ്മ॒ര്॒ശിനഃ । യുക്താ॑ ആയു॒ക്താഃ ।
അലൂക്ഷാ॑ ധര്മ॑ കാമാ॒-സ്സ്യുഃ । യഥാ തേ॑ തേഷു॑ വര്തേ॒രന്ന് ॥ 22 ॥

തഥാ തേഷു॑ വര്തേ॒ഥാഃ ॥ ഏഷ॑ ആദേ॒ശഃ ।
ഏഷ ഉ॑പദേ॒ശഃ । ഏഷാ വേ॑ദോപ॒നിഷത് । ഏതദ॑നുശാ॒സനമ് । ഏവ മുപാ॑സിത॒വ്യമ് । ഏവ മുചൈത॑ദുപാ॒സ്യമ് ॥ 23 ॥
(സ്വാദ്ധ്യായപ്രവചനാഭ്യാ-ന്ന പ്രമ॑ദിത॒വ്യമ് – താനിത്വയോ॑പാസ്യാ॒നി – സ്യാത് – തേഷു॑ വര്തേ॒രന്ഥ് – +സ॒പ്ത ച॑) (അ. 11)
അനുവാകം 12
ശന്നോ॑ മി॒ത്ര-ശ്ശം-വഁരു॑ണഃ । ശന്നോ॑ ഭവത്വര്യ॒മാ ।
ശന്ന॒ ഇന്ദ്രോ॒ ബൃഹ॒സ്പതിഃ॑ । ശന്നോ॒ വിഷ്ണു॑ രുരുക്ര॒മഃ । നമോ॒ ബ്രഹ്മ॑ണേ । നമ॑സ്തേ വായോ ।
ത്വമേ॒വ പ്ര॒ത്യക്ഷ॒-മ്ബ്രഹ്മാ॑സി ।
ത്വാമേ॒വ പ്ര॒ത്യക്ഷ॒-മ്ബ്രഹ്മാ വാ॑ദിഷമ് ।
ഋ॒തമ॑വാദിഷമ് । സ॒ത്യമ॑വാദിഷമ് । തന്മാമാ॑വീത് । തദ്വ॒ക്താര॑മാവീത് । ആവീ॒ന്മാമ് ।
ആവീ᳚ദ്വ॒ക്താര᳚മ് ॥ ഓം ശാന്തി॒-ശ്ശാന്തി॒-ശ്ശാന്തിഃ॑ ॥ 24 ॥
(സ॒ത്യമ॑വാദിഷ॒-മ്പഞ്ച॑ ച) (അ. 12)
॥ ഇതി ശീക്ഷാവല്ലീ സമാപ്താ ॥

॥ ഹരിഃ॑ ഓമ് ॥
॥ കൃഷ്ണ യജുർവേദീയ തൈത്തിരീയ ആരണ്യകേ സപ്തമഃ പ്രപാഠക-സ്സമാപ്തഃ ॥